Đã hiểu rõ rồi. Sáng sớm, Vân Diệp với đôi mắt thâm quầng chạy tới Tư Nông Tự, Tương Tác Giám, rồi điều thêm hồ sơ từ Quân Khí Giám, đối chiếu ba bên mới hiểu ra: phần thưởng cao nhất mà cái triều Đường chết tiệt này dành cho người phát minh kỹ thuật mới chỉ là mười lăm quan.
Năm Vũ Đức thứ tư, có người thợ chế ra khát ô, được thưởng một vạn tiền. Năm Vũ Đức thứ sáu, người đưa trạm dịch dâng mi tô (không biết là thứ gì), hoàng thượng vui lòng, ban một vạn tiền. Cũng năm Vũ Đức thứ sáu, huyện lệnh Vạn Niên dâng xe lật, được ban hai con dê và một vạn tiền. Sau đó là ghi chép mới của Tư Nông Tự: năm Trinh Quán thứ ba, Vân hầu dâng xe gieo hạt, được thưởng một vạn năm nghìn tiền.
Bảo sao lão già Hoàng Phủ Vô Dật phải giả điên giả dại chạy tới Vân phủ lừa tiền. Thời buổi này, dù ngươi có chế ra máy bay thì tiền thưởng cũng chỉ có mười lăm quan. Lão già không nói dối, quả thực lão bị rượu thịt nhà họ Vân mua chuộc, được cho thêm năm quan vượt mức. Đọc đến đây, cơn giận trong lòng hắn mới nguôi đi.
Đứng trước nha môn Tương Tác Giám, hắn chỉ thấy những người thợ áo quần rách rưới ra vào các xưởng. Trong lòng chợt dâng lên nỗi chua xót. Ở hậu thế, mình cũng là một người trong số họ. Còn ngày nay, họ không được gọi là công nhân, mà là “đinh nô”, “hộ nô”, “quan nô”. Mỗi năm họ phải làm không công hơn hai mươi ngày. Bảo sao lúc mình phát tiền công và tiền thưởng ở Cách Vật Viện, các tiểu lại bên dưới lại có vẻ kỳ quặc, cứ hỏi đi hỏi lại có phát tiền công cho thợ không. Khi ấy mình đang bận sắp xếp tài liệu, chẳng buồn ngẩng đầu, chỉ nói: “Chẳng phải đều có tên trong sổ sao? Cứ phát theo bảng!” Thuê người làm việc, trả tiền công, lúc đó mình thấy là chuyện đương nhiên, có gì phải cân nhắc? Giờ nghĩ lại, những người thợ ấy gặp mình là hành lễ, đâu phải vì khí phách bá vương của lão tử rung chuyển tứ phương, mà vì họ biết ơn mình đã trả tiền công cho họ.
“Lỗ to rồi, lỗ to rồi.” Đang lẩm bẩm vì xe gieo hạt như minh châu ném vào chỗ tối, lão Hoàng Phủ lặng lẽ mon men từ phía sau tới, nghe thấy lời Vân Diệp.
“Vân hầu nổi tiếng gia tài bạc vạn, mười lăm quan cỏn con thì đáng gì?”
“Đừng nói mười lăm quan, dù là một vạn năm nghìn quan ta cũng chẳng để trong lòng. Vừa rồi ta xem hồ sơ thưởng qua các năm, vì sao cao nhất chỉ có mười lăm quan? Đại nhân đừng bảo là quan phủ không có tiền nhé. Khát ô hút nước, xe lật tưới ruộng, xe gieo hạt trồng lương thực, món nào cũng là vật tốt bậc nhất, vậy mà chỉ thưởng mười lăm quan, chẳng phải hơi keo kiệt sao?”
“Vân hầu tuổi trẻ khí thịnh, đương nhiên hăng hái tiến lên. Lão phu đã tuổi xế chiều, chẳng còn sức khuấy động sóng gió. Thói quen cũ bao năm đâu thể sửa trong chốc lát; lão phu cũng từng dâng sớ, khổ nỗi còn chẳng qua nổi Tam Tỉnh, huống chi đến bệ hạ. Vân hầu, nói thật cho lão phu biết, nếu tối qua không phải lão phu mà là thuộc hạ khác của Tư Nông Tự làm vậy, kết quả sẽ ra sao?” Hắn trách oan lão già rồi. Đúng mà, lão Hoàng Phủ nổi tiếng thanh liêm trong sử sách đâu thể kém phẩm cách đến thế.
“Tư Nông Tự chỉ có mỗi lão nhân gia thôi. Nếu là người khác, tối qua chân đã bị đánh gãy rồi.”
“Ha ha, khó xử của lão phu chính là chỗ đó. Đưa tay đòi bí kỹ của người ta, sao có thể không khiến người ta căm ghét? May mà khuôn mặt già nua này còn chút tình nghĩa, nếu không hậu quả khó mà lường được!”
Từ biệt lão Hoàng Phủ, hắn vừa vào cung, định đi trêu Lý An Lan thêm một phen. Chưa tới Thính Đào Quán đã bị hai tên thái giám chết tiệt khiêng tới hậu hoa viên. Đây là chỗ mình có thể tới sao? Hắn đang định chuồn thì Trưởng Tôn hoàng hậu cùng một lão già bước ra từ đình. Nếu còn không biết lão già kia là ai thì đầu óc hắn đúng là úng nước thật rồi.
Mấy lão già Vân Diệp gặp ở Đại Đường đều là người tốt: Tống Liêm chính trực, Lý Cương cổ hủ, Hoàng Phủ hài hước, đều xứng danh bậc thầy một thời. Người già thì phải ra dáng người già, sáng suốt phóng khoáng, mỉm cười nhìn mây cuộn mây tan mới là chuẩn mực của người già. Chứ không phải già rồi mà lòng chẳng già, ôm ấp giai nhân, đi vài bước đã cần cô gái vạm vỡ khiêng giường. Kỳ quái hơn nữa là Lý An Lan cũng ngồi trên giường, cười nói như hoa, thỉnh thoảng còn ân cần xoa lưng bóp chân cho lão già.
Chuông cảnh giác trong lòng Vân Diệp lập tức vang lên. Sao Lý Uyên lại ra đây? Chẳng phải nghe nói lão nhân gia định chết vì kiệt sức giữa bụi hoa hay sao? Cách chết vui vẻ thế mà không tiếp tục, lại chạy tới gây phiền phức cho ta à? Trong hai năm, ngươi sinh cho Lý Nhị chín đứa em, góp sức làm tăng dân số Đại Đường, tất cả đều do con trai ngươi ép ngươi làm, chẳng liên quan gì đến ta.
Lễ vẫn phải hành. Người đứng đầu tối cao trên danh nghĩa của Đại Đường đã già hẳn, da chùng, râu tóc bạc phơ. Nếu không phải đôi mắt xanh rờn như mắt sói, Vân Diệp đã chẳng thể liên hệ ông ta với cái tên Lý Uyên.
“Thằng nhãi này bắt nạt con đấy à?” Hắn còn chưa ngẩng đầu đã nghe Lý Uyên lên tiếng.
“Ông nội, chính là hắn. Hắn không chỉ bắt nạt con mà còn hãm hại con nữa.” Lý An Lan chẳng còn chút cứng cỏi nào, nũng nịu làm mình làm mẩy với Lý Uyên.
“Thằng nhãi, dám bắt nạt cháu gái ta, gan cũng lớn đấy. Người đâu! Lôi ra ngoài chém rồi đem cho chó ăn!”
Nghe phán quyết ngắn gọn ấy, lông tóc Vân Diệp dựng đứng. Lão tử sắp bị đem cho chó ăn thật sao? Hắn chớp mắt cầu cứu Trưởng Tôn, nhưng bà làm như không thấy, trên mặt vẫn là vẻ từ bi như Quan Âm, cười mà như không cười.
Mẹ kiếp, hai mụ đàn bà vạm vỡ, mặt đầy thịt ngang, chỉ dùng một dải lụa đỏ đã trói hắn gọn ghẽ trong nháy mắt. Lúc này Vân Diệp lại bình tĩnh. Chỉ vì chút chuyện tình cảm trai gái mà Thái thượng hoàng có quyền tùy tiện chém đầu một vị hầu tước sao?
Vân Diệp rất tức giận, không phải giận Lý Uyên mà là giận Lý An Lan. Mấy ngày nay hắn chưa từng ngừng sai đồ ăn vào hoàng cung, mà còn tự tay làm, bận đến đâu cũng không bỏ. Dù Lý An Lan có là khúc gỗ thì cũng nên hiểu hắn không phải tùy tiện trêu ghẹo nàng, mà là thật lòng thích nàng. Cho dù nàng không cố ý muốn chém đầu hắn, làm vậy cũng quá đáng rồi. Trò đùa của hoàng gia, ai cũng chịu nổi hay sao? Hay nàng thích nhìn hắn quỳ xuống xin tha?
Bị trói chặt, nhưng không bị lôi đi cho chó ăn. Mặt Vân Diệp sa sầm, cúi đầu im lặng.
Lý An Lan hơi ngượng ngùng. Nàng không được thấy dáng vẻ chật vật của Vân Diệp. Mỗi lần nàng tự tay đánh hắn, hắn lại cầu xin, vái lạy, hứa hẹn, trông chẳng có chút cốt khí nào. Sao trước uy nghiêm của Thái thượng hoàng, hắn lại chẳng sợ nữa?
Trưởng Tôn thầm kêu không ổn. Vân Diệp nổi tiếng là con lừa vuốt lông thì ngoan; Thái thượng hoàng dùng hoàng quyền áp hắn, khơi dậy lòng kiêu hãnh của đệ tử cao nhân thế ngoại. E rằng giờ hắn đã sinh lòng oán giận cả An Lan. Người tính tình kiêu ngạo một khi đã nảy sinh rạn nứt, đâu thể chỉ vài câu là hàn gắn được. Công công có phần hồ đồ rồi, không hiểu Vân Diệp quan trọng thế nào với Đại Đường.
“Vân hầu, ngài vô lễ với An Lan quá rồi, còn không mau nhận tội?” Trưởng Tôn chưa kịp lên tiếng, một người phụ nữ trang điểm lộng lẫy bên cạnh đã nói trước. Bà ta cũng nhận ra tình thế giờ đã như cưỡi hổ, ắt phải có một bên nhường bước trước.
Vân Diệp lạnh giọng nói: “Quan quan thư cưu, ở bãi sông kia; thục nữ đoan trang, quân tử mến yêu. Tiên hiền đã có lời răn nổi tiếng, vi thần chưa cưới, công chúa chưa gả, nảy lòng cầu hoàng cũng là chuyện thường tình. Thái thượng hoàng lấy chuyện ấy trách phạt thần, e là không công bằng.”
“Láo xược!” Lý Uyên bật đứng dậy, chỉ vào Vân Diệp nói với Trưởng Tôn: “Đúng là bề tôi tốt của Nhị Lang! Mục vô quân thượng, đây là do hoàng đế dạy sao?”
Mặt Trưởng Tôn trắng bệch. Lý An Lan không ngờ Vân Diệp lại cứng cỏi đến vậy, đối diện Thái thượng hoàng mà không chịu nhường nửa bước, nàng lo lắng ra hiệu cho hắn mong hắn chịu mềm mỏng. Lúc này lửa giận trong lòng Vân Diệp đang bùng cháy, đâu còn tâm trí để ý tới nàng.
“Phụ hoàng bớt giận. Lam Điền hầu từ nhỏ đã theo cao nhân thế ngoại ngao du thiên hạ, được chiều hư nên thiếu sự dạy dỗ trong nhà. Gần đây đều do thần thiếp nhận việc dạy bảo; lời lẽ bất kính là lỗi của con dâu. Xin phụ hoàng nghĩ nó tuổi trẻ không hiểu chuyện mà tha cho nó lần này.” Trưởng Tôn chẳng màng bụi đất dưới sàn, phủ phục xuống đất.
Cơn giận của Lý Uyên dịu đi đôi chút. Ông sai người đỡ Trưởng Tôn dậy rồi nói: “Phu thê hai người thích thằng nhãi này lắm sao? Ngày thường nàng chẳng hề trái ý trẫm, lệnh trẫm ban xuống, nàng đều tuân theo không một lời. Hôm nay lại vì nó mà cúi lạy dưới đất, mười mấy năm nay đây là lần đầu tiên. Xem ra thằng nhãi này không đơn giản!”
“Thần thiếp và hoàng đế cũng chẳng biết vì sao, cứ nhìn thấy thằng nhãi này là lại nảy lòng thân thiết, có lẽ là ý trời!” Trả lời câu hỏi của Lý Uyên xong, bà quay sang trừng mắt nhìn Vân Diệp: “Đồ hỗn trướng, còn không mau qua đây tạ tội với Thái thượng hoàng, thật sự không muốn sống nữa sao?”
Không thể phụ tấm lòng người khác, cũng không thể không cảm tạ thiện ý của họ; đó xưa nay là nguyên tắc làm người của Vân Diệp. Trưởng Tôn đã làm đến nước này vì hắn, hắn còn biết nói gì nữa. Bị trói nên không quỳ xuống được, hắn khom người nói: “Vi thần nhất thời thất thố, xin Thái thượng hoàng tha thứ.”
Lời đã nói ra, nhưng giọng điệu cứng nhắc, lạnh lẽo.
“Ngươi không phục?” Lý Uyên nhấp một ngụm rượu, thản nhiên nói.
Chẳng hiểu vì sao, cứ nhìn thấy Lý An Lan là Vân Diệp lại bực mình. Cơn giận vừa lắng xuống lại bùng lên, hắn lớn tiếng nói: “Vi thần đương nhiên không phục. Chẳng lẽ chỉ cho phép quan châu phóng hỏa, không cho phép dân Lam Điền thắp đèn?”
Lý Uyên suýt phun ngụm rượu ra ngoài. Ông cố nuốt xuống, rất đỗi tò mò hỏi: “Quan châu phóng hỏa, dân thắp đèn là điển cố gì?”
“Tiểu tử nghe người ta kể, Điền Đăng làm quận trưởng, kiêng tên mình, ai phạm húy là nổi giận, lính lại thường bị đánh. Vì vậy cả châu đều gọi đèn là lửa. Đến Tết Thượng Nguyên, quan cho phép thả đèn, cho dân vào châu trị du ngoạn. Lại dân bèn viết bảng treo ngoài chợ: ‘Bản châu theo lệ thả lửa ba ngày.’ Tiểu tử kể với gia sư, gia sư cười lớn: ‘Chỉ cho phép quan châu phóng hỏa, không cho phép dân thắp đèn!’”
Nghe xong, các mỹ nhân bên cạnh đều che miệng cười khúc khích. Lý Uyên cũng mỉm cười, Trưởng Tôn thì yên tâm, còn Lý An Lan mặt vô cảm, chẳng biết đang nghĩ gì.
“Ngươi thử nói xem rốt cuộc trẫm đã phóng hỏa kiểu quan châu thế nào. Nếu không nói ra được lý lẽ, hai tội cộng lại, tuyệt đối không tha.”
“Bệ hạ quên chuyện xưa tuyển rể bằng chim công hồi tiền Tùy rồi sao? Điển tích ấy đã nổi tiếng khắp thiên hạ. Tiểu thần chẳng qua chỉ nhắc lại lời bệ hạ mà thôi.” Vân Diệp khinh bỉ liếc Lý Uyên. Lão già có mỹ nhân là quên người xưa.
Trưởng Tôn hít ngược một hơi. Thằng nhãi này đúng là chuyện gì cũng dám nói.
Lý Uyên chìm vào hồi ức, không sao thoát ra được. Ông phất tay bảo cung nhân khiêng mình về cung, chẳng còn lòng dạ nào để ý đến Vân Diệp. Đậu thị đã khuất là nỗi đau vĩnh viễn trong lòng ông, nhất là sau biến cố đau thấu gan ruột như loạn Huyền Vũ Môn, những đứa con do Đậu thị sinh ra tàn sát lẫn nhau, máu chảy thành sông. Đậu thị, nàng thật may mắn! Để ta ở lại một mình gánh chịu
Lý An Lan nhìn Vân Diệp, còn Vân Diệp lại nhìn trời. Nỗi chua xót tràn ngập lồng ngực Lý An Lan; hắn không nhìn nàng nữa
Vân Diệp đang cố làm ra vẻ kiêu ngạo, tự thưởng thức bản thân thì bỗng cảm thấy tai đau nhói. Gương mặt giận dữ của Trưởng Tôn hoàng hậu hiện ra trước mắt.