“Trong vòng bốn đến tám canh giờ sau khi người ta qua đời, thần thức sẽ dần rời khỏi thân xác. Lúc ấy, người chết cảm thấy như bị lột da trâu sống, đau đớn vô cùng; chỉ một cái chạm khẽ cũng khiến họ đau như bị ngàn dao róc thịt, nổi cơn thịnh nộ. Thường sau tám canh giờ, thần thức mới hoàn toàn rời đi. Khi ấy mới có thể lau rửa, thay y phục, trang điểm các thứ. Cũng có một số ít người phải sau mười hai canh giờ thần thức mới rời đi hoàn toàn.”
“Bởi vậy Độc Cô lão phu nhân mới không cho ngươi chạm vào Thái Thượng Hoàng, bệ hạ cũng không đặt thân thể Thái Thượng Hoàng nằm xuống. Việc này có nhiều điều kiêng kỵ lắm. Lão đạo đang chờ bệ hạ triệu kiến, chuẩn bị đến Chiêu Dương cung cầu phúc cho Thái Thượng Hoàng.”
Đạo Ngũ gặp lại Viên Thiên Cang. Hai người vịn cửa sổ xe ngựa trò chuyện. Giữa cơn mưa thu mà kể chuyện ma quỷ, quả thật rất hợp cảnh. Kể xong chuyện ma, họ chắp tay cáo biệt; một người chỉ muốn tránh xa chốn chết chóc, người kia lại hăm hở tìm đến.
Vân Diệp cảm thấy nhà mình cũng nên làm một lễ cầu siêu lớn. Dạo này ngày nào cũng có người chết, mà chuyện nào cũng liên quan đến mình, thật xúi quẩy. Hầu Quân Tập chết mà chẳng có sao tướng rơi xuống đồng; lúc Lý Uyên chết, không biết sao Tử Vi Đế Tinh có rơi xuống không. Mây âm u dày đặc che kín, chẳng nhìn thấy gì, khiến Viên Thiên Cang mất đi khối vốn liếng cùng đề tài tán dóc.
Suốt một ngày một đêm không ngủ, tinh thần hắn tỉnh táo đến lạ, chỉ có tứ chi rã rời. Hắn lảo đảo trên đường về nhà, dọc đường gặp bốn năm chục tốp kỵ mã mặc tang phục nặng. Không cần nói cũng biết, họ đang truyền tin Thái Thượng Hoàng băng hà khắp nơi. Lý Nhị nhất định phải cho thiên hạ biết cha mình chết tự nhiên, chứ không phải do ông ta giết.
Phòng Huyền Linh, Đỗ Như Hối, Trưởng Tôn Vô Kỵ, Ngụy Trưng cùng các trọng thần đều phải đến Chiêu Dương cung làm chứng cho Lý Nhị. Gặp nhau cũng chỉ vội vã chắp tay chào rồi lướt qua. Tông thân hoàng thất phi ngựa như bay, trên đầu trên người quấn tang phục một cách luộm thuộm. Không ai chọn ngồi xe, tất cả đều cưỡi ngựa, hăm hở phi về phía Chiêu Dương cung. Ẩn dưới lớp da mặt bi thương kia là trái tim phấn khích đến nhường nào, chẳng ai biết được.
Người chết như đèn tắt, đèn lồng nhà họ Vân lại treo cao. Những chiếc đèn lồng đỏ rực ngày thường đã đổi thành màu trắng tang tóc; trên mái nhà cũng dựng cao một lá phướn chiêu hồn. Đế vương băng hà, thiên hạ mặc đồ tang!
Tân Nguyệt đỡ ông chồng đánh mạt chược quá độ xuống xe ngựa. Trở vào nhà tắm ấm áp, nàng vừa thử nhiệt độ nước vừa khẽ hỏi: “Thái Thượng Hoàng mất thế nào? Phu quân vẫn luôn đánh bạc với người, có biết không?”
“Nhắc tới là ta nổi cáu. Phu quân nàng thua sạch tiền, thế mà người không chết sớm hơn, cứ nhất quyết phải rút được một tay Đại Tam Nguyên rồi mới chết. Sau này ta chẳng còn cơ hội gỡ gạc nữa.”
Tân Nguyệt vội bịt miệng Vân Diệp. Những lời đại bất kính thế này mà để ngự sử nghe thấy thì nhẹ cũng bị giáng quan, nặng còn mất tước. Vân Diệp đẩy nàng ra, vừa cởi áo vừa nói: “Ngự sử có bản lĩnh đến mấy cũng chẳng mò được vào nhà tắm nhà ta. Nếu có ai hỏi nàng Thái Thượng Hoàng mất thế nào, cứ nhớ nói người rút được một tay Đại Tam Nguyên rồi cười chết, chẳng vì nguyên do nào khác.”
Tân Nguyệt trầm ngâm gật đầu. Chắc ngọn lửa buôn chuyện trong lòng nàng đang bùng cháy dữ dội. Cái chết của một vị đế vương kỳ lạ như Lý Uyên dù sao cũng phải thật oanh liệt mới được. Chết vì đánh mạt chược còn tốt hơn chết dưới âm mưu quỷ kế nhiều.
Trong lúc Vân Diệp ngủ mê, khắp Trường An đã biết Thái Thượng Hoàng băng hà. Quan phương tuyên bố Thái Thượng Hoàng tuổi cao đức trọng, không bệnh mà mất; lúc qua đời trên mặt còn nở nụ cười, không sợ hãi, không tiếc nuối. Nhưng mọi người lại tin hơn lời đồn do một người nắm tin tức linh thông tung ra: sau khi đánh một ván bạc lớn với ba nhà giàu khác, Thái Thượng Hoàng sắp thua sạch sành sanh thì nhờ một đồng vàng còn sót trong khe thảm mà lật ngược thế cờ, thắng lớn bốn phương. Cuối cùng, người còn rút được lá bài trời Đại Tam Nguyên hiếm thấy trong mạt chược. Vui mừng quá độ, tim không chịu nổi, hơi thở nghẹn lại rồi cứ thế qua đời.
Chẳng ai tin lời giải thích của quan phủ. Chết vì Đại Tam Nguyên mới là chuyện người Trường An thích nghe. Quan phủ cũng chẳng ra mặt cải chính. Ngay cả khi sử quan ghi lại những việc cuối cùng của Đại Hành Hoàng Đế, trên đó cũng viết: “Đánh bạc lớn, thắng cuộc, mừng cuồng dại, băng hà!”
Trình phu nhân không cho Trình Giảo Kim đánh mạt chược nữa. Bà cho rằng đã có Thái Thượng Hoàng làm gương, lão Trình vốn thích mừng giận thất thường, thật chẳng hợp đánh mạt chược chút nào. Nếu một ngày kia ông cũng có kết cục như vậy thì phải làm sao? Trình Giảo Kim chẳng bận tâm, cho rằng chỉ cần trước khi chết thắng một trận long trời lở đất thì có cười chết cũng đáng. Thế là phong khí đánh bạc đổi hẳn, trở nên hào sảng, phóng túng, muốn làm gì thì làm, cho đến khi bị giới mạt chược Trường An tẩy chay mới chịu yên.
Thái Thượng Hoàng đã mất, tiệc tùng, ca múa giải trí đều dừng lại, chỉ có mạt chược là không bị cấm. Các nước chư hầu, thuộc quốc, châu ki mi cùng các phủ huyện từ nam chí bắc đều dâng lên chút lòng thành cuối cùng với Đại Hành Hoàng Đế. Đây cũng là lần cuối cùng tôn hiệu của Lý Uyên xuất hiện trong công văn. Từ đó về sau, Vân Diệp không còn thấy tôn hiệu Thái Vũ Hoàng Đế trong công báo hay văn thư nữa. Lăng Hiến ở huyện Tam Nguyên đã chôn vùi sạch sẽ mọi công tội đúng sai của ông.
“Lăng tẩm của Thái Thượng Hoàng gần như không thể bị trộm mộ. Bao nhiêu người đến thì bấy nhiêu người chết. Mộ rộng một dặm, đầy cát lún và đá tảng; trừ phi Đại Đường diệt vong, bằng không tư nhân tuyệt đối không thể đào trộm. Sau này lăng tẩm các hoàng đế Đại Đường nên xây theo kiểu này.”
Hứa Kính Tông từng tham gia thiết kế Lăng Hiến với tư cách đại diện thư viện. Lăng tẩm hoàng đế phải chuẩn bị trước, nơi này đã được đào suốt bảy năm. Mọi thứ đều sẵn sàng, chỉ thiếu thi thể hoàng đế. Lý Uyên vừa hay cười chết đúng lúc lăng tẩm chuẩn bị xong; vị đại tượng tiếp quản công trình lăng tẩm hoàng đế cảm thấy mọi thứ đều hoàn hảo.!
Khi Hứa Kính Tông được chọn làm một trong những người thiết kế lăng tẩm, ông đã đặc biệt hỏi Hoàng Thử kiểu lăng tẩm nào là cơn ác mộng khủng khiếp nhất của hắn. Hoàng Thử nói, đáng sợ nhất đương nhiên là mộ cát lún. Nếu trong cát còn trộn cả đá tảng, vừa nhìn thấy kiểu lăng tẩm ấy, hắn sẽ lập tức bỏ đi, chẳng muốn nán lại dù chỉ một khắc. Đồ tùy táng trong lăng có xa hoa đến mấy cũng không lấy được; cố xông vào thì chỉ có nước trở thành món tùy táng mới.
Thế là Hứa Kính Tông hết sức đề nghị xây mộ cát lún. Toàn bộ cát lấp mộ đều được phơi nắng cho khô, không được để sót chút hơi ẩm nào. Chỉ cần kẻ trộm mộ đào đi một ít cát, chỗ cát còn lại sẽ tràn xuống lấp kín đường hầm. Cuối cùng, thiết kế này được Lý Nhị chấp thuận.
Theo thói quen nghề nghiệp, Hoàng Thử vẫn đến xem cảnh hoàng đế hạ táng. Thấy cát khô chất cao như núi, hắn quay về thư viện ngay, tiếp tục kinh doanh cửa tiệm của mình.
Thái Thượng Hoàng băng hà, Lý Nhị cần để tang tròn một trăm ngày. Trong suốt thời gian ấy, Đại Đường sẽ yên ắng như chết. Quân biên phòng trên thảo nguyên sẽ không có động tĩnh gì, ngay cả những cuộc càn quét theo lệ cũng dừng lại; quân biên phòng ở Liêu Đông sẽ ngoan ngoãn ở trong doanh trại qua mùa đông. Để cầu phúc cho Thái Thượng Hoàng, hoàng đế hạ lệnh miễn toàn bộ thuế má ở ba nơi Tấn Dương, Hà Đông và Sơn Tây.
Chỉ cần Đại Đường không gây chuyện, thế giới này sẽ buồn tẻ vô cùng. Trong thời gian đại tang, không được động binh là lễ chế. Dĩ nhiên, nếu cần thiết thì Lý Nhị sẽ chẳng để tâm đến những chuyện ấy. Bây giờ chỉ có kẻ ngốc mới chủ động thách thức con quái thú Đại Đường này.
Vân Diệp đã đánh giá quá cao trí thông minh của những kẻ nắm quyền thời đại này. Thứ sử Diêu Châu và Nhung Châu báo tin, Ô Man vương Mông Xá Long của Mông Xá Chiếu đang ngày đêm tấn công Nhung Châu; trong ba mươi hai châu ki mi đã có hai mươi sáu châu phản loạn. Họ khẩn cầu triều đình lập tức chi viện, nếu không chút ưu thế Đại Đường giành được ở Nam Chiếu hồi đầu niên hiệu Trinh Quán sẽ tiêu tan hết. Lý Nhị nổi giận, không chút nương tay từ chối lời điều đình của đại tướng Thổ Phồn Lộc Đông Tán, còn ngang ngược ra lệnh Thổ Phồn phải xuất binh từ Tùng Châu, phối hợp với Đại Đường tiêu diệt Mông Xá Long. Nếu không, Đại Đường sẽ tự phái quân đi qua lãnh thổ Thổ Phồn, đánh gọng kìm Nam Chiếu. Lý Đạo Tông được bổ nhiệm làm Đại tổng quản hành quân đạo Diêu Châu, thống lĩnh quân quốc sự Nam Chiếu. Mục tiêu chiến tranh nhắm thẳng vào bản thân Mông Xá Long, nói cách khác, hoặc người của Mông Xá Long bị trói giải đến đây, hoặc đầu hắn được bỏ vào hộp đưa tới; bằng không, chiến tranh tuyệt đối không dừng.
Đứng trên triều đường, Vân Diệp không lên tiếng. Là vị tướng hiểu Nam Chiếu rõ nhất, hắn biết rõ Ô Man và Bạch Man cũng có chỗ khác biệt. Người Ô Man có nhiều trâu bò, dê cừu nhưng không có vải vóc; nam nữ đều mặc quần áo bằng da trâu, da dê. Họ không có lễ tiết quỳ lạy.
Có những lời phải qua bốn lần phiên dịch mới thông được với tiếng Hán. Người Ô Man sống bằng nghề chăn nuôi, không biết cày cấy dệt vải, ít tiếp xúc với người Hán, là một tộc người lạc hậu. Đại tộc họ Đoàn của Bạch Man, từ thời Thục Hán qua các triều đại đều có người làm quan đứng đầu địa phương. Chữ viết của Bạch Man giống người Hán, ngôn ngữ cũng gần gũi; họ cày ruộng, nuôi tằm, cũng qua lại với người Hán.
Lúc này chỉ cần liên lạc với Bạch Man, thay Ô Man vương là xong, chẳng cần phái quân vào Nam Chiếu. Nam Chiếu vốn chẳng phải nơi thích hợp đánh trận: đất không bằng phẳng quá ba thước, trời chẳng quang quá ba ngày. Kỵ binh tinh nhuệ nhất Đại Đường chẳng có đất dụng võ; phủ binh miền nam cũng hoàn toàn không thể sánh với phủ binh Quan Trung. Phủ binh Quan Trung đến Nam Chiếu sẽ lở loét chân, cũng như trâu vàng xuống ruộng lúa nước sẽ thối móng vậy. Muốn dẹp Nam Chiếu thì còn phải dựa vào phủ binh địa phương. Bỏ ra cái giá khổng lồ để phá nhà sàn tre của người Nam Chiếu rồi cướp về mấy con lợn, đúng là chẳng bõ công.
Chỉ trời mới biết Lý Nhị định làm gì. Xưa kia đất đai của nữ vương Tango đã là nơi rất giàu có; cái giàu ấy nghĩa là dưới nhà sàn của nàng nuôi hai ba chục con lợn. Mấy năm nay, vì áy náy với Tango, Vân Diệp vẫn cho thương đội ra vào Nam Chiếu. Lợi nhuận mua bán chẳng đáng bao nhiêu, nhưng thương đội nhà họ Vân chưa từng ngừng giao dịch. Nơi làm ăn còn chẳng kiếm được bao nhiêu lời, ngươi mong đại quân cướp bóc được thứ gì hay ho sao?
Lý Đạo Tông mà không vấp một cú ngã đau thì mới là chuyện lạ. Người Ô Man chẳng có gì trong tay, tác phong rất giống người Thổ Phồn, đánh trận thì liều mạng. Bởi vậy Bạch Man giàu có chỉ đành để Ô Man vương mạnh nhất làm thủ lĩnh, còn mình đứng ở vị trí phụ tá. Vân Diệp dám chắc, Mông Xá Long đáng chết kia mà biết được chuyện xảy ra cách đây ba trăm dặm thì mới là lạ.
Phòng Huyền Linh đã trình bày tình hình Nam Chiếu với hoàng đế. Lý Nhị không nghe lọt tai, Vân Diệp lại càng chẳng cần tự chuốc bực vào thân. Hồng trong nhà vừa trải qua đợt sương giá đầu tiên, đang lúc ngọt nhất; mấy đứa trẻ còn chờ cha về, cùng lấy sào tre buộc lưới lên đầu để hái từng quả hồng.
Hái hồng là ngày hội của nhà họ Vân. Mấy cây lớn bảy tám gốc, gia nhân cố ý không hái, để dành cho chủ nhà vui vẻ một phen. Hoàng gia không được mở tiệc, không được xem ca múa, không được tổ chức những trò giải trí lớn; quan viên không được đến thanh lâu, con em nhà huân quý trong vòng một trăm ngày không được gần gũi vợ. Nếu con cái nhà huân quý bị ngự sử phát hiện là hoài thai trong thời gian đại tang thì hì hì, chuyện ấy sẽ thành đại sự. Có điều rõ ràng mùa thu hoạch không bị cấm, nhà họ Vân hái hồng cũng là một phần của mùa thu hoạch.