Khinh bỉ lũ sâu mọt chỉ biết dập đầu. Vân Diệp thấy đầu gối sinh ra để co lại cho tiện đi đứng, chứ không phải để quỳ lạy. Trương, Hà hai cô nương không còn hành lễ chắp tay thường ngày, mà nằm rạp xuống đất dập đầu, miệng nghẹn ngào chẳng thành tiếng. Trương Thành có phần ghen tị, vội thay hai phụ nhân đáp lời: “Công tử nhân từ, không đành lòng nhìn người khổ sở chịu nạn. Bản lĩnh ngài truyền dạy ắt là tuyệt đỉnh. Trương Thành thay hai vị huynh đệ cảm tạ công tử đã truyền nghề.” Khó khăn lắm mới kéo hai phụ nhân đứng dậy, nghe Trương Thành nói vậy, họ lại định dập đầu. Vân Diệp đau cả đầu, ba chân bốn cẳng đuổi Trương Thành đi rồi nói với hai phụ nhân: “Chỉ là vài món ăn vặt thôi. Lúc nãy hai vị cũng thấy ta nấu thịt dê rồi, chẳng khác gì người khác cả, chỉ có vài bí quyết nhỏ bên trong. Nhìn cho kỹ nhé.” Nói rồi, chàng cầm thanh gỗ thông vừa rửa sạch, bóc vỏ ngoài, tiện tay ném vào nồi thịt, đậy nắp lại nấu tiếp. Chàng ngoảnh sang nháy mắt với hai phụ nhân: “Đừng kể với ai, đây là bí mật của hai vị, cũng là bí quyết nấu một nồi thịt dê ngon. Nguyên do thì ta không nói, nói ra hai vị cũng chẳng hiểu đâu. Giờ ta dạy hai vị tráng bánh.” Chàng lấy bột mì đã ủ nở trong thùng gỗ ra, nhào vài cái là xong, cán mỏng rồi rắc hành hoa lên, sau đó vo lại thành cục bột, cán mỏng lần nữa, một chiếc bánh hành đã thành hình. Chàng phết mỡ dê lên tấm đá lớn đang nướng trên lửa. Thấy khói xanh bốc lên, chàng đặt bánh lên trên. Một tấm đá được phủ kín mít hai mươi chiếc bánh, hương thơm nức mũi lập tức lan tỏa khắp nơi. Xung quanh im phăng phắc. Ngoảnh lại, đôi mắt tròn xoe như mắt bò của Trình Xử Mặc đã ở ngay sau đầu Vân Diệp, hắn hít hà, nuốt nước miếng, chỉ hận không thể chộp ngay một chiếc mà gặm. Không chỉ mình hắn, đám khốn này chẳng ai làm việc, tất cả đều xúm lại. Trình Xử Mặc? Vân Diệp mặt mày không vui, vừa nuốt nước miếng vừa xua mọi người: “Làm việc, làm việc đi! Vân công tử làm món ngon khao mọi người, chúng ta cố thêm chút nữa, làm ra ba trăm cân muối.” Đám quân sĩ cười hề hề rồi quay lại làm việc.
Mặt trời lặn về tây, đám quân sĩ mệt nhoài cả ngày vội vã chạy về chỗ ăn cơm, nào ngờ thấy sáu chiếc thùng gỗ khổng lồ xếp thành hàng, Vân Diệp đứng bên cạnh, dùng thanh gỗ khuấy dung dịch màu nâu trong thùng. Trình Xử Mặc ngậm một chiếc bánh hành, đổ bột khoáng đã nghiền mịn vào chiếc thùng khác. “Hiệu úy, đây là làm gì vậy? Chẳng lẽ hiệu úy cũng đang chế muối?” “Chế cái quái gì. Đây là để tắm, đứa nào đứa nấy bẩn như lợn, đầy rận với bọ chét. Chưa mắc dịch bệnh là may cho các ngươi rồi. Nghe rõ đây, không chừa một ai, tất cả phải ngâm trong thùng rồi ra sông tắm rửa mới được ăn cơm.” Đám quân sĩ ngẩn ra. Không tắm thì không được ăn, họ nghĩ Vân Diệp đã quen sống nhung lụa, không tắm thì ăn không ngon, nên chẳng có ý kiến gì. Họ đâu biết trong râu tóc, cổ áo của mình thỉnh thoảng lại có mấy con vật nhỏ bò qua bò lại, nhìn thôi đã nổi da gà, còn ăn cơm được ư? Vân Diệp nghĩ, lão tử nuốt nổi mới lạ. Nếu mặc cho lũ sinh vật nhỏ này hoành hành, chỉ cần xảy ra chút bệnh truyền nhiễm là chẳng phải sẽ chết cả đám sao? Ở thời đại không có thuốc kháng sinh hữu hiệu này, Vân Diệp thật sự không muốn chết yểu. Sau khi trao đổi với Trình Xử Mặc, chàng đặc biệt lấy thùng đựng muối ra dùng để tắm. Trình Xử Mặc không tin chuyện tắm rửa có thể phòng dịch, nhưng nể tình huynh đệ nên mặc chàng làm bừa, dù sao cũng chỉ là tắm, đâu phải bị chém đầu. “Các huynh đệ, nhìn cho kỹ. Việc này liên quan đến tính mạng, không phải ta gây chuyện vô cớ, càng không phải bày vẽ thừa thãi. Trong đó có lắm điều phải học, ta không giải thích đâu, nhưng nhất định phải tắm như thế này.” Nói rồi, Vân Diệp mặc nguyên quần áo nhảy xuống trước. Nói cho cùng, người chàng cũng bị lây rận rồi. Trình Xử Mặc nhảy vào chiếc thùng khác. Là huynh đệ thì đừng nói nhảy vào thùng, có nhảy vào biển lửa cũng phải theo. Lão Trình ta nghĩa khí là thế đấy. Vân Diệp ngâm trong đó đủ năm phút, nín thở hụp xuống nước rồi run cầm cập nhảy ra, dặn đám quân sĩ xung quanh: “Mỗi người đều phải xuống ngâm một khắc, tóc cũng phải ngâm cho ướt, nghe rõ chưa?” Đám này trả lời uể oải, rõ ràng đang đối phó với chàng, chàng bèn quát lên: “Đừng tưởng ta nói đùa. Ba ngày sau, đứa nào trên người vẫn còn rận hay bọ chét thì mỗi con bắt được sẽ bị quất một roi, tuyệt đối không nương tay. Ta đã xin hiệu lệnh của hiệu úy đại nhân rồi, đừng có tự chuốc họa.” Thôi kệ bọn họ vậy, ai bảo mình làm quan. Đợi biết được lợi ích rồi họ sẽ cảm ơn ta. Thấy từng người một ngâm trong nước muối đậm đặc, Vân Diệp co giò chạy ra bờ sông. Nước muối xót những chỗ nhạy cảm quá! Tên khốn Trình Xử Mặc đã chạy mất từ đời nào.
Cảnh tượng bên bờ sông thật hùng tráng. Ba trăm gã đàn ông chỉ quấn khố mới may, ngồi xổm bên đống lửa, tay bưng bát lớn ăn bánh hành, gặm thịt dê trông thật đáng sợ. Không ai nói năng, bên tai chỉ toàn tiếng sì sụp húp canh. Vân Diệp ngờ mình nhìn lầm: ba nghìn chiếc bánh mà đội nhà bếp cùng hai phụ nhân tráng suốt nửa ngày đã biến mất sạch trơn. Bản thân chàng chỉ ăn nổi hai chiếc bánh, thêm một miếng thịt dê nữa là bụng căng như sắp nứt. Vậy mà đám này vẫn mặt mày đầy vẻ bất mãn, nói rằng chưa no, vừa ợ vừa ưỡn bụng, còn bảo đồ ăn ít quá, ngày mai đổi lượt cho họ đi săn, nhất định sẽ săn sạch dê ở cả Lũng Hữu về. Thịt dê phải ăn như thế này mới ngon. Thịt dê trước kia đúng là bị phí hoài hết, bánh này cũng ngon nữa. Sao vợ mình lại không làm được bánh ngon thế này? Về nhà phải đánh nàng ta mới được.
Hai phụ nhân che mặt, khiêng một chiếc sọt lớn đến. Trong đó đựng bồ công anh, địa cốt bì và các loại rau dại khác; chúng giúp tiêu hóa, giải độc, là hạng thượng phẩm trong các loại rau dại. Vân Diệp lấy hai cây nhét vào miệng nhai. Ăn thịt cả ngày sẽ mắc bệnh đường ruột, vốn dĩ trà là tốt nhất, nhưng không có, đành ăn cỏ vậy. Trình Xử Mặc thấy Vân Diệp ăn thì đương nhiên cũng làm theo, thế là mỗi người bốc một nắm ăn. Chẳng muốn giải thích nguyên do với họ, cứ làm theo là được, lắm chuyện hỏi han thế làm gì. Chẳng thấy Trình Xử Mặc dẫn quân à, nói dăm ba câu là nắm đấm đã vung lên rồi. Vượng Tài ngoan thật, chẳng bao giờ hỏi han. Thấy ta ăn cỏ, nó chạy tới cuốn hai cây trong sọt bỏ vào miệng. Kẻ thân thiết với ta nhất chính là nó.
Ban ngày bận rộn suốt, vậy mà dường như vẫn chưa vắt kiệt sức lực của đám này. Người này người kia cứ mở mắt nhìn trăng, chẳng chịu ngủ. Một người đàn ông lớn tuổi nhất khẽ vuốt bộ râu phong sương, cất tiếng ngâm nga một bài ca. Nghe hồi lâu mới hiểu được lời ca: “Ngày ta ra đi, dương liễu rủ bên đường; ngày ta trở về, mưa tuyết bay mịt mù.” Hết lần này đến lần khác chỉ có hai câu ấy. Bao năm chiến loạn, nay cuối cùng cũng có hy vọng bình định; chắc hẳn ai cũng đã chán cuộc sống ly tán, không trật tự. Sống sót qua trăm trận, họ vừa mong ngóng vừa sợ hãi cuộc sống yên ổn. Chẳng biết bạn bè thân thích năm xưa còn sống hay không. Ngày ấy lúc ra đi, vừa đúng mùa liễu xanh tươi đẹp. Người kéo tay ta, không cho ta rời đi. Năm nay ta đã trở về, sao lại là cảnh tuyết bay mịt mù? Vân Diệp biết nguyên ý không được giải thích như vậy, nhưng lúc này chàng thật sự chẳng nghĩ ra được lời giải thích nào sát hơn. Lần đầu tiên chạm đến thế giới tinh thần của người Đường. Vân Diệp thậm chí tưởng rằng mình đã là một người Đường sinh ra và lớn lên ở đây. Nếu không, sao lòng lại đau đến thế? Công danh chỉ cần lấy trên lưng ngựa. Tân binh nghe câu này sẽ sôi sục nhiệt huyết, còn lão binh thì không. Những kẻ may mắn bò ra khỏi đống xác chết tuyệt đối chẳng đem mạng mình đổi lấy thứ hư vô ấy. Được sống để gặp lại người nhà mới là điều họ khát khao nhất.
Vân Diệp nằm dang tay dang chân trên tấm thảm, phơi mình dưới ánh trăng. Trình Xử Mặc thì hào hứng kéo đi kéo lại chiếc khóa trên túi ngủ hết lần này đến lần khác. Hắn thật chẳng hiểu nổi, sao vật nhỏ này vừa kéo một cái mà hai hàng răng đã tự khép lại, còn chắc chắn đến vậy. Xẻng công binh của Vân Diệp đã bị hắn vung lên thử mấy lần. Món binh khí kỳ lạ này vừa chặt được, vừa đào được, vừa cưa được, lại có thể gập lại đeo sau lưng, là món binh khí thuận tay khi hành quân bên ngoài. Chất thép thậm chí còn tốt hơn thanh hoành đao trăm luyện của hắn. Hai thứ va vào nhau, tia lửa bắn tung tóe; xẻng chẳng hề hấn gì, còn hoành đao lại mẻ một vết nhỏ. Mắt Trình Xử Mặc suýt rớt ra ngoài. Thanh hoành đao ấy là quà cha hắn tặng vào sinh nhật năm mười lăm tuổi, giá trị nghìn vàng, hắn luôn quý như báu vật, ban đầu lúc ngủ còn ôm nó. Chẳng biết nhờ nó mà hắn đã chém gãy bao nhiêu thanh binh khí quý của đám công tử bột ở Trường An. Danh tiếng Trình Xử Mặc dũng mãnh nhất ba quân có một nửa là nhờ thanh bảo đao này giành được. Vậy mà giờ đây nó lại chẳng bằng một cái xẻng. Theo lời Vân Diệp, cái xẻng này là đồ nhà chàng dùng để đào đất. Nghĩ đến đó, hắn chỉ muốn húc đầu vào cây. Tên này đúng là có nhiều bảo bối thật! Hai thanh chủy thủ, một dài một ngắn, sắc đến mức chém sắt như chém bùn. Mặt dao hiện lên từng lớp vân như tuyết, nở rộ như hoa lê. Cán dao chẳng biết làm từ báu vật gì, tựa ngọc mà không phải ngọc, bên trong mọc ra một đóa sen, cũng chẳng biết nó mọc kiểu gì. Bảo bối thế này mà hắn lại dùng để thái thịt, thái xong còn rửa qua loa bằng nước, lấy vải lau một cái rồi ném vào túi. Vì chuyện ấy, Trình Xử Mặc từng bóp cổ Vân Diệp chất vấn hồi lâu, mãi đến khi lấy đi thanh bảo đao lớn mới chịu tha cho cái thói phá của của chàng. Trình Xử Mặc vẫn luôn không hiểu vì sao Vân Diệp lại dùng lưu ly đen quý giá nghìn vàng lát thành từng ô nhỏ, công phu chế tác còn vô cùng tinh xảo, nối liền vào một chiếc hộp bên dưới. Điểm thiếu sót duy nhất là bên hông có hai cái lỗ, chẳng biết để làm gì. Hỏi Vân Diệp thì chàng cũng không nói, chỉ không cho cạy những miếng lưu ly đen bên trên ra. Trong một chiếc hộp nhỏ xinh có một đóa hoa cài tóc bằng châu ngọc tuyệt đẹp, là đồ phụ nữ dùng. Trên đó chẳng biết có thứ đá quý gì mọc ra — đúng vậy, là mọc ra, chẳng thấy thứ gì bọc quanh, giống như đá quý mọc trên bạc. Ánh lửa chiếu vào, đá quý lập tức rực rỡ như sống dậy. Trời ơi! Trình Xử Mặc hoàn toàn suy sụp. Rốt cuộc huynh đệ của mình là người thế nào? Cả người đầy bảo vật mà lại coi chúng như đất cát; bí quyết chế muối quý hơn vạn vàng mà cứ thế tùy tiện dâng ra; những món đồ mang theo giá trị vạn vàng lại để mặc hắn lục lọi bừa bãi. Thanh bảo đao hắn thích thì tiện tay tặng người, không uống rượu ngon thì không uống, không ăn món ngon thì không ăn. Người khác chỉ cần hơi bẩn là nổi giận đùng đùng, bát đũa phải được luộc sôi trong nồi nước rồi mới dùng. Đây đâu phải công tử gặp nạn, ngay cả hoàng tử công chúa cũng chẳng được chăm chút như lão gia nhà này. Đằng sau còn có một con ngựa con, nào phải ngựa, đó là ông nội ngựa. Nó không những chẳng làm việc mà tính khí còn xấu, ai chọc nó là nó cắn. Giờ bánh mì không chiên bằng dầu nó cũng không ăn, ăn xong còn phải nhai mấy miếng cỏ non. Rượu ngon Kim Thành mà Vân Diệp không uống thì đều đổ hết cho ông nội nó. Tối ngủ còn phải ngủ trong lều, những con ngựa khác thì đứng ngủ, nó lại nằm ngủ. Phải hỏi cho rõ, không thì trong lòng chẳng yên.
“Huynh đệ, rốt cuộc vị ân sư của đệ là người thế nào? Đệ vốn đã chẳng tầm thường, vừa ra tay đã giải được tai họa lớn ở Lũng Hữu cho ta. Người phi ngựa đi báo công đã được phái đi rồi, ta tin bệ hạ nhất định sẽ trọng thưởng cho đệ. Đợi thu gom đủ muối, công lớn này coi như chắc chắn rồi. Kể ta nghe chuyện sư phụ đệ đi!”
Vân Diệp thở dài. Nói một lời nói dối thì phải dùng vô số lời nói dối để chống đỡ. Thôi được, hôm nay chàng sẽ nói dối cho đến cùng, giải quyết dứt điểm chuyện này: “Thuở nhỏ ta không hiểu chuyện, chỉ nhớ mình lớn lên trong vòng tay ân sư. Nói là thầy trò, thật ra chẳng khác nào cha con. Gia sư thường bảo ta là nghiệp chướng trong số mệnh của ông. Nếu không vì ta vướng bận, mấy năm trước ông đã có thể rời bỏ cõi đời, đạt đến cảnh giới tự tại. Ông nói đời người như cánh bèo trôi giữa giang hồ, có duyên thì gặp nhau, hết duyên thì tan, không cần xem trọng chuyện sống chết, cứ coi như một chuyến hành trình. Ta và ông đều là lữ khách trên đường, ngắm những phong cảnh khác nhau, nếm trải những cuộc đời khác nhau. Giờ đã đến lúc chia tay, nếu hữu duyên, có lẽ còn có thể gặp lại. Câu ấy khiến ta nghĩ mãi không hiểu. Gia sư đã qua đời, thi thể cũng được ta làm theo di nguyện mà hỏa táng thành tro, sao còn có chuyện gặp lại?”
“Sư phụ đệ là thần tiên à?”
“Sư phụ là luyện khí sĩ, nhưng ông ghét nhất chuyện ma quỷ thần tiên.”
“Sư phụ có đánh đệ không? Cha ta thường đánh ta lắm, giờ thì ít đánh hơn rồi. Có lúc ta còn chẳng muốn nhận ông ấy là cha.”
Lời nói trẻ con của Trình Xử Mặc khiến lòng Vân Diệp đau nhói hết lần này đến lần khác. Chàng bắt đầu thật sự tin tưởng hắn. Hắn mới mười sáu, mười bảy tuổi, ngày thường phải làm ra vẻ hiệu úy đại nhân cho cha xem, cho thuộc hạ xem, cố gắng tỏ ra là một viên tướng lĩnh đạt chuẩn. Hắn đã ra chiến trường hai lần. Vân Diệp tin rằng hắn vẫn có phần sợ hãi, dù từ nhỏ đã mong được thể hiện bản thân trên chiến trường, dù đã biết chiến trường tàn khốc thế nào qua đủ loại phim ảnh, nhưng tận mắt đặt chân đến đó hẳn là một cảm giác khác. Chàng nhận ra hắn rất cô độc. Con cái thế gia buộc phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn. Muốn có được thứ này thì ắt phải mất đi thứ khác, đó là lẽ ngang bằng. Vân Diệp âm thầm thề trong lòng, chỉ chuyện này thôi, chàng tuyệt đối sẽ không lừa hắn nữa. Toàn bộ lai lịch của mình, chỉ có trời mới được biết.
Hai phụ nhân lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh Vân Diệp. Trong mắt họ, Vân Diệp vẫn chỉ là một đứa trẻ mới lớn. Dù chàng thông minh, dù là quan, nỗi đau thương lộ ra trong đáy mắt vẫn khiến bản tính làm mẹ trong họ trỗi dậy. Họ không có tư cách an ủi chàng, nên ngồi gần hơn một chút, để chàng cảm thấy bớt cô đơn.
Trình Xử Mặc không nói gì thêm. Vốn dĩ hắn chẳng phải người hay nói. Hắn tin huynh đệ mình, cảm nhận được nỗi buồn của chàng, vậy thì cứ ở bên cạnh chàng là được.