Nghe Vân Diệp nói xong, Trưởng Tôn bất đắc dĩ chống tay lên trán, không nỡ nhìn tiếp. Đám họ hàng xa của nhà họ Lý đã đứng cả dậy. Cửu công run run chỉ vào Vân Diệp, hỏi: “Không biết phải là món làm ăn lớn đến mức nào cậu mới chịu nhận? Lão phu sẽ vận động người trong tộc góp lại, biết đâu gom đủ số tiền cậu cần.”
“Từ trước đến nay, vãn bối mới làm ba việc. Việc thứ nhất là xây một học viện Ngọc Sơn, việc thứ hai là xây thành Nhạc Châu, việc thứ ba là lúc rảnh rỗi đóng cho bệ hạ con thuyền lớn Đại Đế. Hình như chẳng việc nào có thể làm xong với mười vạn quan hay mười vạn đồng bạc.”
Trưởng Tôn đau đầu. Bà đã bắt đầu hối hận vì gọi Vân Diệp đến giải quyết chuyện đám người trong tộc đòi làm giàu. Xem ra Vân Diệp định chọc cho một hai ông lão tức chết mới thôi.
Cửu công nghe Vân Diệp nói xong, nghiêm túc chắp tay hỏi hoàng hậu: “Nương nương, những lời thiếu niên này nói có đúng sự thật không?” Trưởng Tôn ngẩng đầu đáp: “Tuy lời lẽ của nó có phần vô lễ, nhưng những gì nó nói không sai. Học viện, Nhạc Châu và Đại Đế hiệu quả thực đều do nó làm ra. Đó cũng là lý do bản cung giao tiền của mọi người cho nó. Những món hàng mọi người muốn, nó có lẽ đều cung cấp được, lại bảo đảm chất lượng. Về điểm này, nó rất có uy tín.”
“Lão phu chỉ muốn hỏi con thuyền Đại Đế hiệu này đáng giá mười vạn quan ở chỗ nào. Thiếu niên, nếu cậu không nói rõ được đầu đuôi, lão phu nhất định sẽ đến trước mặt bệ hạ tranh luận cho ra lẽ.”
Chỉ là một con thuyền, dẫu có to lớn đến đâu cũng chẳng thể đáng giá mười vạn quan. Đó là nhận thức trực tiếp nhất của Cửu công. Theo cách nhìn của họ, đây là một khoản tiền khổng lồ đủ sức xoay chuyển hưng suy của cả một quốc gia. Khi Lý Uyên khởi sự, vốn ban đầu cũng chỉ có sáu vạn quan. Vì tin tức bế tắc, họ gần như chẳng biết gì về Đại Đường đang đổi thay từng ngày.
Vân Diệp chỉ vào chỗ đầu gậy của ông lão đang chạm xuống: “Tấm thảm dưới chân ngài là tác phẩm của danh sư Ba Tư, không phải đồ len thông thường mà dệt bằng lông tơ cừu. Ở Ba Tư xưa nay có câu, một tấc lông tơ đổi một tấc vàng. Tấm thảm lớn này trị giá bảy nghìn đồng bạc, cũng chính là bảy nghìn quan như ngài nói.”
Ông lão kinh hãi, cúi xuống nhìn kỹ. Tấn Dương cũng là nơi nửa làm ruộng nửa chăn nuôi, lông tơ cừu quý giá thế nào ông đâu lạ gì. Nhìn rõ tấm thảm dưới chân quả thật được dệt bằng lông tơ cừu, ông không khỏi lùi liền hai bước rồi ngồi phịch xuống ghế.
Vân Diệp lại chỉ chiếc ghế dưới mông ông lão: “Có tất cả tám chiếc ghế như ngài đang ngồi, cùng chiếc bàn vuông nhỏ ngài đặt bình rượu lên, đều làm từ gỗ hoàng đàn quý nhất. Loại gỗ này cực kỳ hiếm, rất khó tìm được khúc lớn. Cây hoàng đàn sống lâu sẽ rỗng ruột, không thể xẻ thành ván hay gỗ vuông. Vãn bối cho rằng sắc vàng tươi của hoàng đàn thể hiện vẻ ung dung cao quý của hoàng gia rõ nhất, thậm chí còn đẹp hơn tử đàn. Đại Đế hiệu là thuyền ngự của bệ hạ, nhất định phải dùng loại gỗ này. Vì thế, chúng ta đã chinh phạt mười sáu nước ở Nam Dương mới thu thập đủ gỗ làm những chiếc ghế và bàn nhỏ này. Ngài nói xem, những chiếc ghế ấy đáng giá bao nhiêu?”
Mồ hôi lạnh túa ra trên trán Cửu công. Chuyện này liên quan đến thanh danh Ngụy vương, Vân Diệp tuyệt đối không nói dối. Vậy chỉ có thể là mấy chiếc ghế này quả thật đáng giá liên thành. Trong lúc tâm thần hoảng hốt, chén trà ông cầm trên tay rơi xuống ghế, vỡ thành bốn năm mảnh. Vân Diệp thở dài: “Ngài lỡ tay một cái, ba nghìn quan bay mất rồi. Thợ gốm bậc thầy Ngô Diên Niên của Hình Diêu đã dốc hết tâm huyết, đến tận trước lúc lâm chung mới ngộ ra bí quyết lò sứ, tự tay nung bộ bạch sứ một ấm tám chén này. Ngài xem, chén mỏng như cánh ve, gõ vào nghe tiếng ngân như kim loại. Hình tùng hạc diên niên dưới đáy chén, rót nước vào trông như sống dậy. Sau khi nung xong bộ đồ sứ này, Ngô Diên Niên chưa kịp truyền lại kỹ nghệ thì đã kiệt sức qua đời. Ta bỏ ra ba nghìn đồng bạc, cộng thêm kỹ thuật dùng than cốc, mới đổi được bộ đồ sứ này. Giờ nó đã không còn nguyên vẹn, bảo vật tuyệt thế từ đây tuyệt tích.”
Vân Diệp đau khổ nhắm mắt. Chẳng biết Trưởng Tôn nghĩ thế nào mà lại lấy bộ chén này tiếp đãi đám nhà quê kia. Đúng là phung phí của trời! Cái lão Ngô Diên Niên chết tiệt, nung được một bộ chén mà phấn khích làm gì, đến một câu cũng chẳng để lại.
Không chỉ Cửu công ngây người, ngay cả Trưởng Tôn cũng bán tín bán nghi. Bà nhìn chén trà của mình rồi lại nhìn chiếc chén vỡ thành mấy mảnh. Thấy vẻ đau đớn trên mặt Vân Diệp, bà dặn Hồng Cô gọi viên hoạn quan quản đồ sứ tới, định đích thân hỏi xem mấy chiếc chén này có thật sự quý đến vậy không.
Hoạn quan vừa bước vào, còn chưa kịp bái kiến Trưởng Tôn đã trông thấy chiếc chén vỡ. Hắn hét lên thảm thiết, lăn lê bò toài đến bên ghế, nhặt mấy mảnh sứ ôm vào lòng rồi khóc rống, miệng không ngừng kêu: “Không sống nổi nữa, không sống nổi nữa! Đây là tuyệt phẩm cuối cùng của Ngô Diên Niên! Ông trời ơi, không sống nổi nữa rồi!”
Hồng Cô bước tới tát cho viên hoạn quan một cái, lúc ấy mới khiến hắn đang mê sảng tỉnh lại. Hắn nằm rạp trước mặt Trưởng Tôn, liên tục dập đầu xin tha mạng.
“Không phải lỗi của ngươi, bản cung cũng không phạt ngươi. Bản cung chỉ muốn hỏi bộ chén sứ này đáng giá bao nhiêu?”
Viên hoạn quan quản đồ sứ vốn am hiểu đồ sứ. Nghe Trưởng Tôn hỏi, hắn rơm rớm nước mắt đáp: “Bẩm nương nương, bộ chén này không thể định giá. Trên đời chỉ có một bộ. Trước đây, Hồng Cô cô từng hỏi lão nô rằng Vân hầu định giá chén sứ đưa vào cung ba nghìn quan có phải đang lừa người không. Lão nô đã nói với Hồng Cô cô, trong cung nhặt được món hời lớn. Chính là bộ chén sứ Tùng Hạc Diên Niên này.”
Hồng Cô há hốc miệng. Đồ Vân Diệp đưa tới, trong cung đều kiểm tra một lượt. Khi ấy nàng chỉ thấy cái giá quá vô lý nên hỏi lão nhân quản đồ sứ, được trả lời rằng rất đáng tiền thì cũng không hỏi thêm. Không ngờ đó lại chính là bộ chén này.
“Nương nương, lão hủ lỗ mãng, làm hỏng chén sứ giá trị liên thành, xin nương nương trị tội.” Cửu công cùng cả đám ông lão đều nằm rạp trên thảm xin tội. Lần này họ mất mặt quá rồi, đến làm khách mà lại phá hỏng bảo vật của chủ nhà.
Trưởng Tôn bảo Hồng Cô đỡ các ông lão đứng dậy, mỉm cười nói: “Chúng ta đều là người thân, gãy xương vẫn còn liền gân. Chén trà tuy quý, sao sánh được với tình nghĩa sâu nặng của chúng ta. Mọi người tuyệt đối đừng làm vậy.”
Đám ông lão gây họa cũng chẳng còn mặt mũi ở lại chỗ Trưởng Tôn lâu hơn. Họ cáo từ rồi lui ra. Thấy hình như họ vẫn còn tức giận, Vân Diệp lớn tiếng nhắc: “Ra ngoài nhớ cẩn thận, cả cánh cửa lớn đều làm bằng gỗ hoa lưu, không chịu nổi bị đẩy mạnh đâu.”
Cửu công lảo đảo một cái. Đợi hoạn quan mở cửa, ông mới chậm rãi bước ra. Không ai động vào hai cánh cửa, chỉ sợ cửa hỏng rồi lại bị đổ lên đầu mình.
Thấy đám ông già đã đi hết, Vân Diệp vội mở toang tất cả cửa sổ, trách Trưởng Tôn: “Lão nhân gia chịu được mùi này kiểu gì vậy? Sao không mở cửa sổ cho thoáng?”
Trưởng Tôn hừ một tiếng: “Họ đều là người già bảy tám mươi tuổi, không chịu nổi gió lạnh trên hồ. Ngươi tưởng ai cũng vô tâm vô phổi như ngươi à? Hôm nay ngươi dùng sự xa hoa đuổi mấy ông lão này đi, biết đâu họ sẽ đưa ra yêu cầu quá đáng hơn. Họ đều là những người đã góp sức lớn khi khai quốc, bệ hạ sẽ không từ chối chút yêu cầu ấy của họ.”
“Ngươi không biết đấy thôi, họ chẳng có học vấn, cũng chẳng có dũng lực, nhưng nền móng của nhà họ Lý ta chính là họ. Ba người con trai của Cửu công đều chết trận. Tuy không lập được công lớn gì, nhưng khi nhà họ Lý ta khởi sự, họ là những người theo ta trung thành nhất, cũng là nhóm ít có khả năng phản bội nhất.”
“Nhà nào cũng có con cháu tử trận. Sau khi triều đình lập quốc, vì không có công trạng nổi bật nên khi ban thưởng, tước vị của họ không cao, phần lớn chỉ là những tước nhỏ như tử tước. Nhưng họ chẳng hề oán hận, vẫn trông coi lăng tổ ở Tấn Dương. Thái thượng hoàng và bệ hạ đều từng thề quyết không phụ họ. Vì thế, bệ hạ và ta luôn đặc biệt khoan dung với họ. Chỉ cần yêu cầu không quá đáng, chúng ta đều sẽ đáp ứng.”
“Họ quanh năm sống nơi núi sâu hẻo lánh, tin tức bế tắc. Mấy năm nay thấy Đại Đường ngày càng giàu có, họ cảm thấy cuộc sống của mình và người trong tộc chẳng thay đổi bao nhiêu, nên mới mời mấy vị tộc lão này đến Trường An cầu bệ hạ chỉ cho con đường làm giàu. Ngươi cũng biết, bệ hạ không chỉ là quân chủ Đại Đường mà còn là tộc trưởng của họ. Làm cho người trong tộc giàu có là trách nhiệm của tộc trưởng. Chẳng phải năm xưa ngươi cũng đã nghĩ đủ cách để thôn trang nhà họ Vân giàu lên đó sao? Đạo lý cũng vậy thôi.”
Vân Diệp gật đầu: “Quả đúng là vậy. Với bệ hạ, những người này cũng giống như dân trong thôn trang nhà họ Vân đối với vi thần, đều là nền móng, đương nhiên không thể làm tổn hại. Chỉ giúp họ phát một món tiền thì dễ, muốn họ đời đời giàu có mới khó. Có nhân tài, khe núi nghèo cũng có thể bay ra phượng hoàng vàng; không có nhân tài, dù cho họ một thỏi vàng, họ vẫn sẽ đói bụng.”
Trưởng Tôn nhìn mặt hồ ngoài cửa sổ: “Bản cung đương nhiên hiểu những điều này. Nhưng ngươi cũng thấy rồi đấy, Cửu công đã là người thông tuệ nhất trong tộc, vậy mà trước mặt ngươi còn chẳng đủ tư cách giao phong. Chỉ vài lời của ngươi đã làm ông ấy sợ đến luống cuống tay chân. Họ đều là những người chưa từng thấy cảnh đời lớn, nên mới khó xử.”
Vân Diệp bỗng bật cười. Trưởng Tôn bực bội nói: “Có gì đáng cười? Dọa cho mấy ông lão ít hiểu biết bỏ chạy, ngươi đắc ý lắm sao? Bản cung kính lão bao nhiêu năm mà ngươi vẫn chẳng học được.”
“Nương nương, vi thần không cười mấy vị lão nhân ấy. Vi thần đang cười hai thầy trò chúng ta quá tự cho mình là đúng.” Trưởng Tôn quay đầu nhìn Vân Diệp: “Nói xem, chúng ta tự cho mình là đúng ở chỗ nào?”
“Nương nương, câu chuyện này vi thần từng kể cho bệ hạ nghe rồi. Có một đôi vợ chồng nông dân ngồi trên bờ ruộng, tưởng tượng cuộc sống của nương nương và bệ hạ. Người vợ nói nương nương chắc ngày nào cũng ăn bánh hành chiên, quanh năm không dứt. Người chồng thì bảo bệ hạ hẳn ngày nào cũng vác cuốc vàng đi cày.”
Vân Diệp vừa nói đến đây, Trưởng Tôn đã cười không ngừng, Hồng Cô cũng cười đến suýt đứt hơi. Những cung nữ khác thì cười nghiêng ngả.
Mãi một lúc lâu Trưởng Tôn mới nén được cười, nói: “Nếu ngươi cố ý đem bản cung ra làm trò cười thì cứ thử xem. Giờ nói ví dụ này có ý gì?”
“Nương nương, vừa rồi vi thần nhận ra, một nghìn quan trong mắt nương nương và vi thần khác với một nghìn quan trong mắt những người dưới quyền. Chúng ta cho rằng xét công trạng của họ, họ sẽ đòi một tòa cung điện, nhưng thật ra người ta chỉ muốn một căn nhà tường gạch, mái ngói thôi. Chúng ta tưởng dưới trăm vạn quan thì không thể làm họ hài lòng, nhưng thật ra chỉ cần một vạn quan, họ đã mãn nguyện lắm rồi.”
Trưởng Tôn vỗ tay: “Quả đúng vậy. Cứ để họ tự đưa ra yêu cầu. Nếu quá đơn giản, chúng ta sẽ tăng gấp đôi; nếu quá đáng, chúng ta sẽ giảm bớt. Đúng là một cách hay, vừa thu phục được lòng người, vừa không làm tổn hại thể diện của bệ hạ.”