Trời chạng vạng, doanh trại bắt đầu ồn ào khắp nơi. Người thời này mỗi ngày chỉ ăn hai bữa: mười giờ sáng ăn bữa sáng, bốn giờ chiều ăn bữa tối. Vì hành quân nên bữa tối phải đợi đến khi hạ trại mới bắt đầu nấu, các tướng sĩ đã đói meo, chảy nước miếng nhìn quân đầu bếp nấu cơm. Thời Đường, nấu cơm đúng nghĩa là nấu: bất kể nguyên liệu gì, chỉ có một cách làm là ném vào nồi luộc, thêm một nắm muối, chín là xong.
Thức ăn của tướng lĩnh khá hơn đôi chút, có thể thấy một hai miếng thịt. Dĩ nhiên thịt cũng được luộc chín, chẳng có chút gia vị nào, chỉ có thể chấm tương mà ăn.
Vân Diệp đã nếm thử thứ tương ấy từ lâu: vàng khè đen sì, ngửi thôi đã buồn nôn, nhìn vào thì phát điên, ăn vào chỉ muốn giết cả nhà đầu bếp.
Vân Diệp tưởng đầu bếp trêu mình, bèn đánh cho gã béo một trận tơi bời. Sau đó mới phát hiện toàn bộ tướng lĩnh trong quân đều ăn thứ này ngon lành, lính quèn thì chẳng có tư cách được ăn. Cậu túm một thân binh lại, bắt hắn ăn hết. Tên khốn ấy chẳng nói chẳng rằng, bưng mâm lên húp soàn soạt sạch bách, còn chưa đã thèm, lấy ngón trỏ vét nốt chút tương cuối cùng bỏ vào miệng nhấm nháp.
Nhìn bộ dạng ấy, Vân Diệp biết ngay đầu bếp đã bị đánh oan. Cậu định xin lỗi gã thì Trình Xử Mặc ngăn lại, khuyên rằng đánh nhầm thì được, chứ xin lỗi thì không; tuyệt đối không thể bồi lễ. Đầu bếp không chịu nổi, thân phận của cậu cũng không cho phép cúi mình xin lỗi, trừ phi giữa quý tộc với nhau.
Nói rồi, Trình Xử Mặc ném cho đầu bếp mười văn tiền, bảo là tiền thuốc men, kẻo người ta nói lão tử bắt nạt ngươi. Cơm nấu khó ăn đến thế, bị đánh một trận còn là nhẹ; sau này mà vẫn chẳng tiến bộ thì xem ta xử ngươi thế nào.
Vân Diệp vốn tưởng lúc này đầu bếp sẽ giận tím mặt, tay cầm hai con dao bếp xông lên liều mạng với mình. Không ngờ gã cười hì hì nhặt tiền đồng, chẳng buồn lau máu trên mũi, đã hành lễ với hai người rồi còn nói: “Đa tạ tước gia ban thưởng.”
Mẹ kiếp, cái tính quý tộc của các người đúng là được nuông chiều mà thành. Vân Diệp thầm cảm khái. Kiếp trước, dân đen thấp cổ bé họng chỉ còn lại chút khí phách. Nếu có cậu ấm quan chức đánh mình một trận rồi ném cho một trăm đồng chữa thương, e rằng cậu ấm ấy còn bị thương nặng hơn mình, biết đâu còn mất mạng. Còn hậu quả ư? Mặc kệ nó.
Xã hội phong kiến phân chia đẳng cấp nghiêm ngặt, quý tộc nắm quyền lực lớn, bình dân chỉ có thể phục tùng sự cai quản của quý tộc. Chế độ ấy kéo dài từ thời Chiến Quốc đến tận bây giờ, đã ngấm vào tận xương tủy. Chỉ thấy các tướng sĩ xung quanh cười hì hì bảo đầu bếp gặp may, không mất công mà được mười văn tiền. Nghe câu ấy là đủ biết họ thật sự cho rằng gã gặp may.
Vân Diệp thầm mừng vì hiện giờ mình là quý tộc, nếu không, với tính khí của cậu, e rằng lúc này đã bị chôn xuống đất rồi.
Trời dần tối, lão Trình cuối cùng cũng tuần tra doanh trại xong, đeo kính râm bước vào đại trướng.
Vân Diệp vừa thấy lão Trình đi đứng như người mù, bước hụt bước hẫng, liền biết lão tiếc không nỡ tháo kính, vẫn còn đang khoe khoang. Cậu chẳng dám nhắc đến chuyện đòi lại kính, chỉ đành khuyên:
“Trình bá bá, ban ngày đeo kính râm để tránh ánh nắng làm hại mắt, ban đêm thì đừng đeo nữa, sẽ nhìn đường không rõ rồi ngã đấy. Nếu vậy, tiểu chất có chết muôn lần cũng không chuộc được tội.”
Lão Trình phất tay đầy hào sảng: “Không sao. Mắt lão phu vốn đỏ sưng, đau rát khó chịu, đeo kính này vào thấy mát mẻ hơn nhiều, quả thật là món đồ tốt. Lão phu cứ giữ hộ ngươi trước, về Trường An rồi trả.”
Vân Diệp biết trước kết quả sẽ thế này. Thứ đã đưa vào miệng Tỳ Hưu mà đòi lấy lại được thì mới là lạ. Lão Trình cẩn thận tháo kính xuống, dùng khăn lụa bọc kỹ, cất vào một chiếc hộp gỗ đỏ đặt trên bàn, lúc ấy mới rảnh nhìn Vân Diệp. Thấy cậu mặc một bộ áo vải gai sạch sẽ, kiểu dáng rất lạ, lão bèn hỏi:
“Thằng nhóc này, ngươi cũng là người có thân phận, sao ăn mặc tùy tiện thế? Ở trong doanh trại thì không sao, chứ ở Trường An, sẽ có ngự sử đàn hặc ngươi. Nhớ lấy, hòa theo số đông mới là cách giữ mạng. Ân sư của ngươi là bậc cao nhân ngoài cõi thế, đương nhiên chẳng câu nệ lễ pháp nhân gian, chỉ cầu tiêu dao tự tại. Lão phu thấy ngươi tính tình phóng khoáng, không câu nệ lễ pháp thế tục, thế thì không hay. Ân sư ngươi xuất thế, còn ngươi nhập thế; đã nhập thế thì phải hiểu lẽ đối nhân xử thế. Lão phu đã thấy biết bao kẻ tài hoa hơn người, cậy tài ngạo vật, kết cục chẳng ngoài hai đường: hoặc gãy giáo chìm cát, hoặc trở nên tầm thường như mọi người. Ngươi hiểu không?”
Vân Diệp chỉ cảm thấy trong lồng ngực như có thứ gì nghẹn lại. Lão Trình đang dạy cậu cách đối nhân xử thế; không phải người thân cận thì sẽ chẳng nói những lời này.
“Lời vàng ngọc của bá bá, tiểu chất xin ghi lòng tạc dạ.” Nói xong, cậu cúi người thật sâu trước lão Trình. Lão Trình thấy Vân Diệp nghe lọt lời mình, cũng không nói thêm nữa. Thằng nhóc này thông minh hơn người, nghe một lần là đủ.
Vân Diệp quay người bước ra khỏi trướng. Chẳng bao lâu sau, cậu lại bưng một chiếc mâm gỗ lớn vào trong. Trên mâm có một cái bát khổng lồ, to gần bằng đầu người,
bên cạnh bát còn có mấy đĩa thức ăn kèm và vài chiếc bát nhỏ. Trong đĩa đựng mấy loại rau dại, còn trong bát nhỏ là tỏi giã, giấm và một thứ tương đỏ, vừa ngửi đã thơm nức mũi. Vân Diệp không nói gì, đặt mâm gỗ trước mặt lão Trình, đổ rau dại trong đĩa nhỏ vào cái bát lớn. Những sợi mì bản rộng hơn tấc phủ lên rau xanh, sắc xanh trắng phân minh, trông rất đẹp mắt. Cậu lại đổ tỏi giã, hành khúc, giấm đã nấu và dầu ớt đỏ vào bát lớn; cuối cùng chan một bát dầu nóng vào. Chỉ trong chốc lát, hương thơm đã tràn ngập đại trướng.
Yết hầu lão Trình không ngừng nhấp nhô, mắt dán chặt vào cái bát, hai tay nôn nóng muốn giật lấy mà ăn ngấu nghiến. Vân Diệp thong thả dùng đũa tre trộn đều mì, rồi bưng một bát mì chan dầu ớt đúng điệu đến trước mặt lão Trình.
Lão Trình bưng bát lớn lên, hít sâu một hơi, dáng vẻ như đang đắm chìm trong hương thơm. Lão gắp một đũa mì bỏ vào miệng, mắt lập tức sáng lên. Tốc độ ăn của lão Trình phải gọi là gió cuốn mây tan mới đúng. Một bát mì lớn, đủ ba cân, lão đã nuốt gọn vào bụng chỉ trong thời gian uống cạn một chén trà. Vẫn còn thòm thèm, lão đặt cái bát xuống bàn: “Thêm một bát nữa.”
Nghe vậy, Vân Diệp suýt ngã nhào, nhưng không dám cho lão ăn thêm, hại tỳ vị thì khổ. Cậu vội bưng lên một bát nước mì, để lấy nước dùng mà tiêu hóa đồ ăn. Lão Trình tu ừng ực nửa bát nước mì, lúc này mới hài lòng lau miệng, chân thành thở dài:
“Đây mới gọi là ăn cơm! Hóa ra hơn nửa đời lão Trình ta toàn ăn cám heo. Món này lại là bí truyền độc nhất của ngươi. Chỉ bằng bát mì này, lão phu dám chắc ngươi có thể đi ngang ở Trường An. Đúng là cao nhân ngoài cõi thế! Không biết tiên sinh ấy lúc sinh thời phong thái đến nhường nào. Người nhà họ Trình chẳng thể sánh bằng, chỉ mong huynh đệ các ngươi có thể nâng đỡ nhau, đi cho tốt con đường thuộc về mình. Lão phu dẫu chết cũng ngậm cười nơi chín suối.”
“Bá bá nói vậy là vì sao? Tiểu chất và Xử Mặc tuy không phải huynh đệ ruột, nhưng sau thời gian này ở bên nhau, phẩm hạnh, cách đối nhân xử thế và tính tình của huynh ấy đều khiến tiểu chất vô cùng khâm phục. Giữa hai chúng ta giờ còn thân thiết hơn cả huynh đệ ruột vài phần. Giúp đỡ, yêu thương nhau vốn là điều tự nhiên, bá bá không cần bận tâm.”
Nghe xong, lão Trình vui vẻ cười ha hả: “Nhà họ Trình ta có phúc thật! Mấy người huynh đệ mà lão phu gặp được đều là những người hết lòng trung nghĩa; giao du với ai cũng chân thành hết dạ. Giờ đến lượt Sửu Ngưu, vận may vẫn thịnh vượng như thế. Sao lão phu có thể không sống thêm mấy năm để xem hai huynh đệ các ngươi đi được đến bước nào?”
Từ một bát mì, lão Trình đã nếm ra tình nghĩa Vân Diệp dành cho mình. Đó là lòng kính trọng và yêu mến tự nhiên của kẻ hậu bối dành cho bậc trưởng bối, đáng tin cậy hơn lời nói ra gấp vạn lần. Sao lão Trình có thể không vui mừng như phát cuồng? Bấy lâu nay, lão vẫn luôn lo lắng cho Trình Xử Mặc. Bệ hạ đã chỉ rõ muốn gả công chúa cho con trai lão; được kết thân với hoàng gia đã là ân sủng đến tột bậc. Thịnh thế như lửa đổ thêm dầu, hoa gấm thêu thêm hoa, ai dám chắc nhà mình có thể đời đời con cháu nối dài, không lo tai họa?
Nhìn Vân Diệp, thằng nhóc này đúng là một tay láu cá siêu hạng, nhưng lại nặng tình nặng nghĩa. Trong một phen tình cờ, cậu kết thành bạn tri kỷ với con trai lão. Có một thiếu niên tài trí tuyệt luân, ứng biến khôn khéo làm bạn tri kỷ, Trình Xử Mặc à, Trình Xử Mặc, ngươi đúng là phúc lớn bằng trời!