Hoàng đế cho rằng ngày quan viên mở ấn cũng là ngày học sinh khai giảng. Thế nên Vân Diệp có thể lấy danh nghĩa thư viện để tiếp tục lười biếng ở nhà. Chàng phát hiện một bí mật lớn chốn quan trường: kiêm nhiệm càng nhiều, càng được nhàn. Trước hết chàng là thống lĩnh thủy sư Lĩnh Nam, nay lại mang thêm chức thứ sử Nhạc Châu vừa được khôi phục. Hiện giờ, hễ là trọng thần đều kiêm một chức thứ sử châu. Trưởng Tôn Vô Kỵ miễn cưỡng lắm mới để người ta gắn cho mình cái danh thứ sử Triệu Châu. Ở Đại Đường, chẳng ai cưỡng lại được hoàng đế. Gặp Trưởng Tôn Vô Kỵ, tuyệt đối đừng gọi đầy đủ mọi chức tước của ông ta. Dẫu buộc phải đọc hết, cũng nhất định phải lược bỏ hai chữ “thứ sử”, gọi ông ta là Trưởng Tôn Triệu Châu. Một khi lỡ miệng nói ra hai chữ “thứ sử”, Trưởng Tôn Vô Kỵ lập tức cho rằng ngươi đang mỉa mai mình, hậu quả khó lường.
Ngoài hai chức vụ kể trên, Vân Diệp còn là thị độc điện Hàm Nguyên. Chức này chủ yếu tiện cho chàng ra vào cung đình, chẳng có tác dụng gì lớn. Chàng thích nhất vẫn là chức viện phán thư viện, cùng với viện phán Thái Y Viện. Vốn dĩ chức viện phán Thái Y Viện là của Tôn Tư Mạc, nhưng lão đạo sĩ khi được hoàng đế phong thưởng đã ưỡn cổ không chịu nhận chức này. Thấy Lý Nhị sắp mất mặt giữa chốn đông người, Vân Diệp tự nguyện nhận lấy chức vụ ấy.
Vân Diệp giờ cứ xoay vòng giữa mấy chức vụ này để lười nhác, tiện thật. Khi thủy sư Lĩnh Nam cần xử lý đống công văn rườm rà, chàng thường nói mình đang bận lo việc Nhạc Châu, không thể quấy rầy. Quan viên Nhạc Châu đến bái kiến thì Hầu gia đang giảng học ở thư viện Ngọc Sơn, không quản việc thường nhật. Còn mỗi khi thư viện Ngọc Sơn họp, Vân Diệp thường đang cùng Tôn Tư Mạc nghiên cứu phương thuốc mới.
Xoay một vòng như vậy, Vân Diệp phát hiện cả bốn nơi thiếu mình vẫn vận hành đâu ra đấy, thế là chàng càng được nhàn. Trời đông giá rét, ai thích chạy ngược chạy xuôi chứ? Ở nhà chơi với lũ trẻ còn thú vị hơn công vụ.
Hôm nay chàng không trốn được. Một thiếu niên áo xanh dẫn cả nhà tới. Năm ngoái, cậu ta đứng đầu kỳ khảo hạch của thư viện, lại nhờ văn tài xuất chúng mà được thư viện thưởng một quan tiền. Quan tiền ấy đã bị mài bóng vàng óng; triều đình đổi tiền tệ, nhưng thư viện vẫn chưa đổi tiền thưởng.
Trước đây, học sinh giành chiến thắng thường tìm tiên sinh Nguyên Chương xin bài tế văn, hoặc tìm tiên sinh Ly Thạch xin chân dung. Giờ rốt cuộc cũng có người muốn Hầu gia đích thân nấu cơm cho mình.
Vốn chẳng cần Vân Diệp đích thân xuống bếp, đầu bếp nhà họ Vân thừa sức lo liệu. Chỉ cần bữa ăn được dọn ở nhà họ Vân là đủ. Nhưng hôm nay thì khác, Vân Diệp làm hai món với tâm thế chơi đùa, chỉ vì học sinh này tên là Lý Nghĩa Phủ!
Một kẻ đại gian đại ác lưu danh thiên cổ, cùng hạng với Hứa Kính Tông, là tay lão luyện mưu mô, lại còn ham sắc, bán quan bán tước. Chỉ không biết lúc còn trẻ hắn trông ra sao, nền giáo dục của thư viện có tác dụng với người này hay không. Vân Diệp rất muốn biết.
Chỉ riêng khúc “Độ Tâm Thuật” của hắn đã đủ khiến Vân Diệp cảnh giác: “Quan lại là hạng người có tài, trị họ chẳng dễ; kẻ nhân đức thì ít, cai quản họ không thể quá rộng tay. Chí lớn thì không chịu chầu triều, dục vọng ít thì quyến luyến nơi thôn dã. Tài cao thì khó câu thúc, đức mỏng thì giỏi xảo trá. Dân chúng sợ điều gì, quan lại chẳng sợ điều ấy. Quan lại xảo trá cậy trí, ắt thiếu dũng; có thể ép họ. Quan lại hung hãn ít mưu, hành vi thường sơ hở; có thể nắm thóp họ.”
“Quan lại thanh liêm vốn kiêu ngạo, trong lòng coi trọng danh tiếng; có thể khen ngợi họ. Trị quan là trị lòng người. Minh chủ không bỏ rơi kẻ từng trái ý mình. Biết người, hiểu dục vọng của họ, người trí có thể khéo dùng cả kẻ thất đức.”
Đây mới chỉ là chương đầu trong toàn bộ mười chương sách quyền mưu của hắn. Đây là một người cực kỳ thấu hiểu lòng người, cũng là một kẻ tuyệt đối thông minh. Kẻ đại gian đại ác hẳn phải là hạng đại trí đại dũng. Vân Diệp hiểu rất rõ điều đó. Ôm trọn vạn phần mong đợi, chàng gặp Lý Nghĩa Phủ, một thanh niên thanh tú, gầy yếu.
Hắn đã học được nụ cười tao nhã của văn nhân, rạng rỡ đến mức có thể mang vào nhà thắp sáng. Áo xanh thư viện mặc trên người sạch không một hạt bụi. Khi cúi mình hành lễ, hắn vừa khéo để lộ cuốn sách kẹp dưới nách, lập tức khiến Vân Diệp sinh lòng quý mến. Không phải vì gì khác, cuốn sách kẹp dưới nách chính là tác phẩm “Nhập môn toán học” của Vân Diệp.
Đứng ngay ngắn sau lưng một lão nông và một phụ nữ nhà quê là một nông phu trẻ vóc dáng cao lớn. Tay trái anh ta xách giỏ trứng gà, tay phải nắm một con gà trống béo mập. Đó chính là lễ ra mắt của họ.
Trước cánh cửa cao sang của nhà họ Vân, lão nông, người phụ nữ nhà quê và nông phu trẻ đều run sợ. Chỉ cần Vân Diệp nói hơi lớn tiếng một chút, họ đã định lập tức bỏ chạy.
“Học sinh Lý Nghĩa Phủ bái kiến tiên sinh. Đây là vật chứng minh học sinh đã đứng đầu năm học trước, xin tiên sinh kiểm nghiệm.” Vân Diệp nhìn mặt Lý Nghĩa Phủ, nhận lấy quan tiền trong tay hắn nhưng chẳng để tâm đến hắn, chỉ cười nói với lão nông và người phụ nữ nhà quê: “Đường xa ngàn dặm từ Doanh Châu tới đây chỉ vì một bữa cơm, Vân mỗ không dám nhận. Lý Nghĩa Phủ thật hồ đồ, muốn tỏ lòng hiếu thảo thì không nên bắt người già phải nhọc công. Sắp vào vụ cày cấy mùa xuân rồi, làm lỡ việc đồng áng mất.”
Lão lập tức tỏ vẻ đồng tình, theo bản năng liếc nhìn cậu con trai út rồi vội nói: “Không sao, không sao. Được đến Trường An một chuyến, lại được bước qua ngưỡng cửa nhà quý nhân, là vinh hạnh của lão hán.”
Đây chẳng phải lời một lão nông có thể nói ra. Vân Diệp ngoảnh lại nhìn Lý Nghĩa Phủ: “Ngươi làm thế nào mà ngay cả cách nói chuyện của lão nhân gia cũng phải dạy? Cha ngươi đã quá tuổi năm mươi, lẽ nào không biết nói năng? Ta thích nghe lời đúc kết kinh nghiệm của người già nhất, chứ không phải mấy câu sáo rỗng chẳng có ý nghĩa gì.”
Lý Nghĩa Phủ vừa định nhận lỗi, Vân Diệp đã nắm tay lão nhân gia, dẫn ông đi về phía nhà họ Vân, đồng thời ngoảnh lại nhìn nông phu trẻ khỏe mạnh kia: “Lão nhân gia thật có phúc, có cậu trai trẻ khỏe mạnh thế này.”
Thấy Vân Diệp hòa nhã dễ gần, lão hán và người phụ nữ nhà quê lập tức yên lòng, nói: “Hãn Lư đúng là đứa trẻ ngoan. Mười dặm tám làng, ai mà chẳng khen nó là tay chăm ruộng giỏi. Cẩu Nhi…”
Vừa nói ra được hai chữ “Cẩu Nhi”, họ lập tức ngừng bặt. Xem ra tên gọi ở nhà này của Lý Nghĩa Phủ cũng thuộc loại không được phép nhắc tới. Lão nhân gia lại chẳng dám nói nữa, bầu không khí thoáng chốc trở nên ngượng ngập. Lý Nghĩa Phủ hơi cuống quýt.
Lão Tiền cười hì hì nhận con gà trống và giỏ trứng từ tay Hãn Lư, góp chuyện: “Nhà ta lâu lắm rồi mới nhận được món quà thiết thực thế này. Hầu gia, ngài xem con gà trống này béo thật.”
Hãn Lư ấp úng hồi lâu mới nói: “Đây là con gà trống lớn nhất trong trang. Nghe nói sắp đến nhà quý nhân, cha tôi đặc biệt chọn nó. Chỉ là trứng gà mang từ Doanh Châu tới đây lâu ngày, không còn tươi lắm…”
Vân Diệp bảo lão Tiền dẫn cha mẹ Lý Nghĩa Phủ vào sảnh hoa uống trà, còn mình giữ Lý Nghĩa Phủ lại để dạy bảo. Chàng còn chưa kịp nói gì, Lý Nghĩa Phủ đã cúi mình nhận lỗi: “Học sinh ham hư vinh, không hợp phong thái quân tử, xin tiên sinh trách phạt!”
“Lý Nghĩa Phủ, thư viện chưa bao giờ nghĩ sẽ dạy tất cả mọi người thành quân tử, mà cũng không thể dạy tất cả thành quân tử. Bản tính ngươi khéo đưa đẩy, gặp việc lanh trí, đôi khi còn biến hóa khôn lường. Theo ta, những điều ấy chẳng phải khuyết điểm. Ta chỉ hỏi ngươi một câu: vì sao phải che giấu? Ngươi nghĩ mang thân phận quân tử thì ở Đại Đường dễ sống hơn à?”
“Cha mẹ và anh trai ngươi đều là lão nông. Lão nông thì nói chuyện dâu gai, bò dê, ruộng đất, đó là lẽ đương nhiên; trước mặt bệ hạ cũng nói được. Chẳng lẽ cách nói ấy khiến ngươi thấy mất mặt? Nhà ngươi có một người đọc sách như ngươi, cả nhà đều phải xoay quanh ngươi sao? Đạo lý gì vậy? Thư viện đòi hỏi giữ lại điều chân thật, gạt bỏ cái rườm rà để giữ lấy cốt lõi. Ngươi làm được chưa?”
Lý Nghĩa Phủ định lên tiếng, Vân Diệp ngăn lời biện bạch của hắn rồi nói tiếp: “Hôm nay khách chính là người nhà ngươi. Ngươi là em, hãy an ủi họ cho tử tế. Lão nhân gia đã đến Trường An thì cứ dẫn họ đi dạo cho thỏa thích. Nhà ngươi cũng thuộc hàng khá giả, kham nổi chuyện ấy. Hãy báo đáp họ cho tốt.”
Nói rồi chàng cười khổ, vỗ một cái lên đầu Lý Nghĩa Phủ, lại nhấc chân định đá. Lý Nghĩa Phủ nhanh nhẹn né được. Chỉ nhờ hai động tác ấy, gương mặt ủ rũ của hắn lại tươi tỉnh, trở về dáng vẻ ở thư viện. Học sinh thư viện có thể né cú đá của Vân Diệp, đó là lệ thường. Lão tiên sinh Lý Cương đánh người, kẻ bị đánh phải chuẩn bị sẵn roi mây, làm tư thế chịu đòn tốt nhất, đó cũng là lệ thường. Học sinh thư viện đều biết hai điều này.
Vân Diệp đã chịu dạy bảo, thậm chí đánh hắn, tức là vẫn coi hắn như học sinh, không vì ác cảm vừa rồi mà khinh ghét hắn. Tiên sinh chẳng phải là để dạy dỗ người ta sao?
Trở lại sảnh hoa, Lý Nghĩa Phủ tỏ ra vô cùng hoạt bát. Các a hoàn lần lượt bưng món lên, hắn liền giải thích từng món cho cha mẹ và anh trai: cá Đông Hải là gì, ba ba Bắc Hồ là gì, sơn hào là gì, hải vị là gì, nên ăn thế nào, ăn ra sao, tất cả đều nói rõ rành rọt. Hắn còn đặc biệt dặn cha: rượu ở đây cứ uống nhiều một chút, toàn là rượu ngon, bên ngoài không mua được, mà có mua cũng chẳng kham nổi.
Vân Diệp cười, cụng một chén với cha Lý Nghĩa Phủ rồi trò chuyện về Doanh Châu. Chàng chẳng lạ gì nơi ấy, đại quân của mình từng đóng ở đó.
“Người Doanh Châu chúng tôi đến giờ vẫn nhớ ơn lớn của Hầu gia. Ngài phóng một mồi lửa thiêu chết hết người Cao Ly. Đến nay thành Bì Sa vẫn vắng tanh, chẳng thấy bóng ma nào, người Cao Ly chạy sạch cả rồi. Lúc nông nhàn, lão hán cũng ra biển đánh cá. Từ xa trông thấy thành Bì Sa là trong lòng vui sướng. Giờ trên biển chẳng còn một con thuyền Cao Ly nào, toàn là người Đại Đường chúng ta. Hà Bắc nay đúng là miền đất giàu có! Nếu Hầu gia còn đến Doanh Châu, lão hán sẽ bảo Hãn Lư xuống biển bắt hải sâm cho ngài.”
Đấy mới là lời một lão nông uống quá chén nên nói. Hãn Lư cũng vậy, cả nhà đều chăm chăm gắp thịt. Lý Nghĩa Phủ ăn thêm hai đũa măng tre liền bị cha mắng đôi câu: “Có thịt thì ai ăn rau? Tốn cả một quan tiền đấy!”
Mặt Lý Nghĩa Phủ lập tức sa sầm, còn Vân Diệp thì cười sảng khoái, lớn tiếng phụ họa những lời thật thà của lão nông, khuyên cả nhà ăn thêm, còn bảo a hoàn mang lên thêm một bát thịt kho.
Một bữa cơm kéo dài suốt một canh giờ. Hãn Lư đỡ người cha ăn no căng bụng, còn mình cũng ợ no, cùng bước ra khỏi nhà họ Vân. Lý Nghĩa Phủ mặt đầy ngượng ngùng. Vân Diệp chỉ tấm biển “Hầu phủ Lam Điền do triều đình ban xây” trên cổng lớn, hỏi Lý Nghĩa Phủ: “Chẳng lẽ ngươi không có chí khí cho rằng kẻ ấy có thể thay ta sao?”