Lý Khác đặt cọng hành xuống, nói với Lý Thái: “Đệ làm gì vậy? Nghiên cứu bao nhiêu cơ quan máy móc mà không nghĩ ra nổi cách nào thần không hay quỷ không biết sao? Cứ cho là cả thiên hạ đều biết đệ làm, chỉ cần không có chứng cứ là xong. Đâu phải định giết hắn. Kiến thì ai cũng biết là thứ của thư viện, nhưng ong vò vẽ mới được nuôi gần đây, chưa ai biết đâu. Đệ rắc sữa ong chúa lên người hắn, dù tại hiện trường có một vạn người, ong vò vẽ cũng chỉ đốt mình hắn. Đệ đấy, có cách hay lại chẳng dùng, xem ra bị thù hận làm cho mờ mắt rồi.”
Vân Diệp kinh ngạc ngoái lại nhìn Lý Khác. Ong vò vẽ của thư viện là do Hoàng Thử nhọc công tìm được trong núi Tần Lĩnh: con nào con nấy to, nặng, ngòi ở đuôi dài tới một phân, đen sì khiến người ta lạnh gáy. Cứ năm ngày Tôn Tư Mạc lại lấy nọc ong một lần. Lúc bắt ong chúa, Hoàng Thử bị đốt hai phát vào tay, cả bàn tay sưng bóng lên như chân gấu. Mất tám ngày mới trở lại bình thường; ấy là còn nhờ rút ngòi ra ngay, lại dùng thuốc của Tôn Tư Mạc, nếu không còn phiền toái hơn nữa.
Lý Thái tự tát mình một cái, ôm Lý Khác rồi móc từ trong ngực ra một chiếc lọ nhỏ, đổ đám kiến lớn vào lửa than. Trên mặt hắn nở nụ cười hạnh phúc.
Một bát mì trường thọ chỉ có độc một sợi mì, bên trên còn đặt một quả trứng ốp la, trông vô cùng đẹp mắt. Lý Thái không cho người hầu động tay, tự mình bưng bát mì tới cho Vương phi. Hồi nhỏ, người thương hắn nhất chính là Vương phi Hà Gian. Vân Diệp và Lý Khác xách lò than, người hầu bưng thịt cá voi đã thái lát cùng nước xốt, tất cả cùng vào nhà.
Vương phi vui vẻ nhận bát mì, khoe với Lý Hiếu Cung và Lý Đạo Tông, rồi giữa tiếng mọi người khen ngợi, chuẩn bị ăn hết bát mì.
“Thím không biết đấy thôi, ăn mì trường thọ này có phép tắc cả. Bát mì chỉ có một sợi, để phúc lộc kéo dài, tuyệt đối không được cắn đứt.”
Để không khí thêm vui vẻ, Vân Diệp cố ý lớn tiếng nói rõ quy củ. Trong phòng khách lập tức rộ tiếng cười, đặc biệt mấy người con trai của Lý Hiếu Cung cười to nhất. Tiếc là Lý Hoài Nhân không có mặt, nếu không còn náo nhiệt hơn nữa.
Vương phi cười mắng Vân Diệp đôi câu, quả nhiên ăn hết cả bát mì mà không cắn đứt sợi nào. Mọi người lại đồng thanh reo hò. Lý Hiếu Cung cầm xiên thịt cá voi đã xiên sẵn, đặt lên lửa than nướng. Đợi lớp ngoài hơi giòn, ông phết nước xốt lên; trước tiên đưa một xiên có dầu ớt cho bà vợ già, rồi đưa một xiên cho Lý Đạo Tông. Sau đó ông mới cầm một xiên lên ngửi, rồi nhai ngon lành.
Ăn xong một lượt, Lý Hiếu Cung uống ngụm rượu, vuốt râu nói: “Ăn cá lớn cũng có điển tích đấy. Sách Hán có chép: cá khổng lồ chết, vương hầu ắt gặp họa. Nói chính là loài cá này.”
Lời vừa dứt, cả sảnh im phăng phắc. Mọi người ngẩn ra nhìn Lý Hiếu Cung rồi nhìn Vân Diệp, không biết nói gì. Phải biết rằng trong số người ngồi đây, ngoài Vân Diệp ra tất cả đều là vương gia. Ban nãy mọi người chỉ biết ăn thịt cá voi, chẳng biết đó là con gì; giờ đã rõ, ai nấy đều thấy khó tin.
Lý Hiếu Cung cười ha hả, gác một chân lên ghế tròn, nói: “Đừng ngạc nhiên. Ăn thịt cá voi là lão phu dạy thằng nhóc Vân đấy, vậy nên nó không thất lễ. Cái gì mà cá khổng lồ chết, vương hầu ắt gặp họa? Nếu lời đó là thật thì vương hầu Đại Đường đã chết sạch từ lâu rồi. Phải biết năm xưa ở Minh Châu, lão phu giết cá lớn không ít. Khi ấy toàn quân hết lương, giết một con cá là đủ cho cả một doanh tướng sĩ ăn uống. Vì chuyện đó, Tần Vương còn đặc biệt trọng thưởng lão phu. Khi ấy lão phu chưa phải vương hầu, bệ hạ chẳng phải vẫn sống khỏe đến tận bây giờ sao? Thằng nhóc Vân, ở Đăng Châu ngươi hạ được bao nhiêu con cá lớn?”
“Không nhiều, hơn ba mươi con. Hà Bắc gặp đại hạn, không đánh bắt ít cá lớn thì thật sự chẳng đủ ăn.” Vân Diệp chẳng bận tâm chuyện này. Trong cung cũng được gửi thịt cá voi không ít.
Lý Đạo Tông thản nhiên cầm thêm một xiên thịt cá đưa vào miệng nhai. Nhai xong, ông mới nhe hàm răng trắng nhởn, cười dữ tợn: “Đại quân hết lương, dân gặp nạn cũng hết lương, huống chi thịt cá lớn, ăn thịt người thì đã sao? Trong sử sách, chuyện lấy người làm lương quân không thiếu. Ăn một con cá lớn mà vương hầu sẽ chết ư? Nhà họ Lý ta yếu ớt đến thế sao? Nhóc con, nhớ gửi cho nhà ta một xe thịt cá, phải chọn loại béo nhất.”
Vương phi niệm một tiếng Phật, ôm ngực nói: “Năm xưa binh đao loạn lạc, vương gia dẫn đại quân giao chiến với nhà Tùy trước kia. Tấn Dương nhiều phen chìm trong khói lửa, hết cái ăn, ngay cả chỗ Thái thượng hoàng cũng chỉ còn cháo loãng. Nhà đông người, ta dẫn mấy thiếp thất lớn tuổi vào rừng bắt ếch. Hoài Nhân chúng nó chẳng phải cũng ăn ngon lành đó sao? Bởi vậy, trời sinh vạn vật là để cho người ta dùng. Chỉ cần để giữ mạng thì còn câu nệ gì nữa? Toàn là đám đọc sách ăn no rửng mỡ nghĩ vớ vẩn ra thôi. Cứ theo lời bọn họ thì cả thiên hạ chết đói hết cho rồi.”
Lão vương phi vừa nói xong, coi như chẳng còn điều cấm kỵ nào nữa. Xuất thân tướng môn vốn chẳng câu nệ mấy thứ đó. Nghe mọi người nói vậy, ai nấy cũng hết kiêng dè; hơn nữa thịt cá quả thật ngon, mọi người bèn tự tay nướng ăn.
“Nhóc con, ngươi chưa bao giờ làm việc mà không có mục đích. Nói lão phu nghe, mạo hiểm làm vậy để làm gì?” Lý Thái, Lý Khác và Lý Đạo Tông cũng tò mò xúm lại, họ cũng muốn biết.
“Nhóc con, lợi tức nhà ta ở Lĩnh Nam bị ngươi thu mất sáu phần, nhưng vì giang sơn Đại Đường, lão phu chẳng hé nửa lời. Giờ ngươi chỉ cho một con đường phát tài mới đi. Chẳng phải thím ngươi vừa nói rồi sao, trong nhà nghèo đến mức phải ăn ếch đấy.”
Lý Đạo Tông, Lý Thái và Lý Khác đồng loạt gật đầu, ý bảo đừng gạt họ ra ngoài.
“Gần đây nhóc có chức mới: thống lĩnh thủy quân Lĩnh Nam. Ngài biết rồi chứ?”
“Thừa lời, lão phu đương nhiên biết. Còn chính lão phu tiến cử ngươi nữa. Đoàn thuyền rách rưới như ăn mày giao vào tay ngươi, chớp mắt đã thành một hạm đội hoành tráng. Lão phu có chút nhìn xa trông rộng ấy còn được bệ hạ khen. Mau nói chuyện chính đi.”
Vân Diệp mời lão Lý dẫn mình tới chỗ sa bàn, định dựa theo bản đồ giải thích cặn kẽ cho họ nghe. Từ khi thư viện chuẩn hóa thứ này, quy định tỉ lệ nghiêm ngặt, trong nhà các tướng môn mà không có một cái thì sẽ bị người ta cười chê. Nghe nói Lý Nhị đặc biệt mời cao nhân nhà Công Thâu, dọn riêng một tòa cung điện để chế tác bản đồ địa hình núi sông thiên hạ, đến cả sông ngòi cũng phải thể hiện. Nhà Công Thâu định dùng thủy ngân làm nước sông, bị Vân Diệp chặn cửa mắng suốt một ngày mới thôi. Hiện giờ họ vẫn đang chế tác; đây là việc đòi hỏi công phu mài giũa lâu dài, không mất vài năm thì chưa xong.
Lý Thái đang phân chia kinh tuyến, vĩ tuyến. Điểm gốc là ngai ngự dưới mông Lý Nhị trong Thái Cực cung; cũng chỉ có thể lấy đó làm gốc. Lý Nhị cực kỳ tự luyến, coi trọng chuyện này lắm. Cách phân chia hiện thời vẫn còn hết sức sơ khai, chẳng ai tin mình đang sống trên một quả cầu tròn còn xoay liên tục. Nếu xoay xuống phía dưới thì chẳng phải sẽ rơi vào hư vô sao?
Chẳng có lý lẽ nào để bàn. Khi định ra đơn vị đo độ dài mới, Lý Nhị lấy chiều dài từ ngón tay đến nách mình làm một mét. Lời vừa đưa ra, bá quan văn võ trong triều nịnh bợ rào rào, cho rằng rất khả thi. Vân Diệp khốn khổ đành phá bỏ thước mét đã làm xong để chế lại. Dân gian vẫn dùng thước cũ, còn Công bộ đã bắt đầu dùng đơn vị mét trong công việc.
Sa bàn nhà Lý Hiếu Cung rất lớn, chiếm trọn một căn phòng, xung quanh chừa khoảng trống để mọi người chỉ điểm giang sơn.
Vừa đứng cạnh sa bàn, Lý Hiếu Cung và Lý Đạo Tông đã khiến người ta lạnh sống lưng. Đám hậu bối đứng quanh ai nấy đều như gà bị thiến, cúi gằm mặt, chẳng dám nhìn mấy vị trưởng bối đứng phía trước. Vân Diệp đã quen cảnh này từ lâu nên cảm thấy mát lạnh rất dễ chịu. Hắn cầm cây sào tre dài, chấm vào các vị trí Dương Châu, Minh Châu, Tuyền Châu, Quảng Châu, Đăng Châu, Giao Châu rồi lên tiếng:
“Chư vị vương gia, nhìn xem, đây là những nơi thích hợp nhất ở Đại Đường ta để vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy. Những món hàng phải vận chuyển rất lâu trên bộ, dùng thuyền chở thì đơn giản hơn nhiều. Thuyền mộc lan lớn nhất Đại Đường ta là loại nghìn liệu. Lần này Vân Diệp dùng một hạm đội chở cả triệu gánh lương thực, dập tắt nạn đói ở Hà Bắc từ trong trứng nước. Nói khó nghe một chút, nếu không có chuyến vận tải biển lần này, triều đình sẽ ngoài tầm với trước tai họa ở Hà Bắc. Đợi lương thảo từ nơi xa chuyển tới thì Hà Bắc đã đầy người chết đói rồi.”
Nhóc con vô cùng thắc mắc: sản vật trong biển còn phong phú gấp mười lần trên đất liền, vì sao người ở ven biển lại phải chịu đói? Thứ sử U Châu nói với ta rằng cá lớn chết, vương hầu ắt gặp họa, không thể giết cá lớn. Nhóc con chức quan thấp kém, nhưng cũng miễn cưỡng được xem là vương hầu; giết một con cá lớn mà chẳng sao, ăn thịt cá voi ba bữa cũng không thấy đau bụng. Còn bạch tuộc thì không được ăn, đúng là chuyện nực cười nhất thiên hạ. Ta dùng bàn sắt nướng bạch tuộc rồi mời thứ sử ăn, ông ta ăn liền hai đĩa lớn. Hôm sau còn hỏi ta có nữa không. Có chết đâu, ông ta còn luôn miệng khen giòn ngon.”
Rong biển nhóc con mang về, ai cũng bảo là thứ bỏ đi. Nhưng ngâm mềm rồi trộn thành một đĩa rau nguội thì dai mềm, ăn rất ngon. Ăn thứ này còn có thể phòng bệnh bướu cổ. Có một loại rong biển đen bám vào đá ngầm, không ai dám ăn. Nhóc con hái về phơi khô, nướng sơ rồi nấu canh, vị ngon vô cùng. Vài hôm nữa, nếu các vị rảnh, nhóc con sẽ làm cho các vị nếm thử, đảm bảo sắc hương vị đều đủ.”
Nói nhiều như vậy là để cho các vị biết sản vật trong biển vô cùng phong phú. Cá lớn đánh bắt một ít, năm sau lại tới; rong biển hái rồi, năm sau lại mọc. Đừng chỉ chăm chăm nhìn vào mảnh đất vàng này. Mảnh đất đã nuôi dưỡng chúng ta mấy nghìn năm, từ lâu đã cằn cỗi lắm rồi.
Còn những hải cảng ta vừa nói, đi về phía nam có thể tới tận lục địa đen. Nơi ấy sản xuất nhiều ngà voi, sừng tê giác, vàng và đá quý. Đi về phía bắc có thể tới Bột Hải Quốc, nơi đó có minh châu, da lông, chim ưng; thứ nào ở Đại Đường ta mà chẳng có giá trên trời? Nữ nô Đại Thực, Ba Tư, các vị thèm thuồng đã lâu rồi phải không? Vậy bạc của nước Oa chẳng khiến người ta đỏ mắt sao? Theo ta biết, trữ lượng mỏ bạc ở đó còn nhiều hơn cả nước Đại Đường ta. Thế giới này rộng lớn hơn chúng ta tưởng nhiều. Đại Đường không phải trung tâm thế giới. Thời nhà Hán, ở phương Tây có một quốc gia hùng mạnh tên là Đế quốc La Mã, lãnh thổ rộng đến mức khiến người ta kinh hãi, biển cả cũng là nội hồ của nước đó. Chư vị cứ thử nghĩ xem nó hùng mạnh đến đâu. Nay nước ấy vẫn còn tàn dư, lãnh thổ không nhỏ hơn Đại Đường bao nhiêu. Lại có một quốc gia hùng mạnh mới trỗi dậy, đó là Đại Thực; hiện giờ họ đang bành trướng khắp nơi trên biển lẫn đất liền, truyền bá giáo lý của mình. Ta bắt được một hạm đội của họ ở Lĩnh Nam, tất cả người trên thuyền đều bị đóng đinh vào cọc, dựng trên hoang đảo để răn đe.”
“Nhóc con, sao những lời này ngươi không nói trước mặt quần thần trong hoàng cung, lại chạy đến đây rao bán rong biển?”