Ta là Odysseus?
Trước giờ ta vẫn nghĩ ngôn ngữ là cách giao tiếp tốt nhất, giờ mới phát hiện nụ cười mới là cách giao tiếp tuyệt vời nhất. Chẳng cần biết họ nói gì, cũng chẳng cần để ý đứa bé kia tò mò túm tóc mình ngắm nghía, chỉ cần nở nụ cười là sẽ có cơm nắm thơm phức, bánh nếp dẻo dính; cô nương mắt to sẽ cho mình một quả ngọt lịm rồi chạy biến, ngay sau đó lại có mấy cậu trai choai choai nhe răng trợn mắt với mình. Hơi ngà ngà, ta vỗ vai cậu thiếu niên vạm vỡ như bê con, nói năng lung tung,
Không thành vấn đề, chị trong bản của cậu là của cậu, em gái cũng là của cậu. Nếu cậu thích, mấy quả phụ định đưa ta về nhà họ ở cũng là của cậu hết. Anh đây chỉ muốn uống thêm vài chén thôi.
Trong chiếc vò đen sì chẳng biết là thứ rượu gì, chua chua ngọt ngọt, hậu vị cũng khá mạnh, chỉ có điều cả đám chụm quanh một vò, dùng ống sậy hút uống thì hơi mất vệ sinh.
Mặc kệ đi, hôm nay có rượu thì hôm nay cứ say, ai rảnh mà lo chuyện ngày mai. Làm kẻ lừa gạt mấy năm trời rồi, chẳng lẽ còn không được buông thả một lần, làm chút chuyện thật lòng sao?
Lửa trại hắt đỏ gương mặt, vầng trăng khổng lồ cũng nhô lên. Các cụ già cười hiền hậu, thỉnh thoảng vỗ vai Vân Diệp, rồi khen Vượng Tài đang tranh rượu một câu: “Ngựa tốt!”
Các cô nương quây thành vòng, giẫm theo nhịp trống da trăn mà nhảy. Động tác rất đơn giản: dậm chân, bước tới, lắc đầu. Các chàng trai xoay vòng quanh họ, hô ứng; ống quần rộng phồng gió, nom như hai củ cải to tướng. Vân Diệp gọi điệu ấy là điệu múa củ cải. Điệu múa đàn ông người Hán vặn eo phất tay áo đem ra so thì đúng là chẳng đáng xem; đó đâu phải điệu múa dành cho đàn ông.
Sau mấy tiếng “dô dô”, các cô nương buông tóc, điên cuồng lắc đầu lên xuống. Mái tóc dài như từng đợt sóng biển nối nhau trào tới. Các chàng trai xoay càng hăng, nhảy vọt lên cao, thực hiện đủ kiểu động tác trên không, vừa thuần thục vừa đẹp mắt.
Ông lão vuốt râu, chỉ lên mặt trăng rồi nói với Vân Diệp: “Tiểu lang quân, sao lại cúi đầu? Sao cau mày? Trăng đẹp biết bao, đến ngày bái nguyệt sao không ra nhảy múa? Ngoài kia có cô nương xinh đẹp đấy.”
Mấy ông lão khác cũng giục giã. Vài chàng trai khỏe mạnh nhấc bổng Vân Diệp lên, cả đám vây quanh nhảy nhót. Phải nói điệu múa của họ vừa nguyên sơ vừa đẹp mắt. Vân Diệp cố sức xoay vòng, chẳng cao bằng người ta, cũng chẳng đẹp bằng người ta; trông không giống chim ưng mà giống con cóc bị ném văng lên hơn.
Ai nấy đều cười. Chàng trai cười đến rơi từ trên không xuống, các cô nương cười gập cả người, ông già đấm xuống đất, rượu trong miệng phun cả ra. Vân Diệp cũng cười, bất chấp tất cả mà xoay vòng; đến khi sức lực cạn sạch, vẫn nằm sấp dưới đất cười ngặt nghẽo, nước mắt trào ra.
Các cô nương tốt bụng đỡ chàng dậy, chỉ vào đám trai trẻ vẫn đang cười nghiêng ngả mà mắng xối xả; còn tháo tóc chàng ra, bảo chàng cùng nhảy điệu lắc đầu với họ.
Tóc dài ngang tóc họ, lắc lên rất đã. Tay trái nắm một cô nương, tay phải nắm một cô nương; phía sau còn có mấy chàng trai nhỏ nhen thỉnh thoảng chen một cái, huých một cái. Nhảy nhót lảo đảo thế này đương nhiên chẳng đẹp mắt, nhưng rất sảng khoái.
Trống ngừng thì điệu múa cũng dứt. Người ngã vật ra không chỉ có Vân Diệp; nhiều cô nương cũng ngồi bệt xuống đất, các chàng trai mồ hôi nhễ nhại. Có kẻ bạo dạn bế cô nương lên rồi chạy mất…
Các ông lão kéo Vân Diệp về chỗ ngồi, vò rượu lập tức được đưa tới. Chàng há miệng hút một ngụm lớn, dòng rượu chảy róc rách như khe nước nhỏ, khiến trong lồng ngực khoan khoái dễ chịu.
** vẫn không dứt. Chàng vừa thở đều lại, tiếng hát đã vang lên. Nơi có núi, tiếng ca lúc nào cũng mênh mang, khoáng đạt. Tín thiên du ở Tây Bắc, chuyển sơn ca ở nơi này, đều như nhau: không có giọng hát hay thì chẳng thể hát ra được phong vị núi non, vẻ nặng trĩu của đất vàng.
Người ta thường nói trăng tròn thì con người hay phát*, cũng như loài sói thích tru dưới trăng. Giọng các cô nương trong trẻo uyển chuyển như chim hoàng oanh, tựa muôn chim cùng hót; tiếng ca các chàng trai hùng hậu, cao vút. Tiếng hát hòa quyện, tựa hoàng oanh cùng đại bàng sải cánh; đại bàng kiêu hãnh vút tận trời cao, hoàng oanh dịu dàng vậy mà cũng có thể sánh vai bên nhau.
Đầu óc choáng váng, mắt hoa lên, chẳng mấy chốc đã đến lượt Vân Diệp hát chuyển sơn ca. Chỉ nghe tên cũng biết mọi người phải lần lượt hát, không ai được thiếu. Chàng định đẩy người khác lên, tiếp tục giả ngây giả dại, nhưng phát hiện đối tượng duy nhất có thể đẩy là Vượng Tài đã nằm ngửa bốn vó lên trời, say bí tỉ. Hết đường lui rồi; tình cảnh này cũng chẳng khá hơn Đậu Yên Sơn gặp cá sấu là bao.
“Đừng hỏi tôi từ đâu tới, quê hương tôi ở nơi xa. Vì sao phải phiêu bạt, phiêu bạt phương xa, phiêu bạt…” Tiếng hát trầm buồn cất lên, sân phơi lập tức lặng ngắt. Họ chưa từng có những khúc ca bi thương, chỉ có tình yêu và ngọt ngào.
Tâm trí Vân Diệp lại bay về thời đại phồn hoa ấy. Tuế nguyệt đổi dời, thời gian đảo ngược khiến chàng buộc phải làm người một lần nữa, bắt đầu lại từ con số không. Lý tưởng mình theo đuổi chốn nào cũng vấp phải trở ngại, mình với cả Đại Đường không sao hòa hợp; dù cố gắng thế nào, sức mạnh thế tục hùng hậu vẫn luôn đẩy mình trở về vạch xuất phát. Cơn giận tự nhiên trào dâng, len cả vào tiếng hát.
“Còn có… còn có, vì cây ô liu trong mộng, đừng hỏi tôi từ đâu tới, quê hương tôi ở nơi xa…” Câu ấy Vân Diệp hát đi hát lại bốn năm lần, cho đến khi nghẹn ngào không thành tiếng.
Người lương thiện thường giàu lòng trắc ẩn. Các chàng trai lặng đi, các cô nương khóc nức nở; những ông lão vây quanh Vân Diệp, khẽ khàng an ủi chàng. Không ai trách chàng làm hỏng hội bái nguyệt, cũng chẳng ai vì chàng là người xa lạ mà tỏ chút xa lánh.
Một thiếu niên da đen sì bước lên, lẩm bẩm nói một tràng. Ông lão cười hề hề bảo: “Mông Lỗ nói cậu đáng thương, cậu có thể theo đuổi Mông Na, nhưng phải vui lên. Đàn ông khóc lóc thì không theo đuổi được Mông Na đâu, nhớ nắm lấy cơ hội nhé, Mông Na là cô nương xinh đẹp nhất trong bản đấy.”
“Trưởng lão đáng kính, xin ông nói với Mông Lỗ rằng cô nương xinh đẹp như Mông Na chỉ có dũng sĩ như cậu ấy mới bảo vệ được. Ta là kẻ nhát gan, không xứng theo đuổi cô nương xinh đẹp.” Nhìn thiếu niên thấp thỏm, lại nhìn cô nương đeo nhiều đồ trang sức nhất trên đầu đang mỉm cười với mình, ngoài câu ấy ra Vân Diệp còn biết nói gì?
Nghe trưởng lão phiên dịch, chàng trai rõ ràng thở phào nhẹ nhõm. Lạ thật, chàng trai chẳng sao, cô nương lại xông tới đá thật mạnh vào ống chân Vân Diệp. Đau điếng! Từ ngày bị Đậu Yên Sơn bắt cóc đến Nam Chiếu, sức chịu đau của chàng đã tăng lên đáng kể. Dù rất muốn khóc, muốn hét lên: “Cô nương chết tiệt kia, giày đế gỗ của cô đá trúng ống chân xương xẩu, ai mà chịu nổi! Chắc cô thường dùng chiêu này lắm đây!” Chàng trai kia đầy vẻ thông cảm, lại có chút sợ hãi, bàn tay vô thức sờ lên ống chân mình; xem ra cũng bị đá không ít lần.
Không sao, chỉ là một cú đá của cô nhóc thôi, lão tử chịu được! Trên mặt nở nụ cười rạng rỡ nhất, chỉ có khóe mắt hơi giật. Cô nương nổi giận; xưa nay chưa ai có thể toàn thân rút lui dưới chân nàng. Thấy Vân Diệp như chẳng cảm giác gì, cô nương miền núi vốn chẳng tin tà, thế là lại đá thêm một cú…
Vân Diệp bị liệt cả hai chân, các ông lão nhanh chóng khiêng chàng trở lại. Họ an ủi, nhét vò rượu vào tay chàng. Chàng ôm vò tu ừng ực; ống sậy nhỏ quá, hút chẳng đã. Cú đá thứ hai giáng xuống, chàng đổ vật ra đất, đau thấu tim gan. Cô nương như thế thì có quỷ mới thích! Vân Diệp đầy bụng oán niệm, đành cất cao giọng: “Muốn hết đau, chỉ có Đỗ Khang!”
Uống nhiều thuốc giảm đau thì dáng vẻ cũng chẳng khác Vượng Tài là mấy. Đống lửa trên cao tắt, đống lửa dưới đất cũng tàn. Các chàng trai đều bế cô nương chạy mất. Mấy ông già cùng vài phụ nữ trung niên lắc đầu, dùng hai chiếc cáng khiêng Vân Diệp và Vượng Tài về bản…
Sáng ra vừa mở mắt, hai chân vẫn đau thấu tim gan. Kéo ống quần lên xem, hai chỗ bầm đen. Cô nương này ra chân nặng quá! Hôm qua chẳng qua mình nhường nàng một chút thôi mà. Chẳng lẽ tối qua nếu mình cứ xông lên, ôm nàng vào lòng rồi cùng nàng ra sau đống rơm một chuyến, thì đã tránh được hai cú đá ấy?
Chẳng nghĩ được nhiều, kiếm ít thảo dược chữa trị tử tế mới là thượng sách. Tuy không bị thương nặng, nhưng đau lắm!
Khập khiễng đi xuống lầu tre, Vượng Tài vẫn ngủ ngon lành trong đống cỏ khô. Đôi môi dày liên tục mấp máy, dường như còn đang dư vị mùi rượu.
Vỗ Vượng Tài một cái. Ngựa mà lười đến mức này cũng là của hiếm. Nó khó nhọc ngẩng đầu, nheo mắt nhìn Vân Diệp, khịt một tiếng rồi lại gục xuống, còn nhét cả tai vào đống cỏ khô.
Không trông cậy được nó, chàng đành tự đi tìm ít thảo dược. Chưa ra khỏi bản đã thấy trưởng lão đeo sọt tre, xách cuốc từ ngoài đi vào. Thấy Vân Diệp, ông cười ha hả: “Vị khách phương xa, đêm qua ngủ có ngon không? Mông Na đá người là di truyền từ mẹ nó đấy, năm xưa ta bị đá không ít đâu, ha ha. May mà chỗ chúng ta có thuốc, nếu không sẽ đau mấy ngày liền.” Vừa nói, ông vừa lấy từ sọt ra một cây cỏ, cả rễ lẫn thân. Mỗi cây mọc ba cuống lá, mỗi cuống có bảy lá chét. Đây chẳng phải tam thất thì là gì? Ít nhất cũng đã mọc mười năm.
Đây là vàng ròng trong các vị thuốc, bổ khí thì nhân sâm đứng đầu, bổ huyết thì tam thất đứng đầu. Nó là vị thuốc chủ yếu trong Bạch Dược Vân Nam. Có nó rồi, ngày Bạch Dược tái xuất thế gian cũng chẳng còn xa nữa.
“Lão nhân gia, đây là một vị thuốc cực tốt, chữa thương do té ngã, va đập rất hiệu nghiệm. Chỉ cần nơi này có loại thuốc ấy, cuộc sống trong bản sẽ khá lên nhiều.”
Trưởng lão thở dài, lắc đầu nói: “Cuộc sống tốt đẹp không phải chúng ta muốn là được, cậu muốn cũng chẳng được. Chỉ có lời chúc phúc thì không đủ. Vị vương trước kia của chúng ta đã chết vì bệnh ở Trường An. Minh Quang Vương gả con gái cho ông ấy, họ còn có một hoàng tử đáng yêu. Nhưng công chúa điện hạ chẳng quản chuyện gì, mọi việc đều giao cho nhà họ Phùng tham lam cai quản. Trước kia tháng nào chúng ta cũng tổ chức hội bái nguyệt, giờ phải nửa năm mới được một lần. Lương thực, bọn họ cứ đòi lương thực mãi; lần này lương vừa được phát xuống đã bị họ lấy mất quá nửa, bản làng sắp phải chịu đói rồi. Mọi người cùng nói, trước khi đói bụng thì phải vui thêm một lần nữa, thế nên mới có hội bái nguyệt lần này.”
“Nghe nói người nhà họ Phùng đang cầu hôn công chúa, muốn làm cha của tiểu vương tử. Ba người con trai nhà họ tranh nhau lấy lòng công chúa, muốn làm vương của chúng ta.”
“Ta nghe nói dưới trướng công chúa có rất nhiều chiến sĩ hùng mạnh, sao lại để mặc bọn chúng lộng hành?”
“Thuộc hạ của công chúa đã ngồi thuyền lớn ra biển, chỉ còn lại hai trăm võ sĩ, nên không dám ra tay.”
“Các ông có thích công chúa không?”
“Thích chứ. Đám võ sĩ hùng mạnh ấy đốt phá, cướp bóc trên vùng đất này. Chính công chúa nhân từ đã ngăn họ lại, đuổi họ ra biển, nơi đây mới có được những ngày bình yên.”
“Trưởng lão, ta nói các ông sắp được sống những ngày tốt đẹp rồi, ông có tin không?”