Nằm trên xe ngựa, dây cương cứ thế vắt trên lưng ngựa. Vượng Tài biết phải đi đâu; giờ này ngày nào cũng là lúc Vân Diệp về nhà, chẳng bao giờ sai lệch.
Xe ngựa chầm chậm chạy trên đường núi. Vượng Tài thong dong bước, kéo Vân Diệp về nhà. Thỉnh thoảng có chiếc lá khô còn sót lại trên cành rơi xuống, cũng đủ khiến nó dừng chân ngắm nghía.
Đi rồi dừng, một người một ngựa tắm mình trong ánh chiều tà, cả hai đều uể oải lười biếng, dường như trong không khí cũng phảng phất hơi thở lười nhác.
Vượng Tài bỗng dừng lại, ngoái đầu khịt mũi với Vân Diệp, báo cho hắn biết phía trước có người.
Ngẩng đầu nhìn lên, Vân Diệp như bị ong vò vẽ chích, lập tức bật phắt dậy.
Lý Nhị chắp tay sau lưng đứng trên con đường nhỏ, bên cạnh chỉ có Ngụy Trưng râu ria đầy mặt, đang nhìn Vân Diệp với vẻ cười như không cười.
“Thả lỏng đi, lên trước dẫn đường. Ngươi hưởng phúc đến mức thành ra tạo nghiệt rồi. Trẫm suốt ngày chẳng được rảnh tay, còn ngươi thì một người một ngựa hưởng hết nhàn nhã.”
Râu của Lý Nhị ngày càng rậm, còn mọc kín cả mặt. Ông chải chuốt gọn gàng, bóng loáng, trên người thoang thoảng mùi hương long diên pha chế, đứng ngược gió cũng ngửi thấy. Ông mặc một bộ đồ bình thường, chỉ có miếng ngọc bội lớn đeo bên hông để lộ thân phận. Nhà bình dân nào dám dùng ngọc chạm đủ năm ngón tay chứ?
“Bệ hạ cải trang vi hành, thật chẳng sáng suốt. Nếu có chút sơ suất nào thì đều là lỗi của Ngụy Trưng. Thần xin đàn hặc Ngụy Trưng bất trung bất kính, đẩy Bệ hạ vào chốn hiểm nguy; phải phạt thật nặng mới nguôi được cơn giận trong lòng vi thần.”
Lý Nhị tự ngồi lên xe ngựa, nghiêng người nằm xuống như dáng vẻ ban nãy của Vân Diệp, nheo mắt nói: “Ngươi có biết bắt chước dáng vẻ của các đại thần trông đáng ghét lắm không? Ngươi chẳng có khí cốt của văn thần, cũng không có uy thế của võ tướng. Từ đầu đến chân chỉ biết chữ lợi, dưới chân còn buộc hai thỏi bạc lớn, đúng là đánh đâu thắng đó; gặp Phật giết Phật, gặp ma giết ma. Sao dưới quyền trẫm lại có thứ quái thai như ngươi? Người ta nói cứ năm trăm năm ắt có thánh nhân xuất thế, đến lượt trẫm thì ông trời lại ban cho cái thứ như ngươi. Chẳng biết trẫm đã gây nghiệt gì mà ông trời phạt trẫm thế này.”
Lý Nhị thở dài, vẻ mặt thê lương, đá vào mông Vượng Tài một cái, ra hiệu cho nó đi tiếp.
Vân Diệp tức tối nhìn Ngụy Trưng đang tỏ vẻ vô tội. Nếu ánh mắt có thể giết người, Ngụy Trưng đã sớm chết chẳng còn toàn thây.
“Đừng nhìn ta. Chuyến đi này là ý của Bệ hạ, ta chỉ bị bắt đi theo làm bạn thôi. Bệ hạ muốn lên Ngọc Sơn nghỉ ngơi hai ngày, thư giãn đầu óc. Qua đợt này rồi, e là chẳng còn cơ hội lén nhàn nhã nữa.”
Trong bụi cỏ hai bên đường vang lên tiếng sột soạt. Chẳng cần nói cũng biết cao thủ Bách Kỵ Ty đang lặng lẽ áp sát; Lý Nhị xuất hành sao có thể không có hộ vệ.
“Vân hầu oán lão Ngụy ta sâu lắm nhỉ, vừa gặp đã muốn Bệ hạ phạt ta. Vì sao vậy?”
Ngụy Trưng và Vân Diệp đi bộ hai bên xe ngựa, Ngụy Trưng biết rõ còn cố hỏi.
“Ngự sử đại phu quả là cao kiến. Tiểu tử đúng là rất bất mãn với ngài. Một kẻ nợ người ta món nợ khổng lồ mà vẫn sống ung dung tự tại như vậy, thật là tấm gương cho chúng ta. Hay ngày mai mời Lư Quốc Công đến phủ ngài đòi nợ nhé?”
“Ngươi mượn danh lão phu kiếm tiền, ta còn chưa tìm ngươi tính sổ, vậy mà ngươi còn dám nhắc chuyện này! Đứa con đáng thương của ta giờ ngày nào cũng bị mùi tiền đồng của đám thương nhân hun đúc. Mấy hôm trước nó đã biết mở miệng vay tiền lão phu để làm ăn rồi. Nghe nó nói quặng sắt ở Hà Bắc giá rẻ, định chở về đây kiếm một món lớn. Ngươi giải thích thế nào?”
“Từ lâu tiểu tử đã nghe nói huynh Quý Ngọc nhà ngài khác người thường, không ngờ lại có khí phách đến thế, tại hạ vô cùng khâm phục. Nếu quặng sắt của huynh Quý Ngọc chở đến Trường An mà giá thấp hơn giá thị trường, tiểu tử có bao nhiêu mua bấy nhiêu. Hay là tiểu tử đặt cọc trước, mua mười vạn cân nhé?”
Chỉ người đầu óc thiếu mất một khúc như Ngụy Quý Ngọc mới nghĩ ra chuyện chở quặng sắt từ Hà Bắc về Trường An. Chắc hắn quên mất chở hàng còn phải tính tiền vận chuyển.
Ngụy Trưng bực bội trừng mắt nhìn Vân Diệp. Ông còn chưa kịp mở miệng thì đã nghe Hoàng đế trong xe lên tiếng.
“Huyền Thành, khanh cứ để Quý Ngọc tránh xa tên tiểu tử này ra. Đứa con ngoan của trẫm sắp bị hắn hủy hoại rồi. Một đứa thì cả ngày điên điên khùng khùng, chỉ biết mày mò mấy thứ kỳ quái, chẳng màng đất phong; một đứa thì chui tọt vào mắt tiền, kéo cũng không ra, cứ mở miệng là mùi tiền đồng nồng nặc đủ hun người ta ngã lăn. May mà Thái tử do trẫm đích thân dạy dỗ nên mới thoát khỏi ma chưởng của hắn. Quý Ngọc là đứa trẻ thật thà, tuyệt đối đừng để nó bị hắn làm hư.”
Lời trêu chọc của Lý Nhị vọng ra từ trong xe, nghe âm u nhè nhẹ. Ông rất không hài lòng vì ba đứa con mình không tranh giành quyền lực, âm mưu hãm hại lẫn nhau. Ông đã chuẩn bị sẵn để ứng phó với tình huống ấy, nào ngờ chẳng có đất dụng võ, thật lấy làm tiếc.
Tâm tư đế vương rất kỳ quái: chỉ cần mọi chuyện nằm trong dự liệu, tốt xấu gì họ cũng thản nhiên chấp nhận; hễ mất quyền kiểm soát là bất an dâng lên ngùn ngụt, dù đó có là chuyện tốt.
Ba người vừa đi vừa chuyện trò vui vẻ. Con đường nhỏ dài mấy dặm chẳng mấy chốc đã đến cuối. Đứng nơi cửa núi nhìn xuống trang viên nhà họ Vân bên dưới, đúng lúc các nông hộ đang nấu bữa tối. Trang viên nhà họ Vân ngày nào cũng ăn ba bữa, vì vậy bữa tối muộn hơn những nơi khác.
Khói bếp lượn lờ, cả trang viên dường như phủ trong một màn sương mỏng. Những mái ngói, bức tường gạch đỏ tươi được ánh chiều tà dát lên sắc rực rỡ gần như ngọn lửa.
Đó là niềm kiêu hãnh của Vân Diệp. Hắn chẳng ngại bất cứ ai đến tham quan, dò xét. Phòng Huyền Linh từng đến, Đỗ Như Hối từng đến, Ngu Thế Nam từng đến, ngay cả Khổng Dĩnh Đạt cổ hủ cũng từng đến.
Không ai báo trước cho nhà họ Vân; tất cả đều âm thầm đến rồi lặng lẽ rời đi. Lúc đến thì nghi hoặc, lúc đi lại mơ hồ.
“Có lẽ đây là trang viên nhà nông đẹp nhất Đại Đường.” Lý Nhị nhìn đến mê mẩn, chỉ hận không thể ngủ một giấc, sáng mai tỉnh dậy thấy cả Đại Đường đều biến thành thế này.
“Bệ hạ, mấy năm nay vi thần làm quan khâm sát, đi tuần khắp nơi, đã thấy vô số thôn xóm nhà cửa. Cảnh thịnh vượng thế này quả thực chỉ có một nơi này; những nông hộ kém hơn một chút cũng ở quanh trang viên nhà họ Vân.”
Lý Nhị quay sang nhìn Vân Diệp, nói: “Tiểu tử, trẫm giao cho ngươi một châu, ngươi cần bao nhiêu năm mới biến nó thành giống như nhà ngươi?”
Vân Diệp suy nghĩ rất nghiêm túc, tính toán hồi lâu mới nói: “Bệ hạ, nếu ngài giao cho thần cai quản một châu, nói không chừng một năm là đại loạn, hai năm thì dân chúng lầm than, ba năm bá tánh sẽ phất cờ tạo phản. Ngài cũng sẽ chém đầu thần, treo lên cán cờ thị chúng.” Vân Diệp cười khổ nói với Lý Nhị.
“Sao ngươi lại nói mình bất tài đến thế? Trẫm thấy ngươi chẳng giống đang đùa. Đây là suy nghĩ thật lòng của ngươi sao? Nói lý lẽ xem.”
Lý Nhị và Ngụy Trưng đều rất kinh ngạc, không ngờ Vân Diệp lại nói như vậy.
“Bệ hạ, Ngụy công, thần tuyệt đối không đùa, mà đang nói thật lòng. Làm quan gần dân chẳng dễ dàng gì. Một cái nồi phải nêm nếm cho trăm miệng ăn, cần có một đầu bếp giỏi. Có lẽ người ấy không làm ra món ngon tuyệt thế, nhưng phải khiến phần lớn mọi người đều hài lòng. Muốn nấu được nồi cơm ấy, cần thủ đoạn, trí tuệ, hiểu biết, thậm chí phải lấy cả sự tàn nhẫn làm gia vị. Những thứ đó thần đều thiếu. Đứng trên bờ góp ý cho ngài và các đồng liêu thì không thành vấn đề, nhưng bắt thần xuống nước, nhất định thần sẽ bị cơn sóng lớn từ bá tánh nuốt chửng.”
Vẻ kinh ngạc trên mặt Lý Nhị dần tan đi, thay vào đó là nét nghiêm trang. Ông thất vọng nói: “Ngươi nói đúng. Trẫm cai quản đất nước này, cũng thường cảm thấy lực bất tòng tâm. Có khi đã nằm nghỉ rồi mà trằn trọc suốt đêm, khoác áo ngồi dậy, đối diện với chồng tấu chương rối như tơ vò trên bàn, cân nhắc đi cân nhắc lại, chỉ sợ xử lý sai. Bút son hạ xuống, mọi việc thành định cục, muốn sửa cũng không thể. Chỉ có thể cẩn thận, cẩn thận rồi lại cẩn thận. Dẫu vậy, vẫn có chuyện khiến trẫm nuối tiếc. Trẫm không hiểu những tiến sĩ đã qua tuyển chọn kia lấy đâu ra chí lớn ngút trời, dám nói với trẫm rằng họ muốn dựng nên hết cõi đất vui theo vương đạo này đến cõi đất vui theo vương đạo khác. Dựa vào đâu chứ?”
Lý Nhị như đang nói với Vân Diệp, lại như đang tự nói với mình. Ông quay người tiếp tục nhìn trang viên nhà họ Vân, không nói thêm gì.
“Hôm qua Bệ hạ đã khảo hạch tất cả tân khoa tiến sĩ, kết quả chỉ chưa đến một phần mười đạt yêu cầu, người xuất sắc lại càng hiếm.”
Ngụy Trưng đặc biệt giải thích cho Vân Diệp nguyên do và bối cảnh những lời Lý Nhị vừa nói.
“Bệ hạ, ‘kẻ vô tri không biết sợ’ nói hết tâm trạng của họ rồi. Chỉ dựa vào học vấn thì không thể trị tốt bá tánh. Họ cứ tưởng mọi chuyện đơn giản, ai nấy đều dựa theo sách vở mà cai trị muôn dân thiên hạ, nào biết tri thức cũng có giới hạn. Đạo lý từ ngàn năm trước đặt vào thời nay chỉ còn là trò cười. Chúng ta ngày càng tiến bộ, thay đổi từng ngày, còn họ cứ vùi đầu vào đống giấy cũ. Thần nghe nói bây giờ vẫn còn có chuyện nhỏ máu nhận thân?”
Lý Nhị lẩm bẩm nhắc lại một câu: “Kẻ vô tri không biết sợ, quả nhiên là vậy. Càng là quan lại lâu năm thì càng cẩn thận dè dặt; càng là nhân tài trẻ tuổi thì càng táo bạo phóng khoáng. Việc tuyển chọn nhân tài, trẫm còn phải cân nhắc cho thận trọng.”
Vẻ chán nản của Lý Nhị đến nhanh mà đi cũng nhanh. Vừa rồi còn tự thương thân trách phận, chớp mắt đã trở nên thần thái phấn chấn.
Ông chỉ vào trang viên nhà họ Vân, nói: “Có gì to tát đâu, chẳng phải trước mắt đã có sẵn một ví dụ rồi sao? Chúng ta nghiên cứu kỹ, sau đó phổ biến từng huyện một, mỗi năm một huyện. Đại Đường ta tổng cộng chỉ có một nghìn năm trăm bảy mươi ba huyện, chậm nhất cũng chỉ cần hơn một nghìn năm là xong. Trẫm tin vào cơ nghiệp vạn năm của Đại Đường.”
Chẳng biết khí phách hào hùng ấy của các nhân vật lớn từ đâu mà ra. Họ thường đơn giản hóa mọi việc đến mức tuyệt đối. Theo điều Vân Diệp biết, một nghìn năm trăm năm sau sẽ có một nhóm người khác nắm quyền điều hành đất nước; nhà họ Lý đã sớm tan thành mây khói.
“Bệ hạ, đã đến đây rồi thì chúng ta xuống xem thử đi. Trăm nghe không bằng một thấy, ai cũng nói trang viên nhà họ Vân giàu có trù phú, không tận mắt nhìn thì không được.”
“Lời Huyền Thành rất hợp ý trẫm, chúng ta đi xem ngay.” Lý Nhị bước đi trước, cũng chẳng ngồi xe ngựa nữa, sải bước xuống núi.
Càng xuống núi, cây cối càng thưa thớt. Thỉnh thoảng lại có những gã đàn ông vạm vỡ từ hai bên đường lao ra, vây quanh bảo vệ Lý Nhị. Đến cửa trang viên, đoàn người đã đông nghịt, lên tới cả trăm.
Bị những ánh mắt sắc bén phía sau châm chích đến mức cả người không thoải mái, Vân Diệp bước lên trước, nói với Lý Nhị: “Bệ hạ, một đoàn người đông nghịt thế này thì ngài còn xem gì nữa? Các hộ trong trang đã bị dọa chạy mất từ lâu rồi.”
Lý Nhị phất tay về phía sau. Đám đàn ông kia lần lượt lặng lẽ rút lui, nhanh chóng ẩn vào rừng cây và bụi cỏ xung quanh. Chỉ thấy cỏ khô không ngừng lay động, lan xa về phía trước; trang viên nhà họ Vân lúc này chắc chắn đã bị vây kín không một kẽ hở. Chú thích: Hôm nay đi tảo mộ cúng tổ tiên, nhiều thủ tục lằng nhằng, phiền phức nên về muộn, đăng chương cũng muộn, xin lỗi mọi người. Ngày mai sẽ bùng nổ chương mới để bù những ngày nợ chương này.
(Còn tiếp
Cập nhật nhanh nhất, xin mời.
♂♂