Triều đình dốc toàn lực xây thành ở Tùng Giang, mục đích chính là trông nom mảnh tức nhưỡng này. Đây là một tòa quân thành; ngoài binh sĩ canh giữ, người không phận sự không được phép vào đảo cát ấy. Chỉ cần sang đầu xuân, việc này sẽ lập tức được thi hành.
Ở Tùng Giang chẳng có ai đứng ra gào lên đòi bán đất, đất đai nơi đó đều thuộc về quốc gia. Vì vậy, các phú thương chỉ có thể trơ mắt nhìn nhân viên khảo sát của thư viện lên thuyền xuôi dòng. Tiên sinh Hypatia cùng cô hầu gái chiếm một khoang thuyền. Nàng hết sức say mê chuyện thần thoại, từ các vị thần phương Tây không mặc quần áo cho đến những yêu ma phương Đông thích phun mây nhả khói, thứ gì nàng cũng hứng thú.
Các quý phụ Trường An đặt nhiều kỳ vọng vào chuyến đi lần này của Hypatia, mong rằng việc đàn ông không làm được thì cuối cùng sẽ do một người phụ nữ hoàn thành. Bởi thế, hành trang của nàng chất đầy vàng bạc. So với nàng, tiên sinh Kim Trúc quả là quá đỗi sơ sài: một người hầu, một con lừa, một thư sinh, vậy thôi.
Ngửi thấy mùi hương nồng nặc, Kim Trúc không khỏi cau mày. Ông chưa bao giờ quen mắt với lối sống xa hoa của Hypatia. Là người làm học vấn, thanh tâm quả dục vốn là yêu cầu căn bản; phô trương rầm rộ thế này thì đâu phải thái độ của người nghiên cứu. Nhưng chức quan của Hypatia ngang hàng với ông, đành phải ngậm miệng không nói.
“Tiên sinh Kim Trúc, chủ nhân thư viện hiện đang ở nhà phát điên, thư viện cũng chẳng được yên ổn. Chúng ta cần mau chóng lấy được tức nhưỡng, biết đâu như vậy mới có thể giúp ông ấy tỉnh táo lại.”
Kim Trúc thản nhiên lùi lại một bước. Ông chịu không nổi thói quen thích áp sát người khác để nói chuyện của Hypatia. Nghe nàng hỏi, ông đành nói: “Xin đính chính một chút: đây là thư viện hoàng gia, không liên quan đến Vân hầu. Vân gia chỉ là nhà tài trợ của thư viện, đồng thời Vân hầu cũng là viện chính. Chỉ có vậy thôi, có những lời không thể tùy tiện nói ra.
Thứ hai, tức nhưỡng có thật sự tồn tại hay không còn phải khảo chứng. Điều học giả kiêng kỵ nhất là tin theo lời đồn. Có lúc mắt chúng ta còn chẳng đáng tin, huống chi là lời đồn đại. Lần này nếu không có chứng cứ chính thức, tôi còn chẳng buồn đi một chuyến đến Hải Khẩu. So ra, cổ Lâu Lan đã biến mất còn hấp dẫn tôi hơn.
Thứ ba, Vân hầu không phát điên, chỉ là không kiểm soát được cảm xúc của mình mà thôi. Người có bản tính quá mức lãng mạn sẽ nảy sinh cảm xúc cực đoan như vậy. Chỉ cần yên tĩnh vài ngày là ổn, đó là nỗi phiền muộn của người thông minh.
Thứ tư, chúng ta chỉ có thời hạn khảo sát mười ngày. Tôi hy vọng có thể lập tức bắt tay vào nghiên cứu, không thể phí tâm sức vào những chuyện thừa thãi. Nếu tiên sinh Hypatia còn việc khác phải làm, tôi sẽ không đợi ngài. Một khi lên đảo, tôi sẽ không chờ đâu.”
Tiên sinh Kim Trúc nói một hơi hết những lời của mình rồi quay người định đi. Nghĩ lại thấy không ổn, ông bèn quay lại chắp tay với Hypatia xem như hành lễ, sau đó đi vào khoang thuyền nghỉ ngơi.
“Quái vật, quái vật! Một tên ngốc chỉ biết làm việc. Đã sớm nghe nói Giang Nam có cảnh đẹp, sao có thể không đi ngắm chứ? Bạn bè quê ở Giang Nam kể rằng, giữa mưa xuân hoa hạnh, áo mỏng ướt sương, mỹ nhân trên đường làng cầm ô hoa, dáng đi thướt tha. Một mỹ nhân như ta mà không dạo bước trên đường làng thì chẳng phải uổng công đến Giang Nam sao? Hừ, trong thư viện chẳng có mấy người bình thường.”
Nhìn nàng lắc lư trên boong, tưởng tượng mình đang đi giữa mưa xuân hoa hạnh với vẻ quyến rũ ấy, các học sinh thư viện giận dữ trừng mắt nhìn đám thủy thủ trên thuyền. Cảnh đẹp thế này chỉ hợp để bọn họ thưởng thức thôi.
Lý Thừa Càn đến thăm Vân Diệp, phát hiện y rất bình thường. Ngoại trừ thích dùng bát sành thô uống trà, đi đứng nằm ngồi đều chẳng khác người thường. Hắn mừng rỡ nói: “Ha, Diệp Tử, bệnh của ngươi khỏi rồi à?”
Vân Diệp trợn trắng mắt với Lý Thừa Càn: “Đúng, bệnh ta khỏi rồi, nhưng bệnh của ngươi thì chưa. Ta muốn hòn đảo quỷ quái đó, sao các ngươi không chịu cho ta? Ta đã trả đến mười lăm vạn quan rồi, các ngươi chẳng có chút lương tâm nào sao? Một hòn đảo rách mà nhất định phải bắt ta trả bao nhiêu tiền? Ngươi nói xem, nói xem…”
Lý Thừa Càn luống cuống nhìn Vân Diệp đang nổi cơn điên, chẳng biết phải làm sao, rồi chợt thấy Tân Nguyệt rất thành thạo nhét chiếc bát sành thô y vừa uống trà vào tay chồng. Chỉ thấy Vân Diệp liền một lúc ném vỡ bốn cái bát sứ, lúc này mới yên tĩnh lại, có điều tức đến nỗi ngực phập phồng không ngừng.
“Vì sao lại thế?” Lý Thừa Càn kinh ngạc hỏi Tân Nguyệt.
“Điện hạ không biết đấy thôi, trước kia phu quân thiếp đã có thói quen ném đồ đạc mỗi khi nổi giận. Chỉ cần đưa đồ cho chàng ném là chàng sẽ khá hơn nhiều.” Tân Nguyệt rầu rĩ nói với Thái tử điện hạ.
“Vậy sao cứ phải ném loại bát này? Chẳng lẽ những đồ sứ khác trong nhà đều bị hắn ném vỡ hết rồi?”
“Không phải đâu, loại bát này rẻ. Những bát trà khác trong nhà đều là đồ sứ mịn, ném vỡ thì xót ruột. Phu quân thiếp cứ thấy vừa xót của vừa nổi giận thì không sảng khoái, ném thế này vẫn thoải mái hơn.”
“Thừa Càn, sao ngươi lại đến đây? Mau ngồi đi. Gần đây ta hơi không ổn, trong lòng cứ bức bối, ngươi đừng để bụng.”
Lý Thừa Càn nơm nớp ngồi xuống, cùng Vân Diệp chuyện trò, cười nói, chỉ sợ chạm phải dây thần kinh nào của y khiến y lại phát điên. Bộ dạng lúc tỉnh táo lúc hồ đồ thế này khiến hắn lo lắng vô cùng.
“Sáng nay, hai vị Trình, Ngưu đã cầu xin phụ hoàng trên đại điện ban đảo cát cho ngươi, còn sẵn lòng trả hai mươi vạn quan. Kết quả chẳng được việc gì, vẫn bị Phòng tướng bọn họ khéo léo từ chối. Họ nói những nơi khác đều không có vấn đề lớn, chỉ riêng đảo cát thì không được. Các tiên sinh của thư viện đang ngày đêm chạy đến đảo cát; một khi nghiên cứu xong, chuyện này sẽ được công bố khắp nước. Nó liên quan đến thể diện quốc gia, không phải chuyện tiền bạc.”
“Thôi, bỏ đi. Các ngươi không rõ nơi đó có chuyện gì, làm vậy cũng phải thôi. Phòng tướng một lòng vì nước, ta cũng không thể trách ông ấy. Nói cho cùng là tư tâm của ta quấy phá, khiến bệ hạ khó xử. Đây là lỗi của thần tử. Ngày mai ta sẽ đến nhận tội với bệ hạ, từ nay về sau không nhắc đến chuyện đảo cát nữa.”
Lý Thừa Càn thấy Vân Diệp nói năng đâu ra đấy, ánh mắt cũng tỉnh táo, rốt cuộc không nén nổi tò mò, khẽ hỏi: “Diệp Tử, rốt cuộc có phải tức nhưỡng không? Ngươi cho ta một câu chắc chắn đi, đến lúc đó ta giúp ngươi cũng dễ nói chuyện.”
“Không có, không có, nói bậy bạ! Ai bảo có tức nhưỡng chứ? Thứ đó có thể xuất hiện giữa nhân gian sao? Trước kia từng nghe nói Bạch Ngọc Kinh…” Nói đến đây, Vân Diệp bỗng hoảng hốt bịt miệng, cuống quýt chắp tay với Lý Thừa Càn một cái, rồi lao thẳng vào phòng mình, đóng chặt cửa. Ai gõ cũng không mở.
Thái tử không đi một mình, tùy tùng rất đông. Một cuộc thăm hỏi chính thức như vậy đương nhiên không thể thiếu quan viên ghi chép sinh hoạt thường nhật cùng nhiều thị vệ nghi trượng. Ánh mắt của rất nhiều người đều ánh lên vẻ khác lạ. Cái tên Bạch Ngọc Kinh đâu phải lần đầu họ nghe thấy.
Lúc này, Nhạc Châu chìm trong mây mù sầu thảm. Quan Đình Lung mặc áo gai, liên tục lấy bánh ngô từ những chiếc sọt tre do học sinh khiêng đến rồi chia cho đám dân chạy nạn. Việc cứu tế của Giang Nam Tây Đạo chẳng mấy chu đáo. Thứ nhất, những người này không hẳn là dân gặp thiên tai theo đúng nghĩa, tai họa hôm nay của họ thực sự là do tự chuốc lấy. Vì vậy, triều đình chỉ cung cấp những điều kiện sinh sống đơn giản nhất, những chuyện khác thì mặc kệ.
Quan Đình Lung đã cố hết sức cung cấp vật dụng sinh hoạt cho dân chạy nạn, nhưng mùa xuân đến, kho lương Nhạc Châu phủ cũng không thể cấp thêm lương thực và tiền bạc để giúp những người dân gặp cảnh túng quẫn vì kinh tế này nữa.
Không chỉ dân làng lâm vào đường cùng, những thương hộ muốn đầu cơ cũng ngày một túng quẫn. Trấn Thúy Vi từng có khói bếp bay lên khắp nơi, nay trông chẳng khác gì cõi ma. Đêm xuống, chỉ còn nghe tiếng chó hoang tru than.
Tùng Giang phát hiện tức nhưỡng, Vân Diệp trở nên điên dại, kế hoạch khai phá hai hồ bị hoãn vô thời hạn. Trên triều chẳng còn ai nhắc tới Nhạc Châu; đến tháng Tư, Quan Đình Lung cũng phải rời đi.
Ở Hàn Thành, Tiền Thăng cũng mặc áo gai, cả người già đi hẳn hai mươi tuổi so với trước. Quan Đình Lung mới ngoài bốn mươi mà tóc đã bạc trắng. Tiền Thăng khom lưng, vừa ho vừa giúp phân phát số lương thực quyên góp được. Đáng tiếc chẳng ai biết ơn; dân chúng nhận lương thực nhưng không thiếu những cái nhìn khinh bỉ, thậm chí có người còn nhổ nước bọt vào họ. Những phụ nữ mất nhà sẽ túm lấy họ đòi trả nhà cho mình.
Ban đầu chính bọn họ xúi giục dân làng, bảo rằng toàn bộ đất đai có thể bán được giá cao. Ai ngờ giá vừa tăng lên, dân làng đã bán nhà, nghĩ rằng có số tiền ấy thì dễ dàng xây được nhà tốt hơn ở nơi khác, cả nhà cũng sẽ sống sung túc. Nhưng chuyện lại không như họ nghĩ: giá nhà vẫn tiếp tục tăng, dường như chẳng có điểm dừng. Vì vậy, nghe thương nhân xúi giục, họ lại bắt đầu lấy tiền của mình đi mua nhà… Đến nay, giá đất lại giảm, tiền của họ đã bị cái hố không đáy nuốt sạch chẳng còn tăm hơi.
Quan Đình Lung và Tiền Thăng nghĩ mãi vẫn không hiểu số tiền ấy đã đi đâu. Tiền biến đi đâu mất? Cùng một mảnh đất, cùng một số tiền, sao lại có thể bốc hơi khỏi nhân gian?
Họ không biết rằng toàn bộ số tiền đều bị Vân Diệp lấy đi. Không chỉ tiền bán đất của dân làng bị y lấy, mà tiền của những thương nhân vô lương tâm cũng bị y lấy. Dĩ nhiên quốc gia cũng lấy một phần, chính là khoản thuế thương mại ấy. Vân Diệp tay không bắt sói, rút khỏi vùng đất nhỏ bé Nhạc Châu bốn mươi vạn quan rồi phủi tay bỏ đi. Bất động sản mất nguồn vốn hỗ trợ, lại không còn người mua liên tục xuất hiện, sụp đổ chỉ là chuyện sớm muộn.
Khoản lỗ trên sổ sách và khoản lỗ thực tế là hai chuyện khác nhau. Tiền trang vốn đã có chức năng bảo toàn và gia hạn. Sổ sách giữa Nhạc Châu và Trường An đi một chuyến cả đi lẫn về mất trọn ba tháng; chỉ cần Vân Diệp bù vào chỗ thiếu trong vòng ba tháng thì y sẽ chẳng mất một đồng nào, bởi khoản thu chi giữa hai nơi vẫn cân bằng. Thứ đưa cho Thích Đại Lễ xem là sổ sách Trường An, trong đó chỉ có khoản chi, nhưng phải đủ ba tháng mới có hiệu lực. Ba tháng là quá đủ để Vân Diệp xoay xở trong khoảng trống ấy. Số tiền Quan Đình Lung dùng mua đất ban đầu chẳng qua chỉ là một phần tiền Vân gia vay từ tiền trang nhờ uy tín bảo lãnh mà thôi.
Nếu xây một tòa thành mà đến yếu tố giá đất này còn không tính đến thì xây thành làm gì? Huống chi cảnh cưỡng chế di dời thảm khốc ở hậu thế đã khiến Vân Diệp hiểu rõ dân chúng mạnh mẽ đến nhường nào. Không định dùng đội quản lý đô thị, để đám thương nhân vô lương tâm và kẻ địch đứng ra làm việc này là thích hợp nhất. Dân Đại Đường rõ ràng mạnh mẽ hơn dân chúng hậu thế rất nhiều. Chỉ cần ngồi bên đường khóc, lập tức sẽ có vô số quan viên đến hỏi có nỗi oan khuất gì. Thời đại này chẳng bao giờ thiếu những kẻ thà từ bỏ quan vị cũng phải đòi lại công bằng cho dân chúng. (Còn tiếp. Xin tìm Bồng Thiên Văn Học để đọc truyện được cập nhật nhanh hơn!)