Vân Diệp không hề ngất đi. Cậu nghe rõ cuộc trò chuyện giữa Ngưu Tiến Đạt và Trình Xử Mặc, nhưng cảm thấy lúc này mình không thể tỉnh lại, thật sự chẳng biết phải đối mặt với tình cảnh hiện giờ thế nào. Nên mừng rỡ? Nên tức giận? Hay nên đau buồn? Con người có thất tình lục dục, mỗi cảm xúc lại biểu lộ bằng một nét mặt, đó là dấu hiệu cho thấy con người được gọi là động vật cao cấp. Không ngờ tổ tiên mình lại sống thảm hại đến vậy. Xem trên tấm thẻ gỗ, họ quả thật là tổ tiên chính thống của cậu. Không biết nhà họ Vân bắt đầu lệ để đàn ông trong nhà giữ thẻ từ khi nào, chỉ biết quy củ ấy chưa từng bị gián đoạn. Đời sau, hễ gặp người cùng họ, rút thẻ gỗ ra nhận thân đã thành lệ. Một khi xác nhận cùng tông tộc, chăm nom và giúp đỡ nhau là lẽ đương nhiên. Vân Diệp từng gặp chuyện như vậy ở Nội Mông. Khi đến quán trọ đăng ký, cậu đưa chứng minh thư cho chủ quán, nào ngờ ông ta lấy ra một tấm thẻ gỗ, hỏi Vân Diệp có mang theo không. Cậu vội lấy thẻ của mình ra. Hai tấm được đối chiếu, xác nhận đều là người một nhà, cảm giác thân thiết lập tức nảy sinh. Tuy trông chẳng khác nào thổ phỉ đang bắt liên lạc, Vân Diệp quả thực đã được chăm sóc chu đáo đến từng li từng tí. Ăn uống, nghỉ ngơi, đi lại, làm việc đều được sắp xếp ổn thỏa. Đó là chuyến công tác suôn sẻ nhất đời cậu. Trước lúc đi, đôi bên hẹn sẽ gặp lại ở từ đường. Trong nhà hiện vẫn bày chiếc đầu dê núi chạm khắc mà người cùng tông tộc tặng. Nhận tổ quy tông là chuyện tất yếu, cũng là việc nên làm. Phản bội tông tộc, dù ở thời hiện đại hay triều Đường, đều là điều tối kỵ trong đạo làm người. Bỏ mặc những phụ nữ và trẻ nhỏ ấy, lương tâm cậu đã chẳng yên, e rằng tổ tiên còn bò ra khỏi mộ bóp chết cậu. Đã nghĩ thông cách đối mặt rồi thì chẳng cần giả vờ ngất nữa. Dù sao cậu cũng là quý tộc, công thần có đất phong ở kinh thành; trang trại rộng một nghìn hai trăm mẫu hẳn đủ để thu xếp cho đám phụ nữ, trẻ nhỏ và người già ấy.
“Xử Mặc, bá phụ đã về doanh chưa?” Vân Diệp hỏi Trình Xử Mặc đang canh bên cạnh. Trình Xử Mặc còn ngẩn người, nghe Vân Diệp gọi thì vội đứng dậy:
“Đệ tỉnh rồi, tốt quá! Ca lo chết đi được. Tiểu Diệp, đợi về kinh, ca sẽ dẫn đệ xử đẹp lũ khốn ức hiếp người trong tộc đệ. Trước kia chưa biết thì thôi, giờ đã biết rồi, chỉ cần có một người bị bắt nạt, đệ cứ hỏi tội ca!”
Mắt Vân Diệp rưng rưng, cậu nắm tay Trình Xử Mặc, gật đầu: “Đúng, về kinh xử đẹp chúng!” Hai huynh đệ nhìn nhau cười lớn.
“Cha con về rồi. Vừa nãy cha định vào thăm con, nhưng chú Ngưu khuyên cha quay về, bảo con cứ nghỉ ngơi cho khỏe, mọi chuyện đã có ông ấy lo.” Vân Diệp chẳng biết lão Trình đến từ lúc nào. Nghe chính miệng lão Trình nói vậy, lòng cậu thấy yên tâm hẳn; cậu cảm thấy có được một người bá phụ như thế đúng là phúc phần của mình. Cậu nhờ Trình Xử Mặc đỡ dậy, bảo lấy ba lô đến rồi lục tìm từng món. Một bộ dao Anh Cát Sa, một chiếc gương tròn nhỏ đựng trong hộp gỗ, do dự hồi lâu, cuối cùng cậu nghiến răng bỏ thêm chiếc kẹp tóc vào. Điện thoại vẫn dùng được, chỉ là không gọi điện được thôi. Món này cũng chẳng thể để lộ ra ngoài. Haiz, xem ra mình đúng là một tên nghèo rớt mồng tơi; muốn có tiền thì chắc phải đợi khoai tây thu hoạch.
“Xử Mặc, huynh đệ trong nhà chẳng có gì phải giấu nhau. Giờ tiểu đệ chẳng còn gì đáng giá, chỉ có ba món này có lẽ đổi được ít tiền. Xin huynh giúp tiểu đệ bán chúng đi. Huynh cũng nghe nói cảnh ngộ thảm thương của người trong tộc đệ rồi. Có thể thu xếp cho họ ở trang trại, nhưng trang trại của đệ chưa có thu hoạch, bà con hiện giờ không có ăn mặc, khốn khó vô cùng. Phải có đủ tiền bạc thì họ mới sống nổi. Dẫu khoai tây đến vụ thu hoạch chắc chắn sẽ thu về cả đống tiền thưởng, đệ nóng lòng như lửa đốt, một khắc cũng chẳng chờ nổi. Xin ca giúp đệ.”
Nói xong, cậu cúi đầu lạy xuống. Trình Xử Mặc đang luống cuống đỡ Vân Diệp dậy thì nghe tiếng gầm của lão Trình vang lên ngoài trướng: “Đồ ranh con, lão phu còn chưa chết đâu! Chuyện cỏn con mà đã đòi bán báu vật thầy con để lại, đúng là phá gia chi tử.” Lão Trình bước vào trướng, oai vệ ngồi xuống giường, nhặt con dao găm lên, nhổ một sợi tóc rồi thổi vào lưỡi dao. Sợi tóc đứt làm đôi. Lão khen một tiếng: “Dao tốt!” Sau đó cầm gương soi mặt, dường như chính lão cũng bị mình dọa cho giật nảy. Trong gương, từng sợi lông tóc đều rõ mồn một, sáng nét vô cùng, gương đồng mờ đục chẳng thể nào sánh bằng. Lão lại kêu lên: “Báu vật!”
Lão nhặt chiếc kẹp tóc lên, ngắm nghía một lúc rồi lại tấm tắc: “Khéo léo tuyệt luân.” Thưởng thức xong cả ba món, lão nói với Vân Diệp: “Món nào trong ba thứ này cũng là báu vật hiếm có trên đời. Con nỡ đem đổi lấy tiền sao? Thầy con ở trên trời có linh thiêng, liệu có tha thứ cho con không?”
Vân Diệp không hiểu nổi. Bộ dao Anh Cát Sa kia chỉ có hai trăm tệ; bộ của cậu là hàng tinh xảo, cùng lắm cũng chỉ đáng giá một nghìn tệ. Gương thì năm đồng, ngoài phố bán đầy. Kẹp tóc tuy đặt làm riêng, cũng chỉ năm, sáu trăm tệ là cùng. Sao chúng lại thành báu vật hiếm có, còn bị nâng lên thành chuyện đạo đức? Nghĩ đến việc đây là sản phẩm của tương lai, cậu liền thấy thông suốt. Chẳng phải đồ gốm tam thái đời Đường vốn dùng để lấp mộ, về sau cũng được bán với giá ngất trời đó sao?:
“Bá phụ, tiền bạc là vật ngoài thân. Tiểu điệt chưa bao giờ coi trọng những thứ này. Bán chúng đi mà giúp được những người thân trong tộc không nơi nương tựa thì cũng coi như dùng đúng chỗ. Theo tiểu điệt, tình nghĩa của bá phụ và Xử Mặc dành cho tiểu điệt mới là báu vật vô giá.”
Lão Trình đắc ý cười ha hả: “Con nói năng, làm việc lúc nào cũng khiến lão phu thấy ấm lòng, dễ chịu. Không uổng công lão phu lo lắng cho con một phen. Ta định phái Trình Đông về kinh. Con viết lại bí quyết làm đá, hai nhà ta cùng hợp tác, mỗi nhà chia năm phần. Đến kinh thành, để thím con ứng trước cho con hai nghìn quan tiền; sau này trừ dần vào phần chia lời. Bản lĩnh kiếm tiền của con, lão phu tin chắc mười phần. Ta đã hỏi lão Ngưu, thân thích của con ở kinh thành chỉ hơn ba mươi người, trong đó còn mấy người ở giáo phường ty. Ta tin lúc tra ra họ là thân thích của con, Bách Kỵ Ty hẳn đã bảo vệ họ rồi, không để họ tiếp tục bị ức hiếp. Hai nghìn quan đủ thu xếp ổn thỏa cho họ. Huyện lệnh Trường An cũng phải nể mặt lão Trình vài phần. Con viết một lá thư, gửi kèm tín vật để đám phụ nữ và trẻ nhỏ ấy tin con là tộc trưởng. Có lẽ người làm tộc trưởng cũng chỉ có thể là con thôi.”
Vân Diệp nghe mà trợn mắt há mồm. Cậu vừa còn đang phiền lòng vì đủ thứ chuyện rối ren, vậy mà chớp mắt lão Trình đã giải quyết xong. Cậu còn chưa kịp lên tiếng, lão Trình đã nói tiếp: “Con đang ở trong quân, tự ý về kinh khi chưa có thánh chỉ là trọng tội, theo luật phải chém đầu. Vậy nên cứ yên phận viết thư, viết bí quyết rồi giao cho Trình Đông. Ở kinh có thím con, cứ yên tâm; bà ấy làm việc còn chu toàn hơn lão Trình này. Con cứ an tâm trồng khoai tây cho tốt. Lão phu đoán trước Tết ta sẽ rút quân về kinh. Tả Vũ Vệ là quân đội bảo vệ kinh sư, cứ ở mãi Lũng Hữu làm gì? Chờ về Trường An, ta mang khoai tây ra dọa cho đám người cười nhạo lão phu kia hết hồn, ha ha!”
Trình Đông mang theo thẻ bài của Vân Diệp, thư nhà, cùng con dấu Nam tước Bình An huyện vừa mới nhận được. Ông ta dẫn mười kỵ binh, lấy cớ đưa thư, phi ngựa suốt đêm trở về Trường An.
Đến ngày thứ bảy sau khi Trình Đông lên đường, khoai tây cuối cùng cũng nở hoa. Từng chùm hoa nhỏ màu tím nhạt xen giữa những phiến lá xanh sẫm, trông cao quý lạ thường. Quả thật phải gọi là cao quý; lão Trình đã bảo cao quý thì nó dám không cao quý sao? Ngưu Tiến Đạt còn gật đầu khen ngợi, giơ ngón tay cái lên, khen lão Trình học vấn uyên bác. Sợ mấy cây khoai tây thụ phấn không đều, Vân Diệp đặc biệt dùng cọ quét nhẹ lên nhụy từng bông hoa, bảo đảm khả năng thụ phấn, rồi tỉa bỏ cành lá thừa. Lão Ngưu nhìn mà xót ruột khôn nguôi. Giờ đến Trang Tam Đình cũng chẳng có tư cách chăm nom khoai tây; lão Ngưu đích thân dựng lều cạnh đình cỏ, sáng đem cây ra, chiều lại đưa vào. Vân Diệp biết lão làm vậy vì ăn no rửng mỡ, nhưng thấy lão Ngưu vui vẻ đến thế thì cũng chẳng nói gì.