Lý Nhị chắp tay sau lưng đi trước, Ngụy Trưng và Vân Diệp theo sau. Không có đích đến, họ cứ đi loanh quanh trong trang tử. Vượng Tài đợi một lúc, thấy Vân Diệp chẳng để ý đến mình, bèn tự kéo xe về nhà.
Lý Nhị thấy gì cũng mới lạ. Thấy cổng sân nhà ai mở, ông liền bước vào ngó nghiêng đôi chút, chẳng khách sáo gì, tự nhiên như về nhà mình. Có lẽ làm vậy cũng có lý, cả Đại Đường đều là nhà ông mà.
Năm xưa, sau khi Lưu Bang giành được thiên hạ, ông hỏi cha mình: “Trước kia cha bảo con không giỏi gây dựng gia nghiệp bằng anh cả. Giờ cha nhìn xem, gia nghiệp con dựng nên thế nào?”
Cha ông cùng các văn võ đại thần đều chúc mừng Lưu Bang gây dựng được cơ nghiệp lớn lao. Chẳng ai đưa ra ý kiến trái chiều, người thông tuệ như Trương Lương cũng không phản đối. Có thể thấy, tất cả đều cho rằng thiên hạ là gia nghiệp của Lưu Bang. Cũng theo lẽ ấy, thiên hạ hiện giờ là của Lý Nhị.
Lý Nhị thích ngắm những đống lương thực trong nhà nông, thích nhìn đồ đạc đơn sơ làm từ gỗ nguyên khối. Thấy thịt treo trên xà nhà là ông vui vẻ hẳn lên. Ông thò tay vào đống rơm móc ra một quả trứng gà còn nóng, nheo mắt cười ngốc nghếch, cầm luôn trong tay không trả cho chủ nhà. Thằng nhóc nhà nông nhìn mà bĩu môi.
Mông gia súc trong nhà nông bị ông vỗ hết lượt. Nông cụ tựa nơi góc tường, ông cũng phải kiểm tra xem còn lành lặn không. Hành lang chủ nhà vất vả lắm mới kiếm được ít sơn quét lại, ông cũng cạy thử lớp sơn, xem có quét đủ dày không.
Dân làng chất phác lắm. Ông lấy trứng gà, chẳng ai đòi lại; vỗ mông bò nhà người ta, cũng chẳng ai trách móc. Ngay cả chuyện cạy lớp sơn, chủ nhà xót đến hít hà mà cũng không nói ông một lời. Nụ cười thật thà vẫn nguyên trên mặt họ.
Đến nhà cuối cùng, nhìn cánh đồng mênh mông ngoài bức tường sân, Lý Nhị nói với Vân Diệp: “Trẫm chỉ mong cảnh thịnh vượng thế này mãi ngắm không hết. Bên kia con đường, bên kia núi, bên kia sông lớn, nơi nào cũng đẹp như vậy thì tốt biết bao.”
Người có địa vị lớn thì nghĩ chuyện lớn. Vân Diệp tự nhận mình chỉ là kẻ nhỏ bé, nên chỉ cần nông hộ nhà mình sống vui vẻ hạnh phúc là đủ. Đừng nói bên kia sông lớn, chỉ cần Vân gia nhúng tay vào chuyện bên kia con đường thôi cũng đã thành đại sự.
Trời tối dần. Trang tử nhà họ Vân không có lệnh giới nghiêm ban đêm. Nhà nào nhà nấy thắp đèn, cả nhà quây quần bên kháng, người làm việc, người đọc sách. Nhà nông vốn nên như thế này, yên bình hòa thuận mới là nếp sống chính. Qua lớp giấy dán cửa sổ, một cậu bé đang đọc sách, tiếng đọc vọng ra…
Khổng Tử nói: “Giàu sang là điều người ta mong muốn. Nhưng nếu không theo đạo mà có được thì chẳng nhận. Nghèo hèn là điều người ta ghét. Nhưng nếu không theo đạo mà thoát được thì chẳng làm. Người quân tử lìa nhân thì lấy gì thành danh? Người quân tử không lúc nào, dù chỉ trong một bữa ăn, xa rời nhân; lúc vội vàng cũng phải giữ lấy nhân, khi khốn cùng cũng phải giữ lấy nhân.”
Lý Nhị đứng ngoài tường lắng nghe đứa trẻ đọc Luận Ngữ. Như thể nghe được tiếng tiên, ông nhắm mắt nghe hồi lâu, rồi mới mở mắt nói với Vân Diệp: “Đứa bé này đọc thiếu một chữ ‘chi’, hẳn ngày mai khó tránh khỏi bị thầy phạt.”
Nghe vậy, Vân Diệp cười nói: “Nó đọc sai thì đáng bị đánh. Tiên sinh nhà họ Vân mời về chưa ai không ngay thẳng, đều là những thầy nghiêm khắc. Thằng nhóc này bị phạt rồi có lẽ mới hiểu được thế nào là cẩn thận.”
Quân thần nhìn nhau cười, rất mong chờ cảnh thằng nhóc kia bị phạt.
“Vân Hầu, ta nghe nói của cải ở đây không nằm trên mặt đất mà ở dưới lòng đất. Có chuyện đó không?”
Ngụy Trưng lắm lời thật. Mấy ngày nay ông ta cứ quanh quẩn trong trang tử nhà họ Vân, tình hình nhà nông cũng nắm rõ. Muốn lập công trước mặt Lý Nhị, ông ta còn moi cả chuyện hầm đất ra.
“Trong trang tử nhà họ Vân còn chuyện gì ông không biết nữa không?” Vân Diệp hỏi Ngụy Trưng bằng giọng chẳng vui vẻ gì.
“Nhiều lắm, ta còn không biết chẳng hạn như ngựa nhà ngươi cũng trồng được mộc nhĩ. Bây giờ giá mộc nhĩ ở chợ Trường An giảm mạnh. Phu nhân ta xưa nay chẳng bao giờ mua thứ đắt đỏ ấy, hôm qua mới quyết lòng mua nửa cân mộc nhĩ phơi khô, tốn hẳn năm trăm văn. Trồng thế nào ngoài nhà ngươi chẳng ai biết. Đây là trồng ra tiền chứ đâu phải trồng lương thực.”
Lý Nhị đứng bên cạnh im lặng, xem Vân Diệp sẽ trả lời thế nào.
“Vô lý thật, các ông còn muốn nhà họ Vân sống nữa không? Làm ăn thì người nào người nấy đều vơ vét đến béo núc, chỉ không cho nhà họ Vân buôn bán. Giờ ta không buôn bán nữa, về nhà làm ruộng, các ông cũng càm ràm. Đạo lý gì vậy? Chẳng lẽ nhà họ Vân phải khâu miệng lại thì các ông mới vừa lòng?”
Vân Diệp nổi nóng. Chẳng qua chỉ là trồng được nấm trong hầm thôi mà. Mấy lão bộc nhàn rỗi trong nhà bắt chước môi trường trong chuồng ngựa, ra đồng hoang hái ít nấm dại rồi thử trồng vài lần trong hầm nhà mình. Không ngờ lại thành công. Vân Diệp chỉ nói với họ nấm sinh sôi nhờ bào tử, còn bào tử là gì thì chẳng giải thích. Mấy ông già ăn no rửng mỡ ấy thế mà trồng được thật, lứa đầu còn định dâng bà cụ nếm thử.
Vân Diệp nổi trận lôi đình. Nấm dại muốn thuần hóa thành công phải trải qua thử nghiệm khử độc. Tìm một con dê hay con lợn thử thì hắn chẳng có ý kiến, nhưng các ông lại đem tổ tiên nhà họ Vân ra làm vật thử thuốc. Giết các ông cũng còn nhẹ.
Trong đám lão già có người tính tình bướng bỉnh. Nghe Vân Diệp nói vậy, ông ta nổi giận đùng đùng, lấy một cây nấm sống trong đĩa nhét vào miệng nhai ngấu nghiến, miệng không ngớt khen ngon. Ăn xong lại lấy thêm một cây… Suốt cả ngày hôm ấy, ông già vẫn nhảy nhót khỏe mạnh, còn cứ lượn lờ trước mặt Vân Diệp để khoe sức sống phi thường. Kết quả là Vân Diệp còn bị bà cụ mắng.
Giờ Ngụy Trưng lại nhắm vào chuyện trồng nấm của nhà họ Vân, thật đáng ghét.
“Thôi đi, gào cái gì? Ngụy khanh chỉ nói đôi câu về gia sản nhà ngươi thôi, ai cấm ngươi làm ruộng đâu? Theo trẫm, ngươi mày mò ra thêm vài thứ lương thực mới còn hữu ích hơn mở tám mươi cuộc đấu giá. Hơn nữa, ai cấm ngươi buôn bán? Ngươi vừa kiếm được một món lớn, chớp mắt đã tiêu sạch. Trẫm nghe nói thương đội của ngươi còn đến ba nước Liêu Đông, chẳng biết sẽ mang về cho ngươi bao nhiêu lợi nhuận. May mà hoàng hậu có cổ phần, đến lúc ấy sẽ biết rốt cuộc ngươi có vét sạch ba nước đó hay không.”
Lần này Ngụy Trưng muốn mượn uy thế của hoàng đế để khiến Vân gia nhượng bộ, giao những thứ tốt có ích cho nước cho dân ấy ra, để bách tính khắp thiên hạ cùng được hưởng lợi. Ông ghét nhất đám thủ tài có báu vật mà giấu kín, không cho thiên hạ được hưởng, chứ không phải có ác ý với nhà họ Vân.
Bên cạnh nhà cuối cùng còn có ánh đèn. Một phú ông mập mạp nhà quê đang cùng ba con trai dùng sức chuyển tấm đá xanh tựa ở góc tường, nối nó vào con đường lát đá sẵn có.
Nhìn cách ăn mặc của bốn cha con, rõ ràng họ chẳng phải nhà không thuê nổi phu phen. Lý Nhị không hiểu, bèn bước tới hỏi: “Sao các ông lại lát đường vào ban đêm? Ngày mai thuê mấy người phu chẳng phải tốt hơn sao?”
Phú ông mập đang ngồi trên tấm đá xanh lau mồ hôi, rồi đổ cát mịn trong cái nia vào kẽ đá, lúc ấy mới trả lời.
“Vị huynh đài này hẳn chưa biết quy củ của trang tử nhà họ Vân. Lão hán mua khoảnh đất trống phía sau, định xây một ngôi nhà. Nhà cửa trong trang tử họ Vân tất nhiên có thợ đến làm, lão hán chẳng phải động tay. Nhưng trước khi xây nhà, phải lát đường trước đã. Nhà lão không thiếu chút tiền công lát đường này, nhưng con đường trong trang tử đều do chủ nhà tự mình lát. Lão hán sao còn thuê người làm việc ấy được? Người ta đều tự lát đường, đến lượt nhà lão lại sai phu phen, sau này lão hán còn biết gặp ai trong trang tử đây?”
Bao năm buôn bán khắp nơi, chỉ có trang tử nhà họ Vân khiến lão hán nảy ý muốn định cư lâu dài. Đã muốn sống lâu dài thì phải làm theo quy củ của trang tử, kẻo sau này con cháu bị người ta coi thường. Ở nơi khác làm việc, có thể bị thương gia khác chê cười; ở đây thì chẳng ngại. Nghe nói ngày nào bà cụ nhà họ Vân cũng chăm chỉ làm lụng trong phủ, Vân Hầu cũng từng chăn lợn, cuốc đất. Lão hán thân phận thế nào mà không lát nổi con đường? Ban ngày tiệm bận quá, chỉ đành tranh thủ mỗi tối lát một ít.”
Lý Nhị gật đầu nói với phú ông: “Thì ra là vậy. Con đường này quả nhiên nên tự mình sửa.”
Phú ông lập tức vin theo lời ấy mà tiếp thị: “Ngài là vị khách quý lắm ạ. Tiệm của tiểu nhân ở đầu đông trang tử, có bán đồ sơn mài Dương Châu. Nếu ngài cần, cứ sai người nói một tiếng, tiểu nhân sẽ chuẩn bị rồi đưa đến phủ, mặc ngài chọn lựa. Tiểu nhân không khoác lác đâu, toàn là tác phẩm của danh gia, còn có cả đồ sơn mài khảm vỏ trứng mới nhất.”
Lý Nhị chỉ cười không nói, rồi quay lại đường lớn, bảo Vân Diệp: “Trang tử nhà ngươi khiến trẫm chẳng còn gì để nói. Hôm nay muộn quá, xem chưa hết. Ngày mai trẫm xem tiếp, xem hầm đất nhà ngươi rốt cuộc ra sao. Giờ đến nhà ngươi đi, trẫm đói rồi. Ngươi mà còn dám cho trẫm ăn cá chép thì cứ liệu hồn.” Lý Nhị vừa đến là Vân Diệp khó thoát kiếp làm đầu bếp. May thay, hắn đã chuẩn bị từ lâu. Nhà bếp cũng bị Bách Kỵ Ty lục soát kỹ một lượt. Gã đầu bếp béo trong nhà đã gặp cảnh đời, đối mặt với cuộc lục soát vẫn thong thả làm công việc chuẩn bị, thỉnh thoảng còn sai mấy tên Bách Kỵ nhóm lửa phụ mình. Nguyên liệu chuẩn bị xong, Hầu gia về tự nhiên sẽ ra tay.
Lý Nhị không muốn kinh động người nhà họ Vân nên ngồi trên chiếc kháng ấm trong sảnh hoa trò chuyện với Ngụy Trưng. Phụ nữ và trẻ nhỏ nhà họ Vân vẫn đang mua sắm ở Trường An, tối nay chưa về được, tất cả đều ở phường Hưng Hóa.
Lý Nhị đặc biệt thích đồ chiên, nhất là món thịt viên chua ngọt khiến ông nhớ mãi không quên. Ông bị cao huyết áp, ăn những thứ này chẳng có lợi chút nào, nhưng không cho ông ăn thì hậu quả dành cho Vân Diệp còn nghiêm trọng hơn, nhất là khi Trưởng Tôn không có mặt.
Đầu sư tử kho tàu to bằng nắm tay, một mình ông ăn hết hai cái, rồi vét sạch một đĩa thịt viên nhỏ. Ông khinh món ngó sen kẹp thịt Vân Diệp làm, cho rằng đó là món của phụ nữ. Sợi khoai tây bào ông cũng ăn hết một đĩa, vừa ăn vừa lải nhải rằng đúng là hắn phá của, đến cả hạt giống cũng đem ra ăn.
Khi một bát mì lát thịt dê được bưng đến trước mặt, cuối cùng ông cũng ngậm miệng. Ông nêm ớt cho đỏ au, tự thêm một chút giấm, rồi ăn sạch cả bát lớn. Mồ hôi rịn đầy trên đầu.
“Quay về bảo đầu bếp nhà ngươi dạy món này cho ngự trù. Đồ ăn trong hoàng cung quả thật không ngon bằng nhà ngươi.” Ông cầm ấm trà nhấp một ngụm trà xanh, cố ý đặt nó trước mặt Vân Diệp. Nhìn cảnh ấy, Vân Diệp đau đớn khôn nguôi: cái ấm trà hắn nuôi suốt hai năm rốt cuộc cũng không lấy lại được nữa.
Nghỉ ngơi một lát, Lý Nhị liền trở về hành cung Ngọc Sơn, Ngụy Trưng theo hầu. Đám thị vệ chẳng biết ẩn mình ở đâu bỗng hiện ra như những bóng ma, tiền hô hậu ủng theo xe vua lên núi. Nhìn từ xa, đuốc trong tay thị vệ như một con rồng lửa uốn lượn về phía Ngọc Sơn.