“Huynh trưởng nói vậy là sai rồi. Hợp đồng cần được tôn trọng. Đã ký kết thì chỉ cần hợp pháp, đương nhiên không thể sửa dù chỉ một chữ. Huynh vì nể tình tiểu đệ mà nhượng bộ như thế, khiến tiểu đệ vô cùng hổ thẹn. Sự thiêng liêng của hợp đồng, trong lòng tiểu đệ hiểu rõ.”
Lý Khác vẫy tay gọi Cao Dương lại. Huynh muội họ vốn thân thiết nhất, vừa đến nơi, Cao Dương đã nắm lấy tay áo Lý Khác không buông. Lý Khác lấy từ trong ngực ra một cây trâm tinh xảo cài lên tóc nàng, cười hỏi: “Tiểu muội, muội có biết giá thực tế của vải len là bao nhiêu không? Tức là giá trị thị trường sau khi trừ chi phí.”
Cao Dương sờ cây trâm, lắc đầu tỏ ý không biết, dáng vẻ hết sức ngây thơ đáng yêu. Lý Khác mỉm cười, hỏi tiếp: “Tiểu muội, muội có biết mối quan hệ giữa số lượng và giá cả không?”
Cao Dương vẫn lắc đầu. Ban đầu nàng định khoe với ca ca chút thành tích của mình, nào ngờ ca ca vừa đến đã hỏi toàn những điều nàng nghe chẳng hiểu, trong lòng không khỏi tủi thân.
Lý Khác xoa tóc muội muội, để nàng tựa vào người mình rồi khẽ nói: “Muội xem này, Cao Dương, những chuyện này muội đều không hiểu mà đã tùy tiện ký hợp đồng với người ta. Muội có biết hành động hấp tấp ấy khiến hoàng gia tổn thất ít nhất năm vạn quan không? Tiền bạc tổn thất chẳng đáng gì, hoàng gia chúng ta chưa để vào mắt.
“Nhưng đồng thời, chúng ta sẽ mất ba năm. Máy dệt len Thanh Tước nghiên cứu ra là thứ tốt bậc nhất Đại Đường, bởi người khác chưa có, nên Thanh Tước đã giành cho hoàng gia ít nhất năm năm. Phải biết, muốn kiếm tiền thì năm năm ấy là khoảng thời gian tốt nhất. Muội bán vải len với giá thấp nhất cũng không sao, dù sao muội đã tính đến lợi nhuận. Nhưng hợp đồng này không nên ký. Ba năm là quá lâu, cho đám gian thương ấy ba năm để thở, bọn chúng sẽ liều mạng đuổi kịp. Chuyện đó còn nghiêm trọng hơn mất tiền.”
Cao Dương há hốc miệng, cầu cứu nhìn sang Trưởng Tôn. Thấy Trưởng Tôn bất đắc dĩ gật đầu, khuôn mặt nhỏ lập tức trắng bệch, cả người run lên. Nàng định mở miệng cầu xin Vân Diệp bỏ hợp đồng, nhưng lòng kiêu hãnh không cho phép làm vậy. Nàng gắng ngồi thẳng người, im lặng, gương mặt căng cứng, coi như đã sẵn sàng để hoàng hậu xử trí.
Vân Diệp bước đến trước mặt Cao Dương, nghiêm túc nói: “Cao Dương, tình nghĩa ra tình nghĩa, làm ăn ra làm ăn. Muội muốn ta lấy năm vạn quan bù vào chỗ thiếu hụt thì không thành vấn đề. Chúng ta cùng lớn lên từ nhỏ, chút tình nghĩa ấy đương nhiên phải có. Nhưng muốn hủy hợp đồng thì không thể.”
Cao Dương cố nén nước mắt, bật ra ba chữ: “Vì sao?”
“Vì sao ư? Hỏi hay lắm. Mỗi người chúng ta đều là một cá thể độc lập. Muốn sống trên đời thì phải dựa vào nỗ lực và trí tuệ của mình. Có những lúc, ngay cả hoàng gia cũng chẳng thể lo xuể mọi chuyện. Chẳng hạn như lúc này, uy tín của hoàng gia còn lớn hơn trời. Vậy nên nỗi oan ức chỉ có thể do muội gánh chịu. Làm sai có lúc không cách nào bù đắp được. Chuyện hợp đồng này, muội là bên không có lý, còn bây giờ ta có lý. Đã có lý thì đương nhiên không nhường người!”
Cao Dương ngẩng đầu nhìn Vân Diệp: “Hợp đồng do ta ký, đương nhiên ta sẽ chấp hành. Lỗi của ta, ta chịu.”
“Muội không gánh nổi đâu, Cao Dương. Dệt len không chỉ là một nguồn thu mới của Đại Đường, mà còn là một chính sách để triều đình khống chế mềm các bộ lạc trên thảo nguyên. Muốn nuôi dưỡng những bộ lạc hung tàn ấy, trói họ vào cỗ chiến xa của Đại Đường, thì len rất quan trọng. Đây là việc có lợi cho cả đôi bên, vậy mà giờ đã bị sự hấp tấp của muội phá hỏng.
“Phải biết rằng sau này len sẽ là kế sinh nhai của các bộ lạc thảo nguyên. Họ dùng len đổi lương thực với chúng ta, như vậy sẽ không cầm đao súng xuống Trung Nguyên cướp bóc. Một năm không cướp, hai năm không cướp, trăm năm chẳng cướp lần nào, dần dà họ sẽ chẳng còn khả năng cướp bóc nữa. Trên thảo nguyên sẽ không còn dũng sĩ nào xuất hiện, chỉ còn những người chăn cừu yếu ớt.
“Vì sự hấp tấp của muội, quá trình này sẽ bị trì hoãn ít nhất ba năm. Vân gia đã trữ hết vải len, chỉ bán hàng cao cấp. Muội chỉ có một khách hàng là nhà ta, vậy nên bị ta kìm chân. Vải len không thể phổ biến khắp Đại Đường. Ba năm sau, biết đâu người thảo nguyên tự nghiên cứu ra máy dệt. Họ dệt len thành vải ngay trên thảo nguyên rồi bán xuống Trung Nguyên, kiếm bộn tiền. Nhân công của muội đắt hơn họ, nguyên liệu cũng đắt hơn, giá bán đương nhiên cũng cao hơn. Cuối cùng, vải len của muội sẽ không bán được, còn hàng của họ thì bán khắp thiên hạ. Họ cầm tiền kiếm được từ Trung Nguyên mua đồ sắt, mua lương thực, rồi mang đao kiếm do chúng ta chế tạo xuống Trung Nguyên cướp bóc. Đến lúc ấy, biên ải nơi nào cũng khói lửa mịt mù. Muội chắc mình gánh nổi trách nhiệm này chứ?”
Cao Dương ngồi phịch xuống đất, ánh mắt đờ đẫn, cả người run rẩy. Trong mắt nàng dường như đã hiện lên cảnh tượng thảm khốc sau khi thiết kỵ thảo nguyên giày xéo qua. Đôi mắt to trào ra từng giọt nước mắt lớn.
“Trả hợp đồng cho ta, muốn gì ta cũng cho!” Cao Dương túm lấy vạt áo Vân Diệp, cuối cùng cũng lên tiếng van nài.
“Cao Dương, ta đã nói rồi, ta có lý thì không nhường người! Thiên hạ là của hoàng gia, ta chỉ là một bề tôi. Trách nhiệm của ta là kiếm đủ tiền cho gia đình, làm Vân gia lớn mạnh, truyền từ đời này sang đời khác; bảo vệ gia đình, giữ nước, làm tròn bổn phận của mình là được. Bảo vệ biên cương là trách nhiệm của hoàng gia. Đến lúc đó, bệ hạ phái ta ra biên ải tác chiến, ta nhất định sẽ liều chết, dù tử trận cũng không nhíu mày. Nhưng muốn hủy hợp đồng thì không thể.”
Trưởng Tôn cố nén cười, làm ra vẻ lo lắng khôn nguôi. Lý Khác ở bên cạnh thở dài thườn thượt, dường như rất phiền lòng trước diễn biến tiếp theo của sự việc.
“Nếu ngươi không trả hợp đồng cho ta, ta sẽ uống thuốc độc rồi đến nhà ngươi. Ăn đồ nhà ngươi xong ta mới chết, ta không tin phụ hoàng sẽ không truy cứu tội của ngươi.” Cao Dương đỏ bừng mặt, lên tiếng đe dọa. Tạm chưa bàn có hiệu quả hay không, ít nhất Cao Dương cũng đã nghĩ ra được một cách.
“Hay, hay lắm. Cách này hay đấy. Nhưng trước khi muội hại ta, ta đã bán hợp đồng cho người khác rồi, chẳng hạn như Lư Công. Muội hại được ta thì hợp đồng vẫn phải thực hiện. Muội chết cũng chẳng có ý nghĩa gì. Đây là cách ngu ngốc nhất: đem mạng mình ra liều chưa chắc đạt được kết quả tốt, có khi chết oan uổng. Bệ hạ, nương nương và người ca ca yêu thương muội đều sẽ đau lòng. Muội sơ suất một chút mà khiến tất cả mọi người phải chịu khổ theo. Vu oan hãm hại ta là bất nhân; khiến bệ hạ, nương nương đau lòng là bất hiếu; gây phiền phức cho đất nước là bất trung. Sau khi muội xảy ra chuyện, tên ngốc Phòng Di Ái nhất định sẽ tìm ta báo thù, cuối cùng vẫn không phải đối thủ của ta, rồi bị ta xử chết. Thế chẳng phải là bất nghĩa sao?”
“Ta chỉ mắc một lỗi nhỏ, sao bỗng thành kẻ bất nhân bất nghĩa, bất trung bất hiếu rồi? Ta đâu có nghĩ đến chuyện đó, cũng chẳng nghĩ xa đến thế. Ta chỉ muốn bán vải len thật nhanh. Làm vậy cũng sai hay sao?”
Lý Khác ôm Cao Dương đang ngồi dưới đất khóc nức nở, nói với nàng: “Phạm lỗi cũng chẳng có gì ghê gớm, chúng ta ai cũng từng phạm lỗi, sau này đừng phạm nữa là được. Về sau làm việc phải suy nghĩ nhiều hơn. Cứ cứng đối cứng chỉ khiến muội chịu thiệt lớn hơn thôi. Hê hê, chúng ta là hoàng gia, gia tộc tôn quý nhất thiên hạ, sao có thể thua Vân Diệp được? Dù hắn là người thông minh nhất đời cũng không được. Muội đứng lên xem ca ca đối phó với hắn thế nào, để hắn ngoan ngoãn sửa hợp đồng, còn chúng ta thì chẳng phải trả cho hắn một đồng nào.”
Cao Dương vốn luôn tin phục trí tuệ của Lý Thái và Lý Khác. Nghe Lý Khác nói có cách, nàng lập tức bật dậy, lau khô nước mắt, hung hăng nhìn chằm chằm Vân Diệp, cứ như muốn cắn hắn một miếng.
Vân Diệp vô cùng ngang ngược lắc lư hợp đồng trong tay. Ánh mắt Cao Dương dõi theo tờ giấy, trông nàng như sắp lao tới giật lấy. Lý Khác kéo muội muội ra sau lưng, rút từ thắt lưng một chiếc quạt xếp, chậm rãi phe phẩy hai cái rồi nói: “Vân huynh bảo hôm nay huynh có lý thì không nhường người, vậy tiểu đệ xin nói với huynh xem ai mới là người có lý.”
“Ha ha ha, Tiểu Khác, dù đệ có nói đến tận trời, ta cũng không đổi ý. Món thiệt này đệ chịu chắc rồi, trừ phi đệ khiến chữ trên giấy biến mất. Bây giờ thần Phật bay đầy Trường An, đệ có thể cầu xin vị thần nào đó giúp mình, chỉ không biết thần linh có rảnh không.”
“Thế thì không cần. Đại Đường ta có luật pháp nghiêm minh, đã có luật pháp thì cần gì cầu xin những pho tượng gỗ, tượng đất kia. Châm ngôn của thư viện là cầu người chẳng bằng cầu mình. Huynh tưởng hợp đồng của huynh không có chút sơ hở nào sao? Hợp đồng này do phu nhân huynh và Cao Dương ký, vậy nên ắt có kẽ hở. Nếu là huynh ký, ta đã đưa tiền cho huynh mua lại hợp đồng, chẳng cần tốn công thế này. Đã là phu nhân huynh ký thì chuyện này còn nhiều điều có thể bàn.”
Vân Diệp mỉm cười, ra hiệu cho Lý Khác nói tiếp.
“Vân huynh, hai ngày nay ta vẫn luôn tra cứu các án lệ nhiều năm qua ở huyện Trường An, nhất là những án lệ liên quan đến hợp đồng. Trời không phụ người có lòng, quả thật ta đã tìm được một vụ. Để ta kể cho Vân huynh nghe.”
Vân Diệp có hơi nghi ngờ. Án lệ của huyện Trường An có thể dùng làm căn cứ. Chỉ cần đã có án lệ trước đó mà quan tư pháp hai cấp đều không lật lại, về sau gặp vụ án tương tự thì sẽ tuyên án như nhau, tuyệt đối không có ngoại lệ. Nghe Lý Khác nói chắc nịch như vậy, Trưởng Tôn cũng đặt chén trà xuống, chuẩn bị nghe kỹ xem Lý Khác biện giải thế nào, cuối cùng lật ngược hợp đồng trong tay Vân Diệp ra sao.
“Ở phường Sùng Ninh có một bà lão, trong nhà chỉ có bà và cậu con trai ngốc nương tựa vào nhau, cuộc sống vô cùng khó khăn. Cậu con trai tuy hơi ngốc nhưng theo luật Đại Đường vẫn là chủ hộ. Một hôm, trong nhà thật sự hết gạo, cậu con trai ngốc tình cờ lục tìm được một miếng ngọc quyết, bèn quyết định bán nó cho một thương nhân để lấy tiền mua gạo về nhà lót dạ, vượt qua lúc ngặt nghèo.
“Cậu ta gặp phải một thương nhân đen lòng. Một miếng ngọc quyết truyền lại từ thời Chiến Quốc, vậy mà chỉ bán được ba trăm văn tiền. Để chốt giao dịch, thương nhân còn đặc biệt ký văn thư mua bán tự nguyện với anh chàng ngốc ấy. Khi cậu con trai về nhà, kể với mẹ rằng mình đã bán miếng ngọc quyết, được ba trăm văn tiền.
“Bà lão kinh hãi. Đó là vật gia truyền, sao có thể bán đi? Mà dẫu có bán thì sao chỉ bán được ba trăm văn; ít nhất cũng phải đáng giá trăm quan mới đúng. Nhưng miếng ngọc quyết đã bị cậu con trai ngốc bán mất. Bà đến tìm thương nhân chuộc lại, hắn không chịu, còn lấy văn thư ra, gọi người làm chứng đến đối chất, nói rõ lúc ấy hắn đã giải thích rành mạch, không hề có chuyện lừa gạt.
“Bà lão bất đắc dĩ, ôm tia hy vọng cuối cùng đi kiện quan. Quan viên cũng hết sức khó xử: văn thư trong tay thương nhân là thật, hắn cũng không ép cậu ngốc điểm chỉ. Cậu ngốc lại là chủ hộ. Dù xét xử thế nào thì thương nhân cũng không có lỗi. Nhưng xử vụ án như vậy, xét theo luật thì không vấn đề gì, còn xét tình người thì bất kể thế nào cũng không thể nói cho xuôi.” (Còn tiếp…)
P/s: Phần hai bảo đảm, tiếp tục bùng nổ, cầu phiếu.