“Tiểu nữ đang lo cho Đại Đế hiệu trước mắt. Khi ấy, lúc gia sư lệnh Địch Nhân Kiệt và tiểu nữ chuyển hết những khí giới sắc bén có thể trang bị cho thư viện lên thuyền, tiểu nữ đã hiểu kết cục của Đại Đế hiệu nhất định chẳng mấy tốt đẹp. Người xưa thường nói mâu thuẫn, mâu thuẫn; thật ra đó là một công một thủ, thiếu bên nào cũng không được. Sư phụ lệnh Địch Nhân Kiệt và tiểu nữ chế tạo ngọn giáo sắc bén nhất thế gian, nhưng chẳng hề đoái hoài đến lá chắn. Trên đời sao có đế vương nào chỉ biết tiến công mà không biết phòng thủ?”
Giờ nhìn chiến cụ đáng sợ nhất nhân gian này, nghĩ đến chuyện nó không thể tung hoành dưới trướng danh tướng, chỉ có thể bị đem ra làm nhục trong tay kẻ nô lệ, tiểu nữ không khỏi đau buồn. Giao long không thể khuấy sóng giữa biển khơi thì cũng nên quẫy sóng trên sông lớn. Cứ nghĩ đến cảnh Đế Vương hiệu sẽ già nua ở hồ Khúc Giang, lòng tiểu nữ lại đau như dao cắt. Dù sao nó cũng là kết tinh bao năm tâm huyết của thư viện Ngọc Sơn.“
Trưởng Tôn nắm tay Tiểu Vũ, khẽ hỏi: “Chẳng lẽ con cho rằng Đại Đế hiệu nên tung hoành ngoài biển?”
“Tuyệt đối không thể. Đại Đế hiệu chỉ có thể già nua ở hồ Khúc Giang. Nếu luồng lạch hạn chế, thì phải lập tức tháo dỡ, tuyệt đối không được giao vào tay người khác. Trước đây tiểu nữ còn muốn giữ nó lại, nhưng sau khi xem nó giao chiến với Công Chúa hiệu và Thanh Tước hiệu, tiểu nữ cho rằng Đại Đế hiệu không nên ra đời vào lúc này, càng không nên xuất hiện với tư thế vô địch. Nếu bệ hạ là Tần vương đang chinh phạt thiên hạ thì đương nhiên có thể điều khiển nó. Nhưng nay thiên hạ ca múa thái bình, bệ hạ cũng chẳng phải thống soái chinh chiến. Trọng khí quốc gia sao có thể nằm trong tay người khác?”
“Đáng thương thật, tuổi còn nhỏ đã biết lo việc nước, lại còn tìm được cách xử trí tốt nhất. Chẳng biết sư phụ con dạy dỗ thế nào. Đáng tiếc, đáng tiếc con sinh ra là nữ nhi; nếu là nam nhi, ắt sẽ là một vị danh thần của Đại Đường.” Trưởng Tôn vỗ nhẹ má Tiểu Vũ, tháo một chiếc trâm trên tóc cài lên đầu nàng rồi nói: “Đã có ý đến thư viện Ngọc Sơn, vậy bản cung sẽ chiều theo ý con. Mặc áo xanh, dạy dỗ sĩ tử thiên hạ — chí lớn ấy, ngay cả nam nhi cũng hiếm người có. Về kinh rồi, cáo thân của con sẽ được ban xuống. Trước đã có Hypatia, nay thêm con Võ Mị cũng chẳng có gì lạ. Đại Đường rộng lòng như biển, dung nạp được những gợn sóng nhỏ như các con.”
Tiểu Vũ tạ ơn Trưởng Tôn rồi theo Tiểu Nha về khoang thuyền. Chỉ còn Tân Nguyệt ở bên hầu hạ Trưởng Tôn. Trình Giảo Kim, Ngưu Tiến Đạt và Tần Quỳnh vây quanh Vân Diệp, thì thầm bàn tán, thỉnh thoảng lại bật cười.
“Đang nói gì thế? Nói to lên để mọi người cùng vui nào.” Trưởng Tôn nhấp ngụm trà, thấy vẻ mặt bốn người thú vị bèn lên tiếng hỏi.
“Nương nương, Vân Diệp nói chàng mang từ phương Nam về mấy cây non, muốn mời chúng ta đến xem. Lão thần đang bảo mấy cây rách ấy thì có gì đáng xem, chi bằng để ý đến cỗ quan tài gỗ đàn hương của lão Trình còn hơn.”
Nghe lời lão Trình nói, Tân Nguyệt ghé sát tai Trưởng Tôn thì thầm vài câu. Trưởng Tôn kinh ngạc hỏi Tân Nguyệt: “Thật vậy sao?”
“Đương nhiên là thật. Nếu không, đứa trẻ nghịch ngợm như Thọ Nhi sao lại bỏ cả cha mẹ ba năm không gặp mà chạy đi đâu mất?” Tân Nguyệt che miệng cười khẽ, nhắc đến Vân Thọ, đôi mắt nàng cười đến híp lại.
“Thế thì mới lạ. Đưa cây ăn quả phương Nam đến tận đây đúng là hiếm thấy, bản cung cũng chưa từng được thấy. Phải mở mang tầm mắt mới được. Lần trước nếu không nhờ Thọ Nhi cho bản cung hai quả vải, bản cung thật chẳng biết mùi vị trái ngon Lĩnh Nam ra sao.”
Tân Nguyệt đỡ Trưởng Tôn rời khoang thuyền, đi về phía khoang sau. Trình Giảo Kim kinh ngạc hỏi Vân Diệp: “Chẳng lẽ ngươi đem cả cây vải lẫn quả đến đây à?”
“Đương nhiên, còn có chuối nữa. Trên cây lúc lỉu từng nải chuối. Hôm qua ta còn thấy mấy nải đã vàng, ăn được rồi, mùi vị cũng ngon.” Vân Diệp cười, xòe hai tay.
Lão Ngưu nghĩ ngợi rồi nói với Vân Diệp: “Ngươi đâu phải người thích xa hoa, sao giờ lại làm chuyện như Thạch Sùng ngày trước? Làm vậy dễ khiến người ta ghen ghét lắm, phải cẩn thận.”
“Bá bá lo xa rồi. Khi người ta còn ăn không đủ no, làm vậy đương nhiên không ổn. Nhưng nỗi lo của Đại Đường hiện nay là phát triển quá mất cân bằng. Quan Trung, Thục Trung thì lương thực nhiều đến ăn chẳng hết, còn Lũng Trung, Hà Bắc, Sơn Đông, Hoài Nam chỉ vừa đủ no ấm. Những miền biên viễn xa xôi vẫn còn đói rét. Ngay cả Nhạc Châu, nơi có vùng đất màu mỡ như Vân Mộng Trạch, cuộc sống khá giả cũng chỉ mới bắt đầu. Vì thế chính sách triều đình phải đa dạng hơn: nơi giàu có thì khuyến khích tiêu tiền, khai mở nguồn thu; nơi nghèo khó thì đề cao tiết kiệm; nơi trung bình thì khuyến khích sản xuất. Ta muốn tạo nên một làn sóng xa hoa ở những chốn phồn thịnh như Trường An, Lạc Dương. Ai nấy giấu bạc khắp nơi thì chẳng những gây khan hiếm tiền tệ, mà còn bất lợi cho người nghèo làm giàu.”
Tần Quỳnh gật đầu nói: “Không lo ít, chỉ lo không đều — đạo lý ấy đã có từ lâu. Mấy nhà chúng ta giờ quả thật nên tiêu tiền thật mạnh. Chỉ thu vào mà không chi ra dễ chuốc họa cho gia đình. Có điều, Tiểu Diệp, ngươi phải thuyết phục nương nương trước đã. Nương nương mới là nhà giàu số một Đại Đường. Chỉ cần trong cung bắt đầu dựng lầu đài, quán xá, chúng ta cứ theo sát là được.”
Trưởng Tôn đến khoang sau, cảnh tượng trước mắt khiến bà suýt đứng không vững. Khắp nơi là những cây chuối trĩu quả; lá chuối khổng lồ che kín khoang sau. Phía trong, sát khoang thuyền, có một chiếc thùng gỗ cao một trượng [nguyên văn bị lỗi ký tự]. Thùng cao đến năm thước, trên đó có một cây vải sai trĩu quả. Một cậu bé mập mạp đang trèo trên cây, ngồi giữa chạc cây bóc vải; một cô bé bụ bẫm ngửa mặt lên, không ngừng nài anh trai ném thêm vài quả xuống.
Tân Nguyệt cười tươi, chỉ huy các nữ thị vệ dùng dao nhỏ cắt những nải chuối chín. Nghe các nữ thị vệ ríu rít vui cười, Trưởng Tôn cũng nổi hứng. Theo lời Tân Nguyệt, bà tự tay cắt xuống một nải lớn. Tân Nguyệt bóc giúp bà một quả chuối. Trưởng Tôn cắn một miếng, cười nói với Tân Nguyệt: “Thì ra nhà giàu sống như thế này. Bao năm làm hoàng hậu, bản cung đúng là thiệt thòi quá. Mang tiếng là nhà đứng đầu thiên hạ mà áo quần chẳng dám mặc, món ngon chẳng dám ăn. Phu quân nàng làm một món thịt ngon, bản cung chỉ ăn được nửa bát. Thật mất mặt.”
“Nương nương, Vân gia cũng chẳng thích xa hoa. Phu quân thiếp tuy thích món ngon, nhưng ăn nhiều nhất lại là mì. Chàng thường nói ngũ cốc cũng có hương vị riêng, trời ban ngũ cốc cho chúng ta tức là chúng mới là thức ăn thích hợp nhất. Chàng không thích cá lớn thịt nhiều lắm, nhưng những món ăn vặt tinh xảo thì chẳng bao giờ quên.”
“Có điều, thiếp nghe phu quân nói, các nhà giàu ở Trường An giờ đều thành nô lệ của tiền bạc. Sao có thể không tiêu tiền? Lượng tiền trong ngân hàng có hạn. Một bộ phận người chọn gửi tiền vào ngân hàng, như vậy là đúng, nhưng nhiều người khác lại thích chôn bạc xuống hầm. Người này chôn một hầm, người kia chôn một hầm, bạc triều đình luyện ra căn bản chẳng đủ dùng. Đáng ghét nhất là những kẻ tích trữ tiền đồng, rồi cả những kẻ chở từng xe tiền đồng ra nước ngoài buôn bán. Bọn chúng đều đáng bị chém đầu.”
Thiếp không hiểu vì sao làm kẻ phá của lại là việc tốt cho nước lợi cho dân, nhưng phu quân đã nói vậy thì ắt có lý của chàng.“
“Tân Nguyệt, nàng tuy thông minh, nhưng những kẻ bên cạnh nàng toàn là yêu quái. Phu quân nàng tính một, Địch Nhân Kiệt tính một, Võ Mị cũng vậy. Sau này, cậu nhóc mập đang trèo trên cây kia cũng sẽ thành yêu quái. Nhìn cô bé rõ ràng đã ôm đầy vải mà vẫn giục anh trai ném thêm xuống, rồi còn hai đứa nhỏ mới bốn tuổi; e rằng sau này cũng chẳng phải hạng dễ đối phó.”
“Sống trong hoàn cảnh thế này, đúng là khổ cho nàng. Nàng tưởng phu quân nàng vô tình kể cho nàng nghe à? Chẳng qua là muốn mượn miệng nàng dò đường trước cho cái chủ ý tồi tệ của mình. Thành công thì là công lao sáng suốt của chàng; không thành thì chỉ là chuyện chàng nói với vợ trong phòng, mọi người cười cho qua, chẳng ai xem là thật.“
Tân Nguyệt che miệng cười: “Thiếp ngu dốt, phu quân bảo sao thì thiếp làm vậy. Thiếp là vợ chàng, những chuyện ấy đều là bổn phận.”
Trưởng Tôn nhét nốt miếng chuối cuối cùng vào miệng, bực bội nói: “Ta sẽ hỏi cho ra hắn đang ủ mưu gì. Trường An, Ngọc Sơn, Lĩnh Nam, Nhạc Châu, nhất là hòn đảo cát ở cửa Trường Giang — chúng đã lừa gạt người trong thiên hạ. Không ít kẻ xui xẻo đến giờ vẫn kêu khổ. Lời hắn nói phải nghe cho kỹ, lời nào nghe được, lời nào không. Lời nghe được thì tất nhiên là vàng ngọc; lời không nên nghe sẽ thành thuốc độc bọc đường.”
“Giống như lần này, tiêu hai trăm nghìn đồng bạc công quỹ để đóng ra một thứ vô dụng, chẳng giúp được gì mà còn khiến bệ hạ phải lo bạc tóc.“
Nghe Trưởng Tôn nghiến răng nói, mặt Tân Nguyệt tái mét, vội vàng phân trần: “Không phải, không phải đâu, nương nương. Thiếp tận mắt thấy Đại Đế hiệu oai phong trên biển. Dù thiếp không hiểu binh trận, nhưng cả Công Chúa hiệu lẫn Thanh Tước hiệu đều không đánh nổi Đại Đế hiệu. Còn chiếc lâu thuyền đẹp đẽ ban nãy, chỉ một cú húc đã bị Đại Đế hiệu lật úp, nghiền chìm xuống nước. Con thuyền lợi hại đến thế, sao có thể là thứ vô dụng chẳng giúp được gì?”
Trưởng Tôn lấy một quả vải từ vạt áo Vân Mộ đang xốc lên, vừa bực bội bóc vỏ vừa nói: “Nàng biết gì chứ? Chính vì nó quá lợi hại nên mới vô dụng. Nếu Thanh Tước hiệu và Công Chúa hiệu hợp sức có thể đánh bại nó thì đã chẳng phiền phức đến thế. Phu quân nàng còn đặt quy củ trên thuyền theo sách 《Điển Cáo》, lại mượn danh Ngũ Lãi Tư Mã để bệ hạ phái hoạn quan lên tàu, khiến mọi người chẳng còn gì để nói. Chiến hạm lớn thế này, ngoài bệ hạ ra thì ai điều động nổi? Ai dám điều động? Phái nó ra ngoài chỉ tổ khiến người ta lo lắng. Bệ hạ là hoàng đế, phải ngồi ở Vạn Dân cung trị quốc, lấy đâu ra thời gian lái thuyền chạy khắp nơi? Còn dám bảo nó không phải thứ vô dụng sao? Hai trăm nghìn đồng bạc cứ thế trôi sông trôi biển, tức chết bản cung mất.”
Ở Vân gia, Trưởng Tôn hiếm khi che giấu cảm xúc. Tuy rất tức giận, bà vẫn không cưỡng lại được cảnh Vân Mộ vạt áo hứng đầy vải để dâng bà ăn, còn Vân Thọ không ngừng ném vải từ trên cây xuống. Vải tươi ngon tuyệt vời, chẳng mấy chốc, vỏ vải đã chất đầy dưới đất.
Ăn no rồi, bà lấy khăn tay lau miệng, hậm hực kéo Vân Thọ khỏi thùng gỗ rồi đánh hai cái vào mông nó, coi như cha mắc nợ thì con trả. Sau đó, bà tức tối mang theo một giỏ vải và một sọt chuối, định đến Đại Đế hiệu xem thử. Các đại thần đã lên đó được một lúc rồi.