“Người trẻ răn mình chuyện sắc dục, người trung niên răn mình chuyện nóng giận, người già răn mình chuyện tham được. Vân Diệp đối với nữ sắc thì quả là giữ mình trong sạch, tiền bạc cũng chẳng coi trọng lắm, được mất quan chức dường như cũng không để tâm. Chỉ có điều, vì sao riêng chuyện mỹ thực lại khó lòng dứt bỏ? Giờ đây còn xa hoa đến mức này. Người đời chẳng ai hoàn hảo, lời người xưa quả không lừa ta.”
“Liên Châu huynh, Ngụy Trưng quản chuyện này quả có hơi nhiều. Vân Diệp tiêu tiền nhà mình để hưởng mỹ thực, chẳng bóc lột ai, cũng không làm chuyện phạm pháp. Tiểu đệ thấy chẳng có gì không ổn. So với người xưa ôm cây quấn hoa, dùng nồi lớn nấu vợ, thì chuyện này chẳng đáng là gì. Nhà họ Vân cũng là nhà giàu có bậc nhất Trường An, được hưởng chút thú vui ăn uống, trong đám thanh niên đã là hiếm có, hà tất phải trách móc.”
Trưởng Tôn nói xong, quần thần cũng yên tâm thoải mái thưởng thức trái ngon Lĩnh Nam. Bất kể nàng nói gì, ý nghĩa cũng chẳng lớn; dù nàng nói có lý, cũng chẳng ai phụ họa. Phụ họa hoàng đế và phụ họa hoàng hậu là hai chuyện khác nhau. Nếu bị người ta chụp cho cái mũ nịnh bợ hậu cung thì đời này coi như khỏi sống nữa.
“Bẩm nương nương, gia sư chẳng tiếc vốn liếng đưa những cây ăn quả này từ Lĩnh Nam về, thật ra không phải để tự mình hưởng thú ăn ngon. Dù gia sư được ăn món ngon đến đâu, người vẫn thường thở dài bảo hương vị kém ba phần, phí hoài món ngon. Có thể thấy khi theo sư tổ ngao du, gia sư từng được ăn thứ ngon hơn. Phần nhiều thời gian, gia sư và tiên sinh Lý Thái lại thích mỗi người bưng một bát mì, ngồi xổm dưới bóng cây như thôn phu, ăn no cùng mấy tép tỏi, chứ chẳng muốn cùng sư nương và sư tỷ thưởng thức trà bánh tinh xảo.”
“Khi ở Đăng Châu, gia sư phát hiện ra hải sâm, tôm sú, sò điệp và rong biển. Mấy món ngon ấy nay đã thịnh hành khắp Trường An, thuế má Đăng Châu ít nhất bảy phần dựa vào chúng. Biến những thứ rẻ mạt thành món ngon tuyệt thế, chỉ có ân sư của ta mới có bản lĩnh ấy.”
“Chuối, vải đều là trái cây thường thấy ở Lĩnh Nam. Chuối còn mọc ngoài đồng hoang thành từng vùng như rừng cây. Khi tự mình ngao du trong rừng rậm, gia sư phát hiện một thung lũng đầy chuối, sơ tính mỗi năm có thể thu hoạch hàng chục triệu cân. Người Liêu ở bốn làng tám trại quanh đó ăn thế nào cũng không hết; dù cộng cả đàn voi và thú rừng vào ăn, chuối rụng thối mỗi năm vẫn nhiều không đếm xuể. Học trò cả gan đoán rằng gia sư đưa những trái cây này về chẳng qua là muốn tái hiện chuyện xưa ở Đăng Châu.”
“Người thử nghĩ xem, vải tươi chỉ để được ba ngày. Ngày đầu ăn ngon tuyệt, ngày thứ hai hương vị giảm ba phần, đến ngày thứ ba thì sắc hương vị đều chẳng còn. Nếu muốn người phương Bắc nếm được vị ngon của vải, ngoài đưa cả cây về đây thì còn cách nào khác?”
Địch Nhân Kiệt nói xong, đi đến bên bàn, cầm đồng bạc Ngụy Trưng đặt trên bàn lên rồi nói: “Đồng bạc này ở Lĩnh Nam mua được ít nhất vạn cân chuối. Ngụy đại phu ăn một quả chuối mà vui lòng trả một đồng bạc, đã đủ chứng minh sự cao minh của gia sư. Chỉ cần đưa chuối nguyên vẹn đến phương Bắc, nó đáng giá ấy. Còn mấy cây chuối thì có đáng là gì?”
Trưởng Tôn thấy Địch Nhân Kiệt thản nhiên nhét đồng bạc vào lòng, trong bụng chửi thầm: Quả nhiên thầy trò chúng là một giuộc. Đã nhỏ nhen lại còn thù dai, sau này muốn dạy dỗ hai thầy trò này chẳng dễ chút nào. Có thể gắn chuyện thích sống xa hoa với kế sinh nhai của đất nước, đúng là cũng có bản lĩnh.
Hứa Kính Tông cầm một quả chuối bước ra nói: “Trong những mặt hàng lớn của Lĩnh Nam, có một thứ là chuối sấy. Hương vị rất ngon, nay đã là món thượng hạng để nhà giàu Trường An đãi khách. Nhưng so với chuối tươi thì một trời một vực. Nếu Trường An cũng bán loại chuối này, dù giá có cao hơn, vi thần cũng muốn mua ít quả về nếm thử hương vị tươi ngon.”
Ngụy Trưng cười khổ. Vân Diệp làm việc xưa nay luôn lưng chừng giữa đúng và sai. Người có hiểu biết nhìn vào việc y làm đều thấy đáng ghét, nhưng lật luật Đại Đường ra thì lại chẳng tìm được chỗ nào y phạm luật.
Đã Vân Diệp nói rằng giới quyền quý Đại Đường phải học cách tiêu tiền, vậy tất nhiên thói xa hoa sẽ lan khắp Trường An. Chỉ không biết lần này y sẽ dùng cách gì để cạy chiếc túi tiền bị đám quyền quý giữ khư khư.
Lý Nhị rất quý Địch Nhân Kiệt. Sự xuất hiện của chàng trai trẻ này khiến ông như nhìn thấy Vân Diệp thuở thiếu niên: tự tin, cung cẩn, tài cán, kiến thức uyên bác mà làm việc kín đáo. Đệ tử của Vân Diệp ắt không quá rộng lòng, ít nhiều có chút hẹp hòi, nhưng làm bề tôi thì vậy là đủ. Người thập toàn thập mỹ hoặc là thánh nhân, hoặc là gian hùng. Nếu thật có một người như thế xuất hiện, chưa chắc mình đã dám dùng.
Đại Đế hiệu ngược dòng Trường Giang, năm cánh buồm lớn no gió sông, thuyền đi rất nhanh. Thanh Tước hiệu bám sát phía sau, còn Công Chúa hiệu lại tụt ở cuối đội thuyền, dường như muốn giữ khoảng cách với bọn họ.
Vân Diệp chẳng bận tâm đến đống củi khô trên Đại Đế hiệu. Bây giờ y phải lo đút cho năm chú mèo ham ăn. Trẻ con ăn cua nhiều không tốt; cua vốn đại hàn, ăn vào tổn thương tỳ vị thì không ổn.
Vân Thọ vừa ăn một con cua to bằng miệng bát, giờ đi theo sau cha chờ ăn cơm ống trúc. Gạo ngũ sắc được nhồi vào ống trúc nhỏ bằng nắm tay, bịt kín đầu rồi thả vào nước sôi nấu. Gạo chín, cắm một chiếc đũa vào ống, bổ đôi ra là hiện lên một thanh cơm nhiều màu sắc. Nhân lúc cơm còn nóng, rắc đường lên; năm đứa trẻ mỗi đứa cầm một thanh, bà lão cười tít mắt nhìn cục cưng của mình cũng cầm một thanh.
Vân Thọ chảy nước miếng, chuyền một vòng mà mẹ, nhị nương, tam nương, cô cô đều không ăn, chị Tiểu Vũ cũng không ăn. Thấy đường trên thanh cơm sắp tan hết, cậu chẳng khách sáo nữa, há miệng ăn ngon lành. Thấy anh ăn ngon, Vân Mộ đưa luôn thanh cơm mình đã cắn hai miếng cho anh. Vân Thọ cũng chẳng chê, nhận lấy rồi tiếp tục nhai ngấu nghiến.
“Hai cha con đều sành ăn. Đàn bà nhà ta vất vả, hiểu biết không bằng đàn ông thì thôi, đến chuyện nấu nướng cũng không bằng đàn ông là sao? Na Nhật Mộ, Linh Đang, hai đứa sau này phải học thêm đi. Hầu tước đường đường mà suốt ngày chui vào bếp, đã thành trò cười lớn ở Trường An rồi.”
Na Nhật Mộ đang loay hoay với con cua, bất mãn hừ một tiếng. Linh Đang thì đáp lời rất ngoan, nhưng muốn nấu được một bữa khiến Vân Diệp hài lòng thật khó, bởi hôm nay phu quân đã nói, từ nay cơm trong nhà không ngon thì không ăn.
Ăn no rồi, Vân Diệp dẫn năm đứa con lên boong. Vân Hương nhỏ nhất cũng đã ba tuổi, giờ ở trên thuyền đã đi đứng vững vàng. Chẳng hiểu sao Vân Lộ lại nhát nhất, Tân Nguyệt thắt cho con hai chỏm tóc nhỏ; đi đâu con bé cũng phải nắm vạt áo cha.
Con thứ hai số phận đã định là bị lãng quên, nhưng Vân Hoan chẳng để tâm. Cậu cầm sợi dây kéo theo một con rùa, tự chơi rất vui. Cậu thích nhất là con chó lớn của chị, nhưng Vượng Tài không thích cậu. Nó không cắn, song cứ cậu đến gần là húc cho ngã phệt xuống đất, chuyện ấy đã xảy ra nhiều lần rồi.
“Cha ơi, mẹ của Lý Tượng và mẹ của Yên Dung đều bị nhốt lại, sao cha không nhốt nhị nương? Nhị nương cứ véo má con, còn cắn con nữa!”
Vân Thọ rất không quen với cách Na Nhật Mộ thể hiện sự thân mật. Na Nhật Mộ lúc nào cũng muốn có con trai, nhưng bao năm qua vẫn không được như ý, khiến nàng vô cùng ủ rũ. Tân Nguyệt và Lý An Lan mỗi người sinh hai đứa, Linh Đang vào nhà sau mà cũng sinh được một đứa, còn nàng chỉ có mỗi Vân Mộ, bởi vậy nàng rất không cam lòng.
Trong số mấy người vợ, thật ra Vân Diệp để tâm đến Na Nhật Mộ nhất. Không chỉ vì Na Nhật Mộ xinh đẹp nhất; mỗi khi nhìn thấy bóng lưng nàng, y lại nhớ đến khúc hát vọng ra giữa trời tuyết mênh mông trên thảo nguyên. Tình cảm cùng trải qua kiếp nạn sống chết đương nhiên khác biệt. Chuyện có con đâu phải chỉ cần cố gắng là được, còn phải xem ông trời có cho hay không.
Na Nhật Mộ giờ thích nhất ba cậu con trai trong nhà, đặc biệt là Vân Thọ. Nàng cho rằng trẻ con mũm mĩm, khỏe mạnh mới ra dáng con trai. Hễ tóm được Vân Thọ là nàng lại theo thói quen véo má phúng phính, thậm chí còn nhẹ nhàng cắn má cậu, âu yếm hồi lâu. Người phụ nữ này mong có con trai đến gần phát điên rồi.
“Con trai, nhị nương không cắn con đâu, nhị nương hôn con vì thương con đấy. Mẹ của Tượng nhi và Yên Dung bị nhốt là vì cha chúng làm không tốt. Yên Dung là vợ nhỏ của con, con hãy chăm sóc nàng nhiều hơn. Lần sau đến thăm mẹ Yên Dung thì cứ đường hoàng mà đi, đừng để ý mấy quy củ vớ vẩn đó. Vì quy củ mà đến tình thân luân thường cũng không cần nữa, thế là đang trừng phạt ai?”
Nói xong, thấy Vân Thọ vẫn ngơ ngác, y bèn ngồi xổm xuống, nắm lấy vai con trai mà nói: “Trên đời này, quan hệ thân thiết nhất là cha mẹ, vợ con. Cha nghĩ vì những người ấy thì làm gì cũng chẳng có gì sai. Nếu có sai, thì cũng là lỗi có thể tha thứ. Nhà ta là vậy.”
“Sư phụ con hẳn cũng không dạy con vì đại nghĩa gì đó mà bỏ nhà bỏ con đâu. Nhớ lấy, con trai! Bất kể vì chuyện gì, xuất phát từ mục đích nào, đem người nhà ra đánh cược đều là ngu xuẩn, bởi vì nếu con thua thì sẽ mất tất cả. Không thể mạo hiểm như vậy, cũng chẳng gánh nổi rủi ro ấy. Một con người toàn vẹn, trước hết phải có một gia đình trọn vẹn.”
“Cha ơi, nếu có người muốn nhốt mẹ và mọi người thì sao?” Vân Hầu ngẩng đầu, mắt không chớp nhìn cha. Sau khi chứng kiến cảnh ngộ của Lý Tượng và Yên Dung, vấn đề này đã khiến cậu băn khoăn suốt một thời gian dài.
“Thì cứu họ ra. Hoàng đế nhốt cũng không được. Sau đó chạy thật xa. Nếu hoàng đế không tha thứ, cha sẽ chuẩn bị cho nhà ta một chiếc thuyền lớn. Chúng ta đưa bà nội, nhị nương, tam nương, các em đi thật xa, không bao giờ quay về nữa.”
“Nhưng còn ruộng đất trong nhà thì sao? Bà nội bảo con trông nom cho kỹ.”
“Không cần nữa. So với mẹ con, mấy mảnh ruộng quèn ấy thì đáng là gì? Ra biển rồi, cả đại dương đều là nhà ta; còn đất, muốn bao nhiêu chẳng có. Người nhà họ Vân coi trọng người, xem nhẹ đất. Tuyệt đối đừng học đám ngốc ở Trường An, cứ khư khư giữ mảnh đất ba phân một mẫu, chẳng dám buông tay. Hôm nay đắc tội một người thì đẩy một người nhà ra chịu tội thay; mai đắc tội một người khác lại đẩy thêm một người ra chịu tội thay.”
“Cứ thế lâu ngày, đến khi trong nhà chẳng còn ai để đẩy ra thì làm sao? Đất đai trong nhà sớm muộn gì cũng thành của người khác. Nhà ta không làm vậy. Muốn lấy đất nhà ta thì phải trả cái giá tương xứng. Tốt nhất cái giá ấy phải cao hơn xa giá trị đất đai, khiến họ được chẳng bù mất. Trong tình cảnh đó, không cần đất cũng chẳng sao. Chúng ta đi tìm đất mới là được.”