Nhân vật thời Thịnh Đường tự có phong thái riêng. Thiếu niên mười ba, mười bốn tuổi đứng trước vương công trọng thần mà chẳng hề nao núng, thản nhiên đứng dậy chắp tay chào một vòng, tự giới thiệu gia môn xong liền ngước mắt nhìn trần nhà nghiêng góc bốn mươi lăm độ, quả thật làm được cảnh trợn mắt nhìn trời.
Trông thấy cậu ta, Vân Diệp nhớ đến mình của hai mươi năm trước, rất lo khi ấy mình cũng có bộ dạng này. Nếu thật vậy thì đúng là khiến người ta phát rầu, cái kiểu ngông nghênh ấy làm sao sống nổi ở Trường An đây?
Ngồi ghế trên là Phòng Huyền Linh, ghế kế là Đỗ Như Hối, phía dưới là Ngưu Tiến Đạt và Uất Trì Cung; đối diện là mình và Tiết Vạn Triệt. Tô Vị Đạo ngồi tận cuối bàn. Với chỗ ngồi thế này, có lẽ chỉ khi hoàng đế đến mới bày ra được cái vẻ đáng ăn đòn ấy.
Phòng Huyền Linh và Đỗ Như Hối nay đều đã về hưu. Người ta chẳng biết rằng người về hưu lại khó chiều đến thế: quá nhiệt tình với họ thì họ bảo mình thương hại họ, chẳng buồn để ý thì họ lại bảo mắt mình mọc trên mông. Đúng là làm khó người ta.
Sắc mặt Trình Giảo Kim đã hơi lúng túng. Vân Diệp đứng dậy rời bàn, vung tay tát vào sau gáy cậu nhóc ngốc nghếch kia một cái rồi nói: “Mắt nhìn đi đâu đấy? Người biết thì hiểu ngươi từ Phạm Dương, U Châu đến; người không biết lại tưởng ngươi là dân man rợ từ Lĩnh Nam tới. Làm một bài thơ chẳng ra đầu đũa mà đã mong áo vải ngạo nghễ trước vương hầu à? Nhóc con, ngươi còn kém xa lắm.”
Lư Chiếu Lân bị cái tát của Vân Diệp đánh cho ngẩn người. Cậu chẳng thể ngờ đường đường Binh bộ Thượng thư lại ra tay đánh người. Dù sao cậu vẫn còn nhỏ, vừa ngẩng đầu lên, nước mắt đã rưng rưng.
Chẳng hiểu sao cậu bị Vân Diệp dắt tay đến trước bàn Phòng Huyền Linh, ngoan ngoãn gọi một tiếng: “Ông Phòng!”
“Thế mới phải chứ. Người đến phủ hôm nay uống rượu, ai chẳng là bậc trưởng bối của ngươi? Gặp ai râu bạc thì gọi ông, râu hoa râm thì gọi bác, râu đen thì gọi chú, vậy sẽ không sai đâu.”
Phòng Huyền Linh vốn đã cau mày, giờ từ từ giãn ra, đẩy chén rượu trong tay rồi nói: “Nếu đã nổi danh về thơ văn, chi bằng làm ngay một bài để lão phu mở mang tầm mắt.”
Đó chỉ là lời nói trong cơn giận. Người già càng sống lâu lòng dạ càng nhỏ. Đã ngần ấy tuổi còn so đo với một đứa trẻ.
Lư Chiếu Lân lại là người cứng cỏi, cậu ưỡn cổ cao giọng ngâm: “Lầu kỹ nữ mở cửa sớm, dương liễu rủ thướt tha. Oanh kêu hay năm đã cách, cành đổi biết xuân về. Lá đọng sầu như mày, hoa gió rối vạt áo. Bẻ cành xin gửi gắm, trong quân tin tức thưa.”
Thơ hay. Dẫu sao cũng là tác phẩm của một trong Sơ Đường Tứ Kiệt. Phòng Huyền Linh vừa định gật đầu khen ngợi thì nghe Lư Chiếu Lân nói tiếp: “Từ lâu đã nghe Vân hầu là người ngâm câu ‘Rượu Lan Lăng thơm nức hương uất kim’. Không biết gần đây Vân hầu có sáng tác nào mới chăng?”
Lời vừa thốt ra, khách khứa khắp sảnh đều ôm bụng cười. Tiết Vạn Triệt cười lớn: “Làm người tốt khó thật, làm người tốt khó thật! Ngài giúp thằng nhóc này, giờ nó lại chất vấn đến tận đầu ngài, cảm giác thế nào?”
Vân Diệp cười khổ. Y đoán mình sẽ bị con nghé non này vặn hỏi, nhưng không ngờ cậu ta đợi làm xong một bài thơ mới quay sang gây khó dễ cho mình. Với tính cách ấy, e rằng muốn sống ở Trường An sẽ vô cùng gian nan.
Đỗ Như Hối nhắm mắt thưởng thức thơ Lư Chiếu Lân một lúc, cầm chiếc tước đồng uống cạn rượu trong chén, liếc Tiết Vạn Triệt rồi nói: “Đây là chuyện xướng họa thơ ca giữa các sĩ tử, vào miệng ngươi sao lại thành ra hạ lưu? Câm miệng đi. Có thơ hay để nghe mà còn không bịt được miệng ngươi, chẳng lẽ ngươi cho rằng lão phu nhàn cư ở nhà thì không quản được ngươi nữa sao?”
Tiết Vạn Triệt vội chắp tay xin lỗi. Ông già ấy giờ không thể chọc vào. Miệng thì bảo không màng thế sự, vậy mà rảnh rỗi là cứ chạy vào hoàng cung mãi không thôi. Bây giờ người ta còn nói ông chẳng làm ngoại tướng nữa, chuyển sang làm nội tướng rồi.
Vân Diệp cười một tiếng rồi ngồi về chỗ. Bây giờ mình địa vị cao quyền trọng, đi tranh hơn thua với một thiếu niên thì có bản lĩnh gì. Cả đời Lư Chiếu Lân lận đận, cuối cùng nghèo túng bệnh tật, tự vẫn bên sông Phần. Cuộc đời bi thảm ấy chưa chắc không liên quan đến tính cách của cậu.
Sắc mặt Trình Giảo Kim càng thêm lúng túng. Yến tiệc đèn màu hôm nay vốn là lòng tốt của ông, muốn giúp người thân nhà mình nổi danh, ai ngờ lại gặp phải một kẻ ngờ nghệch như vậy.
“Các vị, uống nào!”
Thời Thịnh Đường có nhiều kẻ cuồng sĩ. Đất nước cường thịnh, đời sống sung túc, dân phong mạnh mẽ, tự nhiên nuôi dưỡng những thiếu niên coi trời bằng vung. Lư Chiếu Lân e là một trong số đó.
Thấy cậu bị bỏ mặc giữa sảnh, xấu hổ đến mức chỉ muốn chui xuống đất, Vân Diệp vỗ vỗ chỗ ngồi bên cạnh, ra hiệu cho Lư Chiếu Lân qua đây. Người khác có lẽ không biết tài hoa của đứa trẻ này rồi sẽ đạt đến mức nào, nhưng Vân Diệp biết rất rõ. Chẳng vì gì khác, chỉ vì câu danh ngôn “Chỉ mong uyên ương, chẳng ước thành tiên” kia, cũng nên cho cậu một bậc thang để bước xuống.
Lư Chiếu Lân ngoan ngoãn ngồi xuống bên cạnh Vân Diệp, gần như sắp khóc. Nhìn đứa trẻ còn nhỏ hơn Vân Hoan vài tuổi, chẳng hiểu sao Vân Diệp rất khó nảy sinh ác cảm với cậu.
Y khẽ nói: “Đến nơi thế này thì ăn nhiều, nói ít. Trưởng bối có mặt, phải giữ lễ cho chu đáo. Người ở đây đều là anh hùng Đại Đường ta, không thể thất lễ. Thơ phú tuyệt đẹp quả có thể hun đúc tình cảm, nhưng đừng xem chúng là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá học vấn cao thấp.”
Thấy Lư Chiếu Lân ngoan ngoãn nghe lời, lúc này Vân Diệp mới chợt nhớ ra đứa trẻ ấy chỉ mới mười bốn tuổi. Thiếu niên có tài trí vượt xa bạn đồng trang lứa, kiêu ngạo một chút cũng là lẽ thường. Lư Chiếu Lân lúc này chưa phải Lư Chiếu Lân chịu đủ gian truân, bi thương mà cao khiết của sau này.
Nghĩ đến khúc ca đêm Thịnh Đường, nghĩ đến thời đại tuyệt diệu rực rỡ sắc màu, lòng Vân Diệp tràn ngập niềm ngưỡng mộ. Văn sĩ đội mũ cao gảy kiếm mà ca, hào hiệp chí sĩ chen kín núi sông; trong có kẻ khảng khái bi ca, ngoài có vó ngựa sắt tung hoành trên vùng đất khô cằn. Y bất giác cầm đũa gõ vào chén trà, cất tiếng hát: “Kẻ bỏ ta đi, ngày hôm qua chẳng thể níu giữ; người làm lòng ta rối bời, ngày hôm nay muôn nỗi phiền lo…”
Một khúc hát được cất lên ba lần. Giọng Vân Diệp chẳng hay ho gì, có chỗ còn lạc điệu, nhưng điều đó chẳng hề cản trở y diễn tấu kiệt tác của Lý Bạch. Bao năm gian truân đã khiến y mang trong mình nỗi bi phẫn và khí khái hào hùng của thi nhân. Dù cuối cùng đôi đũa ngà gãy lìa, chén sứ mỏng vỡ thành mấy mảnh, chẳng còn gì để gõ nữa, khúc hát ấy vẫn in sâu trong lòng mọi người. Yến tiệc đèn màu bỗng chốc lặng ngắt không một tiếng động!
Đỗ Như Hối đột nhiên quát vang: “Hay cho câu ‘ngày hôm qua chẳng thể níu giữ’, hay cho câu ‘ngày hôm nay muôn nỗi phiền lo’! Lão phu cảm ngộ được nhiều điều. Đây mới thật là tiếng nhạc tuyệt diệu nơi thế gian. Vân hầu nhiều năm không làm thơ, đêm nay ngâm lên, công phu thơ văn lại tiến thêm một bậc. Lão phu bội phục sát đất!”
“Nhóc Lư Chiếu Lân, nghe cho kỹ. Đây mới là tiếng nói cao diệu của nhân gian, chẳng phải mớ từ chương hoa mỹ của ngươi có thể sánh bằng.”
“Ha ha, đúng là như vậy. Thơ của Vân hầu, mỗi lần nghe lại khiến lòng người thêm một tầng biến đổi. Yến tiệc đèn màu đêm nay đến đây mới vào cảnh tuyệt diệu. Các vị nâng chén, không thể không uống!”
Phòng Huyền Linh bước đến dưới chiếc đèn màu lớn nhất, gỡ nó xuống đặt trước bàn Vân Diệp rồi nâng chén mời mọi người.
Uống hết một lượt rượu, sắc mặt Lư Chiếu Lân lúc xanh lúc trắng. Cậu do dự hồi lâu rồi nâng chén nói với Vân Diệp: “Lư Chiếu Lân xin lĩnh giáo. Năm nay ta sẽ dự kỳ thi lớn của thư viện Ngọc Sơn, mong được theo học dưới trướng tiên sinh.”
“Lư Chiếu Lân, vào thư viện rồi ngươi sẽ biết con đường học vấn sâu xa đến nhường nào. Không dốc hết tâm trí thì chẳng thể thu được gì. Tiên sinh Nguyên Chương, tiên sinh Ngọc Sơn, tiên sinh Ly Thạch, tiên sinh Kim Trúc đều là bậc tông sư học vấn một thời. Bậc tài tuấn nơi ấy đông như cá vượt sông; ngươi sẽ tìm được đối thủ và bạn thân ở đó.
Quốc thế Đại Đường ta như mặt trời ban mai vừa lên, bốn bể quy phục. Hãy mở rộng lòng mình, dung nạp bốn phương. Trong thời đại thịnh thế này, nhất định sẽ có cơ hội để ngươi phô bày tài năng.”
Trình Giảo Kim bước khỏi chỗ ngồi, hét lớn một tiếng. Lập tức có gia nhân khiêng mã sóc lên. Vân Diệp vừa nhìn thấy liền quay người bỏ đi. Đó là cây mã sóc bốn mươi cân ông già mới làm. Lần trước múa nó, vì cây sóc quá nặng, chỉ trong thời gian một chén trà đã tuột tay bay đi ba lần. Lần này trông ông già đã uống quá chén, chẳng biết sẽ xảy ra chuyện gì nữa.
Phòng Huyền Linh và Đỗ Như Hối thấy Vân Diệp rời đi, biết ngay tình hình chẳng ổn, liền mắng Trình Giảo Kim hai câu rồi cũng vội vã ra khỏi sảnh. Họ còn chưa bước hẳn ra ngoài đã nghe tiếng binh khí xé gió vọng lại.
Tiết Vạn Triệt, Ngưu Tiến Đạt và Uất Trì Cung lớn tiếng reo hò. Vân Diệp chẳng cần nhắc nhở họ. Những người từng trải qua bao trận chiến lúc này đâu đời nào chủ động rời đi, làm thế thì mất mặt quá. Còn Tô Vị Đạo và Lư Chiếu Lân không dám bỏ đi, e rằng chỉ có thể nơm nớp đứng xem màn trình diễn chết người này.
Sân nhà họ Trình rất rộng, đèn màu treo đầy khắp nơi. Phòng Huyền Linh, Đỗ Như Hối và Vân Diệp vừa tản bộ dưới dải đèn sáng rực như dòng sông, vừa chuyện trò những việc lặt vặt trong nhà.
“Đứa trẻ Cao Dương này đã bị lão phu chiều hư mất rồi. Những năm gần đây, nó tuy không còn ham tiền của quá mức, nhưng Di Ái thì chịu khổ đủ đường. Đêm qua lão phu ngủ đến nửa đêm vẫn nghe tiếng Cao Dương ở lầu đối diện dạy bảo Di Ái. Chẳng qua về nhà muộn một chút, cần gì phải thế chứ.”
“Lão Phòng, ông đừng có bắt nạt người quá đáng. Ba nhà chúng ta đều cưới công chúa. Tính Cao Dương tuy có hơi ngang ngược, nhưng về đạo hiếu thì không chê vào đâu được. Mọi khoản ăn uống chi tiêu trong nhà ông, thứ nào chẳng do Cao Dương lo liệu?
Trong số các công chúa, người tốt nhất đã về nhà ông rồi, còn gì chưa hài lòng nữa? Trong phòng khuê mà chuyên quyền một chút thì cũng là lẽ đương nhiên. Còn nhà ta thì…”
“Hai vị dừng lại đi. Vãn bối không muốn nghe lão công công rình mò chuyện riêng giữa con trai và con dâu. Đó là điều trưởng bối nên giấu kín. Hai vị cũng khỏi cần nói vòng vo, cứ nói thẳng đi, muốn làm gì ở An Lan?”
Ở với hai ông già này lâu quá, y đã hiểu họ đủ rõ rồi.
Phòng Huyền Linh và Đỗ Như Hối nhìn nhau cười: “Nghe nói con trai ngươi chuẩn bị một hạm đội lớn, định đi tìm thần quốc Mặt Trời trong truyền thuyết. Xin cho hai nhà chúng ta theo chân tham gia.”
Vân Diệp cười nói: “Đây là vụ làm ăn lỗ vốn. Hai vị đã muốn nhúng tay vào thì cứ tham gia. Thực ra có hai hạm đội chứ không phải một, chi bằng mỗi vị tham gia một đội?”
Phòng Huyền Linh nghi hoặc hỏi: “Sao lại có hai đội?”
“Một đội thực ra là hạm đội của thư viện. Họ muốn nhìn xem tận cùng trời đất ra sao, để làm một nghiên cứu. Đội này sẽ xuôi về phía nam dọc theo Nam Hải, muốn xem có thể vòng về điểm xuất phát không. Đội còn lại đi về phía bắc, cũng làm cùng nhiệm vụ. Nếu hai hạm đội gặp được nhau thì dĩ nhiên có thể chứng minh giả thuyết vĩ đại ấy. Còn việc đi đến thần quốc Mặt Trời chỉ là để lấy cây giống và hạt giống cây cao su. Nghiên cứu của thư viện, kể cả nghiên cứu của Thanh Tước, đều bị vướng ở vật liệu làm kín. Ta biết thần quốc Mặt Trời có một loại cây giống gọi là cây cao su, trông giống cây sơn, có thể giải quyết vấn đề này, nên mới có chuyến đi xa lần này.”