Trưởng Tôn Vô Kỵ tựa nghiêng trên giường mềm, không ngừng lật giở công văn trong tay. Thấy Dương Nguyệt Lễ bị điều đi phòng thủ Bắc Hải, ông thở dài. Chuyện này thuộc phạm vi quyền hạn của Vân Diệp. Ban đầu ông còn nghĩ người này có thể dùng được, giờ xem ra chẳng còn ích gì. Thống lĩnh thủy sư Trường Giang đã đổi người; thay Dương Nguyệt Lễ là một kẻ xa lạ, ông chưa từng nghe tên bao giờ: Lưu Nhân Quỹ. Ông còn tưởng người này có quan hệ gì với Lưu Nhân Nguyện, xem lý lịch rồi mới biết hai người chẳng dính dáng chút nào.
Vân Diệp luôn tìm được người thích hợp đúng lúc cần nhân tài nhất. Chỉ cần nghĩ đến đám học trò đông nghịt trong thư viện Ngọc Sơn, Trưởng Tôn Vô Kỵ đã thấy thái dương đau nhức. Dù ông thu phục được bao nhiêu người, cũng không theo kịp tốc độ Vân Diệp đào tạo lớp nhân tài mới. Quốc Tử Giám và Hoằng Văn Quán đều thua thư viện Ngọc Sơn cả về số lượng lẫn chất lượng học trò. Cả thư viện Ngọc Sơn chẳng khác nào một kho nhân tài khổng lồ; học trò ở đó vốn thân thiết với Vân Diệp, dù sao cũng là thầy trò mà.
Ngưu Kiến Hổ, hiện đã nhậm chức Ngự sử Đài Các, dâng sớ đàn hặc Triệu Châu thứ sử Trưởng Tôn Hoán mười tội hại nước hại dân. Từng điều, từng việc đều có chứng cứ xác thực. Theo lý, Trưởng Tôn Vô Kỵ không thể nào thấy được tấu chương này, nhưng hình như Ngưu Kiến Hổ quên mất ông là Bộc xạ Môn Hạ tỉnh; tấu chương như vậy rốt cuộc vẫn được chuyển đến công đường của Trưởng Tôn Vô Kỵ.
Trưởng Tôn Vô Kỵ cười nhạt, tiếp tục đọc. Đây là lời cảnh cáo Vân Diệp gửi đến ông, chẳng phải chuyện gì to tát. Vân Diệp sẽ không làm quá đáng, chỉ cảnh cáo một chút, chẳng qua là một màn tống tiền chính trị. Đến khi thấy Trình Xử Mặc và Uất Trì Bảo Lâm cùng tiến cử Vân Thọ làm thứ sử Nhạc Châu, ông mới hiểu hẳn Vân Diệp định làm gì.
Không thể giữ được Thôi Tú nữa rồi, bởi Vân Diệp đã đưa cho Trưởng Tôn Vô Kỵ một lựa chọn: muốn bảo toàn Trưởng Tôn Hoán thì phải bỏ Thôi Tú, bằng không Vân Diệp sẽ thật sự ra tay với Trưởng Tôn Hoán.
Nghĩ đến Trưởng Tôn Hoán, Trưởng Tôn Vô Kỵ liền ho sù sụ. Rõ ràng là phò mã, vậy mà cứ thích trăng hoa, chẳng có lấy nửa phần chững chạc như Xung nhi. Hắn còn dám chọc vào người nhà lão thái thái Độc Cô, đúng là chán sống rồi!
Ai cũng biết nhà Độc Cô sinh mỹ nhân. Nhà ấy đã có ba vị hoàng hậu, chỉ riêng tính tình thì chẳng ai dám đánh giá. Người ta đều sợ dây dưa với gia tộc này, vậy mà Trưởng Tôn Hoán lại dám đâm đầu vào, khiến Trưởng Tôn Vô Kỵ hận không thể xé xác hắn.
Nhưng dẫu sao đó vẫn là con ruột của ông. Thôi Tú chỉ là một nhánh bên của thế gia sa sút, làm sao sánh được với Trưởng Tôn Hoán. Ban đầu, vì lo chọc giận Vân Diệp, ông vốn không tán thành việc Chử Toại Lương tiếp xúc với Thôi Tú, bởi Nhạc Châu dù thế nào cũng là đất phong của Vân Diệp. Tuy đất phong của hắn cũng chỉ mang danh nghĩa, giống như Triệu Châu của ông, nhưng đào chân tường trắng trợn như vậy thì tướng ăn khó coi quá.
Trưởng Tôn Vô Kỵ rút tấu chương của Ngưu Kiến Hổ ra, ném vào lò lửa. Ông phê chữ “Được” lên tấu chương của Trình Xử Mặc và những người kia, rồi nhét nó vào một chồng tấu chương dày cộp. Vân Thọ làm thứ sử Nhạc Châu, hoàng đế chẳng có lý do gì để không chuẩn y. Chính ông ta trước kia đã nhất quyết gắn tên các châu phủ này với từng gia tộc.
Đêm đã khuya, trăng lên giữa trời. Cửa công đường mở ra, Lý Nghĩa Phủ nở nụ cười tao nhã, bưng vào một nồi cháo trắng. Anh ta như làm ảo thuật, lấy từ trong ngực ra hai chiếc bát nhỏ, giơ lên trước Trưởng Tôn Vô Kỵ, cười nói: “Bộc xạ, nghỉ tay một lát, uống chút cháo nóng cho tỉnh táo.”
Trưởng Tôn Vô Kỵ khó lòng từ chối ý tốt như vậy. Một người trẻ muốn tiến thân, lấy lòng cấp trên lớn tuổi đôi chút cũng là chuyện thường tình. Huống chi Lý Nghĩa Phủ vốn là người tài hoa xuất chúng. Vì thế, Trưởng Tôn Vô Kỵ cười ha hả, đặt quyển tông trong tay xuống rồi nhờ Lý Nghĩa Phủ đỡ mình ngồi dậy.
“Bộc xạ, cháo hôm nay ngon lắm, chẳng cho thứ gia vị nào. Gạo trân châu của thôn Hưởng Thủy, thêm gia vị vào chỉ tổ phí của. Cha già sai người từ Hà Bắc gửi cho hạ quan một ít. Loại gạo này rất cứng, nhưng canh lửa đúng độ thì lại là nguyên liệu nấu cháo ngon nhất. Ai mà ngờ dân di cư từ Quan Trung đến Liêu Đông lại trồng được loại gạo trắng ngon nhất giữa núi trắng rừng đen chứ.”
Trưởng Tôn Vô Kỵ nhận bát cháo Lý Nghĩa Phủ đưa, dùng thìa sứ khuấy nhẹ. Quả nhiên là đồ ngon, hạt nào hạt nấy căng mẩy, đã ninh bung nở. Những hạt gạo xanh nhạt nằm trong bát sứ trắng, ánh lên màu xanh trong veo, trông rất đẹp. Chưa cần ăn, mùi thơm đặc trưng của gạo mới đã xộc vào mũi.
Lý Nghĩa Phủ cũng múc cho mình một bát, ăn một thìa đầy rồi nhắm mắt, vẻ mặt mãn nguyện. Trưởng Tôn Vô Kỵ nhìn mà lắc đầu cười thầm, cũng ăn thử một miếng. Quả nhiên thơm dẻo vô cùng, đúng như lời Lý Nghĩa Phủ nói.
Ông đã quen với việc đêm khuya có một thuộc hạ trẻ tuổi bưng đến cho mình bát cháo nóng. Điều đó khiến một viên quan già bao năm lăn lộn chốn quan trường cảm nhận được sự kính trọng xuất phát từ tận đáy lòng, đồng thời cũng thấy chút ấm áp như ở nhà. Dẫu có rất nhiều phu nhân, Trưởng Tôn Vô Kỵ vẫn thích nhất cái vẻ ngưỡng mộ của những người trẻ thông minh như Lý Nghĩa Phủ khi nhìn mình.
Uống xong cháo, Trưởng Tôn Vô Kỵ lau miệng, cười nói: “Cháo ngon đấy. Nói đi, bộ Tùy thư mà ngươi tham gia biên soạn có chỗ nào chưa rõ? Để xem lão phu có biết không.”
Lý Nghĩa Phủ lúng túng chắp tay với Trưởng Tôn Vô Kỵ: “Chút tâm tư nhỏ này của hạ quan quả nhiên chẳng qua được mắt ngài. Lần này hạ quan biên soạn truyện Lý Mật. Các tiên sinh trong thư viện có ý kiến khác nhau về người này. Tiên sinh Nguyên Chương cho rằng nên đưa ông ta vào sử sách bản triều, chứ không phải Tùy thư. Vì vậy tiểu tử muốn nghe ý kiến của Bộc xạ. Ngài từng tận mắt gặp người này, lời ngài có sức nặng nhất, chứ không như người khác chỉ nói suông!”
Nghe nhắc đến Lý Mật, ánh mắt Trưởng Tôn Vô Kỵ trở nên xa xăm. Ông từng tận mắt gặp Lý Mật; đó là một con người tài ba đến nhường nào. Dù còn sống hay đã chết, ông ta vẫn là một nhân vật vô cùng đặc sắc.
“Lý Mật là con trai Thượng trụ quốc Lý Khoan cuối đời Tùy, kế thừa tước Bồ Sơn công, làm cấm vệ trong cung… Việt Quốc công Dương Tố có tài nhìn người. Thấy Lý Mật đang treo quyển Truyện Hạng Vũ trên sừng trâu để đọc, ông bèn nói với con trai là Dương Huyền Cảm: ‘Ta thấy kiến thức và khí độ của Mật chẳng phải hạng người như các con sánh được.’ Huyền Cảm bèn hết lòng kết giao. Từng có lần riêng tư hỏi Mật: ‘Bề trên hay nghi kỵ, vận số nhà Tùy chẳng còn dài. Nếu Trung Nguyên một ngày có biến, giữa ta với ngài, ai sẽ đứng trước?’ Mật đáp: ‘Đọ sức thắng bại giữa hai trận, hò hét một tiếng đủ làm quân địch khiếp sợ, ta không bằng công. Nhưng thu phục anh hùng thiên hạ, khiến gần xa quy phục, công không bằng ta…’”
Tâm trí Trưởng Tôn Vô Kỵ bay xa, bất giác nhớ lại lần đầu gặp Lý Mật. Người đàn ông ngẩng cao đầu, nhìn quanh đầy tự phụ ấy, trong mắt chẳng có ai khác. Ngay cả khi vì cậy tài khinh địch mà bị Vương Thế Sung đánh bại, ông ta vẫn tràn đầy tự tin. Khi ấy, ông ta đã cưới Độc Cô thị, em họ của tiên đế; mỹ nhân kiều diễm, anh hùng tuấn tú, ai cũng bảo là một mối lương duyên… Mãi đến khi Lý Mật bị Thịnh Ngạn Sư chém đầu, đưa về Trường An, ông mới gặp lại ông ta lần thứ hai…
“Nói cho cùng, người này là kẻ cậy tài khinh người. Tiên sinh Nguyên Chương nói không sai. Làm bề tôi nhà Tùy thì bất trung, làm tướng nhà Đường thì bất nghĩa. Vì vậy ông ta không thể vào Tùy thư, chỉ có thể xếp vào Liệt truyện Nhị thần, chẳng thể coi là anh hùng hào kiệt…”
Trưởng Tôn Vô Kỵ kể chuyện, Lý Nghĩa Phủ chăm chú lắng nghe bên cạnh. Chẳng hay chẳng biết, tiếng trống canh ba vang lên, Lý Nghĩa Phủ mới bừng tỉnh khỏi cơn say mê, vội đứng dậy chắp tay: “Hạ quan đường đột, lại làm phiền Bộc xạ nghỉ ngơi. Hạ quan xin lui. Bộc xạ nên nghỉ sớm mới phải. Chỉ là giờ này cửa cung đã khóa, e là không ra được.”
Trưởng Tôn Vô Kỵ khoát tay cười: “Không sao, không sao. Còn sớm, lão phu cũng chưa ngủ được. Kể vài chuyện cũ cho ngươi nghe, coi như giải khuây. Không về nhà cũng chẳng đáng gì; lão phu ở lại công sở nghỉ ngơi còn ít hay sao?”
Lý Nghĩa Phủ cúi người lui ra. Trước khi đi, anh ta còn châm đầy than vào lò, rồi hé cửa sổ một khe nhỏ để bảo đảm Trưởng Tôn Vô Kỵ không bị khí than làm ngạt. Trưởng Tôn Vô Kỵ vui vẻ nhìn những cử chỉ chu đáo của chàng trai trẻ; lão bộc của ông chẳng làm nổi những việc này.
Lý Nghĩa Phủ kính cẩn nâng xấp ghi chép vừa làm, trở về phòng làm việc của mình. Trên bàn đã có một chồng bản thảo dày cộp, đều là những lời Trưởng Tôn Vô Kỵ kể lại, do anh ta ghi chép. Đúng là của quý! Sắp xếp lại rồi biên soạn thành sách, in ra là có thể gọi là Chuyện bên lò sưởi. Hẳn Trưởng Tôn Vô Kỵ sẽ rất thích. Có ai lại không thích viết sách lập thuyết kia chứ? Người ta chỉ nghĩ đây là một lão thần đang dạy dỗ lớp trẻ, tuyệt nhiên không ai ngờ mục đích thật sự của anh ta là định làm Trưởng Tôn Vô Kỵ mệt chết.
Tiên sinh Vân từng nói, muốn lừa người khác thì tốt nhất phải lừa được chính mình trước. Hãy mang một tấm lòng thành thật đi lừa người, hại người, kẻ bị lừa chỉ biết cảm kích mình. Chẳng hạn những lang băm tận tâm tận lực vẫn thường làm thế. Dù chữa chết bao nhiêu người, cũng chẳng ai đi kiện lang băm; người ta chỉ nói người nhà mình số đã tận.
Hôm nay là buổi đại triều hội. Trưởng Tôn Vô Kỵ chập chờn ngủ được một lát đã bị lão bộc gọi dậy. Ngồi trên giường, ông hơi thất thần. Đêm qua ông lại mơ về những tháng ngày trai trẻ chinh chiến, gươm giáo tung hoành. Khi ấy ông khỏe mạnh biết bao; hai tay gồng sức còn có thể ép ngã tuấn mã. Ông từng thử sức với Vượng Tài, ngựa quý của Vân Diệp, quả là một con ngựa tốt. Nhưng giờ nhìn lại, cơ bắp ông đã nhão đi nhiều, đến chống đỡ cái thân hình béo phì của mình cũng vô cùng khó nhọc.
Để mặc người hầu lau mặt, súc miệng xong, ông nhìn bữa sáng lão bộc bưng lên mà chẳng thấy ngon miệng. Ông miễn cưỡng ăn một miếng bánh bao rồi đặt xuống, để lão bộc hầu mình mặc quan phục. Cửa cung bên ngoài đã mở. Tháng mới của đế quốc Đại Đường sắp bắt đầu cùng buổi đại triều hội hôm nay. Hôm nay phải xét duyệt Thương luật, ông nhất định phải tập trung hết sức. Đám con buôn này muốn chiếm một chỗ đứng trong đế quốc, quả là chuyện nực cười.
Triều đình là thiên hạ của huân quý và sĩ nhân. Nếu cứ để mùi tiền làm ô uế nơi này thì còn ra thể thống gì? Bọn họ tưởng trong tay có vài đồng tiền là đủ tư cách đứng chung một cõi với huân quý, sĩ nhân sao? Nằm mơ!
Tái bút: Chương thứ hai sẽ được đăng vào nửa đêm. Tác phẩm Vương quốc vật liệu của bạn cũ Tề Chanh đã ra mắt. Đây là một cuốn tiểu thuyết độc đáo; mọi người có thể tìm đọc, màu sắc cá nhân rất đậm.