Ta lười ngồi kiệu mềm, bèn bảo các thái giám khiêng kiệu về trước, chỉ vịn tay Hoán Bích và Cận Tịch, chầm chậm bước đi. Hoa Nghi và Tiểu Doãn Tử theo sau hầu hạ.
Phong cảnh Thượng Lâm Uyển vẫn như xưa, tựa hồ mới hôm qua, chỉ có kỳ hoa dị thảo càng thêm sum suê. Liễu xanh bên Dịch Trì cũng thêm xanh mướt, mềm mại. Ngoảnh nhìn sang bên, sen trắng ngàn cánh trong Thái Dịch Trì vừa hé nở, phần nhiều còn ngậm nụ ôm nhụy. Vài ba cánh hoa khẽ bung, màu hoa trong suốt như ngọc, trắng muốt, kiều diễm non tơ.
Cảnh ấy lọt vào mắt, lòng ta khẽ nhói đau, không đành nhìn mặt hồ đầy sen nữa.
Dọc đường, các tân phi tần lần lượt cúi lạy hành lễ. Ta mỉm cười dặn dò vài câu, không nán lại lâu, chỉ khẽ nói với Cận Tịch: “Hoa trong Thượng Lâm Uyển ngày càng nở nhiều, mà những mỹ nhân như hoa trong cung chúng ta cũng ngày một đông.”
Cận Tịch khẽ thưa: “Vừa rồi thỉnh an ở cung Hoàng hậu, nô tỳ để ý thấy từ sau khi nương nương rời cung, lần tuyển tú đầu tiên chọn mười tám người, lần thứ hai chọn năm người. Tính cả Diễm Thường Tại và Hồ Chiêu Nghi nhập cung không qua tuyển tú, bốn năm nay tổng cộng có hai mươi lăm người mới vào cung. Vậy mà trong số người ngồi hôm nay, ngoài Diễm Thường Tại chưa đến, chỉ còn mười lăm vị.”
Lòng ta khẽ động: “Không ai cáo bệnh, vậy những người kia…”
Cận Tịch giả vờ cùng ta đứng bên ao Thiên Lý cho cá chép ăn, ghé tai nói chắc nịch: “Nô tỳ đã hỏi Tiểu Doãn Tử rồi. Mười vị tiểu chủ ấy, kể cả Phó Tiệp Dư trước kia, hoặc chết, hoặc bị phế, không ai thoát. Những người đó hoặc quá được sủng ái, hoặc tranh sủng quá đà, đều chẳng còn nữa.”
Đầu ngón tay chạm lên lan can đá bạch ngọc mát lạnh, cũng thấy lạnh buốt. Trong ao Thiên Lý, hàng nghìn con cá chép tranh nhau thức ăn được rắc xuống, chen chúc thành từng cụm, như vô số nhụy hoa đỏ đang bung nở; trong mắt người rắc mồi, cảnh tượng ấy hẳn đẹp vô cùng.
Ta khẽ thở dài: “Mười lăm phi tần nhập cung năm Càn Nguyên thứ mười hai, giờ cũng chẳng còn lại bao nhiêu.” Ta phe phẩy khăn tay, cười lạnh: “Chẳng trách ba năm tuyển tú một lần, nếu không thì trong cung chẳng phải sẽ vắng tanh, chẳng còn ai sao?”
Gió mát hiu hiu mang theo hơi nước trong lành, phảng phất hương sen thanh khiết bên cạnh, mát lành dễ chịu. Hoa hạnh trên cây cạnh đình Tri Xuân đã rụng hết từ lâu, chỉ thấy cành trĩu đầy quả hạnh xanh, quả nào quả nấy nhỏ nhắn đáng yêu. Thỉnh thoảng, giữa ngọn cây lại vang lên tiếng chim hót ríu rít, trong trẻo vui tai.
Ta vịn tay Hoán Bích ngồi nghỉ trong đình, thuận miệng nói: “Ta cứ thấy chim chóc trong Thượng Lâm Uyển nhiều hơn hẳn, trước đây đâu có náo nhiệt thế này.”
Tiểu Doãn Tử hơi ngập ngừng, nhưng vẫn thưa: “Vì An Quý Tần thích nghe tiếng chim, nên Hoàng thượng đã thả nuôi khá nhiều trong Thượng Lâm Uyển.”
Ta không giận, chỉ thản nhiên nói: “Nàng ta quả thật được sủng ái mãi không suy.”
Ánh mắt ta chỉ dừng trên cây hạnh, một tay xoa bụng nhỏ đang được đai lưng buộc gọn. Ta chỉ nghĩ ngày trước hoa nở rợp trời là cảnh thịnh vượng nhường nào; giờ đây cũng đã thành “gió dữ cuốn hết sắc đỏ thắm, lá xanh rợp bóng, quả phủ đầy cành”① rồi.
Hoán Bích đứng sau lưng, lạnh giọng khẽ nói: “Hôm nay Hoàng hậu đối đãi với tiểu thư thật khách sáo.”
Ta nhắm mắt đáp: “Hôm qua nàng ta đối với ta chẳng khách sáo sao? Nàng vốn vẫn luôn hòa nhã, đoan trang như thế, sao có thể vì ta mà thất thố?”
Hoán Bích khẽ “vâng”, đưa tay chỉnh búi tóc hơi xổ của ta, thấp giọng nói: “Thật ra tiểu thư cần gì phải hạ mình như vậy trước Hoàng hậu, chỉ cần giữ đúng lễ số là được.”
Ta khẽ mở mắt, nhìn nàng chăm chú: “Đến nước này rồi, ngươi nghĩ ta có tư cách trở mặt với Hoàng hậu sao?”
“Giờ tiểu thư là Quán Phi, được Hoàng thượng long trọng đón vào cung, lại còn đang mang thai…”
Ta lập tức ngắt lời nàng: “Ta biết ngươi nóng lòng, nhưng đừng tính sai nước cờ. Chuyện trước kia hại ta, Hoàng hậu chưa từng đích thân ra mặt, đương nhiên không thể quy trách nhiệm cho nàng ta. Dù ta có nói với Hoàng thượng, cũng chỉ mang tội vu cáo Hoàng hậu.” Ta nắm tay nàng, chân thành nói: “Mối hận trong lòng ta chỉ sâu hơn ngươi… Nhưng đã vào cung thì phải tính toán từng bước, nóng vội chẳng làm nên chuyện. Hoàng hậu hẳn tức chết trong bụng vì ta trở về cung, vậy mà trước mặt ta vẫn đoan trang rộng lượng, ân cần chu đáo. Đủ thấy tâm cơ và lòng dạ nàng ta sâu đến đâu. Nàng ta càng như vậy, ta càng phải cung kính thuận theo, giả như không biết chuyện xưa, rồi mới có thể từ từ tính kế.”
Cận Tịch im lặng nghe xong, lên tiếng: “Nương nương nói rất phải. Lần này nương nương hồi cung, Hoàng thượng đối đãi long trọng, vừa có lợi vừa có hại. Lợi là có Hoàng thượng chống lưng, không ai dám tùy tiện hành động; hại là cây cao đón gió, nương nương đương nhiên cũng có vô số kẻ thù. Hoàng hậu đã gây dựng thế lực trong cung nhiều năm, bên cạnh còn có An Quý Tần, Kỳ Quý Tần được sủng ái, ngay cả Hồ Chiêu Nghi cũng là biểu muội của nàng ta. Còn nương nương đã rời cung bốn năm, mọi thứ đều xa lạ, nhất định phải giấu bớt mũi nhọn, trước tiên tỏ ý cung kính thuận theo.”
Ta khẽ cười khẩy: “Dù ta có cung thuận, Hoàng hậu vẫn ôm lòng thù địch với ta; còn nếu không cung thuận, chẳng khác nào trao cán cho người ta nắm. Hoán Bích, ngươi phải nhớ một câu: quân tử báo thù, mười năm chưa muộn. Còn một câu nữa, đường phải đi từng bước mới vững vàng. Ta thật sự không có bản lĩnh một hơi lật đổ ngần ấy người, Hoàng thượng cũng sẽ không để hậu cung vì ta mà loạn.”
“Đường phải đi từng bước…” Hoán Bích nhẩm lại câu ấy, chợt mỉm cười: “Phải rồi. Nô tỳ hiểu rồi, sẽ không nóng vội nữa.”
Ta vươn vai, sắc mặt bình thản: “Không chỉ ngươi, còn phải dặn người bên dưới hòa nhã với phi tần và cung nhân ở các cung các viện. Nhất là ngươi, trước mặt An Lăng Dung và những người khác, nhất định phải giữ bình tĩnh.” Ta siết chặt tay Hoán Bích, cũng như ghì chặt nỗi uất hận và cơn giận tích tụ bao năm trong lòng mình, từng chữ lạnh trong như băng: “Nếu không kiềm chế được, chỉ khiến mình rối loạn trước.”
Hoán Bích đỡ ta ngồi xuống lần nữa, rồi cùng Hoa Nghi ở bên trò chuyện. Hoa Nghi vốn lớn lên nơi núi rừng, tuy tính tình trầm lặng hơn nhiều sau biến cố lớn, nhưng trong cung phần đông là nữ nhân, nàng cũng chẳng e ngại những người như Tiểu Doãn Tử. Thêm nữa, tuổi nàng còn nhỏ, mọi người trong cung Vị Ương đều thương yêu nàng; ta cũng không xem nàng như một thị nữ bình thường. Bởi vậy, nét hoạt bát bẩm sinh của nàng chỉ bộc lộ khi ở bên người thân cận.
Hoa Nghi tính tình cởi mở, lại mới vào cung, thấy hoa ngọc trâm ngoài đình trắng muốt không tì vết, nở dày như tuyết đắp sương phủ, bèn hái một nắm lớn, cài bông này bông nọ lên tóc ta, khẽ cười: “Hoa này đẹp quá, cài lên đầu nương nương trông như cây trâm ngọc vậy.”
Ta thích nhìn dáng vẻ nàng cười như thế, lại cố ý muốn nàng vui, bèn mặc cho nàng nghịch tóc, cười đáp: “Vốn là hoa ngọc trâm, đương nhiên trông giống trâm ngọc rồi.”
Hoa Nghi nói: “Trâm ngọc vừa lạnh buốt vừa cứng ngắc, muội thấy hoa này vẫn đẹp hơn, vừa thơm vừa xinh.”
Cận Tịch vội cười trách: “Dù nương nương thương ngươi, trong cung sao có thể xưng ta với ta được? Phải tự xưng nô tỳ, nhớ kỹ đấy.”
Hoa Nghi vội gật đầu: “Nô tỳ biết rồi.”
Hoán Bích nhìn chuỗi vòng tay hổ phách điểm thanh kim thạch giản dị, trầm mặc trên tay ta, nói: “Tiểu thư muốn tỏ lòng hiếu kính với Hoàng hậu, tặng chuỗi tràng hạt gỗ đàn hương Gia Nam khảm chữ Phúc bằng vàng kia là đủ rồi. Hoàng hậu nương nương hãm hại tiểu thư như vậy, sao tiểu thư còn tặng người món dưỡng nhan quý giá đến thế? Chẳng lẽ…” Nàng ngập ngừng, lúng búng: “Tiểu thư còn có tính toán gì khác?”
Hoa Nghi không nhịn được hỏi: “Chẳng lẽ đã bỏ độc gì vào đó sao?”
Ta chẳng để tâm, chỉ thản nhiên nói: “Đồ ta đem tặng quả thật quý giá phi phàm, hiếm có vô cùng. Hơn nữa, ta tặng Hoàng hậu cũng chẳng có dụng ý gì khác.” Ta ngừng lại một chút: “Càng không ngu ngốc đến mức hạ độc.”
Ta nhìn về phía chân trời xa thẳm. Ánh mặt trời rực rỡ như vàng, tựa cánh hoa tung bay, bông liễu phất phơ, sáng đến mức khiến người ta gần như không mở mắt nổi. Khóe môi ta nở một nụ cười thoáng qua. Ta tặng Hoàng hậu những món bổ dưỡng dưỡng nhan quý giá ấy, chỉ vì nhận ra nàng ta thật sự đã già rồi.
Trong cung mỹ nhân mới nối nhau xuất hiện, nàng ta phải ứng phó từng người thật thỏa đáng mà không để lộ sơ hở, hẳn rất hao tâm tốn sức.
Hoàng hậu bắt đầu già đi. Nếu ta nhớ không nhầm, nàng ta đã ba mươi sáu tuổi. Nữ nhân ba mươi sáu tuổi cần những thứ bổ dưỡng này để níu giữ dung nhan sắp phai tàn. Vậy mà những thứ vốn dĩ nàng ta đáng được hưởng, nàng ta lại không có. Chúng lại nằm trong tay ta, kẻ trẻ hơn nàng ta, rồi được chính tay ta kính cẩn dâng đến tay nàng ta. Nàng ta sẽ bất cam đến nhường nào đây!
Mẫu nghi thiên hạ ư? Ta bật cười lạnh. Vị mẫu nghi thiên hạ cao quý đoan trang này có dám dùng những món dưỡng nhan ta dâng lên, có thể giúp níu giữ tuổi xuân ấy không? Ta dám cá là nàng ta không dám. Biết đâu ta vừa rời đi, nàng ta đã ném hết chúng đi rồi.
Ta mỉm cười: “Không phải nịnh nọt, cũng chẳng phải mỉa mai. Ta thật lòng muốn tặng những thứ ấy cho nàng ta.”
Cận Tịch đứng cạnh, bàn tay trắng nõn khẽ đưa lên, nheo mắt ngắm hoa, nói: “Hoàng hậu cẩn trọng đến vậy, sao dám dùng đồ nương nương đưa tặng.”
Nếu nàng ta thật sự dám dùng, ta mới phải kính phục nàng ta. Nhưng với tính tình ấy, sao nàng ta có thể nhận quà từ kẻ thù?
Ta tựa lan can nhìn xa, thản nhiên nói: “Ta cũng ngồi mỏi rồi, hay là chầm chậm đi về thôi.”
Phong cảnh ven bờ Thái Dịch Trì đẹp như tranh. Ánh nắng dần trở nên gay gắt, đoàn người vạch hoa rẽ liễu, bước dưới bóng cây, thỉnh thoảng trò chuyện vài câu. Có cơn gió mát thoảng qua, làm rụng những bông hợp hoan trên cành, cánh hoa mềm mại như lông chim, phớt hồng pha cam, mỏng manh như làn sương mờ. Cánh hoa mềm mại hồng hào, tựa đôi môi anh đào căng mọng được tô điểm nơi miệng mỹ nhân; gió thổi qua, hoa rơi rào rạt như mưa. Ta bất giác đưa tay đón lấy vài ba cánh, nâng trong lòng bàn tay trắng muốt, hương thơm thanh nhã thoang thoảng liền vương trên những đường vân tay.
Tiểu Doãn Tử không hiểu chuyện trong lòng ta, thấy ta thích hoa bèn góp lời: “Nói đến hoa hợp hoan, đẹp nhất vẫn là ở Lâu Nguyệt Khai Vân Quán, biệt các cũ của Thanh Hà Vương.”
Lòng ta bỗng nhói đau. Quay đầu thấy Hoán Bích cũng ngẩn ngơ nhìn cánh hoa, ta không khỏi cảm thấy đau buồn khôn tả. Cận Tịch khẽ nói bên cạnh: “Nếu nương nương thích, chi bằng nhặt cánh hoa hợp hoan lại làm túi thơm.”
Ta lặng lẽ mỉm cười, đưa tay thả cánh hoa vào làn nước mênh mang của Thái Dịch Trì, khẽ nói: “Giữ được nhất thời cũng chẳng giữ được cả đời. Dẫu làm thành túi thơm, rốt cuộc hoa cũng sẽ tàn, chi bằng cứ để chúng theo dòng nước.”
Vừa dứt lời, ta trông thấy dưới gốc cây hợp hoan có một nữ nhân, mặc áo váy cổ giao lĩnh kiểu tỳ bà, viền lớn viền nhỏ bằng hoa văn cành bạc lá xanh. Nước da nàng màu lúa mạch khỏe khoắn rực rỡ, khác với vẻ nhất mực chuộng trắng của nữ nhân trong cung. Đôi mày dài khẽ nhướng lên tận mai, đôi mắt sáng lạnh có hình thon dài như bảo thạch, đuôi mắt hơi xếch, vừa có nét quyến rũ của mắt phượng, vừa mang khí chất hoang dã bất kham. Ta bất giác sững người. Xưa nay chỉ nghe khen mắt nữ nhân tựa sao lạnh, nào ngờ trên đời thật có đôi mắt như thế, lạnh lẽo trong trẻo, ánh nhìn sắc như hàn quang. Môi nàng mím chặt, nụ cười lạnh nhạt xa cách, giữa mày thoáng nét thất vọng và ngạo nghễ. Nhìn thoáng qua, nàng như cành mai đỏ rực bất chợt hiện ra giữa nền tuyết trắng tinh, đẹp tựa chim hồng thoáng bay qua.
Hai tay nàng nâng một nắm lớn cánh hoa hợp hoan, cùng cung nữ gom vào túi lụa mỏng. Đến trước mặt ta, nàng mới liếc nhìn rồi chậm rãi khuỵu gối hành lễ: “Quán Phi nương nương kim an.”
Ta thấy cách ăn mặc của nàng khác lạ, không giống những trâm vàng ngọc quý mà phi tần trong cung thường dùng. Nàng cài một đôi trâm bạc khảm đá mắt hổ, tai đeo đôi khuyên vàng chạm hình mắt mèo. Nổi bật nhất là sợi dây thanh kim trước ngực, chính giữa có viên hổ phách cỡ ngón tay cái, màu đỏ sẫm trong veo, bên trong nằm ngang một con ong mật.
Ta mỉm cười nhận lễ, nén kinh ngạc rồi nói: “Muội muội này, ta chưa từng gặp.”
Nàng vuốt ve viên hổ phách trước ngực, thờ ơ đáp: “Tần thiếp là Diễm Thường Tại ở Lục Nghê Cư. Hai hôm nay ôm bệnh nên chưa được gặp Quán Phi nương nương.”
Ta mỉm cười nhìn nàng: “Vậy sao ngươi biết bổn cung là Quán Phi?”
Khóe môi nàng khẽ cong, mang theo vài phần khinh miệt: “Nương nương hồi cung rầm rộ như vậy, ai mà chẳng biết?”
Ta không để bụng sự thất lễ của nàng, chỉ thấy khá thú vị: “Hôm nay thỉnh an ở chỗ Hoàng hậu nương nương cũng không gặp Diễm Thường Tại. Nghe Phúc Tần nói ngươi bị bệnh.” Thấy trên trán nàng đọng những giọt mồ hôi lấp lánh, túi trong tay chứa khá nhiều cánh hoa hợp hoan, hẳn nàng đã ở đây từ sớm. Ta ôn tồn nói: “Đã bệnh, sao không nghỉ ngơi tử tế trong cung? Lát nữa nắng gắt lên, ngươi càng khó chịu hơn.”
Nàng không kiêu ngạo cũng chẳng khúm núm: “Đa tạ nương nương quan tâm.”
Ta nhìn chiếc túi trong tay nàng, mỉm cười hỏi: “Thường Tại nhặt nhiều cánh hoa thế làm gì?”
Cơ mặt Diễm Thường Tại khẽ giật, rồi nàng thản nhiên đáp: “Thái y nói tần thiếp đang bệnh, cần dùng hoa hợp hoan làm thuốc nên tần thiếp đến nhặt một ít. Hoa rơi xuống bùn đất uổng phí thì tiếc lắm.”
Ta mỉm cười: “Tấm lòng thương hoa tiếc ngọc của Thường Tại, bổn cung tự thấy không bằng. Chẳng hay có thể cho biết phương danh, để sau này tỷ muội còn tiện xưng hô?”
“Diệp Lan Y.” Nàng đáp ngắn gọn, rồi hơi cúi người: “Tần thiếp trong người không khỏe, không thể tiếp chuyện nương nương. Xin cáo lui trước.” Nói xong, chẳng đợi ta cho phép, nàng nắm chặt túi hoa rồi tự mình bỏ đi.
Hoán Bích kinh ngạc kêu lên: “Sao nàng ta vô lễ đến thế? Chẳng qua cậy mình được Hoàng thượng sủng ái thôi. Thảo nào Phương Nhược nói nàng ta cô độc, ngạo mạn.”
Ta giơ tay ra hiệu nàng im lặng. Trên mặt đất có vật gì đó lóe sáng: một món bội sức hình chim ưng bằng san hô rất tinh xảo. Ta cúi xuống nhặt lên, nhìn Diệp Lan Y đang chậm rãi đi xa, rồi nói với Hoán Bích: “Ngươi mời nàng quay lại hỏi xem có phải đồ của nàng không.” Hoán Bích vâng lời đi ngay, chẳng mấy chốc đã mời nàng trở lại. Ta giơ miếng bội san hô lên, hòa nhã hỏi: “Đây là đồ của muội phải không?”
Diệp Lan Y liếc nhìn: “Là của tần thiếp.”
Ta đưa lại vào tay nàng: “Đây là vật mang bên mình, muội đừng tùy tiện làm rơi.”
Diệp Lan Y nhìn miếng bội san hô trong tay, bình thản nhìn ta hỏi: “Nương nương gọi tần thiếp quay lại chỉ vì thứ này thôi sao?” Thấy ta gật đầu, nàng lạnh nhạt nói: “Những thứ này tần thiếp có nhiều lắm, mất một món thì có gì quan trọng.” Nói rồi nàng vung tay, “tõm” một tiếng ném thẳng nó xuống Thái Dịch Trì phía sau: “Nương nương không còn việc gì, tần thiếp xin cáo lui.” Dứt lời, nàng quay người bỏ đi.
Hoán Bích tức đến tái mặt, nói: “Trên đời lại có hạng người như thế! Người ta có lòng tốt trả đồ cho nàng, vậy mà nàng không biết điều đến thế. Quả nhiên xuất thân thấp hèn, chẳng hiểu lễ nghĩa!” Nàng lại lẩm bẩm: “Cũng chẳng biết Hoàng thượng thích nàng ta ở điểm nào, đã chẳng phải đẹp nhất, tính tình lại còn xấu.”
Ta thản nhiên mỉm cười: “Ngươi tức làm gì? Đồ của nàng ta, muốn xử trí thế nào là việc của nàng ta, chẳng đáng để chúng ta nổi giận.”
Hoán Bích vẫn chưa nguôi giận, nói với ta: “Tiểu thư nhìn cách ăn mặc của nàng ta kìa. Viên hổ phách trên sợi dây kia đáng sợ chết đi được, bên trong lại có một con ong. Còn đá mắt hổ trên trâm cài đầu, trông như mắt hổ thật. Quả đúng là xuất thân từ nữ nhân thuần dưỡng thú.”
Ta im lặng giây lát rồi nói: “Dẫu nàng ta thất lễ, ngươi cũng không cần cay nghiệt như vậy. Chỉ nhìn viên hổ phách trên sợi dây kia là biết nàng ta được sủng đến mức nào. Một Thường Tại nho nhỏ có thể dùng viên hổ phách tàng ong ấy sao?”
Hoán Bích hơi trầm lặng, hồi lâu sau mới thoáng nở nụ cười khinh miệt kín đáo: “Dẫu được sủng ái đến đâu, theo tổ chế cũng không được sinh con.”
Ta không đáp lời Hoán Bích, chỉ lặng lẽ nhìn bóng Diệp Lan Y, trong lòng cũng kinh ngạc. Nhưng vẻ mặt nàng vừa rồi không giống cố tình làm bộ làm tịch để thất lễ với ta; dường như nàng thật sự chẳng coi những món châu ngọc ấy ra gì, xem như vật ngoài thân. Tấm lưng thon dài của nàng toát lên khí chất kỳ lạ, cứng cỏi, khác hẳn vẻ yếu mềm thướt tha của nữ nhân bình thường. Ta không khỏi âm thầm lưu tâm.
Chú thích:
① Trích bài “Sướng thi” của Đỗ Mục, nhà thơ đời Đường: “Tự trách đi tìm xuân quá muộn, chẳng cần buồn tủi oán tiết xuân. Gió dữ cuốn hết sắc đỏ thắm, lá xanh rợp bóng, quả phủ đầy cành.” Ghi chép đời Đường, Tống kể rằng khi còn trẻ, Đỗ Mục từng du ngoạn Hồ Châu, gặp một thiếu nữ hơn mười tuổi vô cùng xinh đẹp, bèn hẹn với mẹ nàng rằng hãy đợi ông mười năm, nếu ông không trở lại thì hãy gả nàng đi. Mười bốn năm sau, Đỗ Mục quả nhiên làm thứ sử Hồ Châu, nhưng thiếu nữ ấy đã lấy chồng sinh con. Đỗ Mục buồn bã làm bài thơ này.