Ngày hôm sau khi về nhà, Hạ Thiên Thương đến thăm. Hàn huyên đôi câu, hắn bỗng dưng hỏi Vân Diệp: “Hầu gia có giao tình sâu đậm với Đạo môn, có biết vì sao chỉ trong một đêm họ lại đổi ý, đồng ý đưa ruộng đất của đạo quán vào phạm vi quản lý của chế độ tô dung điều không? Họ còn hết sức nhận tội với bệ hạ, nói trước kia Đạo môn ích kỷ tư lợi, đã xuất gia mà chẳng biết giảm bớt nỗi khổ của bá tánh, trái lại còn thành sâu mọt hút cạn nguồn thu của quốc gia, tội nghiệt sâu nặng. Nay họ đã tỉnh ngộ, bằng lòng phân chia ruộng đất của đạo quán theo số lượng đạo nhân, dựa theo cách phân điền vĩnh nghiệp và khẩu phần điền; đồng thời cũng sẵn lòng nộp tiền cho triều đình để chuộc phần lao dịch. Dù sao người xuất gia đi làm lao dịch cũng quả thực có phần khó xử.”
“Bệ hạ đồng ý chưa?” Vân Diệp có vẻ chẳng hề ngạc nhiên, như thể mọi hành động của Đạo môn đều nằm trong dự liệu của hắn.
“Bệ hạ đang sai Bộ Hộ và Bộ Công tính toán, bản thân cũng bàn bạc, cân nhắc lợi hại với Phòng tướng, Đỗ tướng. Nhưng theo ta thấy, khả năng triều đình chấp thuận rất lớn. Lần này Đạo môn đã chiếm hết tiên cơ. Không biết họ hạ quyết tâm lớn như vậy từ khi nào, ta thật lấy làm lạ, trước đó chẳng có chút dấu hiệu nào.”
Ở bên nhau lâu ngày, Vân Diệp mới phát hiện Hạ Thiên Thương thật ra là kẻ rất kén chọn. Nhà họ Vân có hàng chục loại bánh ngon, vậy mà hắn chỉ ăn món bánh hoa quế đơn giản nhất, chẳng buồn nhìn những loại khác. Mẹ hắn thì lại chỉ ăn bánh kem. Hắn chưa bao giờ mang loại bánh nào khác về nhà. Lần này cũng vậy, quản gia chẳng cần dặn dò đã tự đổ đầy chiếc giỏ hắn mang đến, đặt lên chiếc bàn bên cạnh.
“Mật thám như ngươi chẳng đạt chuẩn gì cả. Suốt ngày thần thần bí bí thì có ích quái gì? Tin tức nào ra hồn cũng chẳng dò la được. Thật đáng buồn.”
“Bệ hạ cũng nói thế. Bởi vậy ngu huynh mới đến thỉnh giáo Vân hầu, để biết thêm được bao nhiêu thì còn có cái mà bẩm báo với bệ hạ.” Tiếng “ngu huynh” của Hạ Thiên Thương thốt ra trôi chảy tự nhiên, chẳng chút ngần ngại. Trước đây hắn luôn tự xưng là “hạ quan”.
“Số người tham gia kỳ thi lớn lần này của thư viện, ngươi không nhận ra thiếu một người à? Một học sinh nội trú nổi danh như thế mà ngươi cũng không phát hiện sao?”
“Ý ngài là Lý Thuần Phong? Hắn chỉ là một tiểu đạo sĩ tập sự, chưa có bản lĩnh ấy đâu. Sư phụ hắn là Viên Thiên Cang còn chẳng làm được.” Hạ Thiên Thương bình thản đáp lời Vân Diệp.
“Danh vọng thường bị sự thật đập tan không còn mảnh vụn. Mà toán học là môn học chân thực nhất. Lý Thuần Phong học ở thư viện ba năm, chuyên tâm nghiên cứu toán học. Ta nhớ trước đây từng lấy ruộng đất của quán Lão Quân làm ví dụ để tính toán trong lớp, kết quả phát hiện một chuyện thú vị: giữa chính sách thuế và ruộng đất của triều ta có một kẽ hở lớn. Chỉ cần dùng cách hợp lý là có thể trốn được rất nhiều thuế. Thuế ruộng tưới nước và ruộng khô vốn là hai khái niệm khác nhau. Giá một mẫu ruộng tưới nước gấp tám lần ruộng khô, nhưng sản lượng chỉ nhỉnh hơn ruộng khô một mẫu có chút ít. Sau khi trừ thuế, thu hoạch còn lại từ ruộng tưới nước chỉ nhiều hơn thu hoạch của ruộng khô sau khi nộp thuế ba phần mười. Ngươi nói xem nên trồng ruộng tưới nước hay ruộng khô?”
Hạ Thiên Thương ngơ ngác nói: “Ai nấy đều tranh ruộng tưới nước, ai nấy cũng trồng ruộng tưới nước, khiến giá loại ruộng bậc nhất này tăng vọt. Nhất là bây giờ, các thế gia quyền quý ở Trường An đều rất giàu có, giá ruộng tưới nước chắc còn tăng nữa. Nhưng chuyện này thì liên quan gì đến hành động lần này của Đạo môn?”
“Liên quan gì à? Đạo môn bán ruộng tưới nước của mình với giá cao, rồi mua vào thật nhiều ruộng khô. Theo quy định về khẩu phần điền, nếu một người sở hữu năm mẫu ruộng nước thì một trăm mẫu khẩu phần điền sẽ giảm còn năm mươi mẫu. Nếu trong khẩu phần điền không có ruộng nước, người đó sẽ được chia một trăm hai mươi mẫu ruộng khô, thậm chí còn nhiều hơn. Ruộng khô mới khai khẩn trong vòng ba năm không phải nộp thuế. Đại Đường quy định chỉ khi trồng ngũ cốc, dâu gai hoặc rau củ trên đó mới bắt đầu thu thuế. Họ chẳng định trồng những thứ ấy; ngô, khoai tây và các loại cây trồng mà triều đình vừa quy định, họ cũng không trồng. Vậy ngươi thu thuế ở đâu?”
Mắt Hạ Thiên Thương như sắp hiện ra vòng xoáy. Hắn đấm mạnh lên trán, nói: “Chẳng lẽ họ không ăn cơm?” Nói xong, hắn lại tự đấm mình một cái, lớn tiếng nói: “Được, ta thừa nhận vừa rồi mình nói ngu. Họ dùng tiền ra chợ mua, nhưng không trồng lương thực, rau củ, dâu gai, chẳng lẽ lại trồng cỏ?”
“Ngươi nói đúng, họ chính là định trồng cỏ. Có loại cỏ dùng làm thức ăn cho ngựa, bán cho triều đình là kiếm được lời. Ngươi biết cỏ linh lăng loại tốt nhất giá bao nhiêu không? Có loại cỏ vừa hay chữa được một chứng bệnh nào đó, giá trong hiệu thuốc đắt lắm. Cái lợi lớn nhất là chẳng cần nộp thuế nông nghiệp. Thuế thương nghiệp ba mươi lấy một của triều ta, trong mắt họ thì đáng cái thá gì! Thuế đất đã bị bọn họ hạ xuống mức thấp nhất, thậm chí chẳng còn đồng nào, thế mà còn mặt mũi mở miệng với triều đình, đòi dùng tiền của để chuộc lao dịch. Cái tên Lý Thuần Phong đáng ghét này, lợi lộc gì cũng muốn vơ.” Vân Diệp nói đầy kích động, nhưng vẻ mặt lại vô cùng bình tĩnh.
Mồ hôi Hạ Thiên Thương ròng ròng chảy dọc cằm. Hắn run giọng nói: “Có xe đi trước thì sau sẽ có vết bánh xe. Bọn đạo sĩ kia độc địa như vậy, đám trọc đầu cũng dám bắt chước. Lỡ lan đến bá tánh thì Đại Đường còn lương thực đâu mà ăn!” Nói xong, hắn kêu lên quái dị rồi định chạy ra ngoài.
“Hoảng cái gì? Ngươi tưởng quan viên trong triều không nhìn ra trò vặt này à? Đọc sách mà rơi nước mắt, lo hộ người xưa. Ngồi yên ăn hết bánh hoa quế đi.”
“Ngài biết gì đâu. Vương Khuê, Tiêu Vũ và mấy vị lão đại nhân ấy đang vui mừng khôn xiết, nói chỉ cần đưa ruộng đất của Đạo môn vào phạm vi quản lý của triều đình thì Phật môn sẽ chẳng chống đỡ nổi một mình, đây là đại thắng của triều đình. Họ đã về nhà viết biểu chúc mừng dâng lên bệ hạ rồi.”
“Ta đâu có nói mấy vị lão đại nhân ấy. Họ đều là người chính trực, cương trực, ai mà nghĩ đến mưu mô quỷ quyệt của Đạo môn. Nhưng vẫn còn những người khác, họ đâu phải hạng ăn không ngồi rồi. Thư viện đã dạy dỗ họ suốt ba năm. Nếu chút thủ đoạn này mà họ cũng không đối phó nổi, ta sẽ ấn từng đứa xuống chậu nước dìm chết. Lý Thuần Phong học cũng khá, nhưng hắn không phải người giỏi nhất. Tưởng học được toán là có thể tung hoành thiên hạ à? Vớ vẩn. Học vấn là sự tích lũy của nhiều mặt; riêng chuyện chạy đường dài thì người què đã kém người bình thường ba phần rồi.”
Hạ Thiên Thương vẫn đứng ngồi không yên, mông vặn vẹo trên ghế như thể bị trĩ. Một lúc lâu sau hắn mới nặn ra được một câu: “Học sinh thư viện hiện giờ chỉ đang kiến tập chính sự, chưa chắc đã được xem những văn thư quan trọng như vậy.”
“Bớt lo hộ chúng đi. Đám khốn ấy còn moi được cả đề thi ta chuẩn bị cho ngày hôm sau. Tâm tư nhỏ nhặt của cấp trên, chúng không đời nào không nhìn thấu. Huống hồ đám học sinh này đang đầy lòng muốn báo đáp quốc gia, nắm bắt tin tức là việc hàng đầu của chúng. Chúng sẽ biết thôi.”
“Không thể lén xem, đó là điều kiêng kỵ. Nếu chúng lén xem thì sẽ làm hỏng quy củ. Dù lập công cũng bị bệ hạ trách phạt, các vị đại nhân kia cũng sẽ khinh chúng.”
“Ai bảo chúng phải lén xem? Đề thi của ta cũng đâu phải do chúng lén xem. Dò la tin tức đâu có trái quy củ triều đình, chẳng phải việc ngươi làm cũng là thế sao?”
Thấy Vân Diệp chẳng bận tâm, Hạ Thiên Thương cũng dần yên lòng. Gạt chuyện triều chính phiền phức sang một bên, hai người uống trà, ăn bánh, kể cho nhau nghe những chuyện kỳ lạ ở chợ Trường An, đặc biệt là chuyện thần tiên ma quái, chủ đề đang rất thịnh hành ở Trường An dạo gần đây.
Ai cũng biết làm trò ảo thuật, chỉ là mỗi người có một cách khéo léo riêng. Một người thông minh hết lần này đến lần khác dùng trí tuệ thách thức quyền uy, bất kể thủ đoạn có bẩn thỉu hay không, cũng luôn khiến bá tánh reo hò cuồng nhiệt. Thách thức quyền uy là chuyện ai cũng từng làm trong mơ; nếu ngoài đời xuất hiện một người như thế, người đó chính là anh hùng.
Gần đây Trường An được thần Phật chiếu cố hết mực. Phật gia hào quang vạn trượng giáng thế, hoa đào từ trên trời rơi xuống, hương thơm nồng nàn lan tỏa bốn phía, khiến đám đàn ông đàn bà ngu muội trong thành Trường An dập đầu bái lạy, mừng đến rơi nước mắt, gần như phát cuồng. Thế nhưng bà nội Vân Diệp, người vốn luôn rất hứng thú với chuyện Phật sự, lại không vui chút nào.
Gần đây, một nhà giàu không rõ danh tính đã một hơi mua mất sáu mươi chiếc gương kính của nhà họ Vân, toàn là gương soi toàn thân cao bằng người. Hoa đào nở muộn trong nhà kính cũng bị người ta trả giá cao mua mất. Quá đáng hơn nữa, long diên hương mà Xứng Tâm vất vả lắm mới điều chế được cũng bị người ta dùng vàng mua sạch.
Những chuyện ấy chưa là gì. Lạ nhất là khách hàng thà trả giá cao gấp ba lần cũng yêu cầu nhà họ Vân giữ kín ba vụ mua bán này: ngoài gia chủ và người trực tiếp giao dịch, không được để ai khác biết. Nhà họ Vân nổi tiếng giữ chữ tín trong chuyện làm ăn ở Trường An. Đã vì tham tiền mà ký thỏa thuận thì nhất định sẽ giữ kín bí mật. Bà cụ vừa mới bắt đầu quán xuyến gia đình đã có mối làm ăn tốt như vậy tìm đến, đương nhiên rất vui; chút yêu cầu của khách hàng chẳng đáng gì.
Ngày Phật gia giáng thế, hôm đầu tiên bà nội Vân còn ngồi xe ngựa đi lễ bái. Vừa nhìn thấy hoa đào trên đất, bà lập tức mất hứng, bảo phu xe đánh xe về nhà. Cô a hoàn đi cùng bà đến xem Phật gia vừa mới nói một câu đã bị bà cụ tát hai cái. Cô bé bĩu môi, miễn cưỡng về nhà; gặp anh trai thì còn mách rằng bà nội đánh mình.
Nhà họ Vân bị vàng bạc tiền tài che mắt, bịt miệng, chỉ đành trốn trong kho báu vừa đếm vàng vừa chửi mấy câu, chẳng làm được gì khác. Nhưng trên đời đâu chỉ nhà họ Vân mới có người thông minh. Phó Dịch, Thái Sử Thừa, cũng rất sáng suốt; ông nhìn thấu sự giả dối của Phật môn từ tận xương tủy, nên chẳng tin có Phật gia nào giáng thế cả, định đến đối thoại với Phật gia ở cự ly gần.
Các hòa thượng chùa Tiến Phúc không chịu, nói Phật gia đã về Tây Thiên rồi, vừa rồi chỉ tình cờ đi ngang qua Trường An, để lại chút thần tích nhằm xoa dịu lòng những thiện nam tín nữ. Họ còn chế nhạo Phó Dịch không biết tự lượng sức mình, bảo ông coi chừng Phật gia giáng tai họa, sau này sẽ bị đày xuống địa ngục Vô Gián chịu khổ.
Chùa Tiến Phúc cũng là chùa của hoàng gia, một Thái Sử Thừa nhỏ nhoi như Phó Dịch không thể tùy tiện đi vào. Ông đành đi dọc bức tường ngoài, định tìm chỗ nào thấp thấp để trèo vào. Thấy bá tánh đang nhặt những cánh hoa đào đã héo dưới đất, vẻ mặt ông cũng mờ mịt. Nhìn lá rụng bay đầy trời, ông không hiểu sao giữa tiết cuối thu lại có hoa đào.
Bất đắc dĩ trở về nhà, ông mới phát hiện Viên Thiên Cang của Tư Thiên Giám đã ngồi đó từ lâu. Ông ta chẳng nói một lời, nhưng trong chiếc bình hoa trên bàn lại cắm một cành hồng hạnh; nụ hoa hồng phấn còn e ấp chưa nở, trông giữa ngày thu khiến người ta thấy phấn chấn hẳn lên. (Còn tiếp…)
ps: Tiết thứ nhất