Tạm biệt, Trường An của ta; tạm biệt, người ta yêu; tạm biệt, những bậc trưởng bối hà khắc của ta; tạm biệt, Lý Nhị đáng sợ; tạm biệt, Trưởng Tôn dịu dàng hiền thục mà lại hiểm trá xảo quyệt.
Ngựa vừa qua cầu Bá, tâm trạng Vân Diệp lập tức khá lên. Nhưng có bao nhiêu trưởng bối tiễn đưa, chàng không dám tỏ vẻ vui mừng, đành giả vờ đau buồn.
Chàng thì giả vờ, còn bên cạnh có người khóc đến nước mắt giàn giụa, đau đớn như mất người thân.
“Hoài Nhân, tiểu đệ thấy người thân bạn bè tiễn biệt, trong lòng sinh buồn ly biệt, ấy là lẽ thường tình. Sao huynh lại đau buồn đến thế? Huynh đệ chúng ta chia tay cũng chỉ một hai năm thôi, đâu cần phải thương cảm như vậy?”
Lý Hoài Nhân oán hận liếc Vân Diệp: “Tám trăm năm không gặp được ngươi, ta cam đoan chẳng buồn chút nào. Chỉ là tối qua lão cha bảo, lần này mà không học được thứ gì ra hồn từ ngươi thì đôi chân ta khó giữ. Nhìn cái bộ dạng chẳng đáng tin của ngươi, ta đau buồn từ tận đáy lòng, không khóc thì còn làm gì?”
“Huynh cũng đi trang viên với ta à?” Vân Diệp vô cùng kinh ngạc. Bọn họ đến đó làm gì?
“Bất Khí huynh, còn có đệ nữa.” Trưởng Tôn Xung uể oải nói.
“Hừ! Nhà nào trong các tướng môn có hai con trai trở lên đều đưa một đứa tới. Ca ca ta xui xẻo vì đứng hàng thứ hai.” Mạnh Hữu Đồng là một công tử nhà quyền quý ở Trường An mà chàng quen mấy hôm trước. Người này hào sảng phóng khoáng, trọng nghĩa khí, đến tiền mua vui cho người khác cũng tranh trả trước, đúng là một tên ngốc. Cha hắn làm việc ở Thân Ngưu Vệ, cũng thuộc một mạch quân đội.
“Mạnh huynh, huynh đệ chúng ta ở bên nhau, ngày nào cũng gặp mặt, lại chẳng bị người nhà quản thúc, đúng là những ngày vui vẻ. Sao huynh cứ cau có thế?” Một tên ăn chơi trác táng khác nhảy ra.
Vân Diệp chẳng hiểu đầu cua tai nheo ra sao, không biết vì sao lại có lắm người như vậy. Chẳng lẽ đây là đám học trò lão Trình, lão Ngưu tìm cho ta? Chàng nhắm mắt, đầu óc choáng váng, suýt ngã khỏi ngựa.
Đám công tử ăn chơi đang đánh tên vừa lên tiếng lúc nãy. Quyền cước tung ra, có kẻ còn cầm roi thép định xông vào. Tên bị vây đánh cũng khá cứng cỏi, chui khỏi đám đông rồi hét lên: “Tiểu đệ chỉ nói sai một câu, các vị ca ca cũng phải cho tiểu đệ chết cho rõ ràng chứ!”
“Tên khốn nhà ngươi, ngày vui cái gì? Nếu không có lão gia họ Ngưu bên kia, ca ca ta có đến nỗi buồn thế này không? Nếu chỉ có Tiểu Diệp thì ca ca ta chạy đến chân trời cũng chẳng ngại.” Lý Hoài Nhân vẫn hậm hực không thôi.
“Lão gia họ Ngưu cũng đến à?” Tinh thần Vân Diệp phấn chấn hẳn, trong lòng thành kính cảm tạ các vị thần linh. Có lão gia tử họ Ngưu tọa trấn, đám rác rưởi này còn lật trời được sao?
Lão Ngưu đang đá từng cú vào một gã da đen cao lớn mặc áo giáp Minh Quang. Mỗi cú đá lại vang lên tiếng loảng xoảng. Đám công tử xung quanh nhìn nhau. Tên công tử vừa nói ngày vui nơm nớp lo sợ bảo người bên cạnh: “Tiểu đệ vừa rồi bị trận đòn ấy đúng là đáng đời!”
Vân Diệp tiến lên nói chuyện với lão Ngưu. Lúc này Uất Trì Đại Ngốc mới thoát nạn trong gang tấc; trước khi đi còn ném cho chàng ánh mắt cảm kích.
Không chỉ có lão Ngưu, còn có Thái tử Thiếu sư Lý Cương. Gần đây sức khỏe ông không tốt, định xin về hưu. Trưởng Tôn hoàng hậu dụ ông rằng phong cảnh Ngọc Sơn tuyệt đẹp, là nơi dưỡng thân tĩnh tâm rất tốt; hơn nữa có Vân Diệp và Tôn Tư Mạc ở đó, bệnh tật ắt sẽ khỏi. Nhân tiện nghỉ ngơi dưỡng sức, ông cũng có thể dạy dỗ đám công tử ăn chơi quậy tung Trường An, coi như góp sức cho triều đình.
Lý lão tiên sinh xưa nay dạy người chẳng bao giờ phân biệt đối tượng. Thuở trước ông làm thầy của Thái tử Dương Dũng nhà Tùy, Dương Dũng chết, ông lại làm thầy Lý Kiến Thành. Lý Kiến Thành chết, giờ ông lại làm thầy Lý Thừa Càn.
Đang lo cho Lý Thừa Càn, chàng chợt thấy hắn từ xa chạy tới, phía sau là cả đám thị vệ đông nghịt, rầm rộ như đang chuyển nhà. Chẳng lẽ hắn cũng đến Ngọc Sơn?
“Bất Khí huynh, tiểu đệ đến muộn, mong huynh đừng trách.” Tên này cưỡi ngựa khá giỏi, ngựa còn chưa dừng hẳn đã nhảy xuống.
Vân Diệp không để ý đến hắn, chỉ thở dài, nhìn chân Lý Thừa Càn mà nói: “Chẳng bao lâu nữa, ta lại phải làm một cái chân giả rồi.”
“Hay lắm, ngươi trù ẻo ta.” Hắn tưởng Vân Diệp đang nói đùa.
“Ngươi thấy ta có vẻ gì là đang đùa không?”
Một câu khiến lời bông đùa của Lý Thừa Càn nghẹn ngay trong cổ họng.
“Ngươi không hài lòng cách ta xuống ngựa à? Cứ nói thẳng, sau này ta chú ý là được, đâu cần làm chân giả cho ta?” Hắn hơi thấp thỏm. Vân Diệp hiếm khi nghiêm mặt nói chuyện, nhưng hắn biết một khi Vân Diệp nghiêm túc báo cho hắn chuyện gì, thì chuyện ấy vô cùng quan trọng.
“Ngươi cũng đến Ngọc Sơn à?” Thấy hắn đã nhận ra mức độ nghiêm trọng, Vân Diệp không nhắc chuyện đó nữa.
“Không đi, đệ phải dự chầu. Mấy hôm nay phụ hoàng quản đệ khá chặt, nhưng lão Tam, lão Tứ thì đi.” Nói rồi, phía sau xuất hiện hai thiếu niên, một béo một gầy. Người béo là Lý Thái, người gầy là Lý Khác.
“Mẫu hậu nói nam nhi không thể bị nuôi nhốt trong thâm cung, nếu không sẽ thành ra mềm yếu. Trên Ngọc Sơn, văn có Lý sư phụ, võ có Ngưu tướng quân, lại thêm huynh là kẻ láu cá này, biết đâu bọn đệ sẽ tiến bộ. Thế nên phụ hoàng đồng ý.”
Ở Quán Thính Đào, mọi người đã sớm thân quen. Vân Diệp nói với Lý Tam, Lý Tứ: “A Khác, A Thái, ta không biết nên vui hay buồn vì các đệ được ra khỏi cung học tập.”
“Vân hầu cho rằng huynh đệ chúng ta không đáng để dạy sao?” Lý Thái vẫn là kẻ chẳng được lòng người như trước. Lý Khác khá hơn nhiều, chỉ liếc xéo Vân Diệp mà không nói gì.
“Có Ngưu đại tướng quân làm thầy, chuyện đọc sách sẽ chẳng còn nhẹ nhàng đâu. A Thái, đệ vốn thích đọc sách, lại có thiên phú; đọc sách với đệ là chuyện đơn giản mà thú vị, thậm chí có thể xem là niềm vui lớn nhất. Nhưng thêm môn số học và cách vật vào thì không dễ dàng như thế nữa. Huống hồ, đại ca đệ hiểu rõ nhất cách Ngưu đại tướng quân quản lý thư viện.”
Lý Thừa Càn nhìn quanh, thấy Ngưu đại tướng quân đang quở trách Trưởng Tôn Xung, bèn hạ giọng nói với hai em: “Những ngày dưới trướng Ngưu Ma Vương khổ sở không sao kể xiết. Khi ở quân doanh Lũng Hữu, đại ca chỉ muốn chết quách đi. Tuyệt đối, tuyệt đối đừng để bị cấm túc. Thà chịu đòn còn hơn bị cấm túc. Đây là lời khuyên duy nhất đại ca có thể dành cho các đệ.”
Hai anh em trợn tròn mắt. Thái tử nói đáng sợ đến cực điểm, vừa kể vừa run bắn lên, tựa như đang nhớ lại những ngày tháng ở Lũng Hữu.
Sau khi chặt trụi cành liễu bên bờ sông Đồ Lục Quang, đoàn người bắt đầu lên đường đến Ngọc Sơn. Hôm qua, nữ quyến nhà họ Vân đã tới đất phong, giờ chẳng còn vướng bận họ, một đám sát tài bụi đất mịt mù xông thẳng về phía nhà họ Vân.
Lão Ngưu hiếm khi không cưỡi ngựa, cùng Lý Cương ngồi trên xe ngựa của Vân Diệp uống rượu. Đường quan bằng phẳng, thêm vào đó xe ngựa nhà họ Vân giảm xóc rất tốt. Hai ông già vừa uống vừa trò chuyện, thỉnh thoảng gắp một miếng dạ dày hay gan bỏ vào miệng nhai. Lý Cương nhắm mắt thưởng thức, luôn miệng khen ngợi.
“Món ngon phủ Vân quả nhiên danh bất hư truyền. Thứ thức ăn hạ đẳng này qua bàn tay khéo léo chế biến, thoắt cái đã hóa thành mỹ vị tuyệt trần. Ngưu hầu không lừa ta.”
“Lão Lý, chuyện học vấn đương nhiên do ông quyết định, dạy thế nào ông tự có chủ ý, lão phu không hỏi. Chỉ là bệ hạ nhét hết đám tai họa của Trường An vào Ngọc Sơn, rốt cuộc là có dụng ý gì? Ông nói cho tiểu đệ nghe xem.”
“Chẳng có gì khác, chỉ là tận dụng đồ bỏ đi thôi. Đám con cháu nhà quyền quý này không phải con trưởng đích tôn trong nhà, xưa nay chẳng được coi trọng, phần nhiều cứ mặc chúng tự sinh tự diệt. Lão phu cũng từng nghe chuyện Vân hầu tâu đối với bệ hạ. Câu đầu tiên hỏi Nho gia đã bén rễ vững chắc trong lòng bệ hạ chưa; câu thứ hai hỏi vì sao khinh rẻ trăm nhà mà tôn sùng Nho thuật; câu thứ ba hỏi Nho gia đã trang bị đầu óc, vậy ai sẽ trang bị đôi tay? Đây là một tiểu tử thông minh. Thấy Nho gia không thể lay chuyển, cậu ta bèn lấy lợi dụ dỗ, tìm được một đường sống trong tấm lưới lớn Nho gia giăng ra. Nghe chuyện ấy, lão phu uống liền ba chén. Lời tâu đối tưởng như lộn xộn lại ẩn chứa chút tâm tư, khiến bệ hạ vô tình rơi vào tròng. Tuổi còn trẻ mà đã có mưu tính như vậy, thật hiếm thấy. Chuyến đi Ngọc Sơn của hai ta đã nhận hoàng mệnh thì dĩ nhiên không thể làm qua loa. Bất kể chúng là nhân tài hay đồ bỏ, đã vào tay hai ta, cây khô lão phu cũng có thể khiến nở hoa.”
Lão Ngưu gật đầu khen phải, lại hỏi: “Vậy xử trí hai vị hoàng tử thế nào?”
“Lão phu từng làm thầy của ba vị thái tử, bệ hạ hiểu rõ con người lão phu. Đã đưa họ tới đây, chẳng lẽ còn mong lão phu đối xử khác biệt sao? Lão phu mời ba vị giáo sư của Quốc Tử Giám, ai nấy đều là bậc túc nho sớm nổi danh thiên hạ. Lão phu không tin mình không dạy được vài đứa trẻ có đức hạnh. Những đứa trẻ bị gia chủ xem là đồ bỏ ấy, lão phu không tin chúng không bị xúi giục. Nâng đích tử lên, chèn ép thứ tử—cái thói khốn nạn trong những nhà quyền quý ấy, lão phu nhìn đã chướng mắt từ lâu.”
Trong mắt Ngưu Tiến Đạt thoáng hiện vẻ vui mừng. Ông nâng chén mời rượu, rồi hai người lại chìm trong rượu ngon món ngon nhà họ Vân.
Từ xa đã thấy Ngọc Sơn đen sẫm sừng sững ở đó. Khi về quê ở đời sau, Vân Diệp từng đặc biệt tới đây. Nơi này có thể gọi là núi non kỳ vĩ tầng tầng, đá lởm chởm, khe sâu hun hút, đầm trong điểm xuyết khắp nơi, quả là chốn tuyệt vời để ngắm cảnh thiên nhiên.
Ngọc Sơn là “yết hầu của Tần Sở, bình phong của Tam Phụ”, xưa nay luôn là vùng đất binh gia tranh giành. Các triều đại để lại nơi đây dấu tích binh đao, vó ngựa; văn nhân mặc khách, tao nhân mặc sĩ ngắm cảnh gửi tình, để lại hơn ba trăm bài thơ. Hàn Dũ từng viết ở đây câu danh tiếng: “Mây giăng Tần Lĩnh, nhà đâu chẳng thấy; tuyết phủ Lam Quan, ngựa bước chẳng đành.” Dĩ nhiên, lúc này Hàn Dũ vẫn chỉ tồn tại dưới dạng đơn bào trong cơ thể tổ tiên không biết bao nhiêu đời của ông ta. Tương truyền vị tiên Hàn Tương Tử tu luyện thành tiên ngay tại đây. Vân Diệp quyết định khi nào rảnh sẽ khám phá kỹ ngọn núi này, thế nào cũng phải giành được bí kíp tiên gia trước Hàn Tương Tử.
Huyện lệnh Lam Điền rất chân thành. Từ trước khi Vân Diệp về Trường An, ông ta đã bàn giao rõ ràng từng mảnh ruộng đất nhà họ Vân bị chiếm đoạt qua các năm. Nhất là sau khi nghe nói Vân hầu đánh một tên công tử ăn chơi đắc tội nhà họ Vân đến mức thành thái giám ngay trên phố Trường An, ông ta càng tích cực lo liệu việc nhà họ Vân.
Bên bờ sông Đông Dương nhỏ bé có một trang viên do hào cường dựng lên. Tường cao, hào sâu, là pháo đài tránh chiến loạn thời loạn thế. Huyện lệnh chỉ hạ một mệnh lệnh, hào cường đã ngoan ngoãn dọn đi. Chẳng biết người ta được bồi thường bao nhiêu tiền bạc lương thực; dù sao sắc mặt chủ nhân cũ ở lại trang viên, chờ chủ mới đến, trông cũng tiều tụy.
Vân Diệp hơi không vui. Ta định mở thư viện, đâu phải sào huyệt thổ phỉ. Vì chút tiền mà khéo lấy cướp đoạt, sẽ tổn hại danh tiếng thư viện, thật không đáng!
Chàng lại nhìn vị huyện lệnh khom lưng gù vai bên cạnh. Nghe nói ông ta là người Đỗ Như Hối tiến cử, chẳng tiện không nể mặt. Chàng khách sáo cảm tạ huyện lệnh, lại hứa có dịp nhất định cùng ông ta dạo chơi Ngọc Sơn, tiện thể để lại vài tuyệt tác thiên cổ. Huyện lệnh cười tủm tỉm rời đi, trước khi đi còn dọa chủ nhà phải hầu hạ cho chu đáo; nếu dám thất lễ thì sẽ thế này thế nọ.
“Trang viên của ông nằm ở nơi phong cảnh hữu tình, xây cất cũng có thể gọi là đồ sộ. Nói ta nghe giá trị thực của nó đi. Chắc hẳn không chỉ có hai mươi quan như huyện lệnh nói chứ?” Vân Diệp hỏi chủ nhà cũ.
“Xin hầu gia nghe tiểu nhân bẩm báo. Tổ tiên tiểu nhân mất sáu mươi năm, qua hai đời người mới xây được trang viên này đến quy mô hiện tại. Tuy có phần vượt quy chế, nhưng nó đã được xây xong trước khi Đại Đường thành lập. Huyện lệnh đại nhân cứ khăng khăng nói tiểu nhân phạm luật. Xin hầu gia khai ân, hơn hai trăm người trong cả tộc tiểu nhân sắp phải không nhà cửa rồi.” Chủ nhà phủ phục dưới đất dập đầu liên tiếp, khóc lóc thảm thiết.
“Quan phủ một khi đã ra lệnh thì sẽ không dễ dàng đổi ý. Người ta thường nói, một chữ đã vào cửa công đường thì chín trâu cũng kéo không về. Bây giờ bổn hầu có trả trang viên lại cho ông, ông còn dám ở không?” Vân Diệp rất thương cảm chủ nhà.
Đã là người lớn tướng rồi mà ngoài nằm phủ phục dưới đất khóc lóc thì chẳng nghĩ ra được cách nào. Ta đã nói rõ đến thế, sao vẫn không hiểu?
“Ta định mua trang viên này theo giá thị trường, ông thấy thế nào? Dĩ nhiên, với người ngoài ông chỉ có thể nói đây là ban thưởng, hầu gia vui lòng ban cho, hiểu chưa?”
Nói xong, chàng chẳng buồn để ý tên ngốc mừng đến hóa đờ người kia nữa, dặn quản sự trong nhà đi lo liệu. Bổn hầu còn chuyện quan trọng phải làm.
Lý Cương và lão Ngưu từ phía sau bước ra, nhìn nhau cười.
Lão Lý cười nói: “Thế này mới giống người mở thư viện. Nếu phải khéo lấy cướp đoạt thì thà đừng mở thư viện còn hơn!”
Các huynh đệ, truyện lên bảng Tam Giang rồi. Mong mọi người nhấn vào bảng xếp hạng. Kiếp Dư xin bái tạ.