Thái phi thấy ta trầm tư, bèn nắm tay ta hỏi: “Hoàn nhi, trước kia khi còn ở khuê phòng, nàng đón Thất Tịch thế nào?”
Ta nâng chùm nho trong tay, bóc từng quả, miệng cười đáp: “Trước kia ở nhà, các ma ma thường kể chuyện cho chúng ta nghe. Thật ra kể đi kể lại cũng chỉ là chuyện Ngưu Lang Chức Nữ gặp nhau bên sông Ngân Hà. Ăn tối xong, đợi trời tối, chúng ta sẽ cùng các tỷ muội trong khuê các chơi trò khất xảo. Trước tiên là ăn cơm khéo, mấy nhà nữ quyến tụ tập với nhau ăn bánh chẻo đã gói sẵn từ sớm. Thật ra trong bánh đã đặt một đồng tiền, một cây kim hoặc một quả táo đỏ, lần lượt gói vào ba chiếc bánh khác nhau. Trước khi khất xảo, mỗi người ăn một chiếc, xem mình ăn trúng thứ gì. Ai ăn trúng tiền thì có phúc, trúng kim thì khéo tay, trúng táo thì sớm lấy chồng. Sau đó phải thờ Chức Nữ, dùng hoa quả tươi đúng mùa để dâng cúng, có đài sen, ngó sen trắng, củ ấu đỏ, nho đều được. Tiếp đó là thắp hương lễ bái, thành tâm khấn nguyện, mong sau này tìm được lang quân như ý, cũng cầu cho mình khéo tay khéo lòng, mọi việc thuận lợi. Thắp hương xong, các cô nương sẽ xỏ kim dưới trăng để ‘đấu khéo’, cầu Chức Nữ ban cho kỹ nghệ khéo léo; hoặc tụ tập lại, cầm chỉ ngũ sắc, soi dưới ánh đèn rồi xỏ qua lỗ kim. Ai có thể một hơi xỏ qua bảy lỗ kim thì gọi là đắc xảo, được xem là ‘bàn tay khéo’; ai không xỏ đủ bảy lỗ thì gọi là ‘thua khéo’, phải chịu búng mũi cho mọi người cười. Hoặc bắt một con nhện bỏ vào hộp, hôm sau mở hộp ra, nếu thấy nó giăng tơ thì được coi là đắc xảo.” Ta cười khúc khích: “Nhưng nhện khó bắt, chúng ta lại sợ bẩn nên rất ít khi đi tìm.”
Trước kia, mỗi năm khi còn trong khuê các, ta cùng Mi Trang, Thải Nguyệt, Hoán Bích, Lưu Châu, Phân Nhi hoặc các tỷ muội nhà khác đều chơi những trò như vậy. Thường thì chưa tới tháng Sáu đã mong ngóng Thất Tịch, ngày ngày bấm ngón tay đếm ngày. Hôm ấy có thể vui chơi suốt cả buổi tối; các nhũ mẫu vốn nghiêm khắc răn dạy, luôn theo sát từng bước cũng chẳng đến quản giáo hay can thiệp lấy nửa lời.
À phải rồi, ngày Thất Tịch còn làm “quả khất xảo” nữa. Hoán Bích khéo tay nhất, chỉ dùng dầu, bột, đường và mật ong thông thường đã có thể làm ra đủ loại bánh quả tinh xảo đáng yêu, thơm ngọt, ăn mãi không chán.
Thời khắc tươi đẹp như thế, vậy mà cũng thoáng chốc đã qua, chẳng bao giờ trở lại nữa.
Điều ta không kể là năm xưa trong cung, Thất Tịch của ta chỉ là ở bên quân vương, dự tiệc vui và ca múa mà thôi. Ngày lễ như thế, đêm nào cũng ca múa rộn ràng, đêm nào cũng say sưa, xa hoa bất tận.
Nghĩ đến đây, lòng ta bất giác có chút buồn bã, cũng chạnh lòng nhớ lại chuyện cũ.
Thư Quý thái phi chỉ vào Tích Vân, cười nói: “Trước kia hai chúng ta ở Bãi Di. Nữ tử Bãi Di thích ca hát nhảy múa nhất. Đêm Thất Tịch thật ra cũng là đêm trai gái trong tộc hát đối trao tình. Thường thường, bên bờ sông người ta đốt từng đống lửa trại, nam nữ cách dòng nước cất tiếng hát tình ca cho nhau. Nếu đôi bên tâm đầu ý hợp, người nam sẽ vượt sông nắm tay người nữ, cùng khiêu vũ trước mặt tộc nhân, ngụ ý từ nay về sau tình sâu không đổi, lòng yêu chẳng dời.”
Nam nữ Bãi Di xưa nay đều một lòng một dạ, phong tục lại thuần phác hào sảng. Bất kể nam nữ già trẻ, ai nấy đều thẳng thắn, phóng khoáng, có thể không chút e dè theo đuổi người mình ưng ý, thường dùng hát đối để trao tình, khác hẳn với phong tục bảo thủ của vùng Trung Nguyên, coi trọng mệnh lệnh cha mẹ và lời mai mối.
Ta khẽ “ủa” một tiếng, tò mò hỏi: “Vậy nếu hôm ấy trời mưa thì sao? Chẳng phải không thể đốt lửa trại, cũng chẳng thể hát đối nữa ư?”
Thư Quý thái phi dường như cũng vô cùng hoài niệm những năm tháng ấy: “Người Bãi Di gọi mưa rơi vào ngày Thất Tịch là ‘mưa tương tư’ hoặc ‘lệ tương tư’, vì cho rằng đó là do Ngưu Lang Chức Nữ gặp nhau mà thành, nên còn gọi là mưa lành. Nếu trời đổ trận mưa lành ấy thì buổi hội bên lửa trại đương nhiên phải dời lại. Hơn nữa, ngày Thất Tịch chim khách thường đặc biệt ít. Các cụ trong tộc bảo chúng đều lên trời bắc cầu Ô Thước rồi.”
Ta thấy lời giải thích ấy thú vị, bèn hỏi: “Người Bãi Di cũng truyền thuyết Ngưu Lang Chức Nữ, chim khách bắc cầu ư?”
“Thuở ban đầu vốn không có, sau này người Bãi Di qua lại với vùng Trung Nguyên, truyền thuyết ấy mới dần dần lan đến.” Thư Quý thái phi nhớ ra chuyện thú vị, nụ cười càng rạng rỡ: “Đêm ấy, nhiều thiếu nữ chưa đến tuổi hát đối thường lén trốn một mình dưới giàn bí mọc um tùm. Tương truyền, nếu giữa đêm khuya thanh vắng nghe được những lời thì thầm của Ngưu Lang Chức Nữ lúc gặp nhau, thì thiếu nữ đang chờ gả ấy sau này sẽ có được tình yêu son sắt, cùng người mình yêu bạc đầu giai lão.”
Ta che miệng cười: “Thật đúng là chuyện bịa đặt, làm sao có người nghe lén được lời thì thầm lúc Ngưu Lang Chức Nữ gặp nhau chứ? Họ đang bận đoàn tụ trên cầu Ô Thước, làm gì có thời gian xuống nhân gian.”
Thư Quý thái phi cười nói: “Đâu phải Ngưu Lang Chức Nữ thật, chẳng qua là đôi nam nữ hát đối thành công trốn vào nơi khuất người để nói lời thì thầm thôi.”
Nghe thấy thú vị, ta cũng mím môi cười. Tích Vân ngừng giặt áo, đi lại góp chuyện: “Còn nữa, sáng ngày mùng Bảy tháng Bảy, chúng ta phải dậy sớm. Các cụ trong tộc bảo hôm ấy Thất Tiên Nữ sẽ xuống trần tắm gội; uống nước tắm của họ thì có thể trừ tà chữa bệnh, kéo dài tuổi thọ. Nước ấy gọi là ‘song thất thủy’. Vì có những công dụng như vậy nên vào ngày này, vừa lúc gà trống cất tiếng gáy, người ta đã tranh nhau ra bờ sông lấy nước. Lấy về rồi đựng vào vò mới, để dành uống dần sau này.”
Tích Vân cười nhìn Thư Quý thái phi, nói: “Trước kia thái phi nghịch ngợm nhất, sáng nào cũng dậy sớm nhất, kéo ta đi lấy nước bên sông đầu tiên.”
Thư Quý thái phi cười nói: “Chuyện thuở thiếu thời mà ngươi còn nhớ rõ thế, lại đem ra trêu ta.”
Tích Vân cười lớn: “Chuyện thuở thiếu thời thường là những chuyện vô tư nhất. Về sau vào cung rồi, làm gì còn được tự tại như thế.”
Thư Quý thái phi thoáng vẻ ngẩn ngơ man mác, như vương một nỗi buồn nhẹ phảng phất niềm vui, phảng phất thương tâm. Nhưng nét ấy cũng chỉ thoáng qua, tựa làn sương mỏng buổi sớm trước khi mặt trời ló dạng. Người nói: “Mỗi dịp Thất Tịch sau này trong cung đều do Tiên đế ở bên ta. Hai người lặng lẽ bên nhau, uống trà một lúc, chuyện trò một lúc. Hoặc ta gảy khúc ‘Trường Tương Tư’, Tiên đế thổi khúc ‘Trường Tương Thủ’, tấu chung một khúc như vậy, rồi cứ yên lặng ngắm nhìn nhau là đã tốt lắm rồi. Chỉ là… Tiên đế đã ra đi, chỉ còn ta, kẻ chưa chết, sống lay lắt nơi trần thế. Không biết dưới chín suối, Tiên đế có thấy cô quạnh vì thiếu người bầu bạn không?”
Ta biết Thư Quý thái phi đau buồn vì Tiên đế băng hà, bèn an ủi: “Nếu lúc Tiên đế qua đời, thái phi tuẫn tiết theo người, thì dưới chín suối Tiên đế mới chẳng thể yên lòng. Tiên đế hết lòng yêu thương thái phi, dĩ nhiên trong lòng cũng mong thái phi và Thanh có thể tiếp tục sống thật tốt sau khi người ra đi, được an lòng vui vẻ mới phải.”
Thư Quý thái phi chỉ nhìn đăm đăm về phía chân trời xa xăm tối đen. Rất lâu sau, người buồn bã thở dài một tiếng, thê lương nói: “Nếu không vì chuyện bất đắc dĩ của ta, e rằng tấm thân tàn úa này đã theo Tiên đế đi từ lâu rồi.”
Ta nghĩ ngợi một lát, chăm chú nói: “Thái phi đã có điều bất đắc dĩ, vậy xin hãy vì điều ấy, cũng vì Thanh, mà sống thật tốt. Hoàn nhi biết, nếu không có thái phi, dẫu Thanh có được chút an vui nào thì cả đời rốt cuộc cũng sẽ thất vọng, buồn tẻ.”
Thư Quý thái phi chợt quay người, nhìn ta thật sâu, thần sắc dần trở nên hiền từ, dịu giọng nói: “Hoàn nhi, Thanh nhi có nàng là phúc lớn nhất của nó.”
Tim ta khẽ rung lên, mặt nóng bừng. Ta bèn thu tay hành lễ, chân thành nói: “Có thể gặp được Thanh cũng là phúc lớn nhất của Hoàn nhi.”
Thư Quý thái phi vội đỡ ta đứng dậy, khẽ thở phào một hơi dài, đôi mắt tràn đầy vẻ yêu thương hiền hậu.
Thấy trăng đã lên giữa trời, cũng không còn sớm nữa, ta mới đứng dậy cáo từ.
Ánh trăng tuy trong sáng, sao trời cũng lấp lánh rực rỡ như kim cương. Nhưng rốt cuộc cũng chỉ là trăng thượng huyền, không đủ soi sáng đường đi, nên ta xách một chiếc đèn gió nhỏ, chậm rãi đi về.
Ánh trăng phủ xuống như làn sương trắng nhạt. Đường núi gập ghềnh, lại lắm đá lớn, ta đi hết sức cẩn thận. Thỉnh thoảng nghe tiếng chim nào đó vụt bay qua, kêu “chít” một tiếng rồi đột ngột vút lên thật cao, âm thanh vang dội, chói tai trong núi rừng vắng lặng.
Dẫu đã quen thuộc con đường này, ta vẫn cẩn thận. Đang tập trung bước đi, bỗng sau lưng vang lên tiếng “bốp”, có người vỗ lên vai ta. Bóng núi quanh đó tối tăm, đá lởm chởm như thú dữ. Tim ta đập thình thịch, thất thanh kêu lên: “Ai vậy?!”
Trước mắt ta lại là đôi mắt mang ý cười, quen thuộc và ấm áp đến thế. Lòng ta chợt bình ổn, vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ, nhào vào lòng chàng, hỏi: “Sao chàng lại đến đây?”
A Tấn đứng bên cạnh cười hì hì đáp: “Trong cung vốn đang mở tiệc, vương gia giả vờ say rượu, Hoàng thượng mới bảo mau đưa ngài về phủ. Ai ngờ vừa vào phủ, thấy người trong cung đi rồi, cơn say cũng lập tức tỉnh hẳn, ngài vội vã chạy đến đây.”
Thấy A Tấn ở đó, ta vội rời khỏi lòng Huyền Thanh, chỉnh lại y phục. Trong lòng vui mừng, nhưng ngoài miệng lại trách: “Đồ điên, đường núi ban đêm khó đi nhất.”
Chàng ghé sát lại, khẽ nói bên tai ta: “Ta muốn gặp nàng.”
Mặt ta đỏ lên, quay đầu nguýt chàng: “Muốn gặp ta là phải đến sao? Không đến thì có gì quan trọng đâu? Có ai đang đợi chàng chứ.”
Chàng véo tai ta, cười nói: “Nàng đâu có đợi ta — nói dối cũng chẳng biết, tai nóng thế này.”
Ta đang định cãi lại thì chợt nhớ chuyện vừa rồi, bèn đấm lên vai chàng một cái, nói: “Sao lúc nãy chàng lại dọa ta như thế? Suýt nữa thì làm ta sợ chết khiếp.”
Chàng cười ha hả: “Ai đi đường mà tập trung đến mức chỉ nhìn đường như nàng, đến cả ta đi phía sau cũng chẳng hay biết.”
Ta chẳng buồn để ý đến chàng, chỉ nói với A Tấn: “Ngươi cũng chẳng ra gì, chỉ biết hùa theo chủ tử làm loạn.”
A Tấn chắp tay xin tha, cười toe toét: “Nương tử đừng giận, nể tình vương gia muộn thế này vẫn ra đây đi ạ.”
Ta khẽ cười, dịu giọng nói: “Ai giận chứ.”
Lúc này Huyền Thanh mới lên tiếng: “Thấy nàng đi một mình, ta không yên tâm nên mới đi theo.”
Khóe môi ta bất giác cong lên thành nụ cười, khẽ đáp: “Ta đương nhiên hiểu.” Rồi hỏi: “Chàng còn đến An Tê Quán không? Trước tiên đi thỉnh an Thái phi nhé.”
Chàng “ừ” một tiếng, đưa chiếc đèn gió trong tay cho A Tấn, dặn: “Ngươi đích thân đưa nương tử về, ta đi thỉnh an Thái phi trước.” Chàng nhìn ta, giữa mày mắt đều ánh lên niềm vui, khẽ nói: “Nàng đợi ta về.”
Ta ngượng ngùng cúi đầu, khẽ đáp: “Được.” Chàng bèn một mình đi về phía An Tê Quán. Nhìn chàng bước đi xa dần, cứ đi được vài bước lại ngoái đầu nhìn một lần, ta mới cùng A Tấn chầm chậm trở về chỗ mình.