Chàng gật đầu, nơi khóe mắt ánh lên chút lệ lấp lánh, rồi khẽ hôn lên trán ta. Một lúc lâu sau, chàng tiếc nuối nói: “Chỉ thương Phó Tiệp dư, nàng ấy cũng là một nữ tử tốt.”
Ta lặng lẽ ngẩn người: “Đáng thương hơn cả là nàng từng được thánh sủng, vậy mà sau khi chết, Hoàng thượng chẳng thốt nổi một lời than tiếc. Rốt cuộc trong mắt Hoàng đế, Phó Tiệp dư cũng như ta, chẳng qua đều chỉ là cái bóng mà thôi.” Ta ghìm lại dòng suy nghĩ, cúi đầu gượng cười: “Vậy hôm trước chàng viết bài Thất Trương Cơ làm gì, khiến ta buồn biết bao. Ta cũng họa một bài Thất Trương Cơ, xem phạt chàng thế nào nhé?”
Ta trầm ngâm giây lát, khẽ ngâm: “Thất Trương Cơ. Tằm xuân nhả hết tơ một đời. Chớ dễ đem cắt may xiêm gấm. Vô cớ xén đứt, loan tiên phượng gấm, chia thành hai áo rời.”
Huyền Thanh vội bịt miệng ta, cười mắng: “Nàng thật nhẫn tâm. Ta chỉ nói ‘chỉ sợ bị người tùy tiện cắt xén’, nàng đã ‘vô cớ xén đứt, loan tiên phượng gấm, chia thành hai áo rời’. Đúng là đáng đánh vào miệng, nàng cố ý nguyền rủa ta đấy à?”
Thấy sắc mặt chàng thay đổi hẳn, khác thường ngày, ta vội cười nói: “Chỉ là họa thơ cho vui thôi, không được coi là thật.” Nghĩ ngợi một lát, ta nói tiếp: “Ta không coi là thật, chàng cũng không được coi là thật.”
Huyền Thanh gật đầu thật mạnh, vuốt mái tóc dài của ta, nói: “Dĩ nhiên ta sẽ không coi là thật dù chỉ một phần vạn, sao ta dám chứ.” Chàng khẽ cười: “Thật ra hôm ấy vừa vào cung, ta sợ nàng nhớ mong nên rất muốn viết gì đó cho nàng. Nhưng ngàn lời vạn ý, nhất thời lại chẳng biết viết gì mới phải. Đúng lúc gặp Từ Uyển nghi…” Thấy ta không hiểu, chàng bèn giải thích: “Nàng ấy là phi tần nhập cung trong đợt tuyển tú bốn năm trước. Tuy không có nhan sắc khuynh thành, nhưng khá tài hoa, chỉ tiếc Hoàng huynh không đặc biệt sủng ái. Hôm ấy tình cờ gặp nàng ở Thái Dịch Trì, nghe nàng làm một bài Tứ Trương Cơ, khiến người ta cảm khái khôn nguôi.”
“Tứ Trương Cơ?”
“Đúng vậy.” Chàng chắp tay sau lưng, ngâm nga: “Tứ Trương Cơ. Uyên ương dệt xong muốn cùng bay. Đáng thương chưa già đầu đã bạc. Sóng xuân cỏ biếc, nơi sương sớm lạnh, bên nhau tắm áo hồng.”
“Uyên ương dệt xong muốn cùng bay. Đáng thương chưa già đầu đã bạc.” Ta khẽ lẩm nhẩm, dốc lòng thưởng thức. Gần như ngay khoảnh khắc Huyền Thanh cất lời ngâm, ta đã bị nỗi bi thương sâu thẳm trong khúc từ ấy lay động. Trái tim như ngâm trong dòng nước thu vô tận, chẳng thể nhìn thấu, cũng chẳng thể mong chờ điều gì.
Ta chân thành khen: “Viết hay quá, người nghe chỉ thấy nỗi buồn khó tả. Tài hoa tuyệt vời như thế, thật khiến người ta kinh ngạc.” Ta hỏi: “Nàng ấy không được sủng ái lắm sao?”
Huyền Thanh ngẫm nghĩ kỹ rồi đáp: “Cũng không hẳn, chỉ được sủng ái bình thường thôi. Hơn nữa năm nay Phó Tiệp dư độc chiếm ân sủng, đến cả Xương Quý tần và An Quý tần còn bị lạnh nhạt, huống chi Từ Uyển nghi.”
Có lẽ nàng thật lòng yêu mến Huyền Lăng. Vì yêu nên mới đau buồn, tự thương thân đến thế, khiến người ta chẳng nỡ cẩn thận nghe ngóng nỗi lòng nàng. Nhưng nàng sao hiểu được, cũng như năm xưa ta chẳng hiểu, bậc quân vương tôn quý, đâu phải người chúng ta, thân là phi tần, có thể đem lòng yêu mến? Rốt cuộc cũng chỉ tự chuốc lấy đau lòng mà thôi.
Ta chợt tò mò: “Vị Từ Uyển nghi này tên là gì?”
Chàng sững người rồi bật cười: “Sao ta biết được?” Chàng trầm tư suy nghĩ: “Hình như từng nghe Hoàng huynh gọi tên nàng một lần, có lẽ là… Yến Nghi? Ta không nhớ rõ lắm. Chỉ nghe nói lần này Hoàng huynh lâm bệnh, nàng ngày đêm quỳ ở điện Thông Minh cầu phúc cho Hoàng huynh, người cũng kiệt sức rồi.”
Từ Yến Nghi ư? Cái tên này, hình như ta từng nghe qua.
Ta cố sức nhớ lại. Huyền Thanh vỗ vai ta, ân cần hỏi: “Nàng nghĩ gì thế?”
Ta ngoảnh lại, mỉm cười dịu dàng: “Ta đang nghĩ, lúc nãy chàng đến, ta đang định họa bài Cửu Trương Cơ với chàng thì bị chàng ngắt lời.”
Huyền Thanh cười nói: “Vậy bây giờ họa một bài là được. Chuyện ấy đâu làm khó được nàng.”
Bên cạnh có hai cây cổ thụ cong queo, trải năm tháng dài lâu, cành nhánh đan quyện vào nhau như cặp cây song sinh liền cành. Lòng ta chợt rung động, mỉm cười nói: “Cửu Trương Cơ. Lòng thơm kín hẹn với lòng khéo. Trên cây hợp hoan cành liền cành…”
Ta cúi đầu suy nghĩ mãi. Ánh mắt Huyền Thanh phóng khoáng mà dịu dàng như nước, chàng khẽ nói: “Dưới hoa song đầu, nơi đôi lòng đồng điệu, thành một cặp trẻ thơ.”
Ta ngẩng đầu nhìn chàng, bất giác nắm lấy tay chàng. Cánh tay chàng ấm áp, vững vàng, như có thể che chở ta khỏi mọi điều. Lòng ta vui vẻ và bình yên, chỉ cảm thấy kiếp phù sinh được như thế này, có tình ý kiên định của chàng, vậy là đủ, đã tốt lắm rồi.
Trên đỉnh núi tĩnh lặng, tĩnh đến nỗi dường như muôn vật đều sắp đồng loạt cất tiếng thở dài. Gió ấm lướt qua từng cây hoa nở bên cạnh, những cánh hoa rơi mãi xuống đất, phát ra tiếng “bộp”, “bộp” khe khẽ, mềm mại.
Ta ngẩng đầu, thấy chim bay vỗ cánh tự do giữa trời. Bỗng ta bật cười: “Ta vẫn thường nghe nói trong núi có sói, hổ, báo, vậy mà ta ở đây bao năm, ngoài mèo rừng ra thì chẳng thấy lấy một con.”
Huyền Thanh véo mũi ta, cười không ngớt: “Nha đầu ngốc. Lăng Vân Phong, Cam Lộ Phong, Phiêu Miểu Phong đều là danh sơn, trong cổ tự còn có cả hoàng thân quốc thích đến dâng hương lễ bái, sao lại có sói, hổ, báo được?”
Ta ngượng ngùng sờ mũi: “Ta chỉ muốn nhìn thử thôi. Cứ ở mãi trong phòng thì khó tránh khỏi buồn chán.”
Huyền Thanh nói: “Nếu nàng muốn xem thú diễn trò, ta quen một nữ sư thuần thú trong cung. Lần sau ta mời nàng ấy đến đài Thanh Lương biểu diễn cho nàng xem.”
Ta cố ý hỏi: “Nữ sư thuần thú ấy già lắm rồi phải không?”
Chàng còn chưa hiểu ý, đáp: “Chắc chỉ mười sáu, mười bảy tuổi thôi.”
Ta cười khúc khích, kéo dài giọng: “Ồ, chẳng trách. Ta đang nghĩ, nếu không phải thiếu nữ tuổi xuân thì sao chàng lại quen thân được?”
Huyền Thanh véo mũi ta thật mạnh, khịt mũi nói: “Tính ghen tuông đúng là ngày càng nặng, lại còn ghen bóng ghen gió. Ta biết nói nàng thế nào đây?”
Ta cười, nép vào lòng chàng, dịu giọng nói: “Ta biết chàng không phải người như vậy nên mới đùa với chàng. Nếu chàng thật sự phong lưu, ta chẳng buồn để ý đến chàng.” Nghe vậy, chàng chỉ cười rồi ôm chặt ta.
Không biết qua bao lâu, tình cờ ngoảnh lại, ta thấy Hoán Bích đứng cách sau lưng mình ba thước, ngước nhìn mây trôi nơi chân trời, im lặng không nói. Ta không biết nàng đến từ lúc nào, đã đứng đó bao lâu, chỉ thấy nếu nàng nhìn thấy cảnh thân mật vừa rồi thì thật khiến ta ngượng ngùng.
Thế nhưng vẻ mặt Hoán Bích vẫn nhàn nhạt, chỉ nói: “Bữa tối đã chuẩn bị xong, tiểu thư và vương gia cùng về dùng cơm đi.”
Khi ấy, sắc hoàng hôn như vầng hào quang rực rỡ tan loãng khắp nơi. Trên vách núi, từng khóm đỗ quyên mùa thu đỏ thắm, từng bụi trắng muốt, rải rác như ráng mây rơi nơi chân trời. Bên búi tóc vấn lỏng của Hoán Bích nghiêng cài một đóa đỗ quyên, cánh hoa hồng đỏ soi làn da mịn màng của nàng, càng thêm kiều diễm. Huyền Thanh thỉnh thoảng ngắm nhìn nàng, khen: “Hoán Bích tuy thích mặc áo xanh, nhưng cài đóa đỗ quyên đỏ lại đặc biệt đẹp.”
Hoán Bích bất giác đỏ mặt, sờ đóa hoa mềm mại cài trên tóc, khẽ nói: “Đa tạ vương gia khen ngợi.”
Ta muốn nói lại thôi, cuối cùng vẫn không thốt nên lời. Cánh hoa đỗ quyên mùa thu quá mong manh, e ấp, thật ra không thích hợp cài tóc; huống chi đóa hoa này lại đoản mệnh đến thế.
Thế nhưng dáng vẻ Hoán Bích cho thấy nàng thích lắm, lời khen thuận miệng của Huyền Thanh cũng khiến nàng vô cùng vui lòng.
Huyền Thanh nắm lấy tay ta, mỉm cười nói: “Trời không còn sớm, chúng ta cùng về thôi.”
Bên tai, tiếng đỗ quyên kêu vang từng hồi. Ngày thu dài như năm tháng, dường như mãi chẳng có ngày nào qua hết. Giữa những tháng ngày tĩnh lặng, êm đềm như vậy, ta gần như quên mất đỗ quyên là loài chim cất tiếng bi ai khi chia lìa.
Hai ngày sau, Hoán Bích chẳng biết từ đâu ôm về một đống sách, đều là cổ thư đã có tuổi. Sách được đóng gáy rất tinh xảo, không hề có dấu vết mối mọt hay ẩm mốc, hẳn là sách của một gia đình nhiều đời thơm hương thi lễ.
Ta lấy làm lạ hỏi: “Sao em ôm nhiều sách thế? Lấy ở đâu vậy?”
Nàng ngẫm nghĩ một lát rồi vẫn đáp: “Nô tỳ cả gan tự ý cầu xin vương gia, hôm nay ngài đặc biệt sai A Tấn đưa tới.”
Ta cười nói: “Ngày thường ta chỉ cần vài quyển sách để giải khuây là đủ. Thanh rất tinh mắt, mấy quyển chàng mang đến lời văn súc tích, ý vị sâu xa, lúc nhàn rỗi đọc là hay nhất. Sao em còn đi xin chàng nhiều sách thế?”
Hoán Bích chỉ mím môi, nói: “Tiểu thư dạy em đọc sách nhé?”
Ta thong thả lật qua những quyển sách nàng ôm về. Phần lớn là Kinh Thi, Sở Từ, thơ Đường từ Tống; ngoài ra còn có một số thể loại ít phổ biến hơn như văn biền ngẫu tứ lục, phú diễm lệ Nam Bắc, khiến ta càng kinh ngạc. Từ nhỏ Hoán Bích đã được cha đích thân cho phép cùng ta đọc sách trong thư phòng, bởi vậy trong số thị nữ ở phủ, nàng biết đọc biết viết, cũng thuộc hàng đầu. Chỉ là mẹ bảo dù sao nàng cũng là nha hoàn, lẽ nào còn mong nàng học thành nữ Trạng nguyên? Thêm nữa, tính tình Hoán Bích trầm tĩnh, lại thích thêu thùa may vá hơn, nên chuyện đọc sách dần dà cũng bị bỏ bê. Tuy biết chữ, nhưng ngâm thơ làm phú thì nàng vẫn chưa biết.
Ta càng ngạc nhiên hơn: “Chẳng phải từ trước đến nay em không thích dành nhiều tâm sức cho thi thư sao? Sao tự dưng bây giờ lại muốn học?”
Hoán Bích hơi bối rối, nhưng nhanh chóng trở lại bình thường, mỉm cười nói: “Nô tỳ hiểu biết thêm chút thi thư chẳng phải tốt sao? Tiểu thư vốn thích những thứ này, nô tỳ hiểu thêm một chút thì cũng có thể cùng tiểu thư giải khuây.” Nàng nở nụ cười tinh nghịch: “Bây giờ tiểu thư đã có vương gia làm bạn, đúng là thần tiên quyến lữ, chẳng lẽ vì thế mà không cần nô tỳ bầu bạn nữa sao?”
Ta nhất thời bị nàng nói cho nghẹn lời, thật chẳng biết nên khóc hay nên cười. Chợt nhớ đến chuyện mấy hôm trước, ta lập tức hiểu ra, cười nói: “Em đừng bày ra cả đống lý lẽ để biện bạch. Hai hôm trước ta và Thanh họa thơ, em có nghe thấy ở phía sau không?”
Mặt Hoán Bích hơi ửng đỏ, chẳng khác đóa đỗ quyên mùa thu cài bên tóc mai. Nàng nói: “Tiểu thư đã đoán ra, nô tỳ cũng không thể giấu nữa. Tiểu thư và vương gia hiểu biết thật nhiều, ngày nào cũng đối đáp trôi chảy, còn nô tỳ chẳng hiểu gì, lại nghe thơ hai người họa hay đến thế. Nô tỳ chỉ thấy mình cứ như khúc gỗ đứng trơ ở đó, thật xấu hổ vô cùng.”
Lòng ta hơi nhẹ nhõm, mỉm cười nói: “Em muốn cầu tiến, học rộng hiểu nhiều thì tất nhiên là tốt nhất. Chỉ cần em muốn, ta cũng hết lòng vui vẻ dạy em. Có điều…” Ta thoáng buồn bã: “Con gái đọc nhiều thi từ, hiểu biết nhiều hơn, chỉ sợ nỗi sầu cũng tăng thêm.”
Hoán Bích nhìn ra ngoài cửa sổ, vẻ mặt vô cùng tĩnh lặng, như mặt nước không gợn sóng, chỉ mỉm cười nói: “Dù sao cũng tốt hơn nhiều so với ngu muội vô tri.”
Nỗi buồn thoáng qua ấy của nàng lộ ra không hề che giấu. Ta nhìn đóa đỗ quyên rực rỡ bên tóc mai nàng, trong lòng thầm giật mình. Từ sau khi Huyền Thanh khen nàng cài đỗ quyên đẹp, ngày nào nàng cũng cài một đóa đỗ quyên mùa thu bên tóc mai. Ngoài món đồ cài tóc thường dùng, đến cả ngọc trai nàng cũng chẳng dùng nữa, chỉ cài một đóa đỗ quyên, đỏ hay hồng, màu nào cũng đã đeo qua.
Những tâm tư âm thầm cuộn trào trong lòng nàng, ta không phải chưa từng mơ hồ nhận ra. Chỉ là Huyền Thanh đương nhiên sẽ chẳng để tâm đến nàng, cũng sẽ không vương vấn nàng. Vậy thì, chẳng lẽ ngay cả chút tâm tư nhỏ nhoi ấy ta cũng không cho phép nàng giữ sao? Ở bên ta, kiếp phù sinh của nàng vốn đã cô quạnh, hiu hắt.
Huống hồ, ta biết mở lời với nàng thế nào đây? Tâm tư kín đáo ấy của nàng đâu có ảnh hưởng đến chuyện ta và Thanh ở bên nhau. Thương mình rồi thương người, rốt cuộc ta vẫn lặng im.
Vì sự im lặng ấy, giữa đôi mày ta vô thức phủ một tầng u uất nhàn nhạt, đến chính ta cũng chẳng nhận ra. Dù ta biết Huyền Thanh kính trọng Hoán Bích chỉ vì nàng là người của ta, rốt cuộc ta cũng đã hiểu tâm tư của Hoán Bích, chẳng thể giả vờ không hay biết nữa.
Ta cũng không định nhắc chuyện ấy với Huyền Thanh. Nếu chàng hiểu rõ mọi chuyện, hẳn cũng sẽ cùng ta lúng túng; chúng ta đã lúng túng thì Hoán Bích cũng chẳng thể tự nhiên. Đã nàng không có ý định gửi gắm tình cảm của mình cho Huyền Thanh, ta cũng chỉ đành giả như không nghe không thấy.
Cứ buồn bực như thế, mặc cho thời gian lặng lẽ trôi qua. Đến khi thu đã sâu, rừng phong đỏ rực như bức gấm thêu hoa mỹ lệ nhất. A Tấn đánh xe tới, vui vẻ nói: “Vương gia bảo ở mãi trong phòng buồn chán nên đến đón nương tử đi ngắm cảnh thu. Xin nương tử lên xe.”
Chỉ một câu thuận miệng nói lần trước của ta, chàng đã ghi nhớ trong lòng. Bên ngoài, đất trời ngập tràn hoa đẹp như gấm, đến không khí cũng ngọt ngào. Lòng ta không khỏi xao động, thay y phục rồi lên xe. Hoán Bích đương nhiên cũng đi theo, gói một bọc quần áo rồi nhảy lên xe, nói với Cẩn Tịch: “Ta hầu hạ tiểu thư đi du xuân, chị ở lại nhé.”
Cẩn Tịch đương nhiên không có ý kiến, chỉ nhìn ta thật sâu. Ta hiểu ý nàng, nhưng vẫn không để lộ vẻ gì.
Ta và Hoán Bích dùng khăn sa trắng che mặt, đi du ngoạn giữa chốn nhân gian mùa thu. Phồn hoa phú quý, tiếng chuông nhà cao cửa rộng nơi kinh thành lại hiện ra trước mắt, khiến ta có cảm giác như vừa sống lại. Huyền Thanh mặc áo xanh, đội mũ nhỏ, ăn vận như một thư sinh.
Dù đã cẩn thận đến đâu, nơi chúng ta đến cũng là Lãng Uyển, chốn ít người qua lại ở ngoài kinh thành. Nghe nói nơi ấy có nhiều trúc Tương phi rất đẹp.
Hàng nghìn thân trúc cao vút, bóng xanh rì rào. Trên thân trúc điểm những vết loang như lệ, có vết màu tím, có vết trắng như tuyết, có vết đỏ thắm như máu, chấm chấm như dấu lệ đầm đìa.
“Một cành trúc đốm, nghìn giọt lệ.” Ta cảm khái: “Tận mắt nhìn thấy, thật khiến người ta bồi hồi khôn nguôi.”
Hoán Bích đưa tay vuốt ve thân trúc, nói: “Quả thật như nước mắt vậy.”
Huyền Thanh khẽ cười nói: “Đó là nước mắt của Nga Hoàng, Nữ Anh rơi xuống vì cái chết của Thuấn, tạo thành trúc Tương phi. Có thể thấy tình sâu nghĩa nặng của hai nàng.”
Váy áo xanh biếc của Hoán Bích ánh lên rực rỡ bên trúc Tương phi, đôi khuyên phỉ thúy trên tai càng tôn làn da trắng mịn của nàng. Nàng khẽ nói: “Thuấn thật có phúc, được hai chị em Nga Hoàng, Nữ Anh bầu bạn bên cạnh. May mà họ là chị em, mới có thể hòa thuận với nhau như vậy, trở thành giai thoại.”
Tim ta chợt nảy lên, như có một sợi thần kinh bí mật nào đó bị chạm vào, âm ỉ đau.
Huyền Thanh mỉm cười điềm đạm, nói: “Tình sâu nghĩa nặng của Nga Hoàng, Nữ Anh quả thật khiến người ta cảm khái khôn nguôi. Chỉ là phúc ấy của Thuấn không phải ai cũng có. Với phàm nhân chúng ta, được một người một lòng ở bên đến bạc đầu, như vậy là đủ.” Nói rồi, ánh mắt chàng chan chứa tình ý, chỉ chăm chú nhìn ta.
Sắc mặt Hoán Bích hơi tối đi, nhưng ngay sau đó nàng đã bình thản mỉm cười, nói: “Nghe công tử nói vậy, ta cũng có thể yên lòng thay trưởng tỷ. Mong công tử được như lời mình nói, cả đời che chở trưởng tỷ.”
Ta không ngờ Hoán Bích lại nói những lời như thế. Nhưng đây đã là kết cục tốt đẹp nhất. Dù nàng thật lòng hay chỉ nói cho phải phép, ta vẫn sẽ ghi khắc câu nói này suốt đời. Nàng đã có tấm lòng sâu nặng ấy, ta cần gì phải tính toán chuyện một đóa đỗ quyên mùa thu bên tóc mai nàng.
Lòng nhẹ nhõm, vui vẻ, chúng ta dạo chơi Lãng Uyển thỏa thích rồi nhân lúc trời còn sớm, cùng vui vẻ trở về.