Hà Thiệu đứng trước cổng cung, bất giác ưỡn thẳng ngực. Bao năm qua, lưng ông đã khom quá lâu. Dù thương nhân đã tiếp thêm sức sống cho đế quốc rộng lớn này đến thế nào, trên mảnh đất huy hoàng này, họ vẫn là một đám người chẳng có địa vị gì. Họ hoặc bị ức hiếp, hoặc bị bóc lột, hoặc bị làm nhục. Trong yến tiệc của giới huân quý, họ chỉ là trò mua vui; nếu gắn thêm cái đuôi sau mông thì cũng sánh được với khỉ.
Vạn Dân cung! Tòa cung điện do giới thương nhân góp tiền xây dựng này đã đứng sừng sững ở Trường An suốt mười lăm năm. Mười lăm năm ấy cũng là quãng thời gian giới thương nhân phát triển mạnh mẽ.
Ngày nay, bất kể đồng tuyết phía Bắc, sa mạc phía Tây, rừng rậm phía Nam hay biển lớn phía Đông, bóng dáng thương nhân đều có mặt khắp nơi. Một nửa thu nhập của đế quốc đến từ đóng góp của họ; đế quốc này có thể đánh bại mọi kẻ thù cũng là nhờ một phần công sức của họ.
Dựa vào đâu mà sau khi nộp khoản thuế nặng nề, chúng ta còn phải nộp thêm tiền cho đám huân quý? Dựa vào đâu mà cứ lĩnh vực nào có huân quý nhúng tay vào, thương nhân chúng ta lại phải tránh xa? Dựa vào đâu mà nhà họ Trưởng Tôn các người muốn chơi khinh khí cầu, còn ta, Hà Thiệu, chỉ có thể chạy vào sa mạc ăn cát?
Ta là bá tước của đế quốc, cũng có quyền vào điện diện kiến quân vương!
Dũng khí của Hà Thiệu không đến từ bộ triều phục bá tước trên người, mà đến từ những đại chưởng quỹ của Bách Nghiệp Hành phía sau. Họ có mười ba người, nay thêm ông nữa là vừa đủ mười bốn, ai nấy đều có quan chức. Dẫu chẳng nắm chút thực quyền nào, lần này họ nhất định phải cất lên tiếng nói của mình. Triều đình định soạn lại《Thương luật》, sao có thể thiếu sự tham gia của thương nhân? Để một đám người không làm nghề buôn bán định ra quy tắc hành xử cho thương nhân, đó mới là chuyện bất công nhất thiên hạ!
Lý Thừa Càn đứng ở đầu hàng, ngoảnh lại nhìn những viên quan xuất thân thương nhân với vẻ bi tráng, thầm cười một tiếng. Triều đường xoay vần như kính vạn hoa, vậy mà nhân vật chính hôm nay lại là một đám thương nhân!
Trưởng Tôn Vô Kỵ không cần xếp hàng. Đó là đãi ngộ hoàng đế dành cho ông ta; ông ta chỉ việc đứng đợi trên bậc thềm Vạn Dân điện. Một cỗ kiệu ấm tách ông ta khỏi các triều thần khác. Là người đứng đầu trên Lăng Yên các, ông ta có tư cách ấy.
Giọng the thé của hoạn quan vang lên trong hoàng cung. Ngự sử thị lại chỉnh đốn đội ngũ, hai hàng người đông nghịt liền tiến vào hoàng thành. Bên ngoài hoàng thành, mười bốn cỗ quan tài gỗ nam được xếp ngay ngắn. Trong đó có một cỗ đặc biệt rộng, là thứ Hà Thiệu chuẩn bị cho mình… “Từ xưa đến nay, chưa từng nghe nói có cuộc cải cách nào không đổ máu. Nay đã đến lúc sống chết còn mất của các vị và ta. Nếu việc không thành, hãy bắt đầu đổ máu từ chúng ta!”
Bôn ba trong biển buôn bán bao năm, Hà Thiệu hiểu sâu sắc rằng không có yêu cầu thì sẽ chẳng có hồi đáp, không có đấu tranh thì không thể giành được thắng lợi. Nhà họ Hà giờ đã từ một nhà buôn giàu có thuở ban đầu trở thành hào thương. Với tài lực và vũ lực như vậy, nếu ở nước khác, họ có thể dễ dàng làm thay đổi thế lực trong nước, thậm chí thay đổi cả ngôi vị hoàng quyền. Nhưng ở Đại Đường, ông vẫn thấp hèn như một con kiến.
Quan thương mới là kẻ địch lớn nhất của mình. Ông đã đạt đến cực hạn mà một thương nhân bình thường có thể vươn tới. Giờ đây ông không thiếu tiền của, thứ duy nhất còn thiếu là quyền tự quyết vận mệnh của mình!
“Tài sản tư nhân là bất khả xâm phạm!” Đó là một cụm từ trước kia ông nghe được từ miệng Vân Diệp. Ban đầu ông coi câu ấy là chuyện nực cười nhất mà nghe, nhưng sau nhiều năm chiêm nghiệm, Hà Thiệu cuối cùng đã hiểu được tầm quan trọng của nó!
Muốn bảo đảm mình không biến thành con lợn béo bị mổ thịt bất cứ lúc nào, lúc này Hà Thiệu chẳng mấy coi trọng tính mạng mình. Một nhánh con cháu nhà họ Hà đã đến đảo xa; chỉ cần hương hỏa còn truyền, ông không ngại đem mạng mình ra đánh cược một phen.
Trưởng Tôn Vô Kỵ đứng ở bậc thứ nhất của thềm son, đôi mắt đục ngầu lạnh lùng liếc Hà Thiệu. Hà Thiệu lập tức cảm thấy như có con rắn độc đang chầm chậm bò lên từ sau lưng mình. Ông cố sức kìm nén để khỏi run, nhìn sang phía các võ tướng, tiếc là không thấy Vân Diệp. Ông thầm thở dài: lúc này có lẽ Vân Diệp còn đang trôi dọc sông Hán Thủy; nhanh nhất cũng chỉ đến được Tần Lĩnh. Còn ông đã chẳng còn khả năng níu bước tiến trình soạn《Thương luật》nữa.
Hai bàn tay buông thõng của Hà Thiệu bấu chặt vào đùi, muốn dùng cơn đau để phân tán sự chú ý. Hoàng đế sắp ra rồi, ông phải gắng sức chịu đựng cho đến khoảnh khắc gặp được hoàng đế.
Để có được cơ hội lần này, Bách Nghiệp Hành đã phải trả giá rất lớn mới giành được cơ hội yết kiến. Tuyệt đối không thể làm hỏng chuyện. Dù thế nào cũng phải nói lên nguyện vọng của mình trước triều đình; cho dù vừa bước ra khỏi cổng cung đã chết, cũng đáng.
“Ai cho phép thương nhân bước chân vào triều đình?”
Trưởng Tôn Vô Kỵ không hỏi người khác, mà hỏi Thái tử Lý Thừa Càn đang đứng trước mặt mình! Nếu không có sự ủng hộ của Lý Thừa Càn, người đứng đầu trong bá quan, Hà Thiệu và những người kia vốn chẳng đủ tư cách vào chầu.
“Thiên tử lắng nghe tiếng nói của muôn dân vốn là lẽ thường. Nay các thương nhân có thành ý và nguyện vọng vào yết kiến, bổn vương cũng chỉ làm theo lễ chế mà thôi.”
Trưởng Tôn Vô Kỵ thở dài nói: “Sáu vạn đồng vàng là đủ đưa mười bốn thương nhân vào triều. Nếu có mười vạn đồng vàng, chẳng biết Thái tử điện hạ có cho phép họ vào triều làm quan không? Triều đình vốn đang tốt đẹp, giờ cũng bị mùi tiền phủ kín. Thể diện của đế quốc Đại Đường nói cho cùng chỉ đáng giá sáu vạn đồng vàng. Thái tử điện hạ thật là bỏ gốc lấy ngọn.”
“Sĩ, nông, công, thương đều là bốn hạng dân, bổn vương chẳng thấy hạng nào cao hơn hạng nào. Còn nói mùi tiền phủ kín, Vạn Dân cung này là do thương nhân quyên góp xây dựng. Quân thần Đại Đường bàn việc ở đây suốt mười lăm năm, cũng đâu thấy ai bị mùi tiền làm hoen ố.”
Lý Thừa Càn hiện đang nắm Nội phủ, có cách nhìn khác về thương nhân, thậm chí cho rằng họ là trụ cột của đế quốc. Giới huân quý đã bị Vân Diệp và Trưởng Tôn Vô Kỵ chia thành hai phe rạch ròi; hoàng tộc thì bị phụ hoàng nắm chặt trong tay. Thái tử như hắn, thứ duy nhất có thể tranh thủ chính là đám thương nhân bị người đời gạt bỏ này, những người có năng lực mạnh mẽ nhưng không có địa vị tương xứng.
Mấy năm nay, tầm nhìn của Lý Thừa Càn đã xa rộng hơn nhiều. Hắn không còn ngây thơ cho rằng chỉ cần mình có đại nghĩa thì sẽ nhận được sự kính trọng tuyệt đối như trước. Thực tế, nếu không phải Vân Diệp đứng ở vị trí trung lập bước ra đỡ đòn, áp lực mà Thái tử như hắn phải chịu sẽ lớn đến mức không tưởng tượng nổi.
“Ha ha, Thái tử quả đã có đôi phần uy nghi của người kế vị. Còn thương nhân có thể chủ trì lần sửa đổi《Thương luật》này hay không, vậy phải xem ý muốn của bệ hạ.”
Nói xong, Trưởng Tôn Vô Kỵ ôm hốt đứng vào chỗ của mình, nhắm mắt dưỡng thần. Chỉ sắc mặt ửng đỏ mới cho thấy lòng ông ta không yên.
Lý Nhị ra điện. Những năm gần đây, cứ khi ánh mặt trời chiếu đến ngai báu là ngài lại đúng giờ ngồi lên đó. Cùng mặt trời nắm giữ mảnh đất sáng tỏ này đã trở thành thói quen mới của Lý Nhị, đến nỗi Giám Thiên Giám luôn phải tính chính xác giờ mặt trời mọc. Vì việc ấy, Giám Thiên Giám và thư viện Ngọc Sơn cùng lập một học viện nhỏ, chuyên nghiên cứu thời điểm mặt trời mọc trong bốn mùa. Người đủ tư cách làm viện trưởng chính là danh túc Triệu Diên Lăng của thư viện.
Gắn viên kim cương khổng lồ mang tên Núi Ánh Sáng lên vương miện là một thú vui quái gở của Lý Nhị. Đầu ngài sáng rực, Núi Ánh Sáng dưới ánh nắng trông như một ngọn lửa rực rỡ. Ai nhìn hoàng đế cũng phải nheo mắt; nếu nhìn lâu, mắt sẽ đỏ lên. Lý Nhị gọi đó là uy nghi của đế vương.
“Đại triều hội bắt đầu, bá quan hành đại lễ yết kiến!” Một hoạn quan kéo giọng hô lớn.
Việc đại triều hội phải bái kiến hoàng đế chưa bao giờ thay đổi ở Đại Đường. Trong cả đại điện, chỉ có dăm ba người trên Lăng Yên các cần ôm quyền hành lễ; những người khác đều phải quỳ lạy, Lý Thừa Càn cũng không ngoại lệ.
Lý Nhị vừa nói một tiếng bình thân, triều đường liền chìm vào tĩnh lặng. Trưởng Tôn Vô Kỵ chưa lên tiếng thì người khác không thể mở miệng.
Một lúc sau, Trưởng Tôn Vô Kỵ bước ra khỏi hàng tâu: “Khải bẩm bệ hạ, Đại tướng quân Trình Xử Mặc và Ngân Thanh Quang Lộc đại phu Uất Trì Bảo Lâm cùng đề cử Thân Huân Dực Vệ Vũ Lâm Trung Lang tướng Vân Thọ kế nhiệm chức Thứ sử Nhạc Châu. Tấu chương ở đây, xin bệ hạ ngự lãm.”
Lý Nhị chẳng lấy làm lạ chuyện này, thực sự cũng không có gì đáng ngạc nhiên. Thứ sử Nhạc Châu là chính sách quốc gia ngài đặt ra từ những năm đầu để phân tán thế lực huân quý ở Trường An. Hiệu quả rất tốt. Nay văn võ đã tách riêng, người nhà họ Vân đến làm Thứ sử Nhạc Châu cũng chẳng có gì không ổn.
“Trẫm không nhớ Thứ sử Nhạc Châu Thôi Tú có chỗ nào không ổn. Vì sao lần này lại thay người?”
“Thôi Tú ở Nhạc Châu nhiều năm, cần cù tiết kiệm, khi tại chức được tiếng tốt. Thần và các vị đều cho rằng nên cất nhắc người này về Trường An. Theo thần, chức Tán Kỵ Thường Thị là đủ để thưởng công!”
Nghe Trưởng Tôn Vô Kỵ nói, Lý Nhị mỉm cười, mở tấu chương ra phê bằng bút son rồi bảo hoạn quan đưa cho Trưởng Tôn Vô Kỵ. Chuyện này coi như đã ngã ngũ.
Lý Nhị phê xong tấu chương, vừa ngẩng đầu đã trông thấy Hà Thiệu béo mập, bèn sững lại. Trong hàng quan viên hạng hai, vóc dáng Hà Thiệu quá nổi bật, muốn không nhìn thấy cũng khó.
“Hà Thiệu?” Lý Nhị hỏi một câu.
Hà Thiệu căng thẳng đến cực điểm nghe thấy hoàng đế gọi mình, liền bước nhanh ra giữa điện rồi bịch một tiếng quỳ sụp xuống đất, dập đầu như giã tỏi mà đáp: “Chính là vi thần, chính là vi thần!”
Mọi người đều khinh bỉ nhìn Hà Thiệu. Đại triều hội quỳ bái hoàng đế là lễ điển quy định; lúc tâu đối, sao ông ta lại biến thành kẻ dập đầu như sâu? Thật mất hết khí tiết bề tôi.
“Ngươi đứng trên triều đường quả là chuyện hiếm. Không bận kiếm bạc của mình nữa à?” Lý Nhị hỏi Hà Thiệu bằng giọng trêu chọc. Theo ngài, Hà Thiệu đến Vạn Dân cung chỉ để thỏa cái thú được dự triều hội; ngài không tin kẻ chỉ biết trục lợi này có chuyện gì quan trọng.
“Bệ hạ khai ân, cho đám thương nhân chúng thần một con đường sống! Cầu bệ hạ khai ân, cho đám thương nhân chúng thần một con đường sống!” Đến thời khắc quyết định, lá gan Hà Thiệu lại lớn lên! Vừa dập đầu, ông vừa lớn tiếng nói ra câu đã muốn nói từ lâu! (Còn tiếp.)