Vân Diệp cúi đầu trầm tư, những người đàn ông xung quanh đều nóng lòng chờ cậu quyết định. Dù sao đây cũng là chuyện hệ trọng. Nghĩ một chút là hiểu ngay: bí quyết có thể làm ra muối từ hư không, ai mà chẳng xem quý hơn mạng sống, sao có thể dễ dàng tiết lộ cho người khác? Đợi rất lâu mà Vân Diệp vẫn chưa quyết định được, trên mặt Trương Thành lộ vẻ thất vọng. Hắn biết yêu cầu của mình đã làm khó người ta, bèn nghiến răng, định bảo thôi bỏ chuyện này đi, không thể để công tử Vân mang tội với tổ tiên này nọ. Còn chưa kịp mở miệng, đã thấy Vân Diệp ngẩng đầu, nhìn những ánh mắt khẩn thiết xung quanh rồi thản nhiên cười: “Vân Diệp chưa từng nghĩ một chút muối ăn lại quan trọng với các vị, với Đại Đường đến thế. Trước đây ta cứ cho rằng nó chỉ là một thứ gia vị, có hay không cũng chẳng ảnh hưởng gì lớn đến thiên hạ, cùng lắm chỉ tác động đến chuyện ăn uống ngon miệng mà thôi. Bây giờ mới giật mình nhận ra, được mất của muối lại liên quan đến sống chết. Đại Đường hưng thịnh, nhổ một sợi lông mà có lợi cho thiên hạ, ta còn tiếc gì mà không làm?”
“Công tử, ngài đồng ý rồi!” Trương Thành mừng rỡ ra mặt, sụp người lạy xuống. Trong chốc lát, giữa sân chỉ còn Vân Diệp đứng, những người khác đều quỳ lạy.
“Chú Trương, chú làm gì vậy? Mọi người muốn học thì ta dạy cho, có gì khó đâu. Chú Trương, ta vẫn thích mọi người gọi ta là thằng nhóc thối, Vân ca nhi hơn. Công tử, thiếu gia gì đó, đừng gọi đến mức khiến mọi người nổi da gà, ta cũng chẳng thấy tự nhiên. Gặp được các chú bác, anh em lúc khốn khó nhất đời mình là phúc của ta. Nếu không thì ta đã bị sói ăn thịt từ lâu rồi, còn công tử, thiếu gia gì nữa.”
Nói rõ mọi chuyện rồi, bầu không khí cũng trở nên rộn ràng. Người này vuốt đầu Vân Diệp, người kia véo má cậu; trên từng gương mặt tươi cười đều hiện rõ vẻ kính trọng. Tâm trạng Vân Diệp cũng thoáng chốc nhẹ nhõm hẳn.
Được Vân Diệp hứa chắc rồi, Trương Thành nóng ruột giục cậu viết ra những dụng cụ, vật liệu cần để chế muối. Không có giấy bút, hắn sốt ruột đi tới đi lui. Hai người đàn bà cũng đầy vẻ lo lắng, đám lính ai nấy đấm ngực giậm chân, cứ trách sao ra ngoài lại không mang bút mực. Vân Diệp vội kéo Trương Thành đang định rạch người lấy máu, cầm con dao găm của hắn, bảo lính phụ binh tìm hai tấm ván gỗ. Cậu dùng dao khắc chữ lên hai tấm ván. Chữ nghĩa dù xiêu xiêu vẹo vẹo, Trương Thành vẫn ôm chúng như báu vật, lấy khố che đũng — không, là vải gai — bọc cẩn thận. Hai lính phụ binh trang bị đầy đủ, mang ván gỗ lên ngựa phóng về thành Lan Châu. Dĩ nhiên, họ cũng mang theo một nửa số muối làm bằng chứng.
“Chú Trương, tối cưỡi ngựa nguy hiểm lắm. Chuyện này không cần gấp, dù sao ta đã đồng ý rồi, ngày mai đưa đi cũng chưa muộn.” Vân Diệp chẳng hiểu nổi sao Trương Thành lại nóng ruột đến thế.
“Cậu biết gì mà nói! Làm ra muối sớm hơn một ngày, đại quân sẽ có thêm một phần sức chiến đấu. Người Đột Quyết lại vào cửa ải rồi, không thể trơ mắt nhìn đám khốn đó hoành hành. Sớm muộn gì chúng ta cũng phải giết sạch đám Đột Quyết ấy. Dùng vải tẩm giấm làm thức ăn, ngày tháng này chẳng thể sống nổi thêm ngày nào nữa.”
“Vải tẩm giấm là thứ gì vậy? Ăn được sao?”
Lính phụ binh bên cạnh vội rút một miếng vải tẩm giấm đưa cho Vân Diệp. Đó là dải vải rộng chừng bốn ngón tay, cứng đờ như rong biển phơi khô, đen sì, tỏa ra mùi chua ôi thiu. Trời đất ơi, Vân Diệp kêu lên thảm thiết. Người ta phải ăn thô đến mức nào mới nuốt nổi cơm canh nấu bằng thứ này? Thảo nào Trương Thành thấy cậu cho nhiều muối thì tức đến thế, nghe cậu đồng ý dạy cách làm muối lại mừng đến phát khóc. Một gã đàn ông cứng rắn khóc như trẻ sơ sinh, còn chẳng ai dám khuyên, ai khuyên là bị đánh. Thôi được, làm muối thì làm muối, giúp được họ cũng là chuyện tốt. Vân Diệp ngáp một cái thật dài. Cảm giác mệt mỏi suốt tháng qua như chui ra từ kẽ xương. Dưới thân là tấm chăn dày, bên cạnh đống lửa, nghe hai người đàn bà ríu rít cười nói sửa quần áo cho mình, một cảm giác an toàn đã lâu không có tràn ngập cơ thể. Cậu dựa vào Vượng Tài rồi chìm vào giấc ngủ say.
Mặt trời sắp ló dạng, Vân Diệp tỉnh giấc theo thói quen. Một đêm ngủ say đã quét sạch mỏi mệt. Cậu vươn vai thật dài, nghe khớp xương lách cách kêu. Xem ra mình vẫn còn cao thêm được. Nếu không, chiều cao một mét sáu sẽ khiến Vân Diệp buồn bực đến chết mất. Trương Thành dường như cả đêm không ngủ, đứng bên đường như vọng phu thạch, mắt dõi về phía Lan Châu. Hai người đàn bà đang nấu cháo. Vân Diệp tỉnh dậy, chỉ mặc chiếc khố che đũng mà đứng đó vươn vai; họ bụm miệng cười trộm. Lúc này cậu mới nhận ra hình như mình đang để trần gần hết, vội che hạ bộ, ngượng ngùng cười khì. Người đàn bà lớn tuổi hơn cầm mấy bộ quần áo, cười bước tới: “Còn ngượng nữa à? Nếu đứa con đầu lòng của tôi lớn lên thì chắc còn hơn công tử vài tuổi. Tiểu lang quân, thử quần áo đi, nếu không vừa, tôi sửa lại.”
“Đa tạ hai chị, vất vả cho hai chị rồi.”
“Cảm ơn gì chứ, đàn bà chúng tôi chẳng có ích gì, chỉ biết vá vá may may. Đó là bổn phận của tôi.”
Vân Diệp loay hoay với cả đống quần áo. Quần thì cậu nhận ra, nhưng miếng vải liền một khối này là gì? Sao còn có cả váy? Cúc áo ở đâu? Chỗ nào cũng là dây vải, sao phải đi tất trước à? Đây chính là bộ y phục Đường triều nổi tiếng. Áo buộc từ trái sang phải là đặc trưng của văn minh Hán. Cách Vân Diệp vừa rồi buộc từ phải sang trái thuần túy là dấu hiệu của người man di: tóc xõa, vạt áo cài bên trái. Nghĩ đến đây, cậu không nhịn được bật cười. Hóa ra cả mười ba trăm triệu người của nước Cộng hòa ở hậu thế đều là đám người man di chưa khai hóa. Nếu vào đầu Đại Đường, bắt được một kẻ man di không có chủ — tức người ngoại tộc — thì xin chúc mừng, hắn sẽ thành tài sản riêng của ngươi, chẳng khác nào bắt được một con lợn rừng.
“Nhìn là biết cậu ta sinh ra để hưởng phúc, đến mặc quần áo cũng không biết. Hưởng phúc đến mức này thì đúng là thành cái tội rồi.” Tên Trương Thành khốn kiếp này có lẽ mang tâm lý thù giàu, thấy hai người đàn bà mặc quần áo cho Vân Diệp thì cực kỳ bất mãn với cái thứ sâu bọ tứ chi lười nhác, chẳng phân biệt nổi ngũ cốc như cậu.
Hai người đàn bà đẩy Trương Thành sang một bên, ngắm Vân Diệp từ trên xuống dưới rồi vỗ tay khen: “Chà, đúng là một chàng trai tuấn tú! Chẳng biết nhà quyền quý nuôi con thế nào mà đứa nào cũng khôi ngô đến vậy?” Vân Diệp nghĩ bụng: Hỏi tôi à? Tôi biết thế nào được, cả Đại Đường này tôi mới gặp có hơn ba mươi người, tất cả đều ở đây cả.
Đúng lúc ấy, tiếng còi báo động vang lên. Lính gác khản giọng hô: “Có kỵ binh đang tới, khoảng hai mươi kỵ!” Tiếng hô vừa dứt, vó ngựa rầm rập như sấm lập tức vang lên.
Trương Thành nhảy xuống khỏi khúc cây khô bên đường, túm lấy Vân Diệp ném cho hai người đàn bà, hét lớn: “Kết trận!” Chỉ thấy hơn ba mươi người đàn ông nhanh chóng lấy xe lương làm chướng ngại, lính cầm giáo đứng trước, lính cầm đao đứng sau. Trương Thành đứng giữa đội hình, hai người đàn ông khác đứng vòng ngoài; dưới đất trước mặt họ đã cắm hơn mười mũi tên, sẵn sàng nghênh chiến. Hai người đàn bà kéo Vân Diệp chạy vào rừng. Trương Thành còn ngoái lại hét: “Trốn cho kỹ, không được ra ngoài! Có chết hết cũng không được ra!”
“Anh em, khỏi nói nhiều. Nếu là người Khương thì chúng ta cầm cự được bao lâu cứ cầm cự bấy lâu. Bảo vệ Vân ca nhi mới là chuyện chính. Anh em còn trông cậy cậu ấy làm muối nữa. Không cần xe lương đâu, cứ cầm cự đến khi quan hiệu úy tới là chúng ta thắng.”
Nghe những lời ấy, máu nóng dồn lên đầu từng đợt. Vân Diệp cầm xẻng xông ra ngoài, nhưng hai người đàn bà giữ chặt cậu sau gốc cây, không cho chạy đi. Trên đường quan bụi bay mù mịt, chỉ lờ mờ trông thấy vài bóng đen cuồn cuộn lao tới như gió lốc. Đây chính là uy lực của kỵ binh sao? Tim Vân Diệp đập dữ dội, trong tai chẳng nghe được gì khác ngoài tiếng vó ngựa rền vang; bàn tay nắm cán xẻng ướt đẫm mồ hôi.
Tại khúc quanh, một con tuấn mã màu hạt dẻ lao vọt ra nhanh như chớp. Trên ngựa là một gã đàn ông cường tráng đội mũ trụ, mặc giáp, tay cầm trường mâu, xông thẳng đến trước đội hình. Hắn giật cương, tuấn mã hí vang, hai vó trước tung lên đá loạn giữa không trung rồi đột ngột dừng lại. Chỉ nghe một tiếng quát lớn: “Trương Thành đâu?”
“Là hiệu úy.” Người đàn bà buông tay. Vân Diệp lắc lắc cánh tay, đoán chắc chúng đã bầm tím, đau điếng. Sức lực trong ngực như xẹp xuống, cậu lập tức ngồi bệt ra đất. Thấy hai người đàn bà luống cuống xỏ giày cho mình, Vân Diệp đỏ bừng mặt. Mất mặt quá, giày còn bị tuột mất. Trong lòng cậu lập tức tràn ngập oán giận với vị hiệu úy kia: ông làm gì mà gây động tĩnh lớn thế, không làm vậy thì chết à?
Ra khỏi rừng, Trương Thành lấm lét như chó săn, ghé sát hiệu úy lầm rầm giải thích gì đó, còn chỉ về phía mình, nom hết sức hèn mọn.
Chỉnh lại quần áo, Vân Diệp tự thấy mình hết sức nhã nhặn, chắp tay hành lễ với hiệu úy: “Tiểu dân Vân Diệp bái kiến hiệu úy.”
Hiệu úy nhìn cậu chằm chằm, khiến Vân Diệp thấy cả người không được tự nhiên. Cậu tưởng mình mặc quần áo sai, đang phân vân có nên nhờ người kiểm tra lại không; ban nãy vội vàng thế kia, khó tránh khỏi sơ suất. Nào ngờ hiệu úy chỉ thẳng vào cậu, hỏi Trương Thành bằng giọng bất lịch sự: “Cao nhân mà ngươi nói là người này à?” Trương Thành vội vàng gật đầu. Hiệu úy lập tức nổi trận lôi đình, đá Trương Thành ngã nhào xuống đất, đấm tung như mãnh hổ xuống núi, đá quét như giao long quẫy biển. Vừa đánh vừa mắng giữa tiếng Trương Thành rên rỉ van xin: “Đồ chó má! Chuyện bao nhiêu người bó tay, ngươi lại đem một đứa nhóc đến lừa ta. Để ta đánh chết ngươi còn hơn trị tội ngươi báo tin giả!”