Tay chân luống cuống
Quản lý một gia đình khác quản lý một quốc gia lớn đến đâu? Câu “trị nước lớn cũng như nấu cá nhỏ” vốn đã không trọn vẹn. Quan niệm vĩ mô đem đặt vào thế giới vi mô chưa chắc đã phù hợp, vì thế chúng ta mới tạo ra thành ngữ “mỗi người một ý, khó chiều lòng tất cả”.
Trong lịch sử Trung Quốc, có rất nhiều quan niệm mâu thuẫn nhau. Chúng ta đưa ra một quan niệm nổi tiếng, dường như tác dụng duy nhất của nó là để bác bỏ chính nó. Có người nói đó là biểu hiện của tiến bộ, nhưng liệu chúng ta đã thực sự quán triệt nó đến cùng chưa?
Câu chuyện ông lão bán dầu cho ta biết, làm việc thuần thục rồi sẽ tạo nên điều kỳ diệu. Từ chuyện những quan niệm của hậu thế mà mình mang đến đều không được người ta chấp nhận, đi đâu cũng vấp váp, Vân Diệp hiểu ra rằng dân chúng Đại Đường không sai, người sai là mình.
Mỗi người chúng ta từ khi sinh ra đã bắt đầu tìm kiếm cảm giác thuộc về, muốn tìm được vị trí thích hợp của mình trong cộng đồng loài người. Thật ra, vị trí ấy chỉ là cách nói khác cho nơi giúp bản thân sống vui vẻ hơn. Hình thức thế nào cũng chẳng quan trọng, thân tâm vui vẻ mới là điều cốt yếu. Đó chính là lý do đám gia nhân nhà họ Vân sống chết cũng không chịu thoát tịch.
Theo họ, dân tự do bên ngoài còn lo bữa ăn cũng không xong, còn họ ngày ăn ba bữa cơm trắng, lại có thịt ăn. Chủ nhà không dâm ô vợ con họ, không đem tiền công của họ đi ăn chơi trác táng, cũng chẳng bắt họ làm việc quá sức. Tuy Hầu gia tính khí không tốt, lại hay phá của, nhưng lúc giận dữ nhất cũng chỉ xông tới đá họ vài cái, mà chuyện ấy thì họ đâu phải chưa từng bị.
Ngay cả kẻ ngốc Vân Thập Bát cũng tìm được việc quét dọn trong từ đường. Khi lão nãi nãi bái tổ tiên, hắn lại đứng đầu gió quét sân, khiến tổ tiên trong nhà phủ đầy bụi, bài vị cũng bám một lớp dày.
Ở nhà người khác, làm thế chắc bị đánh chết tươi. Lão nãi nãi chỉ niệm hai câu A Di Đà Phật, rồi bảo nha hoàn trong nhà dạy Vân Thập Bát vẩy nước trước, sau đó quét xuôi chiều gió. Bà còn gói cho tên ngốc ít bánh điểm tâm cúng tế đã dùng xong.
Những người có năng lực đều theo quản sự chạy khắp nơi bên ngoài, kiếm tiền cho gia đình; ai vụng về đần độn hơn thì ở nhà làm việc vặt. Nếu có người đặc biệt thông minh, Hầu gia còn đưa vào thư viện làm việc. Ngoài phải làm chút việc, họ chẳng khác gì những học trò cao quý kia, đều do cùng một tiên sinh dạy. Vân Cửu rất có tiếng trong thư viện, ngay cả các lão tiên sinh cũng khen không ngớt.
Chàng trai tuấn tú, tiền đồ rộng mở như thế, Hầu gia muốn giúp hắn thoát tịch, để hắn khỏi mang thân phận nô bộc hèn mọn mà bị người khác chê cười. Đó là ân tình lớn đến mức con cháu đời sau cũng không trả hết, vậy mà hắn nhất quyết không chịu. Hắn quỳ trước cửa phòng lão nãi nãi suốt một ngày, sống chết không chịu thoát tịch, khiến Hầu gia tức đến mức đá hắn mấy cái vào lưng, mắng hắn là bùn nhão không trát nổi tường, rồi chỉ vào mũi hắn mà nói: “Đã thích làm nô bộc thì đi nuôi lợn. Nếu không nuôi cho mông lợn béo đến chảy mỡ thì đừng hòng làm việc khác.”
Người thông minh đúng là người thông minh. Chưa đầy hai ngày, Vân Cửu đã dắt con lợn của cô bé Bát Nương nhà Tiểu Nha đến tìm Hầu gia, chỉ vào mông lợn đang chảy mỡ mà nói mình đã làm được. Hắn xin Hầu gia đổi cho một công việc khác, chẳng hạn theo nhị phu nhân lên thảo nguyên, thế là hợp lý nhất.
Ấm trà trong tay Hầu gia suýt rơi xuống đất. Mông lợn đúng là đang chảy mỡ, không sai. Hắn thật sự nuôi lợn đến mức này sao?
Không còn cách nào, người nhà họ Vân coi trọng lời đã nói ra. Dù hắn làm được bằng cách nào thì đây cũng là sự thật. Hầu gia bèn sai Vân Cửu đến tìm danh sĩ Hứa Kính Tông trong thư viện, học cách bày mưu tính kế, học cách trở nên xấu xa hơn. Đó là hình phạt Hầu gia dành cho Vân Cửu.
“Phu quân, Vân Cửu thật sự nuôi cho mông lợn chảy mỡ à?”
Tân Nguyệt rất tò mò về chuyện này. Con lợn của Tiểu Nha đã nuôi ba năm, trông cũng phải nặng năm sáu trăm cân, nhưng dù có béo đến đâu thì cũng đâu thể chảy mỡ được chứ?
Na Nhật Mộ cũng thấy chuyện đó không thể nào, nàng là người sành nuôi cừu, biết thế chẳng hợp lẽ thường. Nàng bèn đỡ Tân Nguyệt, người ngày càng đi lại bất tiện, đứng một bên phụ họa, cho rằng phu quân mình bị lừa rồi.
“Phụ nữ đàng hoàng mà ngày nào cũng treo hai chữ ‘mông đít’ bên miệng, nàng không biết xấu hổ à? Vân Cửu chỉ dùng một mánh khôn vặt, tuy không vẻ vang gì nhưng cũng hợp tình hợp lý, đúng là một hạt giống xấu xa. Để nó học Hứa Kính Tông cách trở nên xấu hơn, nhà ta cũng chẳng thiệt gì. Trong nhà phải có người tốt, cũng phải có đôi ba kẻ xấu. Trước đây nhà ta chịu thiệt là vì toàn người tốt. Cứ để nó giúp Na Nhật Mộ vài năm trên thảo nguyên, rèn luyện cho ra trò rồi hãy về Trường An. Ta muốn xem thằng nhóc này cuối cùng sẽ biến thành người thế nào.”
Tân Nguyệt bực mình, cầm khăn tay quơ qua quơ lại trước mặt Vân Diệp rồi nói: “Chàng còn chưa kể hắn giở trò gì, sao mông lợn lại chảy mỡ?”
“Thằng nhóc thối ấy nhét mỡ lợn vào mông con lợn ngốc. Tưởng ta không nhìn ra chắc? Nghĩ được cái trò thất đức đến bốc khói này, đúng là cùng một mạch với Hứa Kính Tông. Không dạy dỗ nó cho tử tế thì phí quá.”
Vừa dứt lời, Tân Nguyệt đã mềm nhũn người, trượt xuống. Na Nhật Mộ ôm cũng không nổi. Vân Diệp vội vàng bế nàng lên. Hắn chưa từng thấy ai cười đến mức rũ rượi như thế.
Vòng tay đỡ lấy chân Tân Nguyệt, định đưa người đàn bà cười đến mềm nhũn kia lên giường đất, Vân Diệp bỗng cảm thấy tay ướt nhẹp. Hắn kinh hãi: vỡ ối rồi!
“Người đâu! Phu nhân sắp sinh rồi! Mau đi tìm bà đỡ!” Vân Diệp nhẹ nhàng đặt Tân Nguyệt lên chiếc cáng đã chuẩn bị sẵn trong phòng. Na Nhật Mộ khiêng một đầu, hắn khiêng đầu còn lại, định đưa Tân Nguyệt đến phòng sinh.
Phòng sinh nằm ở nhà phía bắc, là căn phòng đón được nhiều tinh hoa mặt trời nhất. Cả gian phòng đã được lau chùi kỹ bằng rượu mạnh bốn, năm lượt; ga giường đều là vải lanh mới, được luộc bằng nước sôi rồi đem phơi dưới nắng. Họ mời bà đỡ giỏi nhất trong phạm vi trăm dặm, không chọn người có tướng mạo phúc hậu mà chỉ chọn người có tay nghề tinh xảo. Vân Diệp và Tân Nguyệt gần như lật nát danh sách bà đỡ ở nha môn mới chọn được ba người chuyên đỡ đẻ cho nhà quyền quý. Đôi khi trong cung có ca sinh khó, họ cũng được mời vào giúp, đều là những người tài giỏi.
Ban đầu, người ta còn không muốn đến, coi thường nhà họ Vân nhỏ bé, cho rằng đến đây là mất giá. Danh tiếng “ba mối họa Trường An” của Vân Diệp đâu phải hư danh?
Mấy hộ vệ xông lên, khiêng bà lão đi. Những người còn lại gói gọn dụng cụ đỡ đẻ của bà thành một bọc lớn, nhét cả người lẫn đồ lên xe ngựa rồi quay về nhà họ Vân. Cậu con trai lớn của bà lão làm chức chưởng cố ở Hình bộ vừa định ngăn cản, đã bị Vân Diệp quất roi vào đầu. Hắn bảo: “Nếu mọi chuyện thuận lợi, tiền bạc sẽ khiến ngươi hài lòng. Nếu xảy ra chuyện gì, cứ chuẩn bị mà nhặt xác.”
Tân Nguyệt vào phòng sinh, nửa ngày vẫn chưa có động tĩnh. Vân Diệp sốt ruột đi đi lại lại; lão nãi nãi cũng ngồi không yên. Một người đi từ đông sang tây, một người từ tây sang đông, ai nấy đều nóng ruột không chịu nổi. Từ già đến trẻ trong nhà đều đứng chờ ngoài sân, vươn cổ nhìn vào phòng. Rèm che kín mít, chẳng nhìn thấy gì, càng khiến họ sốt ruột.
Họ đã cho người phi ngựa báo tin cho tiên sinh Ngọc Sơn; nhà họ Trình, nhà họ Ngưu cũng có người chạy sang. Vân Diệp không thể rời đi, Lưu Tiền bèn cưỡi ngựa phóng như bay đi tìm Tôn Tư Mạc. Không có lão nhân gia trấn giữ, hắn thật sự chẳng yên tâm chút nào.
Tiểu Thu vén rèm bước ra. Nàng là nha hoàn thân cận của Tân Nguyệt, tuy đã hứa gả cho người ta nhưng lúc này không thể thiếu nàng; nàng hiểu tính tình Tân Nguyệt nhất.
Cả nhà xúm lại, người này một câu, người kia một câu hỏi dồn. Tiểu Thu có vẻ hơi ngượng ngùng, thưa với lão nãi nãi: “Phu nhân lại chưa có động tĩnh gì, bà đỡ nói còn phải chờ thêm một lúc. Phu nhân bảo muốn ăn mía.”
“Không lo sinh con cho tử tế, ăn mía làm gì? Sinh xong, nãi nãi sẽ mua hết mía ở Trường An cho nó ăn thỏa thích.”
Nói thì nói vậy, lập tức đã có gia nhân nhanh nhẹn chạy ra ngoài mua mía cho Tân Nguyệt. Trong nhà sợ mấy cô nương ăn hỏng răng nên thường không chuẩn bị món này.
Tiên sinh Ngọc Sơn hớt hải chạy đến, vừa vào cửa đã liên tục hỏi sinh chưa.
“Chẳng phải tiên sinh Tôn nói còn hai mươi ngày nữa mới sinh sao? Sao bây giờ đã sinh rồi? Có phải bị ngã không?”
Vân Diệp lắc đầu, nói với ông lão rằng hôm nay Tân Nguyệt cười quá dữ, chẳng biết vì sao lại vỡ ối, giờ sắp sinh rồi.”
Ông lão bất lực ngồi phịch xuống ghế, thở hổn hển. Phụ nữ sinh con đúng là phải bước qua cửa quỷ môn quan! Bà đỡ tự hào khoe rằng mình đã đỡ hơn một trăm ca, chỉ có năm sáu ca xảy ra chuyện, đó đã là thành tích đáng nể lắm rồi.
Nghe vậy, Vân Diệp chỉ muốn cầm dao chém chết bà đỡ. Nếu ở hậu thế, đỡ hơn một trăm ca mà năm sáu ca xảy ra chuyện thì gia đình sản phụ đã băm bà ta thành thịt vụn từ lâu rồi, vậy mà còn có mặt mũi đi khoe khoang khắp nơi.
Nhưng sự thật là thành tích của bà ta đúng là rất đáng nể, nha môn đều có ghi chép. Thời này sinh con là chuyện lớn. Nhà có tiền thì tự tìm bà đỡ tay nghề cao; nhà không có tiền thì nha môn tìm bà đỡ cho, bà đỡ không được phép từ chối. Mỗi ca sinh đều được ghi chép nghiêm ngặt. Nếu chẳng may đứa trẻ chết yểu thì cũng phải ghi lại, nên gần như không thể làm giả, bởi mức tăng dân số cũng là một tiêu chí thăng chức của quan lại.
Nếu tùy tiện phá thai như ở hậu thế thì sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc, tội ngang với giết người. Nhất là vào đầu thời Đại Đường, dân số không đông, Lý Nhị cực kỳ căm ghét chuyện này. Dù nói đứa trẻ chưa chào đời thì không tính là một mạng người, Lý Nhị vẫn thà xử nghiêm chứ không chịu nương tay.
Mía đã gọt vỏ được đưa vào trong. Đứng ngoài sân cũng nghe thấy tiếng nàng nhai mía rôm rốp, rất có lực. Điều đó khiến Vân Diệp vững lòng hơn hẳn. Từ khi Tân Nguyệt mang thai, hắn đã hết sức chú ý; bụng nàng lớn lên thì càng không thiếu vận động. Hắn cũng không chỉ bồi bổ đủ thứ cho Tân Nguyệt, mà vẫn phải giữ chế độ ăn cân bằng. Hắn lo dinh dưỡng quá mức sẽ khiến thai nhi quá lớn, đến lúc ấy sẽ lấy mạng cả mẹ lẫn con.
Lão Tôn ở gần, chẳng bao lâu đã đến. Với lão nhân gia, thật sự chẳng có gì phải kiêng dè. Ông vào phòng sinh, một lát sau đã đi ra.
Ông nói với Vân Diệp: “Tân Nguyệt khỏe mạnh lắm. Đứa bé tuy sinh non đôi chút nhưng không đáng ngại, mạch tượng có lực. Chờ thêm một lát là sinh thôi, cuống lên làm gì?”
Chờ đợi là chuyện giày vò nhất trên đời. Trong sân lặng ngắt. Cô bé Tiểu Nha tinh nghịch cũng ngoan ngoãn nằm trong lòng thím, chờ đứa cháu đầu tiên của mình chào đời.
Trước kia, Vân Diệp còn hơi tự hào về sự kiên nhẫn của mình, nhưng giờ thì chẳng còn chút nào, ngồi hay đứng đều không yên. Lúc này hắn cực kỳ muốn có một điếu thuốc để dịu thần kinh; cọng cỏ khô ngậm trong miệng đã không thể giúp hắn bình tĩnh nữa.
Tiếng rên của Tân Nguyệt vọng ra từ trong phòng, khiến tim Vân Diệp thắt lại. Nãi nãi lên tiếng: “Nhuận Nương, đưa các muội muội về phòng đi. Tiểu Vũ và Thời Thời cũng về đi, đứa bé chưa chào đời thì không được đến sân này.” Còn tiếp.
♂♂