Hải đồ của thủy sư Lĩnh Nam còn lưu lại một số bản. Ban đầu, Tiếu Thương Sinh đã giúp Vân Diệp mua được vài tấm từ tay người Hồ. Dĩ nhiên, từ đó về sau, những thương nhân Hồ ấy cũng biến mất giữa biển khơi mênh mông. Mấy năm nay, sau khi Lý An Lan ra sức chỉnh đốn vùng Lĩnh Nam, nơi đây dần sắp xếp được rất nhiều thứ Vân Diệp cần.
Đặc biệt, tiên sinh Kim Trúc của thư viện đã ở lại Lĩnh Nam suốt hai năm, dần dần hệ thống hóa lịch sử phát triển nơi này thành một mạch rõ ràng. Trong đó, những nghiên cứu của ông về lịch sử vận tải biển Lĩnh Nam càng khiến Vân Diệp mừng như phát cuồng.
Sau khi diệt sáu nước, nhà Tần bắt đầu bình định vùng Bách Việt ở Lĩnh Nam. Tần Thủy Hoàng phái Đồ Tuy làm chủ tướng, Triệu Đà làm phó tướng, dẫn năm mươi vạn quân bình định Lĩnh Nam. Vì giết chóc bừa bãi, Đồ Tuy khiến người Việt phản kháng quyết liệt và bị giết. Tần Thủy Hoàng lại bổ nhiệm Nhâm Ngao làm chủ tướng, cùng Triệu Đà dẫn đại quân nam chinh. Sau bốn năm nỗ lực, họ hoàn thành đại nghiệp bình định Lĩnh Nam.
Nhà Tần lập ba quận ở Lĩnh Nam: Nam Hải, Quế Lâm và Tượng Quận, lấy Nam Hải làm trung tâm, từng bước phát triển thành một khu vực kinh tế Lĩnh Nam phồn thịnh. Cuối đời Tần, phương Bắc chinh chiến không ngừng, vùng Lĩnh Nam do Triệu Đà cai trị, sử gọi là nước Nam Việt. Đó là một trong số ít vùng đất thái bình thời bấy giờ.
Sau khi Lưu Bang thay nhà Tần, Hán Cao Tổ thực thi chính sách nghỉ ngơi dưỡng sức, nghị hòa với nước Nam Việt, giúp hai nước phát triển giao thương. Sau khi Lưu Bang mất, Lữ hậu nhiếp chính, nảy sinh xung đột với nước Nam Việt. Hai bên giao chiến ác liệt ở Nam Lĩnh, cục diện giằng co. Khi ấy, sản vật chủ yếu của vùng Lĩnh Nam là hàng dệt tơ lụa. Để tìm nguồn sắt làm vật tư quân nhu quan trọng, Triệu Đà bắt đầu tìm đường biển sang các nước phương Tây buôn bán, từng đi xa đến tận Athens.
Tiên sinh Kim Trúc phát hiện trong một số bản trại có những món đồ bạc mang phong cách hoàn toàn khác Đại Đường. Đó đều là đồ tế lễ. Qua hình vẽ, Hypatia nhận ra chúng thuộc về thành bang Athens. Trên những bức tường đổ nát của cung điện vua Nam Việt giữa rừng sâu cũng có những cột đá rõ ràng do người Athens chế tác.
Sau khi các tướng thủy sư đối chiếu hải đồ của thương nhân đi biển, cuối cùng họ xác định được lộ trình: thuyền lớn xuất phát từ Quảng Châu, đi qua Đại Đảo, nước Hoàn Vương, nước Môn Độc, nước Cổ Đát, Long Nha Môn, nước La Việt, Thất Lợi Phật Thệ, nước Ha Lăng, nước Cố La, nước Ca Cốc La, nước Thắng Đăng, Ba Lộ, nước Sư Tử, Nam Thiên Trúc, nước Bà La Môn, sông Tân Độ, nước Đề La Lô Hòa, nước Ô La, nước Đại Thực, nước Mạt La, nước Tam Lan, cuối cùng đến nước Dã Nhân. Nói cách khác, họ đã có thể tới được vùng châu Phi hắc ám. Thật khiến người ta kinh ngạc.
Khi nghiên cứu của tiên sinh Kim Trúc được đặt trước mặt, Vân Diệp không tài nào tin nổi rằng những hình vẽ trên vách đá của người Lĩnh Nam lại có thể chứng minh, từ thời chưa có chữ viết, họ đã biết chèo thuyền độc mộc vượt biển khơi.
Ai cũng biết con đường tơ lụa trên biển được khai thông là vì người Đại Thực chặn đường bộ, bất đắc dĩ người ta mới thử đi đường biển. Giờ đây rốt cuộc đã có một lộ tuyến cực kỳ rõ ràng: nhờ gió mùa và dòng hải lưu, ngồi thuyền lớn là có thể tới tận châu Phi xa xôi. Khát vọng tìm hiểu thế giới này của Vân Diệp đôi khi còn lớn hơn cả mong muốn cải tạo Đại Đường.
Nhưng cả một đại gia đình cứ níu chân chàng. Khi biết tin ba chiếc thuyền lớn của mình đã đóng xong, chàng chẳng thể nào đè nén trái tim xao động. Dẫu chưa đi được xa đến thế, đi thăm thú quanh vùng cũng là lựa chọn không tồi, vì vậy mới có chuyến đại hành động của cả nhà họ Vân lần này.
Hải đồ treo trên tường đơn sơ đến thế: không kinh tuyến, cũng chẳng vĩ tuyến, chỉ có hết hình vẽ kỳ quặc này đến hình vẽ khác. Có quả dừa nghĩa là có nước; có một cây gậy nghĩa là nơi nào đó có thổ dân; vài nét vẽ lộn xộn thì biểu thị vùng nước xoáy. Dựa vào những thứ đơn giản đến cực điểm này mà tổ tiên đã băng băng giữa đại dương, khiến Vân Diệp vô cùng khâm phục.
Trong sân lại vang lên tiếng ồn ào huyên náo. Chẳng cần hỏi cũng biết Tân Nguyệt dẫn cả đội quân mua sắm trở về. Trước khi họ về đã có rất nhiều nhà buôn đưa tới vô số hàng hóa, đều là thành quả mua sắm hôm nay của họ. Chỉ có một điều chàng không hiểu: Hypatia đâu phải vợ thiếp của chàng, sao những thứ nàng ta mua đều bắt chàng trả tiền?
Vân Diệp cuộn tấm hải đồ treo trên tường lại, chờ Đại Minh Tự gửi hải đồ của họ tới để đối chiếu, tiện thể bổ sung thêm. Những thứ này cần được đưa đến Ung Châu, nhờ nhân tài chuyên môn của thủy sư xử lý.
“Đại ca, đại ca. Hôm nay tẩu tẩu mua về mười một nha hoàn tóc xoăn. Huynh cho muội một người được không?” Tiểu Nha vừa về đã kéo tay anh trai làm nũng. Cô bé rất thích cô gái Hồ nhỏ nhắn kia, dọc đường đã xin tẩu tẩu, kết quả bị mắng một trận. Tẩu tẩu nói những cô gái Hồ ấy là người, không phải mèo chó, đâu thể tùy tiện phát cho muội một người để chơi; họ được giữ lại làm việc trong nhà. Thấy năn nỉ tẩu tẩu không xong, Tiểu Nha bèn chạy đến chỗ anh trai thử vận may.
“Sao tẩu tẩu không cho muội? Những việc này đều do tẩu tẩu quản, nghe lời ra ngoài chơi đi, ca ca còn có việc phải làm.” Vân Diệp chẳng có tâm trí đâu mà tán gẫu với Tiểu Nha; mấy ngày nay thu thập hải đồ ở Dương Châu mới là việc chính.
Thấy anh trai đang bận, Tiểu Nha còn định mè nheo thêm chút nữa, nhưng phát hiện Tân Nguyệt từ ngoài bước vào, đành tiu nghỉu rời đi. Nếu bị tẩu tẩu bắt gặp mình lại quấn lấy anh trai, tiền tiêu vặt của cô bé sẽ bị cắt mất một khoản lớn.
“Phu quân à, chàng cũng quản Nhật Mộ đi. Từng đứa một, lòng dạ đều luyện thành đá mất rồi. Thấy người ta bán người ở chợ đấu giá, phụ nữ cởi trần trụi cả ra mà chúng cũng thờ ơ. Chàng nói xem có phải bị Hypatia dạy hư rồi không?” Tân Nguyệt vừa ngắm xấp lụa nha hoàn mang tới, vừa than phiền với chồng.
“Ừ, đúng là quá đáng. Những chuyện đó ở phương Tây rất bình thường, toàn là người man di, làm ra chuyện gì cũng chẳng lạ. Nhưng ở đây là Đại Đường, ít nhất cũng phải giữ lễ nghi. Bằng không, ai nấy đều như cầm thú thì Đại Đường cũng hỏng mất. Nàng đã trông thấy, với lòng từ bi như Bồ Tát của nàng, chắc chắn đã mua hết những người phụ nữ ấy về rồi nhỉ? Ban nãy Tiểu Nha còn quấn lấy ta đòi một người để chơi, nói là thích mái tóc vàng óng của người ta.” Vân Diệp dứt khoát ngồi xuống. Nếu Tân Nguyệt muốn trò chuyện, vậy nói chuyện tử tế cũng hay.
“Không được đâu, phu quân à. Thiếp không phải tiếc không cho Tiểu Nha, mà sợ con bé không biết nặng nhẹ. Họ là người, không phải đồ chơi. Tính tình bộc tuệch của con bé chàng cũng biết rồi đấy, nhỡ làm người ta chết, chàng bảo thiếp có phạt nó không?”
“Nàng nói quá lời rồi. Tiểu Nha từ nhỏ đã là đứa trẻ lương thiện. Hàn Hàn mất, nó buồn suốt hơn nửa năm. Từ đó về sau nó không nuôi thú cưng nữa, con mèo ly ta tặng nó cũng chẳng thích. Nếu nó đã thích thì cứ chia một người sang hầu hạ nó. Dặn rõ với nó, đừng ngược đãi người ta là được.”
“Vâng, lão gia nói gì cũng có lý. Đợi quản gia huấn luyện mấy người phụ nữ ấy xong, thiếp sẽ đưa một người sang cho cô nãi nãi. À phải rồi, phu quân, hôm nay thiếp hơi vô lý, đã cướp mất nữ nô mà người ta mua rồi.” Tân Nguyệt ngượng ngùng nhận lỗi với Vân Diệp.
“Không sao, nàng đang tích đức làm việc thiện mà. Cướp thì cứ cướp, cướp vài nữ nô chắc chẳng ai có ý kiến đâu. Ủa? Trước đây làm mấy chuyện thế này nàng vẫn đắc ý lắm mà, sao hôm nay lại nhận lỗi? Chẳng lẽ nàng xuống tay nặng quá?” Vợ chồng già rồi, mấy trò nhỏ nhặt này chẳng thể qua mắt Vân Diệp.
“Không ai chết cả. Lúc lão Triệu dẫn người về thì có mấy người nhảy ra. Nếu thị vệ nhà ta không giỏi, e là đã chịu thiệt rồi. Đổng Bình bọn họ dùng nỏ tay bắn què hết chân người ta.” Tân Nguyệt lén nhìn sắc mặt Vân Diệp, dè dặt nói.
“Không ai chết là tốt. Nếu nàng thất lễ trước thì ngày mai bảo lão Triệu mang thiếp của ta sang tạ lỗi, chuyện này coi như khép lại. Ngày mai còn có mấy thương nhân đường biển đến thăm, nàng sắp xếp với lão Triệu giúp ta nhé.” Thấy thức ăn được bưng lên, Vân Diệp dừng cuộc trò chuyện. Bận rộn cả ngày, bụng chàng quả thật đã đói.
Ăn được nửa bữa, lão Triệu nói có người đến cửa mang roi gai tạ tội, còn khiêng theo cả đám người bị thương ở hai chân — chính là nhóm bị thị vệ bắn bị thương. Trời bên ngoài tối đen, cũng chẳng rõ họ đến tạ tội hay đến thị uy đòi công bằng.
Vân Diệp bật cười, bởi chàng trông thấy Tân Nguyệt đang bĩu môi. Đã lâu rồi nàng không có vẻ nhí nhảnh như cô gái nhỏ thế này. Chàng dùng ngón tay khẽ gạt môi nàng, rồi quay người bước ra, đứng dưới mái hiên tiền sảnh, muốn xem rốt cuộc là chuyện gì.
Hai hàng thị vệ chống hoành đao đứng trong sân. Đám người hầu treo kín đèn lồng khắp sân rồi lui xuống. Cổng lớn vừa mở, bên ngoài đã có người xướng danh xin vào.
“Chủ hiệu Thiên Phúc, Khâu Ninh, đặc biệt đến phủ tạ tội, xin Hầu gia xử phạt.” Một gã râu quai nón vạm vỡ, mình trần, sải bước từ ngoài đi vào. Đến giữa sân, hắn quỳ một gối xuống, lại lần nữa xin chịu phạt.
“Thuộc hạ của tiểu dân không hiểu chuyện, mạo phạm phu nhân, xin Hầu gia giáng tội.” Vân Diệp đi vòng quanh gã một lượt. Thú vị thật, trên tấm lưng cơ bắp cuồn cuộn là một bó gai đầy ngạnh. Phía sau, bảy tám gã đàn ông được khiêng vào cũng để trần hai chân, chân đã sưng vù. Trông như thầy thuốc đã chữa trị rồi, sau đó có người lại rửa sạch thuốc đi. Cách tỏ ý xin lỗi thế này thật lạ đời.
“Hiệu úy Đông doanh Khâu Hổ khấu kiến Đại soái!” Nghe tiếng ấy, Vân Diệp mới để ý bên cạnh còn có một người nữa: Khâu Hổ, thuộc hạ của chàng. Trước kia hắn là đội suất; qua hai trận ở Cao Ly và Động Đình, nhờ tích lũy công lao mà được thăng hiệu úy. Gã này cũng là một quân nhân khá cừ, đánh trận liều mạng, chiến tích lại nhiều. Chàng không ngờ giờ hắn còn có một người thân làm thương nhân đường biển.
“Khâu Hổ à? Ừm, hiếm có đấy, ngươi vẫn còn nhớ vị đại soái này. Ta cứ tưởng thăng quan rồi thì mắt mọc trên mông mất rồi. Sao, đến đòi công bằng thay thân thích à?”
Hai câu của Vân Diệp có thể nói là từng chữ đâm thấu tim. Mồ hôi trên mặt Khâu Hổ tụ lại nơi cằm, hắn ấp úng chẳng biết nói gì, chỉ có thể liên tục dập đầu.
“Đồ khốn, có thế mà đã nhát gan thế này. Ta còn tưởng theo ta thì gan ngươi sẽ lớn hơn một chút. Nếu ngươi đến cửa hỏi tội, lão tử còn đánh giá ngươi cao hơn. Thủy sư Lĩnh Nam không sản xuất lũ sâu mọt chuyên dập đầu đâu.”
“Đại soái thứ tội, tất cả đều là lỗi của thuộc hạ. Tiểu đệ Khâu Ninh chưa thấy việc đời, làm càn tùy tiện. Xin Đại soái nể tình thuộc hạ giết địch cũng khá siêng năng mà tha cho nó một mạng.” Khâu Ninh đang nằm rạp dưới đất không tài nào hiểu nổi. Chẳng phải thuộc hạ của hắn chỉ đánh nhau với người ta rồi thua thôi sao? Sao nghe ý đại ca, hắn lại sắp mất mạng rồi? (Còn tiếp……)
P.S.: Chương trả nợ, xin phiếu.