Thấy Giác Viễn nổi giận, Vân Diệp cũng chẳng để bụng, đứng dậy đi đến nơi phương trượng trú ngụ. Chỗ ấy rất gần phòng khách. Theo mùi thuốc dẫn đường, rẽ qua hai ba hành lang, chàng đã tới giữa khu hoa cỏ cây cối.
Dưới mái hiên có một hòa thượng trẻ đang sắc thuốc, tay phe phẩy quạt mo hong củi thông. Nồi đất đen sôi ùng ục, khuôn mặt thanh tú không vui cũng chẳng buồn.
Vân Diệp xông thẳng vào phòng phương trượng một cách vô lễ, ngay cả lão tăng Đàn Ấn cũng nổi giận. Hòa thượng Giác Viễn siết chặt nắm đấm đến kêu răng rắc. Tiểu hòa thượng hầu cận trong phòng đứng dậy định đuổi người, nhưng bị Trình Xử Mặc ngăn lại.
Ngọc Lâm tăng đang ngồi trên giường thiền kết ấn, bỗng mở mắt, niệm một tiếng Vô Lượng Thọ Phật rồi nói với Vân Diệp: “Bần tăng cứ ngỡ ai đến, không ngờ lại là Vân hầu. Quả là Phật tổ hiển linh, bần tăng chờ đã lâu.”
Vân Diệp chẳng buồn để ý lão hòa thượng nói gì, nắm cổ tay ông ta bắt mạch. Mạch tượng mạnh mẽ hữu lực, còn tốt hơn mạch của mình; muốn chết cũng khó.
“Lão hòa thượng, ông tiêu rồi. Nhìn mạch tượng này, sống qua trăm tuổi chẳng khó gì. Giờ thì hay rồi, chưa chết cũng phải chết.” Vân Diệp ra vẻ hả hê.
Đàn Ấn và Giác Viễn vừa định lên tiếng thì đã bị Ngọc Lâm đuổi ra ngoài. Trình Xử Mặc cũng bị Đàn Ấn túm cổ áo lôi đi, chẳng thể chống cự. Ngưu Kiến Hổ rất biết điều, nghe Vân Diệp nói là biết chuyện chẳng đơn giản, bèn kéo Đan Ưng ra ngoài. Trong phòng chỉ còn Ngọc Lâm và Vân Diệp,
Vân Diệp dang tay chân nằm ườn trên sàn gỗ, lười biếng nói: “Lão hòa thượng, ông khoác lác quá rồi đấy. Giờ thì tự làm tự chịu nhé. Đang yên đang lành, đem tuổi thọ của mình ra cá cược làm gì, giờ người ta đến đòi tiền cược, ông tính ăn nói thế nào?”
Ngọc Lâm cũng ngáp một cái, nằm nghiêng trên giường thiền, hàng lông mày trắng khẽ giật, rồi làm mặt quỷ. Động tác ấy khiến Vân Diệp giật mình, bật ngồi dậy: “Lão hòa thượng, ông thật sự không sợ chết à? Hay định quỵt nợ?”
“Năm nay bần tăng vừa tròn chín mươi tuổi, ba ngày nữa là mừng thọ chín mươi mốt. Sống thêm vài năm hay ít đi vài năm thì có gì quan trọng? Vân hầu, muốn dọa lão hòa thượng thì cậu chưa đủ trình đâu.”
Vân Diệp thở dài. Ai mà ngờ một vị cao tăng đức độ lại sống như kẻ du côn thế này. Nước lửa không lọt, đao thương chẳng ngại.
“Vân hầu, chỉ cần bệ hạ đồng ý mỗi năm cấp thêm cho Phật môn một thành độ điệp, chùa chiền không bị thế tục xâm phạm, cậu có thể khiêng lão hòa thượng đi hỏa táng ngay. Biết đâu còn nhặt được vài viên xá lợi đem thờ trong từ đường nhà mình. Oai phong lắm đấy.”
“Lần trước ngài nói chuyện với bệ hạ đâu có như vậy. Mở miệng là Phật tổ, ngậm miệng cũng Phật tổ, cơ phong cao thâm, lời lẽ khó hiểu. Tại hạ nghe mãi mà chẳng hiểu ngài nói gì. Giờ cách nói chuyện lại y như kẻ du côn. Là sao?”
Vân Diệp không hiểu nổi, lão hòa thượng tu vi thâm hậu, biết chính xác ngày chết của mình chẳng khó gì, cớ sao cứ lấy mạng mình ra đùa.
“Lão hòa thượng niệm Phật tám mươi năm rồi. Với ta, phân chó là Phật, đất bùn là Phật, kẻ du côn cũng là Phật. Ta hóa thân ngàn vạn, giờ đang là kẻ du côn, cậu làm gì được ta?”
Nói xong, để ra vẻ giống kẻ du côn, ông ta còn xắn cả tay áo, lấy một miếng bánh táo tàu trong giỏ ra ăn ngon lành. Vân Diệp cũng chẳng chịu thua, lấy một miếng ra. Nửa miếng bên trên, cả hai đều không động đến.
“Lão hòa thượng, sao ông không ăn nửa miếng bên trên, cứ khăng khăng ăn miếng nguyên vẹn bên dưới?”
“Cậu cũng có động đến đâu. Nửa miếng bên trên dính mùi gia súc, hương vị chỉ còn một nửa. Lão hòa thượng thích đầu đuôi trọn vẹn, không thích cắt câu lấy nghĩa.”
Nghe vậy, miếng bánh táo tàu trong tay Vân Diệp rơi xuống đất vì kinh hãi. Chàng khó nhọc hỏi Ngọc Lâm: “Sao ngài biết nửa miếng kia đã cho Vượng Tài nhà ta ăn?” Cô bé Thời Thời chỉ bẻ nửa miếng cho Vượng Tài, không cắn vào, sao ông lại biết? Chẳng lẽ thật sự có thần thông?
“Các cậu con nhà thế tục đúng là ít thấy lạ. Chuyện đơn giản thế này, sao cứ nghĩ nó phức tạp làm gì? Không thể là Thời Thời kể cho lão hòa thượng nghe sao? Con bé ngoan ngoãn, nghe lời, hiếm có đứa thông minh, lanh lợi như vậy, sao có thể nói dối.”
Mặt Vân Diệp đỏ bừng, đúng là hơi mất mặt. Nhưng đứng trước một tay thần côn nổi danh như Ngọc Lâm, ai chẳng nghĩ mọi chuyện theo hướng phức tạp? Chàng cứ đinh ninh lão hòa thượng có thần thông, chỉ nhìn một sợi lông cũng biết rõ ngọn ngành, chẳng hề nghĩ đến chuyện người khác kể cho ông ta nghe.
“Lão hòa thượng, Phật môn các ông hết lần này đến lần khác đem hoàng đế ra làm món hàng, cuối cùng chẳng thành Phật, còn bị bỏ đói đến chết. Có tiền lệ như thế, vị đế vương nào chẳng cảnh giác với Phật môn? Bệ hạ chưa diệt sạch Phật môn đã là nể mặt Thiếu Lâm Tự rồi. Ông còn dám dùng tính mạng uy hiếp ngài vào lúc khó khăn nhất. Giờ nhân quả luân hồi, lão hòa thượng còn gì để nói?”
Lần đầu tiên Ngọc Lâm lộ vẻ đau đớn. Ông niệm một tiếng Phật hiệu rồi mới nói với Vân Diệp: “Chuyện Lương Vũ Đế quả thật là lỗi của Phật môn. Một người hết lòng tin Phật tổ lại bị đám bại hoại trong Phật môn hủy hoại chỉ vì chút châu ngọc ngói đá, khiến thiên hạ oán hận Phật môn ngập trời. Độ Môn, Pháp Nguyên, các ngươi là tội nhân của Phật môn. Vốn dĩ chỉ cần các ngươi giúp Vũ Đế khiến thiên hạ yên ổn, dân chúng sung túc, một cõi Phật thuần chính đã có thể xuất hiện. Việc tốt tích tụ muôn ức hương hỏa tín ngưỡng lại bị vài đồng tiền hủy hoại. Phật môn gặp tai họa hôm nay là do lòng tham. Một miếng ăn, một ngụm uống, đều đã có định số. Nay là lúc Phật môn phải trả giá. Vân hầu, cái túi da hôi hám của lão tăng không trả nổi nghiệp nợ. Nhưng nếu có thể trả được dù chỉ một phần vạn, lão tăng cũng sẽ mỉm cười chịu chết.”
Lão hòa thượng giờ chẳng còn đường nào khác. Khác với lịch sử, Lý Nhị lúc này đối đãi với Phật môn cứng rắn hơn nhiều. Tài sản của chùa chiền cũng bắt đầu phải nộp thuế; trẻ nhỏ xuống tóc tu hành thì bị xem như tội buôn người. Quan phủ ngày nào cũng như mọc thêm tám con mắt, chăm chăm nhìn vào chùa. Của cải tích lũy nhiều năm, cộng thêm tiền thu được từ cho vay, tuyệt đối là một khối tài sản khổng lồ. Đám hòa thượng chỉ cần hơi vượt khuôn phép là sẽ chuốc lấy họa chùa bị phá. Cứ thế này, chưa đến năm mươi năm, Phật môn sẽ phải rút khỏi Trung Nguyên. Huống chi Đạo gia nơi nào cũng chèn ép, bài xích Phật môn; tín đồ ngày càng ít. Một khi nền móng bị hủy, sẽ chẳng còn ngày nào ngóc đầu lên được.
“Phật môn các ông chiếm hết danh sơn trong thiên hạ. Năm Trinh Quán thứ ba, việc xây dựng chùa Thiết Ngõa Lâm Nham còn làm chấn động thiên hạ, tiêu tốn một trăm nghìn cân sắt tinh luyện. Sấm sét đánh xuống, sắt chảy rực lên, soi sáng chín châu. Chỉ riêng chuyện ấy cũng đủ thấy nền tảng sâu dày, năng lực mạnh mẽ của Phật môn các ông. Lão hòa thượng, Phật môn các ông quá tham tiền, nhưng chẳng giúp ích gì cho thiên hạ. Bệ hạ không ra tay với các ông thì ra tay với ai?”
Vân Diệp ngồi dậy, nghiêm túc trò chuyện với lão hòa thượng. Đây là nhiệm vụ Lý Nhị và Trưởng Tôn giao cho chàng. Ngọc Lâm hòa thượng bệnh nặng, tin tức truyền vào Trường An, Lý Nhị liền nhớ đến chuyện trước kia từng nói với Ngọc Lâm rằng nếu ông có thể nói chính xác ngày mình chết thì sẽ cân nhắc chừa cho Phật môn một tia sinh cơ. Ngọc Lâm lập tức nói mình không sống qua tuổi chín mươi. Giờ nghe tin ông bệnh nặng, sao Lý Nhị lại không hiểu rằng Ngọc Lâm đang giục mình thực hiện lời hứa? Đã nhân dịp Vân Diệp đến Thiếu Lâm Tự dâng hương, tiện thể hoàn thành nhiệm vụ luôn. Giới hạn của Lý Nhị là Phật môn phải kiểm soát quy mô, phải nộp thuế, không được tham gia kinh doanh thế tục; cứ một lòng niệm Phật là được.
Sắc mặt Ngọc Lâm càng thêm đau khổ. Nghe giọng điệu của Vân Diệp, ông hiểu thái độ của Lý Nhị cứng rắn đến mức nào. Cho dù lần này mình chết đúng hạn, Lý Nhị giữ lời hứa, chừa lại một tia sinh cơ, thì ai dám đảm bảo sau này ngài sẽ không càng thêm nghiêm khắc? Hiện giờ, bốn trăm tám mươi ngôi chùa thời Nam Triều đều đã hoang phế cỏ dại mọc um tùm, chốn lan nhã toàn là nơi cáo chồn cư ngụ. Quan phủ và Đạo gia dồn ép như lửa đốt, địa vị Phật môn tụt dốc không phanh, chẳng còn vẻ huy hoàng năm xưa.
“Vô Lượng Thọ Phật. Bần tăng đã dốc hết sức mình, chỉ mong tội nghiệt thiên hạ quy về thân ta, để một ngọn lửa sen đỏ thiêu sạch tội nghiệt của Phật môn. Vân hầu đã đến, xin hãy dự lễ cho bần tăng.”
Nói xong những lời ấy, Ngọc Lâm lại trở về dáng vẻ bất cần đời, ờ, chính là cái vẻ du côn mà ông nói.
“Ai rảnh mà ngồi xem lão hòa thượng bị thiêu? Ta đến Thiếu Lâm Tự là để cầu con. Người nhà họ Vân ít ỏi, nếu còn trơ mắt nhìn lão hòa thượng bị thiêu chết, rồi nhặt mấy viên xá lợi về bán lấy tiền, biết đâu cả đời này ta chẳng thể có thêm đứa con nào. Cho nên chuyện này ta mặc kệ. Ông muốn thiêu thì cứ thiêu, xá lợi xui xẻo của ông, nhà họ Vân không dám nhận.”
Mắt Ngọc Lâm lóe sáng, ông cúi người, hạ giọng nói: “Vân hầu là người hội tụ linh tuệ của cả thiên hạ mà sinh ra, bậc hiếm như lông phượng sừng lân. Có nghe nói kỳ lân một lứa sinh bảy tám con bao giờ chưa? Cậu sẽ có con nối dõi, nhưng tuyệt đối không nhiều. Chỉ lợn mới đẻ bừa bảy tám con; bảy tám con lợn đương nhiên chẳng thể sánh với một con kỳ lân. Không biết Vân hầu có diệu kế nào cứu Phật môn ta chăng?”
Nghe Ngọc Lâm ví von lung tung, cuối cùng Vân Diệp cũng trút được cục tức trong lòng, bèn nói với ông: “Cội nguồn của tôn giáo là gì? Các ông đã quay lưng với tín ngưỡng của mình, càng đi càng xa trên con đường sai trái, dựa vào đâu mà mong có kết cục tốt?”
“Vân hầu nói vậy là sai rồi. Phật Đà chưa bao giờ ép người khác làm điều họ không thích. Phật Đà chỉ nói cho chúng sinh biết đâu là thiện, đâu là ác; thiện ác vẫn phải do mỗi người tự chọn, sinh mạng vẫn phải do mỗi người tự nắm giữ. Vì vậy, không có cái gọi là cội nguồn, chỉ có hư vô.”
Vân Diệp không ngờ Ngọc Lâm lại giải thích Phật pháp như thế, không khỏi thấy hứng thú, bèn nói tiếp: “Theo cách nói của ngài, học Phật chẳng qua là học làm người. Ngài nghĩ sao về những hòa thượng vẹo miệng tụng kinh kia? Hình như họ mới là dòng chính của Phật môn các ông. Chùa chiền xây dát vàng dát bạc, tượng Phật thì chỉ sợ không đủ lớn, hương khói thì chỉ sợ không đủ thịnh. Bề ngoài đạo mạo đường hoàng, bên trong thì nhơ nhớp đủ điều. Lão hòa thượng, nếu ông không cải cách Phật giáo, cho dù lần này thoát được một kiếp, sớm muộn gì các ông cũng bị mọi người ruồng bỏ.”
“Người ngay hành tà pháp, tà pháp cũng thành chính; kẻ tà hành chính pháp, chính pháp cũng thành tà. Tất cả đều do tâm tạo.” Hòa thượng Ngọc Lâm dường như lại biến thành một vị cao tăng đức độ, ngồi đó với vẻ trang nghiêm tôn quý, khiến Vân Diệp hết sức nghi ngờ mình có nhìn nhầm hay không.
“Biết biến đổi vốn là nguyên nhân khiến Phật gia có thể hưng thịnh suốt hai nghìn năm không suy. Phật giáo xuất hiện ở Thiên Trúc đến nay đã trải qua không biết bao nhiêu mưa gió, vậy mà vẫn thịnh vượng. Phật pháp truyền sang phương Đông, biết bao cao tăng đạo hạnh nhiều lần cải cách, gạn bỏ cặn bã, giữ lại tinh hoa, khiến trên đất Đại Đường xuất hiện muôn pháp rối ren. Ai cũng muốn cải cách nhưng chẳng ai chịu hành động. Vân hầu, lão tăng còn thiếu một cơ hội.”
“Cơ hội sẽ đến. Có một hòa thượng còn ngốc hơn ông, đường xa vạn dặm sang Thiên Trúc, muốn thay đổi tình trạng muôn pháp rối ren mà ông vừa nói. Ta đoán sang năm hoặc năm sau nữa là ông ta sẽ về. Đến lúc ấy, các ông sửa kinh Phật, cải thiện giáo nghĩa thế nào cũng chẳng liên quan đến ta. Ra khỏi cánh cửa này, ta sẽ quên sạch những lời vừa nói, chỉ nhớ mình đến Thiếu Lâm Tự dâng hương thôi.”