Mồng sáu Tết, nhà họ Vân đóng chặt cổng, từ chối mọi cuộc viếng thăm. Sáng sớm, Tân Nguyệt đã cùng Lý An Lan bụng mang dạ chửa tất bật tiếp đón. Ngay hôm qua, đoàn buôn cuối cùng từ thảo nguyên trở về cũng đã bình an vào trang viên. Ngày Tết, chợ cũng nghỉ ba hôm; trong ba ngày này, nhà họ Vân không tiếp khách ngoài.
Tân Nguyệt hết lần này đến lần khác chỉnh cho đám a hoàn treo ngay ngắn những chiếc đèn lồng lớn trước cổng, đến trán đã lấm tấm mồ hôi. Hôm nay không dám lơ là; xem xong đại sảnh còn phải qua nhà bếp kiểm tra. Các đầu bếp nữ ở trang viên trong thành đều được gọi về nhà, chỉ để chuẩn bị tiệc hôm nay. Cứ ba năm một lần, nhà họ Vân lại triệu hồi toàn bộ chưởng quỹ và gia tướng đang ở nơi khác về, báo cáo thành tích ba năm qua, đồng thời ghi chép tường tận phong tục, phong cảnh địa phương. Lần trước Vân Diệp không có nhà, bà nội thay gia chủ cảm tạ họ đã vất vả suốt ba năm. Tiệc tuy cũng náo nhiệt, nhưng các chưởng quỹ vẫn hơi tiếc, dù sao gia chủ cũng vắng mặt.
Năm nay thì khác, gia chủ không phải ra trận, đã sớm ở nhà chờ mọi người trở về. Có được trở thành cung phụng trong nhà hay không còn phải chờ Hầu gia lên tiếng. Đàn ông đã nói thì còn đáng tin hơn đàn bà lập giấy cam kết.
Lưu Đức Công, chưởng quỹ Lĩnh Nam, lúc này đang trò chuyện với Hầu gia trong thư phòng. Lưu Tiến Bảo đứng ngoài cửa, lão Giang ôm một cây nỏ mạnh ngồi ngủ gật trên nóc nhà. Cả người lão vùi trong chiếc áo da cừu dày cộp, trông có vẻ lơ đãng, nhưng đôi tai vẫn cảnh giác lắng nghe động tĩnh xung quanh.
“Lão Lưu, những năm qua để ông chịu khổ ở nơi hẻo lánh như Lĩnh Nam, vất vả cho ông rồi. Không ngờ mấy năm ông nhọc nhằn ở đó lại đem về cho nhà khoản lợi lớn đến thế, thật ngoài dự liệu của ta.”
“Hầu gia, đó là việc lão nô nên làm. Trong nhà chưa từng bạc đãi lão nô dù chỉ chút ít, lão nô sao dám không dốc sức đến chết.”
“Ông cũng là đại chưởng quỹ uy danh một phương, thân phận nô tịch đã được xóa từ lâu, sao cứ mở miệng là lão nô thế? Nghe mà nổi cả rôm.” Vân Diệp ghét nhất cái tật này của đám người ấy. Đang yên đang lành làm dân tự do không chịu, cứ nhất quyết xin vào làm nô. Đã đành tự mình làm nô tài, nguyện vọng lớn nhất còn là con trai cũng được làm gia thần nhà họ Vân như mình.
“Hầu gia, ở Trường An lão nô có thể nói là chẳng còn bà con thân thích. Trong nhà chỉ có bà vợ già và đứa con trai. Thằng bé Tình Nhi tính tình vốn yếu đuối, nếu không có trong nhà chống lưng, lão nô có kiếm cho nó cả vạn quan gia sản cũng chẳng giữ nổi, biết đâu còn thành nguồn cơn tai họa. Xin ngài thương cho lão nô chỉ còn chút máu mủ này, nhận nó vào nhà đi.”
“Được rồi, được rồi, nhà ta đâu thiếu một miếng ăn. Có điều cái tính nhát như thỏ đế của nó thì làm được việc gì? Đưa ra cửa hàng làm tiểu nhị, bị mấy bà mua hàng mắng thôi cũng khóc. Ta thật không hiểu sao một người cứng cỏi như ông lại sinh ra đứa con trai yếu đuối đến thế. Thôi, cứ ở nhà chăm sóc vườn hoa đi. Ta sẽ dặn Tiểu Nha các nàng không được bắt nạt Tình Nhi.”
Lão Lưu mừng rỡ, định quỳ xuống dập đầu tạ ơn thì bị Vân Diệp kéo đứng dậy. Sau khi ngồi xuống, Vân Diệp chợt nhớ ra một chuyện, bèn hỏi: “Lão Lưu, chuyện lập trạm trung chuyển trên doi cát ở cửa Trường Giang là chủ ý của ông phải không?”
“Hầu gia, lão nô đang định nói chuyện này. Chỗ đó đúng là nơi tốt. Lần đầu lão nô đi ngang qua, hòn đảo ấy chỉ rộng chừng mười trượng, chẳng thể gọi là đảo, chỉ là một đống cát. Nhưng đến lần thứ hai, đảo đã dài cả trăm trượng. Lần này trở về, lão nô đặc biệt ghé qua xem, phát hiện nó lại lớn thêm không ít. Hầu gia, đó là báu vật đấy! Bốn năm mà diện tích đã tăng hơn mười lần. Cứ lớn thế này, trăm năm sau chẳng biết sẽ rộng đến đâu.”
“Hầu gia, giờ ngài đến xin bệ hạ ban ân, lấy hòn đảo nhỏ đó về làm sản nghiệp nhà ta đi. Dù sao nơi ấy cũng hoang vu lắm, trên đảo chỉ có lau sậy. Với thể diện của Hầu gia, xin về chẳng khó. Đợi thiếu gia Bảo lớn lên, hòn đảo ấy làm bến cảng vận tải biển cũng chẳng thành vấn đề. Quan trọng nhất là vị trí quá đẹp, án ngay cửa Trường Giang, mỗi ngày thu cả vạn vàng cũng còn là nói ít.”
Vân Diệp nghe mà ngây người. Đây là người Đường thật sao? Cụm sản nghiệp đợt hai của nhà họ Vân, họ đã bắt đầu chuẩn bị rồi. Chuyện đảo Sùng Minh hình thành thế nào, ai hiểu rõ bằng hắn? Qua một nghìn năm, nó đã biến thành hòn đảo lớn bằng cả một huyện, được mệnh danh là “cửa ngõ Trường Giang, châu Doanh Châu biển Đông”, là đảo bồi tụ cửa sông lớn nhất thế giới, cũng là đảo cát lớn nhất thế giới. Toàn đảo địa thế bằng phẳng, đất đai màu mỡ, cây cối xanh tốt, sản vật phong phú, là vùng đất trù phú nổi tiếng. Có nên ra tay ngay bây giờ không? Khắc một chữ Vân thật lớn lên hòn đảo này?
Nhưng lão Lưu nghĩ đơn giản quá. Ra tay lúc này không phải quá muộn, mà là quá sớm. Phía đảo hứng dòng nước sông sẽ liên tục sụt lở, cát bị dòng nước cuốn ra phía sau. Trông thì hòn đảo đang lớn lên, nhưng vị trí của nó lại không ngừng thay đổi, cứ lấn mãi ra biển. Năm nay dựng một căn nhà giữa đảo, sang năm nó sẽ thành nhà nguy hiểm; không chạy đi thì căn nhà sẽ rơi xuống biển theo cát. Không được, năm nào cũng chuyển nhà chẳng phải ý hay.
Nhưng nghĩ đến đất đai cứ liên tục tăng thêm, Vân Diệp bỗng thấy đảo Sùng Minh hình như có thể tận dụng. Chẳng phải hiệu Tứ Hải lúc nào cũng đối đầu với mình sao? Sao cứ nhất thiết phải sống mái với hắn ở Nhạc Châu?
Thấy Hầu gia chìm vào trầm tư, lão Lưu mỉm cười đặt chén trà xuống rồi đi ra khỏi phòng, dặn Lưu Tiến Bảo rằng Hầu gia đang suy nghĩ, chưa gọi thì đừng quấy rầy.
Vân Diệp không ngẩn người lâu. Đến khi hoàn hồn, hắn thấy đèn lồng trong sân đã được treo lên. Tân Nguyệt cùng bà nội không ngừng chào hỏi các chưởng quỹ khác. Mọi người thấy Vân Diệp bước ra, lần lượt tiến lên thỉnh an, cử chỉ đúng mực, quy củ đâu ra đấy.
Đợi mọi người ngồi xuống, Vân Diệp đứng dậy nhìn mười bốn vị đại chưởng quỹ nhà họ Vân, cộng thêm lão Tiền và lão Phương, vừa tròn mười sáu vị quản sự có máu mặt. Họ quây quanh một chiếc bàn tròn lớn, chờ Vân Diệp lên tiếng huấn thị.
“Chẳng có gì nhiều để nói, người nào cũng giỏi cả. Các ông dốc hết tâm sức nuôi sống tên phá gia chi tử nổi danh khắp phố phường Trường An là ta. Khỏi phải bàn, lợi nhuận ở Lĩnh Nam đứng đầu. Chuyến này lão Lưu, Lưu Đức Công, giành vị trí thứ nhất. Ngọc bội loại này trong nhà chỉ có năm chiếc, một chiếc đã trao cho lão Trang. Của ông là chiếc thứ hai. Lần sau ai muốn lấy thì cứ vượt qua lão Lưu là được.”
Vân Diệp nói rất nhẹ nhàng, nhưng vẻ mặt lại nghiêm trang. Thấy hắn lấy miếng ngọc bội trắng chạm hoa văn mây ra, khom lưng, hai tay dâng cho lão Lưu, môi Lưu Đức Công run lên dữ dội. Ông ta lấy tay lau mạnh lên áo hai lượt rồi mới nhận lấy, giơ cao cho mọi người nhìn một lượt. Sau đó Tân Nguyệt đích thân buộc ngọc bội vào thắt lưng ông, bà nội cũng cúi người cảm tạ Lưu Đức Công vì đã vất vả suốt ba năm qua.
Phát ngọc bội xong, Vân Diệp vỗ tay nói: “Đồ của các ông còn tốt hơn của lão Lưu nhiều, toàn là vàng cả. Ta đặc biệt đổi tiền vàng từ Bộ Hộ. Đây là lứa tiền vàng đầu tiên của triều Trinh Quán, chế tác tinh xảo, không như miếng ngọc bội của lão Lưu là ta rảnh rỗi tự khắc, chẳng đáng tiền.”
Lão Lưu cũng mặt mày rạng rỡ nói: “Phải đó, chư vị huynh trưởng, năm nay tiểu đệ giành vị trí thứ nhất, ba năm vất vả đổi lấy miếng ngọc bội đáng giá năm quan tiền. Nhìn phần của các vị kìa, chậc chậc, tận một trăm đồng vàng!”
“Mẹ kiếp lão Lưu, được lợi còn khoe mẽ. Lão tử lấy một trăm đồng vàng này, cộng thêm năm trăm quan tiền đổi ngọc bội với ông, chịu không?” Lão Thôi Cao Ly đỏ mắt ghen tị, giả vờ định chộp lấy miếng ngọc bội bên hông lão Lưu. Lão Lưu ôm ngọc bội tránh xa, khiến mọi người cười ầm lên.
Lão Lý đi Tây Vực cúi đầu uống rượu giải sầu, chẳng nói một lời, hết chén này đến chén khác, gần như sắp say quỵ. Vân Diệp lảo đảo đi đến bên cạnh, vỗ vai hỏi: “Ngày vui thế này, sao ông không vui?”
Lão Lý ngẩng đầu cười khổ: “Hầu gia, lão nô xem sổ sách của người khác mà hổ thẹn, chẳng biết nói gì. Dù là người đi đường Cam Lương, đường Lĩnh Nam hay đường Liêu Đông, ai nấy đều kiếm đầy bồn đầy bát. Chỉ có lão nô đi Tây Vực là chẳng còn mặt mũi nào gặp người nhà. Trong nhà trang bị cho lão nô nhân lực tốt nhất, hộ vệ mạnh nhất, vậy mà mấy năm nay thu nhập của lão nô chưa bằng hai phần mười của lão Lưu. Hầu gia chẳng những không trách, còn dịu dàng an ủi. Thật khiến người ta xấu hổ muốn chết.”
“Ta bảo ông đi Tây Vực đâu phải để kiếm tiền. Lần nào ta cũng yêu cầu ông dành một nửa đoàn lạc đà để chở sách. Giữ được không lỗ vốn đã là ông Lý tài giỏi lắm rồi. Ông có biết so với sách vở, mấy thứ hàng hóa ấy chẳng đáng là gì không? Huống hồ ta cứ giao thêm nhiệm vụ khác cho ông, cũng níu chân ông lại. Nếu không, với bản lĩnh của ông, lợi nhuận sẽ chẳng kém lão Lưu bao nhiêu. Ông tìm được thành cổ Lâu Lan đã là một phát hiện lớn. Tiên sinh Kim Trúc và những người khác sắp lên đường cùng các ông đến Lâu Lan cổ khảo sát. Một đế quốc rộng lớn biến mất trong sa mạc, thế nào cũng phải tìm ra nguyên nhân. Lấy chuyện trước làm gương cho đời sau; lỡ chúng ta gặp tai họa tương tự thì còn biết đường đề phòng. Đây là môn học vấn cực kỳ sâu sắc, đừng lấy tiền bạc ra cân đo. Nào, cạn một chén!”
Cuối cùng lão Lý cũng được Vân Diệp nói cho vui lên, cụng với hắn một bát lớn rồi nhanh chóng hòa vào đám đông vui vẻ. Bà nội vui lắm, hiếm hoi lắm mới uống liền hai chén rượu, khiến mọi người không ngừng reo hò.
Vân Diệp xong việc bên các chưởng quỹ, rửa mặt qua loa rồi đi thẳng đến xưởng rượu. Đến nơi, bên trong cũng vang tiếng cười nói rộn ràng. Nhưng vừa thấy lão Giang đi cùng Vân Diệp bước vào, mọi người lập tức quỳ một gối nghênh đón gia chủ.
Vân Diệp xé một cái đùi gà trên chiếc bàn dài, vỗ bàn bảo mọi người ngồi xuống. Ở đây thì dễ nói rồi, toàn là gia thần, là những người thân thiết nhất ngoài ruột thịt, chẳng cần nói gì khách sáo. Lão Giang kéo từ trong nhà ra một chiếc rương sắt rèn, bên trong toàn tiền vàng. Lão lật ngược đáy rương, tiền vàng đổ ào lên bàn. Vân Diệp ăn xong đùi gà, cầm khúc xương chỉ vào đống tiền, nói: “Ai cũng có phần. Nhiều ít thế nào tự các ông bàn với nhau. Thiếu thì hỏi ta, đều là người nhà cả, không cần khách sáo. Tóm lại, chỉ cần nhà họ Vân còn một miếng ăn thì các ông sẽ không phải đói. Thời buổi này không kết thành một khối thì không sống nổi. Nhà ta chẳng mong địa vị cao hơn, chỉ mong mỗi người đều bình an, sung túc sống hết đời.”
Lão Giang quỳ giữa đống tiền vàng, lớn tiếng nói: “Chúng tôi nhất định thề chết bảo vệ gia viên, quyết không lùi bước.”
Võ nhân không có những ý nghĩ quanh co ấy. Trang chủ thưởng thì cứ nhận, cũng chẳng ai đếm. Người này một nắm, người kia một nắm, cuối cùng vẫn còn dư rất nhiều. Lão Giang dẫn đầu vốc thêm một nắm, lúc ấy những người khác mới chia hết số tiền vàng. Cân lớn chia vàng, bát lớn uống rượu, họ thích đúng kiểu ấy. Vân Diệp uống liền ba bát, rồi ngửa mặt ngã lăn ra đất, chất nôn trong miệng vọt cao hơn một thước.
ps: Tiết thứ hai