Tân Nguyệt biết chồng và con trai đang lén ăn trong căn nhà nhỏ kia. Ngoảnh lại không thấy Vượng Tài, nàng tức tối nghiến răng. Trong nhà thiếu gì món ngon mà cứ phải trốn trong tiểu viện ăn vụng?
Là một người phụ nữ thông minh, Tân Nguyệt đương nhiên hiểu tốt nhất là cứ giả điếc làm ngơ. Phu quân thông minh như vậy, sao có thể không biết làm thế này chẳng giấu được ai? Đúng là gặp quỷ rồi, tiểu viện ấy ngày nào nàng chẳng sắp xếp người hầu, nha hoàn tới quét dọn. Chẳng qua nàng hơi bất mãn vì chồng ăn vụng mà không dẫn mình theo.
Đàn ông thật khó hiểu. Hồi Lý Dung tới, nơi đó cũng đã đi mấy lần. Đợi Vân Hoan lên mười, biết đâu cũng sẽ tới. Nói cách khác, đó là chỗ của đàn ông; ít nhất Vân Mộ chưa từng đặt chân tới.
“Không cần chuẩn bị cơm cho Hầu gia và thiếu gia đâu, họ ăn rồi,” Tân Nguyệt dặn nha hoàn.
Lý Uyên qua đời quả thật không đúng lúc. Hôn sự trong giới huân quý đều phải đình lại, hôn sự của Tiểu Đông cũng thế. Hứa Kính Tông phái ba bà mối tới giải thích, nói nhà họ Hứa rất muốn đón Tiểu Đông nương tử về, nhưng gặp quốc tang nên chỉ đành dời ngày cưới lại. Cha con nhà họ Hứa đều là quan, chuyện này chẳng còn cách nào khác, mong nhà họ Vân đừng nghĩ ngợi.
Tiểu Đông thì còn dễ, hoãn đến năm sau là được. Còn Tiểu Nha thì phiền phức rồi, bị đẩy tuốt đến hai năm sau. Cái quốc tang chết tiệt, Tiểu Nha đã mười bảy, hai năm nữa là hai mươi. Tân Nguyệt nóng lòng như lửa đốt, nhưng Tiểu Nha lại cười ha hả. Với nàng, đây là tin tốt lành hết sức; nàng chẳng muốn đến cái chốn khỉ ho cò gáy Tề Châu kia chút nào.
Biểu hiện của Lý Hữu khác hẳn mọi người. Hắn kiên quyết dựng lều chịu tang Hoàng gia gia suốt ba năm. Chỉ một việc ấy đã khiến trên dưới triều đình khen ngợi không ngớt, đất phong cũng được mở rộng thêm một trăm dặm. Quyền Vạn Kỷ được thăng liền ba cấp vì dạy dỗ Tề vương có phương pháp, Âm phi nhờ đó cũng được thưởng thăng một cấp.
Quyền Vạn Kỷ say bí tỉ một trận rồi tâu với hoàng đế rằng Tề vương Hữu nay đã biết tuân theo khuôn phép, giữ đúng lễ pháp, coi như dạy dỗ thành công, không cần ông tiếp tục chỉ bảo nữa. Ông xin trở lại Hoằng Văn Quán dạy học. Hoàng đế chuẩn tấu.
Trong phạm vi bốn mươi dặm quanh Hiến Lăng đều là khu lăng tẩm hoàng gia. Dân cư trong khu lăng có trách nhiệm trông coi lăng mộ. Thật ra lợi lớn nhất là họ không phải nộp thuế; thu hoạch được bao nhiêu đều là của mình. Hơn nữa, mùa màng trong khu lăng càng tốt tươi, càng sung túc thì càng chứng tỏ quốc vận Đại Đường thịnh vượng, hoàng gia còn ban thưởng cho họ.
Lý Hữu hiểu mình cũng như Lý Khác, trong huyết mạch đều mang theo nguyên tội. Muốn lập công danh bằng con đường chính thống gần như là chuyện không thể. Muốn con cháu không phải gánh hậu họa thì nhất định phải ra sức với chữ hiếu. Tuy phải co ro trong lăng hoàng gia suốt ba năm, bản thân sẽ chịu không ít khổ sở, nhưng trong ba năm ấy tuyệt đối chẳng ai nhớ ra mà hạch tội hắn; chuyện huyết thống cũng không thể đem ra hỏi. Dù nhà họ Âm có tội tày trời, hắn vẫn là con thứ năm của nhà họ Lý, đang chịu tang trong khu lăng hoàng gia, chỉ có thể được khen ngợi. Đứng vào thế bất bại mới là mục tiêu Lý Hữu muốn đạt tới nhất. Giờ mục tiêu đã thành, đất phong cũng tăng hơn gấp đôi, bản thân không cần rời Trường An sớm, mẫu thân cũng không đến nỗi cô quạnh một mình. Đây đã là kết cục tốt đẹp nhất.
Còn chuyện dẫn Tiểu Nha tới khu lăng hoàng gia săn bắn thì thuần túy là thú vui đời thường. Mãi đến lúc này Tiểu Nha mới nhìn thấy một Lý Hữu hoàn toàn khác. Kiếm pháp của hắn rất giỏi, một mình có thể đối phó mấy gia tướng; tài bắn cung lại càng kinh người, chim chóc chuyền cành cũng không thoát được mũi tên của hắn. Chẳng hay từ lúc nào, Lý Hữu đã thỏa mãn mọi tưởng tượng của Tiểu Nha về một vị anh hùng; huống hồ vị anh hùng ấy còn chỉ thuộc về riêng nàng. Thế là nàng càng siêng chạy tới khu lăng hơn, khiến Âm phi sợ tái mặt, chỉ e hai người làm ra chuyện mất thể diện trong lăng. Bà đặc biệt sai Hồng Cô theo sát cả hai; hễ có gì thất lễ là bà ấy sẽ ho khan thật to hoặc viện cớ bẩm báo.
Hôm nay Vân Diệp xử phạt mấy học sinh khốn kiếp ở thư viện vì chúng lấy con gấu trúc mới lớn làm bóng mà đá. Vân Diệp cũng từng làm thế, nhưng là lúc mình nổi giận; bình thường tuyệt đối không làm vậy. Hình phạt nặng đến nỗi Hồng Thành cũng thấy khó hiểu. Vân Diệp coi gấu trúc là quốc bảo, nhưng ở Đại Đường, gấu trúc tuyệt đối chỉ là thú hoang, chẳng khác mấy lợn rừng chạy tới chạy lui trong rừng.
Công chúa Tư Tử bình an lớn lên đến mười ba tuổi. Gương mặt nàng vẫn phủ một lớp xanh xao, thân thể cũng gầy yếu. Khi thấy con gấu trúc bị người ta lấy làm bóng đá, khập khiễng đi vòng quanh mình, lần đầu tiên trong đời nàng nổi giận.
Cả Trường An đều biết công chúa Tư Tử là người mỏng manh như thủy tinh, không thể động vào. Nếu nàng xảy ra chuyện, người cha dữ dằn của nàng sẽ xé xác kẻ gây chuyện. Bốn tên bị phạt gánh nước rất biết điều, lập tức ngồi xổm xuống ôm đầu. Điện hạ quất một gậy trúc bay mất một tên, đá một cước khiến tên khác lăn ngược lên dốc. Hai tên còn lại như bị võ lực đáng sợ của công chúa dọa cho khiếp vía, trợn trắng mắt, thè lưỡi rồi ngất xỉu.
Tư Tử tức tối phùng mang lúc này mới hài lòng, dẫn gấu trúc đi tìm thức ăn. Nàng vừa đi, bốn tên khốn ấy lập tức sống lại. Đó là cách đối phó với lúc Tư Tử nổi giận mà học sinh thư viện tổng kết ra.
Hết cách rồi, Tư Tử bất chấp sức khỏe, nhất quyết tới thư viện học. Những công chúa khác có thể mặc kệ; Cao Dương bị Tiểu Nha đánh cho một trận thì ai nấy đều hả hê. Nhưng công chúa Tư Tử lại khác. Người bẩm sinh hiền lành đi đâu cũng được yêu quý, huống chi nàng sức khỏe yếu, mong manh như đóa hoa nhỏ giữa gió lạnh. Cả thư viện đều thương yêu nàng, mong cô bé có thể sống lâu thêm chút nữa.
Bầu không khí thư viện rất thích hợp để Tư Tử dưỡng sức. Để nàng vui hơn, những học sinh đi thực tập ở Tần Lĩnh sẽ đặc biệt đào giống lan mới trong núi mang về cho nàng; thấy quả lạ cũng hái một ít cho nàng nếm. Những cậu chàng tự cho mình tướng mạo tuấn tú, tài cao tám đấu thỉnh thoảng còn làm đôi câu thơ dở tệ để ca ngợi vẻ đẹp của Tư Tử.
Tư Tử là khách quen ở dược lư của Tôn Tư Mạc. Lão Tôn luôn muốn bồi bổ cơ thể nàng cho khỏe mạnh, nhưng rồi phát hiện cách ấy cũng không ổn. Tim Tư Tử quá yếu, không chịu nổi áp lực lớn. Muốn cơ thể khỏe mạnh thì trước tiên phải có một thân thể cường tráng; cân nặng tăng lên thì tổng lượng máu cũng tăng, tim nàng không thể chịu đựng nổi. Lão Tôn đành làm ngược lại, tức là kiểm soát cân nặng của Tư Tử. Hiện giờ xem ra cũng khá ổn.
Đến kỳ thi cuối kỳ rồi. Học sinh thư viện lập tức căng thẳng hẳn lên. Sau mỗi kỳ thi cuối kỳ, năm nào cũng có đủ chuyện đáng sợ xảy ra: nào là ai đó bị cha treo lên quất bằng thắt lưng, ai đó trải qua kỳ nghỉ đông thảm không nỡ nhìn, ăn thức ăn cho lợn mà vẫn phải học bài, nào là hôn sự của ai đó bị hủy, vân vân.
Vân Diệp đi qua đi lại trong phòng thi. Hắn phát hiện chuyện gian lận ở Đại Đường gần như chẳng khác hậu thế. Môn văn còn đỡ, văn chương không thể chép, cách nhìn nhận cũng không thể chép; môn toán thì khác. Học sinh Đại Đường học toán vô cùng vất vả, loại yêu nghiệt như Lý Thái không tính vào đây.
Chỉ là chuyện hai cái ống, một vào một ra, vậy mà làm đám học sinh này khó đến nỗi ra nông nỗi ấy. Lúc này, kẻ nghiến răng có, nghiến lợi có, ủ rũ có, đờ đẫn như gà gỗ cũng có. Nếu gã quản lý hồ nước điên khùng kia có mặt ở đây, chắc bị bọn họ bóp chết tươi mất.
Người Đường nhìn thế giới bằng cảm tính chứ không phải lý tính. Từ nhỏ họ đã được dạy phải cảm nhận thế giới theo lối cảm tính. “Tóc bạc dài ba nghìn trượng”, “thác đổ cao ba nghìn thước”, “nuốt trọn cá voi”, “ngàn chén không say” đều là ảo giác do cảm tính đẩy đến cực điểm mà sinh ra. Nhìn thế giới ở tầm vi mô là chuyện đau khổ với họ; họ thà ngắm hoa trong sương còn hơn chấp nhận sự thật tàn khốc.
Mà toán học lại vừa hay không cần những thứ ấy. Đại khái, có lẽ, có thể… những từ ngữ đó chẳng thuộc về toán học. Nếu không phân định mọi chuyện thật rõ ràng thì không phải toán học.
Vân Diệp nhìn nỗi khổ của họ mà lòng nặng trĩu. Chẳng trách một kẻ biết lơ mơ như mình ở Đại Đường cũng thành tông sư toán học. Chẳng có gì đáng tự hào, chỉ thấy bi ai. Vì vậy ánh mắt hắn nhìn đám học sinh trở nên lạnh lùng, còn những học sinh muốn gian lận thì càng thêm bất lực.
“Thư, luận, bia, ký, tự, biểu, truyện, tán, phú, hịch, chiếu, sớ, các thể văn này các ngươi đều nắm vững, cớ sao lại bó tay trước một cái hồ nước? Bởi vì những thứ ấy là thứ các ngươi cần dùng khi làm quan, còn toán học thì có cũng được, không có cũng chẳng sao ư?”
“Ta nói cho các ngươi biết, các ngươi nghĩ sai rồi. Sau này làm quan, số liệu cũng là một phần quan trọng. Muốn làm một tên quan tồi tệ u mê thì cứ xem nhẹ toán học; bởi chỉ có toán học mới giúp các ngươi hiểu rõ nơi mình quản lý sau này có những ưu thế nào, những bất lợi nào. Bây giờ hãy bình tâm suy nghĩ kỹ. Những đề này đều đơn giản nhất.”
Tiên sinh Lý Cương nhìn cảnh ấy từ ngoài cửa sổ, gật đầu hài lòng rồi rời đi. Vân Diệp có thể tĩnh tâm dạy học khiến lão tiên sinh rất vừa ý. Không còn chen chúc luồn cúi ngoài triều đình nữa, ông cho rằng đó là quay về đường ngay chính. Giáo dục Đại Đường mới là điều tất cả mọi người nên coi trọng
Người quan tâm đến kỳ thi cuối kỳ không chỉ có thư viện; Lý Nhị cũng rất coi trọng. Mỗi lần có bảng xếp hạng kỳ thi cuối kỳ, ông đều tự mình xem và đưa ra phê chỉ quan trọng. Đặc biệt, ông còn chú ý kỹ mục hạnh kiểm. Thư viện đánh giá rất chính xác. Mỗi khi Lý Nhị muốn dùng một học sinh thư viện, ông sẽ cho người tra hồ sơ của học sinh ấy tại thư viện. Ông không chỉ nhìn bề ngoài, mà muốn hiểu toàn diện về người mình định trọng dụng. Giờ đây, kho lưu trữ của Đại Đường đang được khẩn trương xây dựng; sau này lý lịch quan viên sẽ không còn bị để mặc cho sâu mọt gặm nhấm ở bộ Lại nữa.
Ông cũng không vì học sinh thi hỏng một lần mà dễ dàng bỏ rơi người đó. Ông nhận ra loại biểu mẫu này rất hữu dụng, thế là trên bàn làm việc của quan lại Đại Đường lại có thêm một công việc kỳ quặc: điền biểu.
Khi tuyết lớn bay đầy trời, kỳ nghỉ đông của thư viện cuối cùng cũng đến. Học trò ở xa tiếp tục ở lại thư viện; những học sinh có thể lên đường về nhà thì vội vã thu xếp về quê. Thư viện có tốt đến đâu, rốt cuộc vẫn không ấm áp bằng nhà mình.