“Muốn nói bệ hạ là đồ đầu đất thì cứ nói. Lần trước lão Hách mắng thẳng mặt bệ hạ là đồ ngốc, phá gia chi tử, bệ hạ còn chắp tay nói xin được lĩnh giáo. Muốn nói bệ hạ không biết làm ăn thì cứ nói. Chuyện giống má là ta làm hỏng, ai mà biết được lương thực sản lượng cao lại không ngon? Năm sau nhà ta đổi lại, đồ ăn làm từ bột mà không dai thì còn gọi gì là đồ ăn làm từ bột nữa.”
“Bệ hạ mở kho thường bình là để tích trữ lương thực phòng năm mất mùa. Phòng tướng có mọc thêm tám cái đầu cũng không nghĩ ra có người kiếm lời theo cách này. Pháp luật không cấm tức là được làm. Trang hộ làm vậy thật sự không thể xem là sai, có lý có lẽ đàng hoàng. Ngài không thể nói ra đầu đuôi, cho dù đem chuyện này lên triều, bệ hạ cũng chẳng thể nói gì, chỉ có thể bảo triều đình đặt quy củ chưa đủ chi tiết. Lão trượng, nếu muốn đổi lương thì mau lên. Ta về sẽ dâng tấu chuyện này, muộn rồi thì chẳng còn món hời này mà kiếm đâu.”
Lão hán cười ranh mãnh. Một nông dân quê mùa vậy mà cũng lộ ra vẻ của kẻ mưu mô: “Ngài là ngự sử gián quan phải không? Nhìn quan phục là biết. Bộ này chẳng đẹp bằng bào đỏ của Hầu gia nhà ta. Ngài mặc áo xanh nhạt, chức quan nhất định thấp hơn thất phẩm. Hôm nay trời đã tối, dù ngài có chạy về Trường An cũng không thể gặp cấp trên. Ngài đến kho cũng chẳng gặp được người quản sự. Huống hồ có gặp được, người ta cũng chẳng nể mặt ngài, bởi đưa lương tốt vào kho mới là công lao của họ.”
“Lương nhà ta hạt to, chắc mẩy, màu sắc đẹp, lại là lương mới, triều đình thích nhất. Lão già làm việc này chẳng giấu ai, ngài tưởng người quản sự kho không biết à? Ta mua vào bán ra lương thực theo giá quy định trong kho, người quản sự đã hỏi từ lâu. Nghe xong ông ta chỉ cười ha hả, chẳng để bụng, còn khen lão già thông minh, bảo ngày mai mang thêm lương tới đổi với ông ta. Ngày mai lão già xuất phát từ canh tư, trời sáng tới kho thường bình. Lúc ấy cấp trên của ngài chắc đang chầu triều. Chờ tan triều ngài đi bẩm báo, lương của lão già đã bán sạch rồi. Nếu buổi chầu có nhiều việc, đợi ngài cầm thủ lệnh tới kho thường bình thì lão già đã về nhà. Ngài có ra lệnh nữa thì liên quan gì đến lão già?”
“Dĩ nhiên, nếu ngài có chức quan như Hầu gia nhà ta, lão già đành nhận thua, phóng ngựa vào kinh, đập cửa phủ quan lớn xin một tờ thủ lệnh, lão già quả thật hết cách. Nhưng Hầu gia nhà ta sẽ giúp ngài sao?”
Hoàng Vũ suýt nhảy dựng lên. Một lão hán mù chữ mà hiểu rõ quy trình làm việc của triều đình đến thế, thật khiến người ta kinh ngạc. Ngay cả một số người từng đọc sách cũng chẳng tường tận bằng lão. Y quay sang nhìn Vân Diệp, chờ xem ông nói gì.
Vân Diệp đau khổ nói với Hoàng Vũ: “Nãy không biết có phải ăn phải thứ gì không mà đau bụng, cần tĩnh dưỡng một ngày.” Nói xong, ông cùng lão hán ôm bụng cười ha hả.
Hoàng Vũ ngẩn ra, rồi bỗng bật cười. Lão hán chẳng làm gì sai, cũng không cần thiết phải bịt lỗ hổng này. Hơn nữa, như lão hán nói, y không kịp trở về. Vả lại, tuần tra các làng quê mới là việc chính của y.
Lão hán cười tươi rói, đắc ý không thôi vì vô tình phát hiện ra bí quyết làm giàu. Con dâu bưng vào một đĩa lớn đậu nành nguyên vỏ, khẽ nói rằng đã cho muối.
Lão hán nhìn con dâu đi vào nhà, nhíu mày nói: “Con gái làng ngoài đúng là có chút tiểu gia khí. Khách đến nhà thì dù sao cũng phải cho thêm hương liệu mới phải. Chỉ tiếc con gái trong làng ta đã gả hết rồi. Lúc thằng hai đi, nó còn không ưng cuộc hôn nhân này, chính lão già đích thân quyết định. Giờ xem ra, con gái làng ngoài kém xa con gái làng ta trong chuyện quán xuyến gia đình. Thôi vậy, chuyện đã đến nước này thì cứ thế mà sống. Đợi thằng hai về, từ từ dạy nó là được.”
Ba người ngồi bên bàn tán gẫu. Đậu nành được luộc mềm, có vị mặn thơm, ăn rất ngon. Hoàng Vũ bèn gạt chuyện khác sang một bên, hỏi lão hán về mùa màng và thu nhập trong nhà những năm gần đây.
Lão hán cũng chẳng khách sáo. Thấy Hầu gia không uống rượu dở của mình, viên quan nhỏ lại từ chối, nói đang làm việc không thể uống, chỉ còn mình lão thong thả nhấp một ngụm, ăn hai vỏ đậu rồi mới nói với viên quan: “Ngài không nên đến Ngọc Sơn. Ngài định làm gì, chúng tôi đều biết cả. Ngọc Sơn là nơi coi trọng quy củ. Vương pháp triều đình là quy củ lớn nhất, tiếp theo là quy củ trong làng, rồi thêm vài tập tục cũ truyền từ đời trước. Những thứ chúng tôi cần tuân theo chỉ có vậy. Còn lại thì tùy lòng người trong làng. Đưa tiễn người già, nuôi dạy con cái, để vợ được no bụng, mặc ấm — chúng tôi làm được những việc ấy rồi. Còn lại là phải sống ngày càng sung túc hơn mới xứng với ơn đức bệ hạ năm nào cũng ghé thăm làng.”
“Cuộc sống bây giờ, năm năm trước có nằm mơ cũng chẳng dám nghĩ tới. Năm kia, nhà nào cũng còn buộc một miếng thịt lên cổ tay để giả làm giàu. Giờ thì nhà nào ăn thịt mỡ mãi không thôi? Người bán thịt cũng biết mang thịt nạc với xương đến bán ở làng Vân gia, còn mỡ béo thì đưa vào thành bán, hai bên đều được giá tốt.”
“Giống mới trồng ra lương thực không ngon à? Trời đất ơi, mấy năm trước ai dám than phiền? Có thêm một miếng ăn là cứu được mạng rồi, còn quản nó có dai hay không làm gì. Trước kia ai cũng ngưỡng mộ người sống trong thành Trường An, con gái gả vào thành là coi như bước chân vào chốn phúc lành. Bây giờ chỉ có kẻ ngốc mới bỏ gia nghiệp vào thành. Có nhà trong thành muốn gả con gái đến đây, còn phải xem đám trai trẻ trong làng có chịu không. Bọn trai trẻ bây giờ càng lúc càng chẳng ra thể thống gì. Cưới vợ cứ khăng khăng phải cưới con gái trong làng mình, cưới hết rồi thì sai bà mối chạy tám chục, một trăm dặm để tìm con gái xinh đẹp mà cưới, chứ không cưới người tháo vát. Thế này là thế nào? Mấy năm qua, lão già chẳng dám tưởng tượng cuộc sống trước kia nữa. Tất cả là phúc khí Hầu gia mang đến. Nhớ hồi ấy, Hầu gia ép mọi người nuôi lợn, còn bị chửi rủa…”
Trên đường về phủ Vân, Hoàng Vũ cứ lén nhìn Vân Diệp đi bên cạnh. Biết thu nhập một tháng của một nhà nông dân còn cao hơn xa thu nhập của mình, viên quan này, y càng thêm tò mò về Vân Diệp. Tuổi tác xấp xỉ nhau, nhưng những việc ông làm thì mình kém xa. Còn trẻ tuổi mà đã bái tướng phong hầu, quả thật không đơn giản.
Vừa bước vào phủ Vân, họ đã thấy tên ác bộc kia ngồi xổm ngoài cổng ăn dưa giòn. Quản gia đứng bên cạnh trông chừng, thỉnh thoảng đá hắn một cái. Gã tên Bảo gia kia cũng chẳng chống trả; bị đá đau thì gãi mông, rồi lại cúi đầu ăn ngấu nghiến. Nhìn đống hạt dưa nhả ra, hắn đã ăn không ít.
“Lưu Tiến Bảo làm sao vậy?” Cảnh tượng này thật kỳ lạ. Lưu Tiến Bảo không thích ăn trái cây lắm, hắn thích ăn thịt hơn. Sao lại ngồi ăn cả sọt dưa giòn thế kia?
“Bẩm Hầu gia, tên chó chết này không chịu sống yên ổn, lĩnh tiền công xong lại chạy vào Trường An đánh bạc, thua sạch mới về. Nhớ ra vợ dặn mua dưa giòn cho con, trong túi lại chẳng còn đồng nào. Đúng lúc này tên chó chết mới biết giữ thể diện, không chịu vay ai, uống hai ngụm rượu giải sầu rồi tự chạy ra chợ mua chịu. Chuyện ấy cũng chẳng có gì, chắc người bán hàng nói lời khó nghe một chút, thế là hắn đánh gãy một cái răng của người ta, đập luôn cả sạp hàng. Cha mẹ người ta tìm tới tận nhà. Phu nhân giận lắm, đã bồi thường tiền sạp với tiền thuốc khám bệnh, còn mua cả sọt dưa giòn để hắn ăn cho đã. Thật mất mặt quá.”
Lưu Tiến Bảo xấu hổ đến mức chỉ muốn nhét đầu vào trong quần. Vân Diệp cười nói: “Đã biết sai thì chuyện đến đây thôi. Phạt hắn ăn dưa giòn thế là còn nhẹ. Lão Tiền trông chừng hắn, một tháng không được uống rượu. Đập phá sạp hàng thì phải bị phạt. Muốn đập thì nên đập sòng bạc mới đúng. Ngày mai dẫn người đi đập sòng bạc, cái sòng bạc đen ở chợ Tây ấy, Lưu Tiến Bảo, ta không tin ngươi không đập được nó.”
Lưu Tiến Bảo lúc này mới ngẩng đầu lên, mặt đỏ bừng nói: “Hầu gia, ngài đang bị cấm túc, tiểu nhân sợ gây phiền phức cho ngài. Tiền mất rồi thì thôi, lúc về vì chuyện ăn dưa giòn mà tiểu nhân không nén được giận. Tiểu nhân thề chỉ nhẹ tay đấm tên bán hàng kia một cái, không dám đánh mạnh. Nếu Hầu gia đã nói không sao, ngày mai tiểu nhân sẽ đi đập cái sòng bạc lòng lang dạ sói ấy. Chỉ nghe nói trong sòng bạc đó có phần của công chúa Lan Lăng. Ngài với công chúa Lan Lăng xưa nay rất thân, nên tiểu nhân mới nhịn.”
Vân Diệp biết Lưu Tiến Bảo không phải hạng người thích bắt nạt kẻ yếu. Nhưng công chúa Lan Lăng mới mười tuổi đã biết mở sòng bạc, đúng là chuyện lạ đời. Lý Nhị quản dạy con gái lỏng lẻo quá rồi.
Hoàng Vũ thấy ác bộc đã bị phạt nên không nhắc chuyện đó nữa. Nhưng nghe nói công chúa Lan Lăng tự ý mở sòng bạc, y lập tức chú ý. Y vừa định nói mình sẽ đàn hặc thì đã bị Vân Diệp nghiêm khắc ngăn lại. Ông bảo y:
“Công chúa Lan Lăng mới mười tuổi, những chuyện này nhất định là người bên cạnh mượn danh nàng để dọa người. Ngài đừng nhúng tay. Làm vậy chẳng có lợi gì cho đứa trẻ ấy. Hoàng hậu nương nương mà quản thúc, Lan Lăng sẽ phải chịu khổ lớn. Chỉ cần đập sòng bạc là được, mở một nhà thì đập một nhà, đập đến khi nàng không mở nữa thì thôi, không cần làm ầm ĩ lên. Ngài nhúng tay vào chẳng được lợi gì. Còn ta thì không sao, cứ đập là đập. Bệ hạ với nương nương sẽ không oán giận. Có lẽ ngài còn chưa biết, Lan Lăng là tiểu ma vương trong cung, chỉ nhớ ăn mà chẳng nhớ đòn. Bị nàng nhắm vào thì sau này ngài chẳng được yên ổn đâu.”
Vất vả khuyên can một hồi mới ngăn được Hoàng Vũ đang quá thừa tinh thần chính nghĩa. Ông bảo quản gia làm cho hai người bát mì chan sốt thịt. Hoàng Vũ coi như đã nhịn đói cả ngày, thấy bát mì đủ màu được bưng lên cũng chẳng khách sáo, xì xụp ăn liền ba bát. Cuối cùng y đặt bát xuống bàn, cười nói: “Thật sảng khoái! Hôm nay Hoàng Vũ ăn một bát mì của Vân Hầu, nhất định sẽ không phụ lòng khổ tâm của ngài. Cơ trí ứng biến, thông suốt mọi lẽ, có lẽ đời này ta không sao lĩnh hội được, nhưng trước khi đàn hặc bất cứ chuyện gì, ta nhất định sẽ tìm hiểu rõ đầu đuôi. Chuyện công chúa Lan Lăng, xin Vân Hầu sớm ra tay, nếu không đến ngày ta về kinh sẽ là ngày đàn hặc Lan Lăng. Ta sẽ không bỏ qua chỉ vì nàng còn nhỏ, cũng không lùi bước vì nàng được bệ hạ và nương nương yêu quý. Mười ngày nữa, nếu vẫn còn sòng bạc mượn danh công chúa, ta nhất định sẽ can gián.”
Nói xong những lời ấy, y cũng chẳng cáo từ, chỉ cúi mình trước Vân Diệp rồi quay người rời đi. Vân Diệp vẫn cầm nửa bát cơm trên tay, chậm rãi ăn hết từng miếng mới đặt bát đũa xuống, thở dài lẩm bẩm: “Đây mới là người đầu tiên, biết đến bao giờ mới hết đây?” Chẳng ai trả lời ông. Lão Tiền chỉ cảm thấy hôm nay Hầu gia rất chán nản, nhưng không hiểu vì sao.
Trong chum sen ở đầu phía đông sân, một đóa sen hồng lặng lẽ nhú đầu. Nụ hoa chẳng lớn, chỉ bằng nắm tay Vân Bảo Bảo, e ấp nép bên thành chum. Vân Diệp muốn dời nụ hoa vào giữa chum sen, thử hai lần đều không được. Nó vẫn bám chặt bên thành chum… (Còn tiếp.)