Trời vẫn chưa tối, tổng lĩnh thái giám Từ Tiến Lương ở Kính Sự Phòng đã đến truyền chỉ, bảo ta chuẩn bị thị tẩm. Xe Phượng Loan Xuân Ân sớm đợi sẵn bên ngoài, chở ta vào phòng phía đông điện Nghi Nguyên. Tiếng xe ngựa lộc cộc lăn trên những phiến đá Thanh cung khiến ta chợt nhớ đến người con gái diệu âm một đường cất cao giọng hát, đắc ý như gặp gió xuân trong đêm đông tuyết phủ ấy. Chẳng hiểu sao ta lại đột nhiên nhớ đến nữ tử vì ta mà thất sủng này. Không biết lúc này, nàng từng được sủng ái và đắc ý năm xưa đang phải sống những ngày tháng khó khăn đến nhường nào, một nữ tử bị hoàng đế chán ghét… Dẫu nàng kiêu căng vô lễ, trong lòng ta vẫn nảy sinh chút thương cảm. Cỗ xe này, ngày trước nàng cũng từng ngồi lên với niềm vui, mong đợi và kiêu hãnh tràn đầy; vậy mà chỉ hơn mười ngày, người phụng chiếu ngồi trên xe Phượng Loan Xuân Ân đã đổi thành ta. Trong lòng khẽ lạnh đi, nàng chính là tấm gương cảnh tỉnh ta. Sau này, bất kể lúc nào hay ở đâu, dù được sủng ái nhất hậu cung, cẩn trọng và nhẫn nhịn vẫn là kế sách bảo đảm bình an.
Phương Nhược đón chờ ngoài điện, trông thấy ta liền bước tới đỡ, khẽ nói: “Hoàng thượng vẫn đang phê duyệt tấu chương ở phòng phía tây, sắp xong rồi. Xin tiểu chủ đến phòng phía đông chờ một lát.”
Phương Nhược dẫn ta vào phòng phía đông rồi lui ra. Ta chờ một mình giây lát, Huyền Lăng vẫn chưa đến. Ta đứng dậy đi ra ngoài. Phòng phía tây đèn đuốc sáng trưng; vì là ngự thư phòng nên phi tần bình thường không thể vào. Ta không dám đường đột, một mình đi đến ngoài điện Nghi Nguyên, dừng bước bên cây cột đỏ son chạm rồng vươn tận trời.
Trăng non cong cong, ánh trăng lại sáng tỏ vô cùng, như thủy ngân trút thẳng xuống. Cả Tử Áo Thành tựa hồ được phủ trong làn nước sáng nhàn nhạt. Trong hậu cung, hai đài Lãm Nhạn và Vấn Tinh xây ở phía đông và tây đối diện nhau từ xa, là nơi cao nhất trong cung. Ngoài ra chỉ còn điện Nghi Nguyên, nơi hoàng đế cư ngụ. Đứng trước điện nhìn xa, cung khuyết lầu đài nối tiếp trùng điệp như núi non, nhấp nhô không dứt. Dưới ánh trăng, mái ngói lưu ly xanh biếc của cung điện lấp lánh như sóng nước dưới trời sao.
Hoa ngọc lan trước điện nở hé, dáng vẻ thanh cao tao nhã. Gió đêm khá mạnh, thổi mái tóc dài buông xõa vào mắt khiến ta cay mắt. Ta bèn khẽ gọi Cận Tịch: “Bẻ cho ta một cành ngọc lan.”
Đó là một cành tử ngọc lan, cuống hoa dài và cứng, nụ vừa hé, thẳng tắp như đóa sen nhỏ. Ta tiện tay dùng cành ngọc lan lỏng lẻo vấn tóc, mái tóc liền phảng phất hương thơm thanh nhã mơ hồ. Gió càng lúc càng lớn, vạt váy dài màu ngọc oa lặng lẽ tung bay, y phục bị gió thổi áp sát người, ta bất giác giơ tay áo rộng che lại.
Ta nghe Huyền Lăng bước đến bên cạnh: “Đêm xuân vẫn còn hơi lạnh, đừng đứng nơi đầu gió. Theo trẫm vào trong.” Chàng lại cười: “Trẫm đã chuẩn bị cho nàng một món đồ.”
Ta hơi tò mò, vào phòng phía đông thì thấy trên bàn đặt một bát sủi cảo nóng hổi. Huyền Lăng ngồi xuống cùng ta, hỏi: “Nàng đói không? Trẫm bảo người chuẩn bị chút điểm tâm cho nàng.”
Trông món này có vẻ ngon, nhưng chỉ có một bát. Ta nhìn Huyền Lăng, nhường lời: “Thần thiếp không đói. Hoàng thượng dùng trước đi.”
“Trẫm đã dùng ở phòng phía tây rồi, nàng nếm thử xem có vừa miệng không.”
Ta nghe lời cắn một miếng, bất giác cau mày nhổ ra, đẩy bát đi: “Còn sống.”
Nghe vậy, Huyền Lăng cười đầy vẻ trêu ghẹo mờ ám: “Chính nàng nói thế đấy nhé.”
Ta lúc này mới hiểu mình mắc bẫy chàng, vừa thẹn vừa giận, khẽ xì một tiếng rồi hờn dỗi quay đi. Huyền Lăng đứng dậy bước đến trước mặt ta, ta lại quay đi không nhìn chàng. Lặp lại mấy lần, chính ta cũng thấy chẳng ra thể thống gì, bèn cúi đầu. Chàng khom người nhìn ta, cười khẽ: “Hoàn khanh của trẫm lúc nổi giận càng khiến người ta thấy vừa đáng yêu vừa đáng thương.”
Ta khẽ nói: “Hoàng thượng trêu chọc thần thiếp.”
“Được rồi, được rồi.” Chàng khẽ vỗ lưng ta. “Trẫm đâu cố ý trêu nàng. Bát sủi cảo này đáng lẽ tối qua đã phải cho nàng nếm thử. Trẫm nghe nói trong dân gian, cưới hỏi nhất định không thể thiếu món này. Trong cung có quy củ ràng buộc, trẫm tuy không thể lo liệu từng thứ cho nàng, nhưng những gì làm được thì đã thay nàng chuẩn bị cả rồi.”
Nhớ đến tục “rải trướng” buổi sáng, lòng ta cảm động, tựa vào chàng khẽ nói: “Hoàng thượng đối xử với thần thiếp như vậy…” Nơi sâu nhất trong lòng phút chốc mềm yếu, ta không thể nói tiếp, chỉ lặng lẽ dựa vào chàng.
Giọng chàng dần mất đi ý đùa cợt, thoáng trầm xuống: “Hôm ấy, lần đầu tiên trẫm gặp nàng ở Thượng Lâm Uyển, nàng đứng một mình giữa cảnh trời hoa hạnh. Dáng vẻ thanh thản, xa vời ấy tựa như mọi chuyện thị phi trong cung đều chẳng liên quan đến nàng, chỉ mình nàng đứng riêng ngoài cõi tục.”
Ta khẽ nói: “Thần thiếp đâu tốt đẹp đến thế. Trong cung không thiếu người vừa xinh đẹp vừa tài đức, thần thiếp còn kém xa.”
“Cần gì phải so với người khác? Chân Hoàn chính là Chân Hoàn, thế mới là tốt nhất.” Người đàn ông cao lớn như ngọc đứng trước mặt ta, khoác long bào gấm vàng sáng, mày mắt tuấn tú, ánh nhìn đầy vẻ cương nghị. Nhưng lời chàng chân thành sâu sắc đến nỗi khiến người ta chẳng thể chống đỡ.
Ta ngẩng đầu nhìn chàng, chàng cũng nhìn ta. Ánh mắt chàng vừa thất thần lại vừa chăm chú; ánh sáng mơ hồ lưu chuyển, sắc màu lay động khiến người ta chỉ muốn lao đầu vào đó. Không biết chúng ta nhìn nhau bao lâu, bàn tay chàng khẽ vuốt lên chân tóc ta, chậm rãi lướt xuống chạm vào cành tử ngọc lan, chàng mỉm cười: “Thật khác lạ.” Vừa dứt lời, chàng đã rút cành ngọc lan cài trên tóc ta đặt lên bàn, mái tóc dài như thác đổ xuống. Hơi thở ấm nóng giữa môi răng chàng càng lúc càng gần…
Bảy đêm, liên tiếp bảy đêm, xe Phượng Loan Xuân Ân đều dừng đúng giờ trước cổng cung Đường Lê, chở ta đến phòng phía đông điện Nghi Nguyên. Huyền Lăng đối xử với ta vô cùng dịu dàng, ánh mắt chàng nhìn ta mềm mại như thể ngưng tụ cả một hồ xuân thủy Dịch Thái, soi rõ bóng hình ta. Long Tiên Hương phảng phất, dường như thấm sâu vào xương tủy da thịt.
Liên tục được triệu hạnh bảy ngày là chuyện chưa từng có. Dẫu được sủng ái như Hoa Phi, hoàng đế cũng chưa từng triệu hạnh nàng liên tiếp quá ba ngày. Bởi vậy, khắp hậu cung ai nấy đều biết Tân tấn Hoàn Tần được sủng ái khác thường, đã trở thành người có thế lực đáng gờm bên cạnh hoàng đế. Thế là mọi người càng ra sức nịnh bợ, ngay cả cung nhân bên cạnh ta cũng được người khác đối đãi khác hẳn. Chỉ có điều họ đã sớm bị ta nghiêm khắc răn dạy, chẳng ai dám để lộ chút vẻ kiêu căng nào.
Ngày thứ bảy, theo lệ ta đến thỉnh an hoàng hậu. Hôm ấy các phi tần đến khá đầy đủ. Tuy không đến muộn, nhưng lúc ta tới thì quá nửa phi tần đã có mặt, khiến ta không khỏi ngượng ngùng. Ta hành lễ theo đúng phép, ngồi vào chỗ của mình, hàn huyên đôi câu với các phi tần. Chẳng bao lâu, mọi người cũng giải tán.
Mi Trang cùng ta nắm tay nhau trở về. Vừa ra khỏi cung Phượng Nghi, chúng ta thấy Hoa Phi và Lệ Quý Tần đang chậm rãi đi phía trước, bèn tiến lên thỉnh an. Hoa Phi cất lời, Lệ Quý Tần nói: “Hoàn Tần muội muội xưa nay đi thỉnh an hoàng hậu nương nương sớm lắm, hôm nay sao lại muộn thế? Thật hiếm thấy.”
Ta hơi lúng túng, mỉm cười đáp: “Các vị tỷ tỷ chăm chỉ, là muội lười nhác rồi.”
Lệ Quý Tần cười lạnh: “Đâu dám nói Hoàn Tần muội muội lười nhác. Hầu hạ thánh giá liên tiếp mấy ngày, khó tránh khỏi mệt mỏi. Sao được thanh nhàn như những kẻ chúng ta, chẳng cần hầu giá.”
Ta giận dữ, mặt đỏ bừng. Lệ Quý Tần ăn nói quá lộ liễu, chẳng hề kiêng dè. Nếu chỉ một mực nhường nhịn, e rằng càng khiến nàng ta được đà không chút kiêng nể. Ta bèn thong thả nói: “Quý Tần tỷ tỷ hầu hạ thánh giá đã lâu, hẳn biết bốn chữ ‘phi lễ chớ nói’.”
Sắc mặt Lệ Quý Tần sa sầm, đang định nổi giận thì ta mỉm cười: “Muội vào cung chưa lâu, chuyện gì cũng chưa hiểu tường tận. Nếu lỡ lời, mong Quý Tần tỷ tỷ rộng lượng, đừng trách móc.” Lệ Quý Tần liếc nhìn Hoa Phi, rốt cuộc không dám ăn nói quá xấc xược trước mặt nàng ta, đành nén giận gượng cười.
Hoa Phi nghe vậy chỉ làm như không biết, nói với Mi Trang: “Huệ Tần gần đây cũng khá nhàn rỗi, không biết có thể chép giúp bản cung một quyển Nữ Luận Ngữ (1) không, để thỉnh thoảng nhắc nhở mọi người trong hậu cung giữ gìn nữ tắc, cẩn lời thận trọng.”
Mi Trang ngoan ngoãn đáp: “Nương nương đã dặn, muội sao dám không làm. Chỉ không biết nương nương muốn khi nào.”
Hoa Phi đưa tay vuốt má, dường như đang suy nghĩ. Một lúc sau nàng ta mới nói: “Cũng không gấp, muội cứ từ từ chép. Khi nào cần, bản cung sẽ sai người đến lấy.” Nói rồi, nàng ta nhìn Mi Trang: “Huệ Tần hình như gầy đi đôi chút. Có phải vì gần đây hoàng thượng không triệu muội hay không?”
Mi Trang vô cùng bối rối, nhưng vẫn giữ vẻ đoan trang, đáp: “Hoa Phi nương nương chê cười rồi. Chẳng qua mùa đông muội hơi đẫy đà, nay mặc ít quần áo hơn nên trông mới gầy đi thôi.”
Hoa Phi khẽ cười, sắc đẹp càng thêm rạng rỡ, chậm rãi nói: “Ra là vậy. Huệ Tần và Hoàn Tần xưa nay thân thiết. Bản cung còn tưởng Hoàn Tần được thánh ân ưu ái, Huệ Tần vì thế mà không vui.” Nói rồi, nàng ta quay sang ta: “Hoàn Tần thông minh xinh đẹp, được hoàng thượng sủng ái cũng là chuyện hợp tình hợp lý.” Nàng ta đổi giọng: “Người khác thì thôi, Hoàn Tần đã tình như tỷ muội với Huệ Tần, sao lại quên rằng ngoài việc được độc sủng cũng nên chia sẻ chút ân sủng cho tỷ muội mình? Bằng không, chẳng phải còn kém cả Quản phu nhân và Triệu Tử Nhi (2) hay sao?”
Lời Hoa Phi đầy mũi nhọn, từng câu đều ép người. Ta không biết Mi Trang có vì ta được sủng ái mà sinh lòng bất mãn hay không, bất giác ngước mắt nhìn nàng. Đúng lúc Mi Trang cũng nhìn sang ta. Hai người nhìn nhau, đều hiểu Hoa Phi cố ý châm ngòi ly gián, lòng lập tức sáng tỏ, cùng mỉm cười ôn hòa.
Mi Trang thản nhiên cười: “Nương nương bảo muội chép Nữ Luận Ngữ để răn dạy nữ quyến lục cung. Muội sao có thể không biết ghen ghét đố kỵ là khuyết điểm lớn trong đức hạnh nữ tử? Mi Trang tuy ngu độn ít tài, nhưng quyết không dám để đức hạnh có điều thiếu sót.”
Hoa Phi nói: “Đức hạnh của muội tuy không khiếm khuyết, nhưng khó bảo đảm người khác cũng được như vậy. Bản cung ở trong cung nhiều năm, đã chứng kiến không ít chuyện lòng người lạnh bạc, đổi thay vô thường.”
Mỗi câu nàng ta nói đều đầy ẩn ý. Mi Trang chưa kịp phản ứng, ta đã mỉm cười đáp: “Đa tạ nương nương chỉ dạy. Nương nương bảo tỷ tỷ chép Nữ Luận Ngữ để răn dạy mọi người trong hậu cung, chính là nhằm ngăn chuyện tranh sủng gây rối. Nương nương dụng tâm sâu xa, muội muội chúng ta kính cẩn tuân theo còn không kịp, sao dám làm trái ý nương nương? Huống hồ…” Ta nhìn cây trâm phượng vàng khẽ lay bên tóc mai Hoa Phi, nói: “Lữ Hậu tàn bạo, Thích Cơ được độc sủng, Quản phu nhân và Triệu Tử Nhi đều có kết cục thê thảm. Ngày nay hoàng hậu và Hoa Phi hiền đức, hậu cung của Cao Tổ sao có thể so với triều đại chúng ta.”
Nụ cười bên môi Hoa Phi hơi khựng lại. Lệ Quý Tần nhìn sắc mặt mà đoán ý, bước lên một bước, lập tức định mỉa mai đáp trả. Hoa Phi liếc xéo nàng ta: “Hôm nay Quý Tần nói cũng đủ nhiều rồi, coi chừng cắn phải lưỡi.” Nghe vậy, Lệ Quý Tần đành nén giận lặng lẽ lùi lại. Hoa Phi thoáng chốc lại cười tươi như hoa: “Lời muội muội nghe thật dễ chịu.” Nói rồi, nàng ta nhìn Mi Trang sắc bén như đuốc: “Huệ Tần và Hoàn Tần ở cạnh nhau lâu ngày, miệng lưỡi cũng ngày càng lanh lợi, quả thật không thể xem thường.”
Môi Mi Trang khẽ động, dường như muốn nói gì đó, cuối cùng lại thôi, chỉ im lặng.
Hoa Phi xoa thái dương, nói: “Sáng sớm đã thức dậy thỉnh an hoàng hậu, lại nói chuyện lâu như vậy, thật mệt. Về thôi.” Nói đoạn, nàng ta vịn vai cung nữ, dẫn một đoàn người rầm rộ xuyên hoa lướt liễu rời đi.
Thấy Hoa Phi đi xa, Mi Trang ngẩng mặt lên, cung nhân đều lui xuống xa xa đi theo. Nàng nhìn theo hướng Hoa Phi rời đi, u uất thở dài: “Cuối cùng nàng ta cũng không nhẫn nhịn được nữa.” Rồi nắm tay ta: “Cùng đi dạo nhé.”
Lòng bàn tay Mi Trang lạnh ẩm. Ta lấy khăn tay đặt vào tay nàng. Mi Trang khẽ nói: “Muội cũng xem như hiểu thêm rồi chứ?”
Gió xuân ấm áp, lòng ta lại lạnh ẩm như lòng bàn tay Mi Trang. Ta khẽ thở dài: “Hoa Phi thì cũng thôi. Tỷ tỷ…” Ta nhìn thẳng Mi Trang: “Tỷ có trách muội không?”
Mi Trang cũng nhìn ta. Quả thực trên mặt nàng đã thêm vài phần tiều tụy. Trước ta, nàng cũng từng được Huyền Lăng sủng ái. Vốn đã bị Hoa Phi chèn ép, những kẻ khác lại như hổ rình mồi. Không có sự sủng ái của hoàng đế, Mi Trang sẽ phải đứng vững trong cung này thế nào? Nếu vì Huyền Lăng mà Mi Trang xa cách ta… Ta không dám nghĩ tiếp, bàn tay bất giác siết chặt tay nàng.
Mi Trang khẽ vỗ tay ta: “Không phải muội thì cũng sẽ là người khác. Nếu là người khác, tỷ thà rằng đó là muội.” Giọng nàng hơi run: “Đừng trách tỷ nói lời ích kỷ. Người khác được sủng ái, e một ngày nào đó sẽ đến hại tỷ. Hoàn nhi, muội thì sẽ không.”
Lòng ta nóng lên: “Mi tỷ tỷ, muội sẽ không, nhất định không.”
“Tỷ tin muội sẽ không.” Giọng Mi Trang giữa tiết xuân hoa nở phảng phất nỗi buồn yếu đuối và bất lực, nhưng lời lẽ thật chân thành: “Hoàn nhi, trong cung này có biết bao người, người tỷ có thể tin chỉ có muội. Lăng Dung tuy thân thiết với chúng ta, nhưng rốt cuộc không có tình nghĩa cùng lớn lên từ nhỏ. Nếu tỷ muội ta cũng không thể nương tựa lẫn nhau, mấy chục năm tháng dài đằng đẵng trong thâm cung này biết phải gắng gượng thế nào?”
“Mi tỷ tỷ…” Lòng ta cảm động, may mà còn có Mi Trang, ít nhất vẫn còn có nàng. “Có những chuyện không nằm trong dự liệu của Hoàn nhi, cũng không phải một mình Hoàn nhi có thể ngăn cản. Nhưng dù có được sủng ái hay không, lòng muội dành cho tỷ vẫn như trước. Dẫu hoàng thượng sủng ái, tỷ cũng đừng xa cách muội.”
Mi Trang nhìn mặt nước Thái Dịch Trì mênh mông như khói sóng, đưa tay nắm một cành liễu mềm: “Với tư chất của tỷ muội ta, được sủng ái là chuyện nằm trong dự liệu, tuyệt đối không thể để mình bị vùi lấp. Dẫu không thể mãi được sủng ái, cũng phải giữ được tính mạng, không liên lụy đến tộc nhân…”
Ta cười khổ, buồn bã nói: “Huống hồ Hoa Phi đã xem tỷ muội ta là mối họa lớn trong lòng. Số phận chúng ta đã là vinh cùng vinh, suy cùng suy rồi.”
Mi Trang gật đầu: “Không chỉ tỷ muội ta, e rằng trong mắt người khác, Lăng Dung và Thuần Nhi cũng chẳng thể thoát liên can.” Mi Trang vừa nói vừa vặn cành liễu trong tay càng lúc càng cong. Chỉ nghe “rắc” một tiếng, cành liễu đã gãy làm đôi.
Tiếng cành liễu gãy như dùi trống nện “thình” một cái vào lòng ta, khiến ta chợt tỉnh ngộ. Ta đưa tay lấy cành liễu gãy trong tay Mi Trang. Có chùng có căng, lúc nới lúc siết, mới có thể khiến quân vương vui vẻ nhìn ngắm lâu dài. Nếu chịu lực quá nhiều, dẫu cành liễu này dẻo dai đến đâu cũng sẽ gãy. Ta ngẩng đầu nhìn mặt trời đỏ bên bờ Thái Dịch Trì, khẽ nói: “Đa tạ tỷ tỷ.”
Mi Trang vẫn mơ hồ không hiểu: “Tạ tỷ chuyện gì?”
Im lặng hồi lâu, ta lặng lẽ cùng Mi Trang đi dọc theo Thái Dịch Trì. Thái Dịch Trì rộng lớn trải dài, ta chợt thấy con đường này dài quá, dài đến mức dường như chẳng bao giờ đi hết.
Đêm đó ta vẫn thị tẩm. Nửa đêm mưa rơi lất phất. Trong lòng vướng bận chuyện, giấc ngủ trở nên chập chờn; đã tỉnh rồi thì không sao ngủ lại được. Được sủng ái quá mức, phô bày mũi nhọn quá rõ, ta đã khiến Hoa Phi bất mãn. Khởi đầu quá mạnh, e rằng về sau khó duy trì. Cũng như dây đàn căng quá dễ đứt vậy.
Ta khẽ trở mình, chiếc gối nhồi cánh hoa sột soạt. Ta không ngờ lại đánh thức Huyền Lăng. Chàng nửa tỉnh nửa mê hỏi: “Sao nàng tỉnh rồi?”
“Thần thiếp nghe thấy ngoài kia mưa rơi.” Mưa nhỏ gõ lên cành lá ngoài điện, vang lên tiếng xào xạc trong trẻo.
“Nàng có tâm sự?”
Ta khẽ lắc đầu: “Không có.” Trong ánh nến cam đỏ mờ nhạt, mái tóc dài như tấm lụa đen trải trên cánh tay và gối chàng.
“Không được nói dối trẫm.”
Ta xoay người nép vào ngực chàng. Nút áo ngủ lụa vàng sáng đã lỏng, để lộ một khoảng da thịt mát lạnh nơi lồng ngực. Ta giơ tay chậm rãi cài lại cho chàng: “Hoàng thượng, thần thiếp sợ.”
Giọng chàng nhàn nhạt: “Có trẫm ở đây, nàng sợ gì?”
“Hoàng thượng đối xử với thần thiếp tốt như vậy. Thần thiếp…” Giọng ta nhỏ dần, gần như không nghe thấy: “Hoàng thượng có từng nghe câu được sủng ái nhiều cũng sẽ chuốc lấy nhiều oán hận không?”
Giọng Huyền Lăng thoáng vẻ sắc lạnh: “Sao? Có người làm khó nàng à?”
“Không ai làm khó thần thiếp.” Lòng ta chua xót, nhưng lời này không thể không nói, cuối cùng từng chữ một cũng thốt ra: “Mưa móc chia đều, lục cung hòa thuận, mới có thể kéo dài con cháu và phúc trạch hoàng gia. Thần thiếp không dám độc chiếm ân sủng.”
Cánh tay đang ôm ta buông lỏng đôi chút. Ánh mắt chàng lơ đãng nhưng ép sát ta: “Nếu trẫm không chịu thì sao?”
Ta biết chàng sẽ chịu. Các phi tần lục cung có quan hệ đan xen rễ sâu với tiền triều; chỉ cần động đến một chỗ là ảnh hưởng toàn cục, chàng không thể không chịu. Lòng ta chợt ảm đạm như tiết trời mưa dầm ngoài điện, hồi lâu mới khẽ cất lời: “Hoàng thượng là minh quân.”
“Minh quân?” Chàng khẽ hừ, nơi cổ họng phảng phất vẻ lạnh nhạt, giống thứ dầu bạc hà chàng thường dùng để tỉnh táo tinh thần, hương vị lạnh buốt đắng cay.
“Đã tám ngày rồi. Hoàng thượng bận rộn chính sự ở tiền triều; nếu lục cung trở thành nơi oán khí tụ lại, chẳng khác nào hậu viện bốc cháy, chỉ khiến hoàng thượng phiền lòng.” Chàng lặng lẽ nghe, vẻ mặt im lìm. Ta nói tiếp: “Nếu hoàng thượng chỉ sủng ái thần thiếp mà lạnh nhạt với các hậu phi khác, người ngoài khó tránh khỏi bàn tán rằng hoàng thượng bạc tình, ham mới quên cũ.” Hai tay ta nắm lấy vạt áo chàng, giọng đã nghẹn ngào: “Thần thiếp không thể để hoàng thượng vì một mình thần thiếp mà phiền lòng, thần thiếp không đành.” Đến câu cuối, lời ta đã chứa đựng ý khẩn cầu.
Có lẽ gió nổi lên. Màn trướng sa giao chồng lớp mỏng manh vô cùng; gió như một bàn tay vô hình lặng lẽ luồn qua rèm, bóng trướng khẽ lay, nến đỏ cũng chập chờn, khiến thần sắc trên mặt Huyền Lăng lúc sáng lúc tối. Hai bàn chân trần lộ ra ngoài chăn gấm, ta chẳng buồn rụt vào, hơi lạnh từng chút một lan đến.
Bàn tay Huyền Lăng dần siết chặt. Má ta áp sát xương quai xanh của chàng, hơi cấn đau. Chân chàng quấn lấy chân ta, hơi ấm truyền đến. Chàng nhắm mắt, rất lâu sau mới nói: “Trẫm biết rồi.”
Ta cũng nhắm mắt, không nói thêm lời nào.
Đêm ấy, quả nhiên Huyền Lăng không lật thẻ bài của ta nữa. Sáng sớm, Tiểu Doãn Tử đã dò hỏi được rằng hoàng đế đến thăm Quý Phi lâu nay không được sủng ái, có lẽ cũng sẽ nghỉ lại chỗ nàng. Dù hơi bất ngờ, nhưng miễn người đó không phải ta, ta cũng thở phào nhẹ nhõm.
Đã bảy tám ngày hoàng đế không qua đêm ở cung Đường Lê, ta cảm thấy như thể có chút xa cách. Thay áo ngủ rồi mà ta vẫn chẳng buồn ngủ chút nào. Trong lòng như thiếu mất một thứ gì đó, thật chẳng dễ chịu. Quý Phi đã lâu không được gặp mặt quân vương, chẳng biết nàng sẽ vui mừng đến nhường nào? Nàng lại đón nhận ân sủng một cách uyển chuyển ra sao?
Ta buồn bã thở dài, tiện tay gảy cây phượng ngô cầm trên án ngọc xanh. Dây đàn mảnh như tơ, đầu ngón tay lướt qua, dư âm miên man như dòng suối lững lờ trôi. Ta thuận tay đàn nên khúc Oán Ca Hành (3).
Mười lăm vào cung Hán, dung nhan như hoa cười giữa sắc xuân. Quân vương chọn ngọc sắc, hầu ngủ sau bình phong vàng. Gối kề trăng chiều, cuốn áo lưu luyến gió xuân. Nào hay Triệu Phi Yến đoạt sủng, nỗi hận khôn cùng. Ưu sầu sâu nặng làm người hao tổn, tóc xanh hóa bạc như cỏ bồng. Một sớm thất sủng, thế sự hóa hư không. Đổi áo chim túc sương lấy rượu ngon, vũ y thôi thêu rồng. Nỗi lạnh lẽo chẳng nỡ kể, vì chàng gảy tiếng tơ đồng. Đứt ruột, dây đàn cũng đứt, lòng buồn canh cánh suốt đêm.
Khúc chưa thành, tình đã dâng; mới đứt quãng đôi ba câu, ta đã thấy vô cùng chẳng lành. Những câu thơ như lời tiên tri về số phận bạc mệnh của hồng nhan chốn cung cấm từ xưa. Tựa hồ nỗi kinh hãi thầm kín trong lòng bị mũi kim sắc nhọn chọc thủng, ngón tay khẽ run, điệu đàn đã loạn.
Oán Ca Hành, Oán Ca Hành, tình yêu và thù hận của nữ tử trong cung xưa nay chẳng thể để lộ quá rõ, huống hồ là oán, điều đại kỵ với nữ nhân. Có gì đáng oán chứ? Chính ta bảo chàng đến chỗ người khác mà. Ta không thể không làm vậy…
Ta tĩnh tâm đôi chút, đổi sang khúc Sơn Chi Cao (4):
Núi cao vời, trăng mới lên nhỏ nhoi. Trăng tuy nhỏ, sao sáng tỏ biết bao! Người ta nhớ đang ở nơi xa. Một ngày không gặp, lòng ta xốn xang.
Gảy đi gảy lại mấy lượt, Lưu Châu không khỏi tò mò hỏi: “Tiểu thư, sao khúc này người cứ đàn đi đàn lại chỉ nửa bài vậy?”
Ta dồn tâm trí vào tiếng đàn, nét mặt chẳng đổi, thản nhiên đáp: “Ta chỉ thích nửa bài này.”
Lưu Châu không dám hỏi thêm, chỉ bưng chiếc đèn lụa đứng bên án, lặng lẽ hầu cạnh. Ta đàn rất lâu, ống tay áo rộng trượt xuống khuỷu tay. Ánh trăng lạnh lẽo xuyên qua khung cửa sổ rơi trên cánh tay, như thể nở ra vô số đóa lê trắng muốt, tỏa ánh sáng trong trẻo lờ mờ. Đầu ngón tay âm ỉ đau. Lật lại xem, mới hay đã đỏ ửng từ lâu.
Ta đẩy đàn ra, bước ra ngoài. Vạt áo ngủ màu trăng non thêu vân xoáy dài quét trên mặt đất, nhẹ nhàng lướt qua nền nhà, lặng lẽ không tiếng động. Ta ngẩng đầu yên lặng nhìn trời, trăng treo đầu cành liễu; hôm nay đã là mười bốn, trăng tròn đầy như chiếc mâm bạc, ánh ngọc nhẹ rọi xuống, khiến những vì sao khắp trời cũng mất đi sắc màu thường ngày. Thật ra trăng chưa tròn, chỉ nhìn như thể đã viên mãn mà thôi. Đêm mai mới là đêm trăng tròn thực sự. Đêm trăng tròn, theo tổ chế, hoàng đế sẽ nghỉ lại điện Chiêu Dương của hoàng hậu. Nửa năm nay ta lạnh mắt quan sát, Huyền Lăng đối với hoàng hậu cũng chỉ đến thế — quả thực tương kính như tân. Chỉ là quá giống đối đãi với khách, chỉ còn sự khách sáo và kính trọng dành cho nhau. Ngày rằm mỗi tháng hẳn là ngày hoàng hậu mong chờ nhất. Nghĩ vậy, ta không khỏi nảy sinh vài phần đồng tình và thương xót dành cho hoàng hậu.
Lúc này gió mát sương trong, hai cây hải đường trước nhà nở rộ, cành lá thanh thoát thoát tục, từng chùm lá non xanh nhạt sum suê, hoa đỏ kiều diễm như thiếu nữ, tựa ráng sáng ban mai, trải rộng như tuyết như sương. Ánh trăng lạnh lẽo như sương trắng, chỉ còn đường nét lờ mờ mông lung.
Gió chợt nổi, hoa rơi lả tả như mưa, từng đóa vương trên áo và tay áo, tựa điểm son phấn. Gió nhẹ khẽ lay mái tóc dài như những sợi liễu tung bay giữa hoa, cành nào cành nấy đều như có tình. Ta chỉ lặng lẽ đứng yên, mặc cho gió cuốn tay áo mỏng phất qua xương cổ tay, nhẹ đến như có như không. Thỉnh thoảng tiếng chim oanh đêm líu ríu vang lên, mới khẽ phá tan đêm thanh vằng vặc như nước.
Ta biết chàng đã đến. Long Tiên Hương quen thuộc thoang thoảng lẫn trong hương hoa, không hương thơm nào che lấp được mùi hương của chàng. Chàng không lên tiếng, ta cũng chỉ đứng đó như thể nơi này không người.
Cuối cùng chàng lên tiếng: “Nàng định đứng như vậy bao lâu?” Ta không quay lại, chỉ nghe chàng bước đến gần, giày giẫm trên hoa rụng đầy đất phát ra âm thanh khe khẽ. Khóe môi ta cong lên một nụ cười nhạt, quả nhiên chàng đã đến. Ta thoắt giấu nụ cười đi, chậm rãi quay người, giả như vừa bất chợt trông thấy chàng, ngập ngừng gọi: “Hoàng thượng.”
Còn cách nửa trượng, chàng đã dang rộng hai tay. Ta nhấc chân lao vào lòng chàng. Trên kim quan của chàng đọng chút sương mỏng, dưới trăng ánh lên một tia sáng lấp lánh. Chàng nhẹ nhàng vuốt vai ta: “Nàng khiến trẫm đau lòng thế này, bảo trẫm sao nỡ rời xa nàng?”
Như chợt nhớ ra điều gì, ta thoát khỏi vòng tay chàng, khẽ hỏi đầy nghi hoặc: “Hoàng thượng chẳng phải đến thăm Quý Phi sao? Sao lại đến Đường Lê?”
Chàng cười: “Trẫm đã thăm nàng ấy rồi. Đi ngang qua thấy trăng hôm nay đẹp, muốn ghé xem nàng đang làm gì.” Môi chàng khẽ áp lên trán ta: “Nếu trẫm không đến, chẳng phải đã phụ khúc Sơn Chi Cao của nàng sao? Tiếng đàn hay đến vậy, may mà trẫm không bỏ lỡ.”
Ta ngoảnh mặt, bật cười khúc khích, má nóng bừng như vừa uống rượu: “Hoàng thượng nói vậy khiến thần thiếp xấu hổ quá.” Ta tinh nghịch dùng ngón tay miết lên má chàng: “Đường đường là bậc quân vương chí tôn mà cũng học người ta ‘nghe lén’ ư?”
Chàng nắm lấy ngón tay ta, giả vờ giận dỗi: “Nàng càng lúc càng to gan! Phạt nàng đàn thêm một khúc để chuộc tội.”
Chúng ta nắm tay vào điện Oánh Tâm. Cận Tịch và những người khác đã pha sẵn một ấm trà mới, bày các loại quả trái mùa để chờ, lại có thái giám tùy thân thay y phục cho Huyền Lăng. Thấy mọi người lui ra, khép cửa lại, ta hơi cau mày nói: “Hoàng thượng rời đi như vậy, Quý Phi có lẽ sẽ buồn.”
Chàng nâng cằm ta bằng ngón trỏ, đôi mắt dài hơi nheo lại, ý cười đong đầy: “Nàng nỡ đẩy trẫm đến chỗ người khác sao?”
Ta đẩy chàng một cái, lùi ra hai bước, cố giữ vẻ nghiêm trang: “Thần thiếp đã nói rồi, hoàng thượng là quân chủ thánh minh.”
Huyền Lăng cười không thành tiếng, khẽ thì thầm bên tai ta: “Hôn quân cũng có cái hay của hôn quân — ngày mai trẫm lại làm minh quân vậy.”
Ta không nhịn được, lại bật cười: “Vậy ngày mai thần thiếp cũng lại làm hiền phi, đến chỗ Quý Phi tỷ tỷ chịu tội, đeo roi gai xin lỗi.” Ta nghiêng đầu: “Tứ lang, chàng muốn nghe thiếp đàn khúc nào?”
Chàng sững người, như thể không nghe rõ lời ta. Một lát sau chàng mới hỏi: “Vừa rồi nàng gọi trẫm là gì?”
Ta lúc này mới nhận ra mình lỡ lời, đầu óc chợt lạnh buốt như bị tuyết băng tạt vào. Ta thuận thế khuỵu gối: “Thần thiếp thất lễ…”
Bàn tay chàng đã đỡ lấy ta, ngăn ta quỳ xuống. Chàng cúi người, nửa ôm nửa bế ta lên, trong mắt lóe lên ánh sáng rực rỡ kỳ lạ mà ta chưa từng thấy: “Tốt lắm. Trẫm rất thích nàng gọi như vậy.” Chàng đặt ta ngồi trên đầu gối, giọng dịu dàng ấm áp như nắng xuân tháng tư: “Khuê danh của nàng là Chân Hoàn, vậy tên tự là gì?”
“Thần thiếp không có tên tự, mọi người đều gọi thần thiếp là ‘Hoàn nhi’.”
“Ừm. Trẫm gọi nàng là ‘Hoàn Hoàn’, được không?”
Ta cúi đầu, liếc thấy bóng ta và Huyền Lăng in lên bức tường trát bùn trộn tiêu, lung linh dưới ánh nến. Lòng ta đỏ thắm như đóa hải đường, khẽ “vâng” một tiếng.
Ta uể oải dựa vào người Huyền Lăng. Giọng chàng tựa hồ đã say men rượu, những nụ hôn vụn vặt rơi xuống cổ ta: “Ban nãy trẫm ngắm nàng rất lâu. Hoàn Hoàn, nàng đứng dưới cây hải đường, tựa như tiên nữ giáng trần từ chín tầng trời. Hoàn Hoàn, đàn một khúc Thiên Tiên Tử đi.”
Ta nghe lời đứng dậy, thử dây đàn rồi mỉm cười duyên dáng với chàng: “Thật ra Hoàn Hoàn đàn không được tinh diệu lắm. Cầm nghệ của Mi Trang tỷ tỷ còn hơn ta rất nhiều, ta vẫn phải nhờ tỷ ấy chỉ bảo.”
Chàng mở mắt nhìn ta: “Huệ Tần sao? Hôm khác trẫm sẽ nghe nàng ấy đàn một khúc thật hay.”
Tiếng đàn róc rách, ta chỉ cảm thấy đèn ấm trăng sáng, khắp phòng tràn đầy cảnh sắc kiều diễm.
Vừa định đi ngủ, ngoài cửa bỗng vang lên hai tiếng “cốc cốc”. Giọng the thé của nội thị cung kính gọi từ bên ngoài: “Hoàng thượng.”
Huyền Lăng hơi mất kiên nhẫn: “Có việc gì quan trọng? Ngày mai hãy vào bẩm.”
Tên nội thị do dự đáp “vâng”, nhưng không nghe thấy bước chân lui ra.
Ta khuyên: “Hoàng thượng cứ nghe thử đi, có lẽ là việc quan trọng.”
Huyền Lăng khoác áo đứng dậy, nói với ta: “Nàng không cần dậy.” Rồi chàng thản nhiên cất giọng ra ngoài: “Vào đi.”
Vì trong phòng có phi tần nên người vào bẩm báo là Phương Nhược. Xưa nay cung nhân khi ứng đối trước ngự tiền không được để cảm xúc lộ ra lời nói hay sắc mặt; Phương Nhược chỉ từ tốn bẩm: “Khởi bẩm hoàng thượng, Huệ Tần tiểu chủ bị rơi xuống nước.”
Ta giật nảy mình, lập tức vén màn trướng, buột miệng: “Tứ lang, Mi tỷ tỷ không biết bơi!”
Chú thích:
(1) Nữ Luận Ngữ: còn gọi là Tống Nhược Chiêu Nữ Luận Ngữ, do Tống Nhược Tân đời Đường biên soạn, Tống Nhược Chiêu chú giải, là một trong “Nữ Tứ Thư”. Sách được viết theo tư tưởng và thể chế của Luận Ngữ cổ đại, đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt về tư tưởng, hành vi cùng những lễ tiết căn bản mà nữ giới thời xưa cần tuân theo. Theo quan niệm đương thời, đây là quy phạm và chuẩn mực hành vi dành cho thục nữ hiền phụ.
(2) Quản phu nhân và Triệu Tử Nhi: các phi tần của Hán Cao Tổ, từng được sủng ái. Hai người thân thiết với Bạc Cơ, phi tần của Cao Tổ; ba người từng hẹn nhau: “Ai được quý hiển trước chớ quên người sau.” Về sau, Quản và Triệu đều được quân vương sủng ái, chỉ riêng Bạc Cơ bị lạnh nhạt. Hai người nhớ đến lời hẹn cũ, nâng đỡ Bạc Cơ để bà được Cao Tổ sủng hạnh, sinh ra Đại vương Lưu Hằng, tức Hán Văn Đế sau này. Bạc Cơ cũng trở thành thái hậu.
(3) Do Lý Bạch sáng tác, bài thơ viết về số phận bi kịch của một cung nữ từ được sủng ái đến thất sủng, rất phù hợp với chữ “oán” trong nhan đề.
(4) Sơn Chi Cao: trích từ Lan Tuyết Tập, do nữ thi nhân Trương Ngọc Nương đời Tống sáng tác. Toàn bài như sau: “Núi cao vời, trăng mới lên nhỏ nhoi. Trăng tuy nhỏ, sao sáng tỏ biết bao! Người ta nhớ đang ở nơi xa. Một ngày không gặp, lòng ta xốn xang. Hái khổ thái khổ, phía nam núi cao. Lòng lo âu trĩu nặng, biết làm sao chịu đựng. Lòng người bền như vàng đá, chí ta trong sạch như băng tuyết. Tưởng kết lời thề trăm năm, nào ngờ sớm thành chia lìa. Sớm mây chiều mưa, lòng người đến đi, ngàn dặm tương tư cùng chung vầng trăng sáng.” Nửa đầu bài thơ diễn tả nỗi tương tư, tình ý không đổi; nửa sau viết về biến cố chia lìa, ngày gặp lại khó mong, nỗi buồn lo không sao giải tỏa.