Ăn sáng xong, Trương Gián Chi vào phòng ngủ. Trên chiếc giường gỗ đơn sơ đặt ngay ngắn một bộ áo bào màu xanh da trời. Hôm qua mẹ chàng đã giặt hồ cẩn thận. Quần áo khác có thể dùng chày đập, riêng bộ này bà chỉ dám vò bằng tay. Trong mắt bà, bộ áo ấy cũng như con trai, đều là niềm kiêu hãnh của bà.
Thấy con trai mặc áo bào xong, mẹ Trương Gián Chi ngồi xổm xuống, ra sức vuốt phẳng nếp áo. Hôm nay con trai đến nhà hầu gia làm khách, chúc Tết tiên sinh, ăn mặc chỉnh tề một chút mới phải.
Ngắm đứa con trai đầy vẻ anh khí, bà lão chẳng dám tin mình cũng có ngày vẻ vang thế này. Con trai theo học ở thư viện, được các bậc danh sĩ đại nho chỉ dạy. Bao nhà giàu sang trong thành Trường An còn chẳng có tư cách ấy, vậy mà con trai bà, con của một ca kỹ, lại làm được, vừa đi học vừa nuôi được gia đình. Điều đó khiến đám phú thương khu Nam thành trước kia coi thường con trai bà ghen đỏ mắt; nhà mà con trai từng làm thuê lại càng như thế. Gia chủ gặp chàng còn phải gọi một tiếng “Trương thế huynh”. Phải biết rằng trước kia chỉ nhà quan mới dùng cách xưng hô ấy.
Được đến nhà hầu gia làm khách là chuyện vinh dự, chỉ có điều lễ vật hơi sơ sài, chẳng qua là một tấm vải gai tự tay mình dệt. Nhưng bà đã dồn tâm sức vào đó, dệt thật khít, mối nối cũng ít; ai nhìn cũng sẽ khen là tấm vải tốt. Chỉ không biết nhà hầu gia có ưng hay không. Hồi còn làm ca kỹ, bà từng đến nhà giàu sang, nhà nào chẳng mặc gấm vóc lụa là.
“Con à, hay là con mang thêm một gói bánh điểm tâm nhé?” Bà lão dè dặt hỏi con trai.
Trương Gián Chi bật cười, nắm bàn tay chai sần của mẹ: “Mẹ à, mẹ không biết đấy thôi, điểm tâm đầu bếp nhà tiên sinh làm mới là ngon nhất Trường An, không, ngon nhất cả Đại Đường. Học trò đến thăm tiên sinh mang chút quà là phép tắc, chứ không phải đến khoe giàu. Tiên sinh cũng coi trọng tấm lòng nhất. Nếu con lấy hết tiền bạc trong nhà sắm quà, tiên sinh mới coi thường con. Tấm vải gai mẹ dệt rất tốt, tiên sinh sẽ thích. Đợi con về sẽ mang điểm tâm nhà họ Vân cho mẹ, ngon lắm.”
Bà lão cười, vỗ con trai một cái: “Đâu có ai đến nhà tiên sinh chúc Tết rồi còn ăn xong lại mang quà về, chẳng biết ngượng.”
Trương Gián Chi nhìn trời, ôm tấm vải gai vừa đi vừa nói: “Các học trưởng dạy thế đấy, đến nhà tiên sinh nhất định đừng khách sáo. Chỉ mong lần này họ đừng lừa con nữa.”
Vừa ra khỏi cửa, một chiếc xe ngựa đã dừng trước nhà. Một gã mập thò đầu ra gọi lớn: “Trương huynh, mau lên, muộn là không về Trường An kịp đâu!”
Trương Gián Chi lớn tiếng đáp rồi chạy ra khỏi nhà. Mẹ chàng cũng đuổi theo, trông thấy cỗ xe ngựa xa hoa thì hơi sững sờ. Gã mập đã nhanh nhẹn nhảy xuống hành lễ với bà lão. Bà luống cuống vội đỡ hắn dậy, nhưng mắt vẫn nhìn con trai.
“Mẹ, đây là Lôi Đồng, bạn học con vẫn thường kể với mẹ. Con đã hẹn với cậu ấy cùng đến Ngọc Sơn từ lâu rồi. Mẹ về đi, con đi đây.”
Nói xong, chàng cùng Lôi Đồng chui vào xe. Người đánh xe quát một tiếng, cỗ xe ngựa xa hoa lập tức phóng đi, chẳng mấy chốc đã ra khỏi phường, rẽ vào đại lộ Chu Tước.
Bà Hoa đang khâu đế giày, ngạc nhiên hỏi bà lão: “Trương nương tử, người vừa lên xe ngựa là Gián Chi đấy à?”
“Phải, nó đến Ngọc Sơn chúc Tết tiên sinh. Bạn học đến đón. Không biết cơm nước nhà hầu gia ngon đến mức nào mà hai đứa trẻ mong đến nỗi không chờ nổi. Bà xem chúng nó cuống quýt chưa kìa.” Gương mặt bà lão rạng ngời vẻ tự hào.
Có xe ngựa nên đến Ngọc Sơn rất nhanh. Hơn một canh giờ sau, họ tới trang viên nhà họ Vân. Lôi Đồng đưa người đánh xe mấy đồng tiền, bảo ông ta tự tìm chỗ ăn ngoài phố, còn mình xách hai hộp quà lớn cùng Trương Gián Chi vào phủ họ Vân.
Trong phủ đã vô cùng náo nhiệt, rất nhiều học trưởng ngồi uống trà trong phòng khách, chờ tiên sinh ra gặp. Quản gia và kế toán phụ trách ghi lễ vật đứng tươi cười trước cửa gian nhà ngang. Thấy gia nhân dẫn Lôi Đồng và Trương Gián Chi tới, Triệu quản gia thứ hai liền bước lên hành lễ, cảm tạ họ đã đến chúc Tết hầu gia.
Quà của Lôi Đồng không tầm thường, là một bức tranh cổ. Chỉ cần nhìn dáng vẻ tung vó của những con ngựa trong tranh, tám phần có thể là tranh thật của Triển Tử Kiền. Lão Triệu vốn làm nghề buôn châu báu ngọc khí, sao có thể không nhận ra. Ông cẩn thận cuộn tranh lại, bỏ vào hộp rồi nói với Lôi Đồng: “Thiếu lang quân có lòng rồi. Tính khí tiên sinh nhà cậu cậu cũng biết đấy, tặng món quà thế này khó tránh bị trách phạt. Mau cất đi, đừng để tiên sinh trông thấy.”
Thấy quản gia kiên quyết, Lôi Đồng đành cất cuộn tranh, rồi ôm hộp quà còn lại lên. Quản gia vừa mở ra đã mừng rỡ: bên trong là cả bộ búp bê đất đầu to, dáng vẻ ngây ngô đáng yêu, nom rất vui mắt. Ông vội cất quà đi, ghi lễ vật vào sổ. Thấy món quà mình cất công chọn được chủ nhà yêu thích, Lôi Đồng cũng cười tít mắt.
Lão Triệu nhận tấm vải gai của Trương Gián Chi, vuốt ve một hồi rồi giơ ngón cái: “Vải tốt lắm, mặt vải phẳng mịn, gần như không có mối nối, lại dày dặn. Cả tấm vải đập xuống đất cũng mềm. Bà lão trong phủ vẫn muốn tìm một tấm vải gai tốt để may áo mặc sát người cho hai vị tiểu thiếu gia, thế là có rồi. Nhà thiếu lang quân có người khéo tay như vậy, thật hiếm có.”
Ghi lễ vật xong, Trương Gián Chi và Lôi Đồng cùng đi vào sân. Chào hỏi một vòng các huynh họ Hạ, huynh họ Dương, huynh họ Văn các kiểu, thoắt cái đã đến giữa trưa.
Lão Tiền đã chuẩn bị tiệc từ lâu. Ông nói hầu gia được bệ hạ giữ lại trong cung, không ra được, nên để ông thay mặt tiếp đãi mọi người. Các vị và hầu gia đều là thầy trò thân thiết, xin đừng trách, cứ phải ăn ngon uống đã. Năm nay, học vấn của mọi người nhất định sẽ tiến thêm một bậc.
Ai cũng biết tiên sinh là cận thần của thiên tử. Đã bị giữ lại trong hoàng cung thì đương nhiên không thể về ngay được, thế là mọi người thoải mái ăn một bữa thịnh soạn trong phủ họ Vân.
Trương Gián Chi cho rằng mình ăn uống đã chẳng còn phong độ gì, không ngờ Lôi Đồng bên cạnh còn mất phong độ hơn. Trong đĩa hắn đã có một cái giò heo, vậy mà mắt vẫn dán vào miếng thịt kho lớn.
“Tiểu Lôi, nhà cậu đâu có thiếu thịt, sao phải liều mạng thế?” Trương Gián Chi ngượng ngùng huých Lôi Đồng. Lôi Đồng chẳng buồn ngẩng đầu: “Thịt nhà tôi ăn được à? Đến cơm ở thư viện còn chẳng bằng. Tôi về nhà bảo đầu bếp làm thịt kho tàu, kết quả làm ra thứ gì thế này? Tôi lập tức đánh đuổi đầu bếp nhà mình. Cha tôi còn không tin cơm ở thư viện ngon hơn cơm nhà. Đợt nghỉ phép, tôi mang về một phần thịt kho tàu, cha tôi ăn sạch trong một hơi rồi bảo thế này mới gọi là ăn thịt, đầu bếp nhà mình bị đuổi chẳng oan. Cậu nếm thử đi, giò heo này làm đúng điệu lắm.”
Nói rồi, hắn chẳng khách sáo gắp thêm nửa cái giò heo bỏ vào đĩa Trương Gián Chi. Đều là thiếu niên mười lăm mười sáu tuổi, nhiều người lần đầu đóng vai người lớn, đến nhà khác ra mắt. Ban đầu họ còn hơi gò bó, thấy có người mở màn thì sao chịu thiệt. Ở thư viện đâu phải chưa từng tranh nhau thức ăn. Chẳng mấy chốc, ai nấy ăn uống đến mức chẳng còn ra thể thống gì.
Lão Tiền thích nhất là cảnh tượng thế này. Vân Diệp nhìn thấy sẽ đau lòng, nhưng lão Tiền cố chấp cho rằng khách ăn uống sảng khoái mới là nể mặt chủ nhà nhất, chứng tỏ danh tiếng mỹ thực nhà họ Vân vẫn không suy suyển. Ông bưng bình rượu đi khắp nơi mời rượu, cười tươi như Phật Di Lặc.
Đám thiếu niên sao là đối thủ của con cáo già như lão Tiền trong chuyện uống rượu. Lão Tiền đi qua bảy tám bàn, sau lưng đã chất thành đống bảy tám vò rượu rỗng. Rượu đều rất nặng, chẳng mấy chốc đã có người loạng choạng nói năng lảm nhảm.
Bữa ăn kéo dài hơn một canh giờ. Thấy trời đã muộn, Trương Gián Chi rõ ràng đã say khướt, đỡ Lôi Đồng mềm nhũn như con lợn chết ra khỏi phủ họ Vân, trên tay còn xách hai giỏ tre và một cuộn tranh.
Trong giỏ tre là quà đáp lễ của nhà họ Vân, bốn món điểm tâm tinh xảo, ở giữa đặt một chiếc bánh kem nhỏ. Trương Gián Chi cố sức đỡ Lôi Đồng, sợ tên này va hỏng giỏ tre. Thấy người đánh xe của Lôi Đồng chạy tới, chàng mới thở phào nhẹ nhõm.
Lúc đến mất hơn một canh giờ, lúc về người đánh xe thúc ngựa chạy như bay, bởi thiếu gia nhà ông đã nôn ba bốn lần, còn cứ nhìn bãi nôn mà kêu tiếc rẻ, nom như sắp ăn ngược trở lại.
Trời vừa hơi tối, Trương Gián Chi lại được người đánh xe đưa về Trường An. Chàng đích thân mang bức Tranh Lập Mã của Triển Tử Kiền trả cho nhà họ Lôi, đồng thời giải thích lý do phủ họ Vân không nhận. Lão gia họ Lôi lại hết lời ca ngợi khí tiết cao thượng của tiên sinh thư viện. Sau đó, chàng giao quà đáp lễ nhà họ Vân cho lão gia họ Lôi. Ông nhìn năm món lễ vật đủ màu sắc rồi nhìn con trai say khướt trở về, liền biết chúng đã trải qua một ngày thật vui ở phủ họ Vân. Thế là tốt, thế là tốt, nhà họ Vân không coi thường nhà buôn là tốt rồi. Thấy Trương Gián Chi cũng lảo đảo, ông liền sai người đánh xe đưa chàng về, còn mời chàng khi rảnh hãy đến nhà chơi.
Trời sắp tối, bà lão thấy con trai vẫn chưa về thì bắt đầu lo lắng, sợ chàng bị người ta trêu chọc trong tiệc rượu. Dù sao hồi còn làm ca kỹ, bà đã chứng kiến cảnh tượng như thế vô số lần. Lo lắng, hễ nghe bên ngoài có tiếng bước chân là bà lại vội mở cửa nhìn, thất vọng hết lần này đến lần khác.
Một chiếc xe ngựa dừng trước cửa nhà. Thấy con trai lảo đảo được người đánh xe dìu xuống, bà vội bước tới đỡ lấy. Trông con trai vui vẻ cười với mình, tuy bị hơi rượu nồng nặc xông choáng váng đầu óc, bà vẫn hiểu chuyến đến phủ hầu gia lần này của con trai khá suôn sẻ, hình như không bị ai bắt nạt.
Trương Gián Chi gắng gượng đi đến giường mình rồi ngã nhào xuống. Cơn buồn ngủ nặng trĩu ập tới, chàng sắp thiếp đi thì chợt nhớ ra điều gì, lại vùng vẫy bò dậy, xách chiếc giỏ ở cửa vào, đưa cho mẹ: “Mẹ, nếm thử đi, điểm tâm của phủ họ Vân đấy. Mẹ ăn rồi sẽ biết nó ngon đến mức nào. Đây là quà đáp lễ của hầu phủ.”
Bà lão đỡ con trai lên giường, cởi áo cho chàng, cho chàng uống chút nước rồi dùng khăn ướt lau chân, sau đó mới đắp chăn cho chàng. Bà ngắm con trai đang ngủ một lát rồi trở về bên chiếc bàn thấp, mở nắp giỏ tre. Nhìn những món điểm tâm tinh xảo bên trong, bà hít thật sâu mùi thơm ngọt ngào. Đã bao nhiêu năm rồi bà chưa được ngửi thấy hương vị ngon lành thế này?
Bà dùng ngón tay khoét một miếng kem nhỏ đưa vào miệng, không khỏi rên khẽ. Đây chính là hương vị thiên đường sao? (Còn tiếp…)
ps: Xin giới thiệu một tác phẩm dị năng đô thị mới. Nhân vật chính nhặt được một hồ ly tinh, bao ăn bao ở, còn bao cả chuyện sưởi ấm giường. Dùng tiền bạc đúc nên con đường thành tiên.