Tôn Tư Mạc bệnh rất nặng, nói đúng hơn, bệnh ở tâm trí chứ không phải thân thể. Thí nghiệm trên người sống đè nặng lên ông một áp lực tinh thần khôn cùng. Ông lại là người cực kỳ ít nói. Lần này thử nghiệm trên chính mình, ông ra tay chẳng hề nương nhẹ: vết thương lớn hơn hẳn những vết Vân Diệp rạch trên người tù nhân, mụn đậu bò cũng bôi lên rất nhiều. Thứ này toàn vi khuẩn, dẫu có lợi thì cũng đâu thể bôi vô hạn được. Dùng quá nhiều cũng sẽ mất mạng như thường.
Các vị đứng đầu thư viện đều có mặt. Vân Diệp ôm đầu ngồi xổm dưới gốc thông, lòng day dứt vô cùng. Xưa nay hắn vẫn cho rằng Tôn Tư Mạc là một ngọn núi, là cả biển khơi, mình có thể không ngừng hấp thu tri thức và dũng khí từ ông; vậy mà lại quên mất ông cũng là người bằng xương bằng thịt, là một đạo sĩ từ bi. Biết rõ những thí nghiệm ấy sẽ gây tổn thương cho cơ thể người ta, hắn vẫn cứ tiến hành hết lần này đến lần khác, tăng liều thuốc từ thấp lên cao cho đến khi thấy cơ thể bị tổn hại. Đó là cú chấn động lớn đến mức nào đối với đức tin và quan niệm đạo đức của ông.
Tôn Tư Mạc không biết chuyện 731. Ông chỉ nghĩ việc mình làm là điều tà ác nhất trên đời. Những người vốn lành lặn bị mình hành hạ đến tàn phế; tiếng kêu thảm thiết của những tử tù mù lòa càng giày vò trái tim lương thiện của ông. Vì thế ông càng lặng lẽ hơn. Đã lâu lắm rồi ông không tụng kinh, chẳng phải không muốn, mà vì cho rằng mình không xứng tụng những lời kinh thánh khiết ấy. Đáng tiếc, Vân Diệp lại hiểu lầm: hắn tưởng ông tiếp xúc với kiến thức hiện đại nhiều rồi nên không còn tin những thứ ấy nữa, trong lòng còn tự hào vì sức ảnh hưởng của mình.
Hôm nay là lần thử nghiệm đầu tiên kể từ khi đậu bò nuôi cấy chín. Tối qua, ông đã trông thấy năm tên tội phạm đang thấp thỏm bất an kia. Hoảng sợ, bất lực, tuyệt vọng—những cảm xúc ấy có thể lây sang người khác. Mà đúng lúc này, lòng Tôn Tư Mạc rối bời nhất. Ông nhắm mắt, nghiến răng, tự làm thí nghiệm với liều gấp đôi, chỉ mong mình thành công ngay một lần để năm tên tội phạm kia khỏi phải mạo hiểm. Ông chẳng nghĩ đến chuyện nếu năm người ấy không làm thí nghiệm, sau khi trở về chờ đợi họ sẽ là những lưỡi đao sáng loáng. Lão ngốc đơn thuần, đa cảm này thật là…
Điện Cam Lộ bị chính Lý Nhị cho nổ tung, giờ ngài đành ở điện Lập Chính. Nghe mật báo của Bách Kỵ Ty xong, ngài im lặng rất lâu. Trưởng Tôn không hỏi han gì, chỉ ngồi bên cạnh lặng lẽ cùng ngài.
“Quan Âm Tỳ, trẫm may mắn biết bao! Dưới nghiệp lớn, họ vẫn không đánh mất bản tính con người. Đậu mùa hoành hành khắp thiên hạ, phòng cũng không xuể. Ai chữa được đậu mùa, lập tức sẽ được tôn lên hàng thần thánh; ở Đại Đường, ngay cả trẫm cũng phải cúi lạy người ấy. Nay cuối cùng đã có người tìm thấy hy vọng thành công, vậy mà chỉ vì nghĩ đến chuyện phải giết mấy tên tử tù, người ấy đã sinh lòng tội lỗi sâu nặng.”
“Họ đem những thứ thuốc không rõ là gì, vốn định dùng trên tử tù, thử lên chính mình, lại còn dùng liều gấp đôi. Giờ thì một người hôn mê bất tỉnh, một người đau khổ ngồi bệt dưới đất suốt cả ngày, không nói không ăn. Điều đó khiến trẫm tự hào tận đáy lòng. Đó chính là sĩ nhân Đại Đường ta: làm quan cao chức trọng mà vẫn không đánh mất bản tính. Rõ ràng việc họ làm trái với phẩm hạnh của mình, nhưng vì an nguy của con cháu đời sau, họ ép mình toàn tâm toàn ý thực hiện. Chỉ những người như vậy mới xứng làm thần nhân của Đại Đường; cũng chỉ những người như vậy, sau khi thành công, mới xứng nhận đại lễ của trẫm.”
“Người hôn mê là Tôn Tư Mạc, còn người ngồi dưới đất là Vân Diệp phải không? Họ lúc nào cũng có vài tấm lòng nhân từ khó hiểu. Cơn giận của Vân Diệp với Thành Huyền Anh cũng thật khó hiểu. Ném trẻ con xuống biển vốn là việc của đám vu sư địa phương, Thành Huyền Anh đã dốc hết sức giảm được một nửa số trẻ, đó là công đức lớn! Vậy mà Vân Diệp cứ nhất quyết không buông tha ông ta. Sau đó, đạo môn giải thích cho hắn, hắn vẫn cố chấp đến đáng sợ, nói rằng chỉ cần có một đứa trẻ bị ném xuống biển thì đều là tội nghiệt của Thành Huyền Anh: tận mắt thấy chuyện xảy ra mà vì nền móng của đạo môn ở Đông Hải nên không ngăn cản, thế là phi nhân; có thể ngăn mà không ngăn cũng là phi nhân. Lần sau có cơ hội, hắn còn muốn lấy tai Thành Huyền Anh nữa. Chẳng biết những ý nghĩ ấy từ đâu ra.”
Lý Nhị đứng dậy đi đến trước hiên, vỗ lan can rồi nói: “Có những chuyện theo chúng ta là thiên kinh địa nghĩa, nhưng vào mắt họ lại gây nên bao sóng gió. Nhiều khi họ cứ tự làm khó mình. Nếu trẫm cũng nghĩ như họ, đã sớm hổ thẹn đến chết rồi, còn đâu cơ hội tạo nên cảnh vạn quốc triều bái này?”
“Bởi vậy, ngài không chữa được đậu mùa, họ cũng chẳng thể làm hoàng đế thay ngài. Như thế cũng tốt, mỗi người một việc. Ngài cứ làm hoàng đế cho tốt, họ cứ nghiên cứu cách đối phó với đậu mùa; các tướng lĩnh thì tận lực đánh trận, quan văn thì lo cai trị châu huyện, dân chúng thì chăm chỉ cày cấy. Thiên hạ chẳng phải sẽ thái bình sao? Có lúc chúng ta cũng phải nhẫn tâm. Đêm ngài cho nổ điện Cam Lộ, thiếp đã giết người. Một người đàn bà mà tay vấy ngần ấy máu, chỉ cần ngài không chán ghét thiếp là được.”
“Hừ, hai chúng ta là chủ tể thiên hạ. Trẫm ở phía trước xoay chuyển càn khôn, nàng ở phía sau canh chừng cho trẫm. Rồng đi khắp thiên hạ ắt sẽ nổi sóng. Những chuyện này Tôn Tư Mạc không hiểu, Vân Diệp thì hiểu được đôi chút. Làm việc lớn mà không có hy sinh thì không thể. Cũng đừng phái thái y xuống đó nữa, có đi cũng bị Vân Diệp đuổi về. Có hắn ở đó, Tôn Tư Mạc sẽ vượt qua được. Trẫm luôn đặt niềm tin vào thằng nhóc này. Trẫm viết một lá thư, nàng cũng viết một lá, tiếp thêm cho họ chút niềm tin. Cứ nói chuyện tội lỗi không liên quan đến họ, chúng ta gánh là được. Nhắc lại lời cũ, coi như góp thêm chút sức.”
Trưởng Tôn gật đầu, cùng Lý Nhị cầm bút lên. Nghĩ ngợi đôi chút, nàng viết ngay: ‘Bản cung từng nghe người nhân đức thời xưa đều đặt đại cục lên trên hết. Việc thiện nhỏ tu thân, việc thiện lớn tu tâm. Đạo trưởng có lòng từ bi như biển, há chẳng biết mưa dông cuồng bạo cũng là ân trạch của trời…’
Chẳng mấy chốc, thư gửi Tôn Tư Mạc đã viết xong. Trưởng Tôn chẳng cần nghĩ ngợi gì về thư gửi Vân Diệp, đặt bút viết ngay: “Cút dậy mau, mau nghiên cứu ra thuốc chữa đậu mùa! Thọ Châu rất có thể lại bùng phát dịch. Không muốn người chết đầy thiên hạ thì mau làm đi. Mấy mạng người này cứ tính lên đầu bản cung; gặp Diêm Vương, bản cung sẽ tự phân trần, ngươi khỏi phải bận tâm.”
Hai người viết xong, đổi thư cho nhau xem, rồi nhìn nhau mỉm cười, lòng cùng thấu hiểu. Họ sai Đoạn Hồng niêm thư bằng sáp đỏ, giao cho sứ giả trong cung phi ngựa đưa đến Ngọc Sơn.
Mạng Tôn Tư Mạc rất cứng, có lẽ Thần Nông đã ban cho ông vận may. Đến chập tối, cơn sốt cao dần hạ, chứng tỏ tình trạng viêm đã được khống chế. Khi Hỏa Chúc thắp nến, ông mở mắt, thấy Lý Cương râu tóc bạc trắng đang lo lắng nhìn mình, bèn cười khổ hỏi: “Lão huynh, ta còn được xem là người tu đạo không?”
Thấy ông tỉnh lại, thần trí minh mẫn, Lý Cương vuốt râu nói: “Đương nhiên là được. Cả đời ông vất vả vì bách tính, hít thở khí độc để vào núi sâu tìm thuốc, chẳng quản nhọc nhằn bôn ba khắp vùng Tam Tần, chẳng biết đã chữa khỏi cho bao nhiêu người, tích được bao nhiêu công đức. Cả đời này lão phu chỉ biết ngước nhìn theo, không sao sánh kịp. Ông vượt qua được kiếp nạn này, chẳng phải là chư thần phù hộ sao?”
Vân Diệp lau nước mắt, nghẹn ngào nói: “Nếu ông đi rồi, tôi cũng chẳng làm nữa. Có ông đứng phía trước che chắn, tôi còn sống dễ chịu hơn được đôi chút. Không có ông, tôi tuyệt đối không dám đụng đến những điều cấm kỵ của nhân gian này. Họ đều nói đậu mùa là tai họa trời giáng, không nên chữa, cũng chữa không khỏi. Chỉ có uy tín của ông mới khiến họ im miệng.”
“Nói nhăng nói cuội! Chúng ta đã tìm ra nguồn gốc của bệnh đậu mùa, giờ chỉ đang tìm cách đối phó. Tuy ta vẫn chưa hiểu đạo lý ông nói, nhưng lão đạo đã thử hết thuốc thang đúng bệnh, đều thất bại cả. Chỉ còn cách cuối cùng là thử phương pháp ông nói. Dẫu tàn khốc đôi chút, nếu có hiệu quả thì vẫn là một phương pháp tốt. Dù lão đạo có chết, ông cũng phải tiếp tục làm. Đừng để linh hồn ta dưới suối vàng vẫn chẳng được yên.”
Vân Diệp che mặt khóc òa. Mọi người có mặt đều rơi lệ; một hán tử như Hồng Thành còn khóc nức nở. Hứa Kính Tông lần đầu tiên không hề che giấu, nước mắt tuôn trào. Trước nhân cách cao thượng tuyệt đối, mọi ý nghĩ đen tối nhỏ nhen đều tan biến dưới ánh mặt trời.
Thư của hoàng đế và hoàng hậu đã tới. Tôn Tư Mạc lắc đầu, chỉ dặn Hỏa Chúc cất thư vào hòm rồi nhắm mắt dưỡng thần. Không cần xem cũng đoán được tám, chín phần nội dung đế hậu muốn nói. Vân Diệp càng chẳng buồn xem. Thánh chỉ, thư từ Lý Nhị và phu nhân gửi cho hắn xưa nay chẳng bao giờ có lời hay ý đẹp; ngoại trừ chiếu thư bổ nhiệm làm hầu gia, lời lẽ còn trau chuốt, văn từ đẹp đẽ, những thứ còn lại toàn viết bằng lời lẽ bình dân. Sau khi Vân Diệp phản đối hai lần, Lý Nhị mỉa mai bảo viết sâu quá thì hắn đọc không hiểu, cứ dùng lời lẽ bình dân cho rồi. Bởi vậy, thánh chỉ gửi đến nhà họ Vân thường mở đầu bằng những cách gọi như “thằng nhóc”. Vân Diệp cho đó là sự sỉ nhục, nhưng nhiều người, kể cả bà nội, lại cho rằng đó là ân sủng, cần giữ lại làm kỷ niệm. Bà nội thích sưu tầm thánh chỉ nhất; hễ đem về là bà đặt vào từ đường, có thể kể với tổ tiên về những thứ ấy suốt cả đêm mà chẳng buồn ngủ.
Mấy ngày nay Vân Diệp không rời khỏi dược lư. Không có nhiệt kế, hắn chỉ có thể dựa vào bàn tay để cảm nhận nhiệt độ. Nói chính xác thì giờ đã có sáu người làm thuốc thử. Tôn Tư Mạc nhất quyết yêu cầu xếp cả mình vào nhóm tù nhân, không ngừng kể cho họ nghe lý do phải làm như vậy và hy vọng thành công. Ông dẫn đầu uống thuốc Vân Diệp đưa tới, cũng dẫn đầu xắn tay áo thay thuốc.
Thấy Tôn thần tiên cũng làm người thử thuốc, nỗi sợ trong lòng đám tù nhân dần tan đi. Đôi khi họ còn nói đùa được vài câu. Triệu chứng sốt cao rốt cuộc vẫn xuất hiện, nhưng trong đám tù nhân có hai gã thân thể cường tráng, gần như chẳng phản ứng gì với chút viêm nhiễm nhỏ. Họ vẫn ăn uống hùng hục, còn luôn hỏi Vân Diệp có rượu không, cho họ một ít; cứ lấy rượu ngon bôi lên vết thương thế này thật lãng phí.
Ba ngày sau, các triệu chứng dần thuyên giảm. Tất cả đều gắng gượng vượt qua được. Nhìn hai vết sẹo đen trên cánh tay, Tôn Tư Mạc cười khổ nói: “Mong là có tác dụng.”
Một tháng sau sẽ là cuộc thử thách thật sự. Sâu trong dãy Tần Lĩnh có một chiếc bình thủy tinh lớn, bên trong đựng một chiếc áo lót bằng vải gai lấy từ người bệnh ở Thọ Châu; trên áo phủ đầy virus đậu mùa. Chẳng ai dám cất thứ này trong thư viện. Vân Diệp đào một hang núi sâu trong Tần Lĩnh, bố trí ba trăm binh sĩ canh giữ nơi đó. Bất kể là ai, hễ đi ra khỏi đây đều phải qua hai tháng theo dõi, nếu không thì giết không tha.
Viên sĩ quan chỉ huy có lòng trắng mắt nhiều, lòng đen ít, là thuộc hạ đắc lực Lý Nhị chọn từ đội nội vệ. Trước khi virus được đưa tới, hắn đã tự mình vào núi. Vân Diệp cứ cảm thấy viên sĩ quan ấy rất muốn giết mình, bởi hắn cứ rảnh ra là lại ngắm nghía Vân Diệp từ trên xuống dưới, còn đặc biệt dừng mắt lâu hơn ở những chỗ dễ xuống đao. (Còn tiếp. Xin tìm kiếm Phiêu Thiên Văn Học, tiểu thuyết được cập nhật tốt hơn, nhanh hơn!)