Con người vốn hay quên, vì thế sau khi đi hết một đoạn đường đời, ta thường vô thức dừng lại, sắp xếp những được mất trong quãng thời gian vừa qua. Được nhiều hơn mất chứng tỏ thời gian ấy không uổng phí; ta sẽ vui mừng khôn xiết, chuẩn bị bước tiếp chặng đường mới. Còn mất nhiều hơn được thì chứng tỏ quãng thời gian ấy sống phí cả đời, chỉ hận không thể đảo ngược thời gian để sống lại một lần. Trên đời chẳng có thuốc hối hận, vậy nên những gì đã mất thì không thể tìm về. Dù có chạy nhanh hơn Lưu Tường cũng vậy thôi. Đó là một quy luật phổ quát của kiếp người. Trên đời thật sự không có ngoại lệ ư? Trong thời đại đến cả định luật Newton cũng có thể bị lật đổ này, xảy ra một hai chuyện vượt ngoài khoa học thì cũng có thể thông cảm được.
Vân Diệp vừa uống thuốc hối hận, chỉ có điều thuốc công hiệu hơi mạnh. Bởi vậy, khi phát hiện mình đang trần truồng đứng giữa đồng hoang, anh chỉ biết ngẩn người, rồi lại ngẩn người.
Đồng hoang đẹp vô cùng. Tấm thảm cỏ xanh biếc trải từ dưới chân đến tận cuối tầm mắt; vài đóa hoa dại thi thoảng vươn lên giữa những bụi cỏ, tô điểm thêm sắc màu cho tấm thảm.
“Phành phạch”, một con gà rừng bất chợt lao vọt khỏi bụi cỏ, khiến Vân Diệp loạng choạng suýt ngã. Lúc ấy anh mới bừng tỉnh khỏi cơn bàng hoàng. Ánh mắt dần linh hoạt trở lại, đầu óc cũng thôi mơ hồ, khôi phục tỉnh táo. “Đây là đâu?” Vân Diệp tự hỏi. Mười phút trước, anh còn đeo ba lô tìm kiếm hai người nước ngoài mất tích trên sa mạc Gobi, vậy mà giờ đã trần truồng đứng giữa thảo nguyên. Chuyện này vượt quá khả năng lý giải của anh. Anh nhìn vầng thái dương chói chang trên đầu, trông vẫn quen thuộc như xưa.
Vân Diệp chắc chắn mình vẫn còn ở Trái Đất. Cây du thấp bé, cây hòe mọc lác đác, lặng lẽ chen giữa những bụi ngải cao ngang nửa người, khiến anh yên tâm hơn hẳn. Đã ở Tây Bắc thì chẳng có gì to tát, cứ quay về là được, chẳng qua đi thêm vài bước. Vân Diệp đoán mình đã gặp phải cái gọi là lỗ sâu trong truyền thuyết, chỉ đi từ mặt trước sang mặt sau của tờ giấy mà thôi; chưa đi ra ngoài phạm vi tờ giấy đã là may lắm rồi. Anh đã sống bằng nghề này ở vùng hoang vu Tây Bắc suốt mười lăm năm, từng thấy bão cát, từng gặp lũ bùn đá, từng chứng kiến cát lún, từng chạm trán bầy sói, từng bị kiến khổng lồ cắn. Thần kinh đã sớm cứng cỏi hơn người, nay gặp lỗ sâu cũng chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Gió thổi qua, lạnh buốt toàn thân.
Tháng Năm ở Tây Bắc vẫn chưa nóng đến mức người ta có thể trần truồng chạy lung tung. Anh nhớ trước khi đến đây, mình đã châm nước ở điểm tiếp nước thứ sáu; thấy dưới đáy hồ lóe lên ánh vàng, tưởng là cục vàng tự nhiên nên thò tay vớt, nào ngờ bị một lực hút khổng lồ cuốn đến chỗ này. Thảo nào người ta nói tham lam là nguyên tội của con người. Vân Diệp giận dữ vỗ vào tay phải một cái: “Cho mày tham này! Giờ thì gây họa rồi đấy.” Anh che chỗ hiểm, đi khắp nơi tìm hồ nước. Đến vòng thứ tư, cuối cùng tiếng nước chảy róc rách cũng lọt vào tai. Mừng rỡ, anh nhảy ba bước đến bên bờ, chỉ thấy một dòng suối trong mát chầm chậm len giữa đám cỏ. Anh lần ngược theo dòng suối, chẳng mấy chốc đã đến đầu nguồn. Một đống quần áo mắc ở cửa suối, nhấp nhô theo dòng nước. Vân Diệp vớt lại toàn bộ quần áo của mình, cả giày lẫn tất, thậm chí còn có một chiếc nồi đáy phẳng dùng để nấu mì ăn liền. Anh vắt khô quần áo, trải lên những cây nhỏ bên cạnh hong nắng, rồi thở phào nhẹ nhõm. Cuối cùng cũng không phải khỏa thân chạy khắp nơi nữa. Nếu ba lô cũng trả lại cho tôi thì chẳng còn gì phải cầu xin.
Vân Diệp xòe hai bàn tay ra, nhìn đôi tay trắng trẻo này. Chúng nhỏ hơn tay anh trước kia cả một vòng, rõ ràng chẳng phải tay của người trưởng thành. Anh đã sớm nhận ra chuyện này, chỉ cố hết sức không nghĩ đến. Anh vòng tay ra sau, túm lấy mái tóc xõa trên vai rồi kéo mạnh. Đau điếng. Đây không phải mơ. Anh quay sang nhìn gương mặt non nớt quen thuộc dưới làn nước, mơ hồ cảm thấy sự việc không đơn giản như mình tưởng.
Sống sót là trên hết. Ở nơi hoang dã, có thể không mặc quần áo, nhưng tuyệt đối không thể không mang giày. Chạy trốn là bản năng di truyền từ tổ tiên; tuy vụng về, nhưng lại là cách thoát thân hiệu quả nhất. Vân Diệp biết nguồn nước giữa hoang dã không phải nơi cắm trại an toàn. Ôm hy vọng mong manh nhất, anh cố nén nỗi sợ trong lòng, chăm chú nhìn dòng suối, mong ông trời mở mắt trả lại ba lô cho mình. Đây là vùng đất nguyên sơ chưa từng có người đặt chân đến, hơi thở hồng hoang bao phủ mảnh đất tĩnh lặng. Vân Diệp biết mình chỉ là một kỹ thuật viên cơ khí; nếu muốn sống sót ở đây thì tuyệt đối không thể thiếu trang bị. Chỉ khi lấy lại được trang bị, anh mới có thức ăn, mới có thể dựa vào công cụ để nuôi sống cơ thể mười bốn, mười lăm tuổi này.
Vân Diệp lắc lắc đôi ủng da lộn nặng trĩu dưới chân. Đôi ủng ướt sũng bọc lấy chân khiến anh khó chịu không sao tả xiết; mỗi bước đi đều phát ra tiếng “bẹp, bẹp”. Tay anh cầm một khúc cây to bằng quả trứng gà, thỉnh thoảng quật vào bụi cỏ hai cái để lấy can đảm. Chư Phật khắp trời dường như đã nghe được lời cầu khẩn của anh. Từ cửa nguồn nước trôi ra một dải vải bạt màu xanh. Mắt Vân Diệp sáng lên, anh cúi xuống chộp lấy dải vải, ra sức kéo. Chỉ nghe “ào” một tiếng, chiếc ba lô cao ngang nửa người vọt khỏi mặt nước. Vân Diệp ôm chặt ba lô. Đúng là số mệnh mà! Anh rút xẻng công binh ra, lòng yên ổn hẳn.
Cách con suối không xa có một mảng đá sa thạch đỏ, trên đó chẳng mọc nổi ngọn cỏ nào. Vân Diệp chuyển chỗ đến đấy, cẩn thận dọn thành một khoảng đất phẳng. Đá sa thạch đỏ bị mặt trời nung nóng bỏng; anh trải quần áo ướt lên đá, tin rằng chưa đầy một giờ chúng sẽ khô cong. Anh dựng lều, chừa khoảng trống bốn phía để gió nóng cuốn hơi ẩm trong lều đi. Kiểm tra toàn bộ trang bị xong, thấy mọi thứ đều nguyên vẹn, Vân Diệp mới thở phào nhẹ nhõm. Anh đã chẳng còn hy vọng gì vào máy định vị. Đồ càng tinh vi thì càng dễ hỏng, đó là lẽ thường. La bàn vẫn ngoan cố chỉ về hướng bắc, dù bên trong đã ngập nước. Dùng phương pháp giao hội trên bản đồ để xác định vị trí xong, anh kinh ngạc phát hiện ra mình vẫn ở đúng chỗ cũ. Sao có thể thế được? Chẳng lẽ la bàn hỏng rồi? Quan sát thực vật xong, Vân Diệp gạt bỏ ý nghĩ la bàn bị hỏng, nhưng nghĩ mãi vẫn không hiểu nổi. Chiếc điện thoại nhái mạnh mẽ của anh chẳng có chút tín hiệu nào. Anh nhìn đường nét những ngọn núi xa xa: ngoài việc cây cối mọc đầy, nơi này chẳng phải chính là vùng Gobi hoang vu đó sao?
Lỗ sâu không thay đổi vị trí của mình, nhưng đã thay đổi thời gian ư?
Vân Diệp vùi đầu giữa hai đầu gối, đầu đau như búa bổ, lòng rối như tơ vò. “Xuyên không” là từ mà anh vẫn luôn cho rằng do tiểu thuyết gia sáng tạo ra, vậy mà giờ nó lại xảy ra rành rành trên người mình. Vân Diệp vẫn nghĩ mình là người nặng lòng với gia đình. Mẹ, vợ, con trai tạo thành pháo đài vững chắc nhất trong tim anh. Nếu chỉ là chuyện khoảng cách thì anh chẳng cho đó là vấn đề; dù ở trên sao Hỏa, anh cũng sẽ bắt cóc người ngoài hành tinh xanh lá rồi bắt họ đưa mình về nhà. Nhưng giờ đây, vấn đề không phải khoảng cách, mà là hơn một nghìn năm mênh mông. Rừng Lũng Trung biến mất là chuyện xảy ra sau đời Đường; khí hậu biến đổi dữ dội, dân số tăng vọt đã gây nên thảm họa sinh thái. Là người Lũng Trung, Vân Diệp hiểu rõ hơn ai hết màu xanh ngút mắt này có ý nghĩa gì.
“Bây giờ là nhà Đường? Hay nhà Hán? Thậm chí nhà Tần? Ngàn vạn lần đừng là thời Nam Bắc triều, tôi chỉ là kẻ vô danh tiểu tốt, gánh không nổi trách nhiệm lớn lao đâu.”
Vân Diệp lẩm bẩm, lời lẽ rối tung.
Không khí trong lành, cảnh sắc tươi đẹp, ngay cả con thỏ bên cạnh cũng hiền lành. Nó nép mình trong bóng râm sát bên Vân Diệp như đang an ủi anh.
Dòng suối róc rách cuốn đi vệt máu đỏ thẫm. Vân Diệp sáng rực mắt nhìn con thỏ béo núc, bụng đã đói meo.
Vân Diệp nhồm nhoàm nhai thịt thỏ thơm ngon, mỡ thỉnh thoảng chảy xuống khóe miệng. Đống lửa trước mặt vẫn cháy, mặt trời đã lặn, ráng đỏ ngập trời phủ lên đỉnh núi, đàn chim về tổ lớn nhỏ bay về khu rừng xa. Lòng Vân Diệp chợt trào dâng nỗi buồn, anh ôm nửa con thỏ nướng khóc òa. Cái lạnh mênh mông đánh thức Vân Diệp khỏi giấc ngủ. Đêm qua, anh như được trở về thế giới ồn ào trước kia; sự dịu dàng của vợ, tính ngỗ nghịch của con trai, những lời cằn nhằn của mẹ lại hiện ra trước mắt anh. Anh quệt mặt, gạt đi chút lưu luyến cuối cùng.
Sống sót mới là chuyện quan trọng nhất trước mắt. Chỉ cần còn sống mới có thể nói đến những chuyện khác. Hôm nay, anh phải đối diện triệt để, triệt để với cuộc sống mới. Đống lửa lại được nhóm lên. Thịt thỏ còn thừa từ hôm qua được hơ nóng trên lửa; anh thong thả ăn từng miếng, nhấp với nước đun sôi. Thức ăn quý giá vô cùng. Sau khi liếm sạch chút mỡ cuối cùng trên xương, ý chí của Vân Diệp cũng vững vàng hơn. Anh không thể cứ mãi sống một mình như người rừng giữa vùng hoang dã này. Con người là động vật xã hội, có đủ loại tình cảm và nhu cầu. Sống một mình chỉ khiến người ta dần trở về trạng thái nguyên thủy: khả năng ngôn ngữ sẽ thoái hóa, chức năng não bộ cũng thoái hóa, còn tứ chi thì ngày càng khỏe mạnh. Vân Diệp không muốn làm người rừng trên đồng hoang.
Đường ở đâu? Lỗ Tấn từng nói, người đi nhiều thì sẽ thành đường. Nhưng Vân Diệp là người đầu tiên đặt chân lên vùng hoang nguyên này,
Vậy nên chỉ còn cách tự mở đường. Đi chưa đầy một dặm, Vân Diệp đã thở hồng hộc. Một thiếu niên mười bốn, mười lăm tuổi thì trông mong có bao nhiêu sức lực, huống chi còn phải đeo hơn ba mươi cân trang bị. Kệ vậy, Vân Diệp quyết định men theo con suối. Dù sao nó cũng phải đổ vào Hoàng Hà. Nước suối lạnh buốt khiến hai bàn chân gần như mất cảm giác, mặt trời trên đầu lại nung nóng da đầu. Lau sậy bên bờ suối mọc xanh um, dài ngoằng, lướt qua má cứa như từng lưỡi dao nhỏ; chẳng mấy chốc trên mặt anh đã hằn đầy những vệt đỏ ngang dọc. Nóng lạnh thất thường, cảm mạo là mắc từ thế này đây. Vân Diệp thấy phía trước có một bãi cát rộng lớn, phải đến hai mẫu. Anh vội bước nhanh thêm mấy bước. Vừa đặt chân lên bãi cát đỏ, một bóng đen bất ngờ nhào tới. Anh sợ đến hồn vía lên mây, theo bản năng vung xẻng chém vào bóng đen. Chỉ nghe một tiếng “be”, một con dê núi xám ngã nhào xuống suối, nước bắn tung tóe làm ướt cả người anh. Con dê nằm dưới suối, ra sức giãy giụa muốn đứng dậy. Có lẽ chân nó bị một nhát xẻng đánh gãy; vừa lật mình lên đã lại ngã xuống nước. Nhìn bộ dạng đau đớn của nó, Vân Diệp đành giơ xẻng thép lên lần nữa.
Cái chân thỏ ăn sáng đã tiêu hóa sạch từ lâu, bụng anh lại sôi ùng ục. Trai mới lớn ăn đến khánh kiệt cha, Vân Diệp lại trở về cái tuổi khiến người ta khó xử này. Anh thở dài một hồi, lấy con dao nhỏ Anh Cát Sa ra bắt đầu xẻ thịt con dê đáng thương. Nội tạng dê chỉ giữ lại tim và cật, những thứ còn lại được chôn sâu dưới cát. Nghĩ lại, tay nghề nấu nướng của Vân Diệp đã tiến bộ vượt bậc nhờ sự kiên trì không mệt mỏi của vợ. Sau một bữa thịt dê nướng no nê, dư vị cay nồng vẫn còn quẩn quanh trong miệng. Anh dùng cỏ sả hun kỹ phần thịt dê còn lại. Ai mà ngờ loại cỏ xanh mọc đầy khắp Tây Bắc lại là nguyên liệu tuyệt hảo để hun thịt dê cơ chứ.
Vân Diệp lại một lần nữa tự hào về khả năng giao thiệp trời cho của mình. Nhớ lần đầu nếm thịt dê nướng của một ông lão người Duy Ngô Nhĩ, anh suýt nuốt cả lưỡi. Anh phải đem tặng trọn bộ dao Anh Cát Sa, rồi làm việc không công suốt một tuần mới moi được bí quyết từ miệng ông lão. Mấu chốt nhất chính là thứ lau sậy mọc khắp nơi này; vì nó mà ông lão suýt trở mặt với anh. Dẫu dùng nó để hun thịt có hơi phí của, nhưng trời đầu hạ mà không xử lý ngay thì chỉ vài tiếng sau, ruồi khắp nơi sẽ kéo đến.
Chân thành cảm ơn con dê ấy xong, Vân Diệp mặc quần áo đã hong khô, lại lên đường tìm kiếm dấu vết con người.
Con suối uốn một khúc dưới chân núi rồi chảy về hướng đông. Chín mươi chín phẩy chín phần trăm sông ngòi trên đời đại khái đều như vậy, con suối này cũng không ngoại lệ. Vân Diệp men theo con suối ba ngày. Ngoài cây cối ngày càng thưa, cỏ dại ngày càng ít,
Những thành phố trên bản đồ cũng chẳng thấy bóng dáng đâu.
Phóng mắt nhìn ra, cả lòng chảo chẳng thấy chút dấu vết con người. Cỏ xanh phủ kín mặt đất, thỉnh thoảng một con chim nhỏ giữa bụi cỏ “vút” một tiếng lao thẳng lên trời. Từng đàn ngựa hoang phi nước đại, nô đùa trên thảm cỏ. Bờm ngựa tung bay, được nắng chiếu thành muôn vàn sợi tơ vàng bạc. Linh dương cúi đầu gặm cỏ giữa bụi cây, chốc lát lại vươn cổ nhìn xa. Ngay cả gà rừng cũng chẳng thèm che giấu, đập cánh bay là là vài nhịp rồi lại chạy lon ton giữa bụi cỏ. Gió đưa hương cỏ xanh thơm ngát tới.
Trong không khí có đủ thứ hơi thở của muôn loài. Thiên nhiên đẹp đến nhường này.
Vân Diệp hoàn toàn suy sụp. Cái cảnh quỷ quái gì thế này? Rừng bê tông của tôi đâu? Tiếng động cơ xe cộ ầm ĩ của tôi đâu? Khí chua từ nhà máy của tôi đâu? Những ống khói công nghiệp nặng san sát của tôi đâu? Tòa nhà thị ủy đậm hơi thở thời đại mà ai cũng mắng chửi của tôi đâu? Đống túi ni lông bay khắp trời mà tôi quý nhất đâu rồi? Đám đông tôi ghét đâu rồi? Cảnh thành phố ồn ào khiến tôi phát điên đâu rồi? Núi rác đô thị thối rữa, chất cao như núi của tôi đâu rồi?
Người thân của tôi, rốt cuộc mọi người đang ở đâu?
Đừng bỏ tôi lại một mình!
Vân Diệp ngửa mặt nằm trên thảm cỏ mềm, nước mắt tuôn trào như nước lũ vỡ đê. Chỉ trong một giấc mộng,
Biển xanh đã hóa nương dâu.