Ngồi trong lều tiếp lời chào hỏi của các trưởng lão bộ tộc nhỏ, Na Nhật Mộ thấy vô cùng kiêu hãnh. Chỉ cần gật đầu là coi như đáp lễ. Trương Bảo Tướng đến cũng chẳng cần đứng dậy; ông ta còn nợ nhà nàng hai ba vò dầu sóc đất chưa trả. Hôm nay gặp mặt, vừa hay nhắc một câu. Đây là phu quân đặc biệt dặn dò, gặp ông ta thì nhớ đòi về.
“Thưa phu nhân Mộ đáng kính, xin người thương xót tộc Ngọc Đô chúng tôi. Năm nay đồng cỏ mọc chẳng tốt, nhiều nơi đã trơ cả đất. Bò dê gầy đến mức gần như không qua nổi mùa đông này. Lễ vật dâng khả hãn chúng tôi đã chuẩn bị xong, nhưng các vị đại nhân trong quân lại đòi năm mươi con bò, năm trăm con dê. Người cũng biết đấy, trai trẻ trong tộc Ngọc Đô đã chết hết trong trận chiến mấy năm trước, trong tộc chỉ còn người già và trẻ nhỏ. Xin người nể mặt thần Tengger mà giúp chúng tôi nói vài lời. Thần Tengger nhất định sẽ phù hộ phu nhân mãi trẻ đẹp.” Một lão mục dân gầy trơ xương phủ phục dưới bục, van nài Na Nhật Mộ. Nàng nhận ra ông lão này, một trưởng lão vô cùng sáng suốt; sao ông lại biến thành dáng vẻ thế này?
“Trưởng lão sáng suốt, tộc Ngọc Đô là bộ tộc gần thần linh nhất, cớ sao lại sa sút đến nông nỗi này? Chẳng lẽ người trong tộc đều thành lười nhác cả rồi? Ông gầy thế này, sao không phái một người béo tốt hơn đến đây? Năm nay mưa thuận, mùa đông năm ngoái cũng không có nạn tuyết trắng, là một năm mưa thuận gió hòa. Vậy mà ông lại bảo bộ tộc đang đói khát, làm sao ta tin được?”
“Thưa phu nhân xinh đẹp, người Ngọc Đô chúng tôi không lười nhác. Trong tộc đã chẳng còn trai trẻ nào có thể ra ngoài chăn thả. Những người trước kia cầm nổi đao, cưỡi được ngựa đều đã chết ở Bạch Lang Đôi. Số còn lại chỉ là đàn bà và trẻ con. Thần Tengger chẳng cho chúng tôi cơ hội nghỉ ngơi hồi sức; cống phẩm nặng nề khiến chúng tôi thật sự không thở nổi. Xin phu nhân giúp chúng tôi nói vài lời, miễn bớt gánh nặng phụ trội. Dù phải đổi bằng mạng già này, tôi cũng cam lòng.”
Nghe trưởng lão tộc Ngọc Đô kể lể thảm thương, Na Nhật Mộ không khỏi lấy khăn tay chấm khóe mắt. Trên thảo nguyên, một khi không còn trai tráng, người già và trẻ nhỏ còn lại chẳng thể sống nổi. Tạ ơn trời đất, may mà hai năm nay không có nạn tuyết trắng hay hạn hán; nếu không, người tộc Ngọc Đô nhất định đã chết đói trên thảo nguyên. Trước kia từng xảy ra chuyện như vậy, chẳng có gì lạ.
“Ta sẽ giúp các ông nói vài lời, nhưng tuyệt đối không thể miễn hết. Người trong quân chẳng dễ nói chuyện đâu. Một khi người của Đô đốc phủ hủy hạn ngạch đồng cỏ của các ông, ấy là lúc đại nạn ập đến. Dù năm nay các ông gắng gượng qua được, còn năm sau? Năm sau nữa thì sao? Sẽ có ngày các ông không chịu đựng nổi. Đến lúc ấy các ông biết làm thế nào?”
Na Nhật Mộ đã sớm muốn thôn tính tộc Ngọc Đô. Một bộ tộc toàn người già và trẻ nhỏ lại chiếm giữ thượng nguồn đồng cỏ của mình; nơi đó có cả một vùng đồng cỏ màu mỡ. Na Nhật Mộ đã đến xem mấy lần, nằm mơ cũng muốn lùa bò dê nhà mình đến đó chăn thả.
Trưởng lão nằm sấp dưới đất khóc. Đây là một vòng luẩn quẩn không lối thoát; lời Na Nhật Mộ nói đều là sự thật. Bộ tộc mình ngay hôm nay còn chẳng chống đỡ nổi, huống hồ năm sau. Nghe ý phu nhân, dường như có cách giải quyết, ông vội đứng dậy cầu nàng chỉ giáo.
Na Nhật Mộ không thể nói thẳng trước mặt người ta rằng mình muốn thôn tính bộ tộc họ. Quản gia lớn nhà họ Vân, Vân Cửu, bèn tươi cười bước ra sau lưng nàng, dìu trưởng lão vào lều uống trà sữa, ăn bánh dầu, tiện thể bàn chuyện tiếp nhận toàn bộ tộc Ngọc Đô. Vân Cửu đã làm chuyện này nhiều lần, thành thạo đến mức chẳng chút khó khăn.
Tiểu thư Vân Mộ cưỡi con chó lớn, mặc giáp da, chắn ngay đường Trương Bảo Tướng nhất định phải đi qua, vung cây thương gỗ mềm hét lớn: “Tướng đến, xưng tên! Đao của bản đô đốc không chém kẻ vô danh!”
Đội ngũ của Trương Bảo Tướng lập tức cười ầm lên. Một cô nhóc mũm mĩm cưỡi con chó lớn thè lưỡi dài ngoằng, hùng hổ hét vào mặt họ, quả là cảnh tượng hiếm thấy. Nhìn y phục thiếu nữ Đại Đường trên người cô bé là biết ngay đây không phải con nhà bình thường. Con nhà mục dân mà dám làm thế thì đã bị chiến mã giẫm nát thành thịt vụn từ lâu. Đồ cài trên hai búi tóc hoặc nạm vàng hoặc khảm bạc, vòng cổ con chó cũng đính đầy đá quý. Trên thảo nguyên, chỉ có một vị tiểu thư nhà Hán quý phái như vậy: tiểu thư nhà họ Vân, Vân Mộ. Tướng sĩ trong quân đều biết Đại tổng quản Hầu Quân Tập thương cô bé đến tận xương tủy, ai dám đắc tội chứ.
Trương Bảo Tướng nằm rạp trên lưng ngựa, cúi đầu cười lớn: “Ta là Trương Bảo Tướng, Đô đốc Đại Châu đây. Tướng đến, xưng tên!”
Cô bé vừa định lên tiếng thì Hoạn Nương đã bế cô xuống khỏi lưng chó, khom người thi lễ với Trương Bảo Tướng: “Đại đô đốc chớ chê cười. Mộ nha đầu nghịch ngợm, làm lỡ hành trình của tướng quân rồi. Phu nhân đã đợi trong lán phía trước. Mã tham quân cũng đến rồi, chỉ chờ tướng quân thôi.”
Trương Bảo Tướng cười gật đầu, tháo từ người xuống một con dao nhỏ vô cùng hoa lệ, đưa cho Hoạn Nương: “Ta và Vân hầu vốn là chỗ quen biết cũ. Hôm nay gặp hiền điệt nữ, có chút quà mọn, mong đừng chê.” Hoạn Nương dùng hai tay nhận lấy. Đã là đồ ban tặng thì không dám từ chối, đó là phép tắc tối thiểu.
Thấy Hoạn Nương bế cô bé lui vào lề đường, Trương Bảo Tướng giật cương, phóng thẳng về phía lán gỗ. Năm nay ông là người tiếp nhận cống phẩm, không thể để xảy ra chút sơ suất nào,
Vân Mộ cưỡi con chó lớn, chán chường lẽo đẽo bên cạnh bà nội Hoạn Nương. Tuy ngày này là ngày dâng cống phẩm, cũng là dịp trao đổi hàng hóa quy mô lớn giữa những người chăn nuôi trên thảo nguyên. Tiền đồng, bạc tệ chẳng có tác dụng mấy ở đây; hữu dụng nhất là nồi sắt, rượu mạnh và trà. Trà vừa xuất hiện trên thảo nguyên đã lập tức thịnh hành. Chỉ trong hai năm, trà bánh do nhà họ Vân làm đã trở thành món hàng quan trọng nhất. Người chăn nuôi uống trà sữa đều cho rằng trà là báu vật thần linh ban xuống. Uống xong, nhiều chứng bệnh trong người họ tự khỏi chẳng cần thuốc. Trà hiện giờ không nhiều, lại càng quý giá; đổi một con tuấn mã lấy một miếng trà bánh nhỏ cũng chẳng có gì lạ.
Trong lều người Thổ Phồn, một người đàn ông trung niên ăn mặc hoa lệ ngồi xếp bằng trên tấm nỉ, tay cầm miếng trà bánh lật qua lật lại ngắm nghía hồi lâu mới đặt xuống. Một thiếu nữ Thổ Phồn má đỏ hây hây rót một bát trà sữa từ chiếc ấm đồng, phủ phục dâng cho ông ta rồi áp đầu xuống cỏ, không dám nhúc nhích.
Người đàn ông nhấp một ngụm trà, nhắm mắt thưởng thức. Vị sữa thơm hòa cùng chút đắng nhè nhẹ, nhưng dư vị kéo dài rất lâu. Ông ta không phải chưa từng uống trà. Là Đại tướng của Thổ Phồn, hễ Trung Nguyên có thứ gì tốt thì Lô Sa đã nhanh chóng có thứ ấy. Trên đời, thương nhân là hạng người chẳng biết sợ gì nhất. Lộc Đông Tán đặt bát trà xuống. Lần này ông đến Trường An là để thay Tán Phổ của mình, Tùng Tán Cán Bố, đến Trường An cầu thân.
Hai năm trước, các tù trưởng Thổ Phồn xúi giục Tán Phổ tấn công Tùng Châu của Đại Đường, chiếm đất của người Đảng Khương và Bạch Lan Khương. Kết quả, nghe tin Đại Đường đánh một trận đã bình định mười hai nước, trong đó có Cao Xương, họ liền rút về cao nguyên. Quân lực hùng mạnh của Đại Đường khiến người Thổ Phồn kinh hồn bạt vía. Thêm vào đó, thất bại thảm hại ở Phương Châu từ lâu trước kia vẫn còn in sâu trong ký ức người Thổ Phồn.
Mắt thấy uy danh Thiên Khả Hãn đã vang khắp bốn bể, nước láng giềng như Thổ Phồn dù thế nào cũng chẳng thể ngồi yên nhìn. Nay Thổ Cốc Hồn đã thành đất phiên thuộc của Đại Đường, Tùng Tán Cán Bố ăn ngủ không yên. Theo lời khuyên của Đại tướng Lộc Đông Tán, ông nghĩ đến kế cầu thân, một cách rất hay.
Vốn dĩ Lộc Đông Tán đi từ Tùng Châu theo đường Thục vào Quan Trung là thuận tiện và nhanh nhất. Nhưng ông rất muốn xem Đại Đường kiểm soát thảo nguyên đến đâu, nên đã đi qua Âm Sơn, vừa khéo gặp ngày Nãi. Đây là góc nhìn tốt nhất để âm thầm quan sát Đại Đường kiểm soát các bộ tộc thảo nguyên ra sao. Ban nãy còn có người than vãn khóc lóc, sao chỉ chớp mắt đã tươi cười rạng rỡ, vẻ u sầu tan biến? Chẳng lẽ Thiên Khả Hãn của Đại Đường không thu cống phẩm năm nay nữa? Không thể nào. Một khi chế độ đã hình thành thì phải tuân thủ; chỉ khi nghiêm túc tuân thủ chế độ lâu dài, người ta mới thành thói quen. Những người nắm quyền ở Đại Đường hẳn hiểu rõ đạo lý này.
Để hiểu rõ chuyện ấy, Lộc Đông Tán đặc biệt sai tùy tùng đi dò hỏi nguyên do. Giờ đây ông ngồi một mình trong chiếc lều vải mùa hè, đón gió mát, cảm thấy hết sức dễ chịu. Quả nhiên, ông không chịu nổi cái nóng oi ả nơi đồng bằng.
Một cô bé mũm mĩm thò đầu vào lều, phồng má tức tối nhìn Lộc Đông Tán. Cảnh ấy khiến ông tò mò, bèn ngoắc cô bé lại gần, rồi chỉ vào bã sữa và thịt dê trên bàn.
Cứ tưởng cô bé sẽ chạy mất, nào ngờ cô bé vén rèm, dắt theo một con Ngao Tây Tạng khổng lồ vào lều. Thị nữ đang nằm phủ phục dưới đất sợ đến run rẩy toàn thân. Đó là một con chó dữ tợn.
Lộc Đông Tán ném miếng thịt dê trên bàn cho con chó. Ai ngờ nó chẳng thèm nhìn, chỉ trung thành canh giữ sau lưng cô bé.
“Vượng Tài không ăn thịt dê của ông đâu. Trả vợ con của Đan Chu lại cho hắn, nếu không ta sẽ bảo Vượng Tài cắn ông.” Cô bé hung hăng nói với Lộc Đông Tán.
Lộc Đông Tán cũng là một anh hùng có tiếng ở Thổ Phồn, sao có thể coi một con chó ra gì? Ông ta từng giết mấy con hổ; một con chó lớn chẳng khiến ông chú ý,
“Đan Chu là ai? Ai bắt vợ con của hắn đi?” Lộc Đông Tán hơi cúi người, mỉm cười hỏi Vân Mộ.
“Đan Chu là nô bộc nuôi chó của ta. Ta đã hứa giúp hắn đòi vợ con về. Vân Mộ ta nói được làm được. Mau đưa người đến đây, nếu không cái miệng to của Vượng Tài sẽ cắn ông đấy.”
Lộc Đông Tán bưng bát trà nhấp một ngụm. Uống cạn xong, ông cầm chiếc bát bạc nhỏ trong tay bóp lại. Vân Mộ trơ mắt nhìn chiếc bát bạc biến dạng trong tay ông, cuối cùng thành một cục bạc méo mó. Cô bé kinh ngạc nhìn Lộc Đông Tán rồi nhìn Vượng Tài bên cạnh, cảm thấy Vượng Tài không đánh lại người Thổ Phồn này, bèn gân cổ hét lớn: “Ông nội Tôn, ông nội Lưu, mau đến cứu mạng! Có người bắt nạt con!”
Lời vừa dứt, hai ông lão vạm vỡ đã bước vào từ ngoài lều. Lão Tôn đi đầu vừa nhìn thấy Lộc Đông Tán liền không khỏi hít ngược một hơi. Bản năng nhạy bén được hun đúc qua nhiều năm chinh chiến đẫm máu mách bảo ông rằng người trước mặt là một cao thủ, một cao thủ lợi hại.
Lộc Đông Tán ném cục bạc méo mó trong tay đi, chậm rãi hỏi lão Tôn: “Đây là tiểu thư nhà ai?”