Chó săn không thể cho ăn no, nếu không nó sẽ chẳng đuổi con mồi nữa. Chim cốc cũng phải buộc dây quanh cổ mới ngăn được nó nuốt mất cá lớn. Lý Nhị ra sức muốn làm thợ săn, ngư ông, nhưng chẳng thành công lắm. Các thế gia vẫn hưng thịnh; đè quả bầu xuống thì quả gáo lại nổi lên, đúng là gà này chết thì gà khác gáy. Chúng như khối u độc mọc trên người, không thể cắt bỏ hết, cắt hết sẽ mất mạng; chỉ có thể cắt từng chút một, không để chúng lớn đến mức nguy hiểm tính mạng.
Bởi vậy, ai nấy đều sống tạm bợ qua ngày. Chỉ cần trước mắt yên ổn thì chẳng cần làm ầm ĩ lên. Trong hoàng cung, Vân Diệp và Lý Nhị từng có một cuộc trò chuyện rất sâu sắc. Lần này, Lý Nhị cuối cùng cũng để Vân Diệp thấy rõ dã tâm sôi sục của mình. Có vải len rồi, chinh phạt thảo nguyên không còn là chuyện chẳng thu được lợi lộc gì. Đồng cỏ mênh mông đồng nghĩa với nguồn của cải dồi dào bất tận. Tiết Diên Đà, Thổ Dục Hồn sẽ là mục tiêu chinh phục tiếp theo. Sau khi thấy được lợi ích của việc buôn bán, ông chuẩn bị dẹp bỏ những chướng ngại ngăn đường thương mại mở rộng. Chỉ là trong nước hiện giờ vẫn thủng lỗ chỗ, tài chính eo hẹp; mà chuyện chiến tranh, cốt yếu là đánh bằng lòng can đảm. Một khi kéo dài quá lâu, binh sĩ sẽ béo nhũn cơ bắp, đến lúc ấy muốn cầm lại hoành đao cũng khó.
Huống hồ Cao Câu Ly đang chực chờ ở phía đông. Quốc gia từng đánh bại nhà Tùy này đã bành trướng dã tâm đến mức không gì sánh nổi, bắt đầu có kế hoạch vươn vòi sang phía tây. Chiến tranh sớm muộn gì cũng sẽ lại nổ ra.
Đánh đòn phủ đầu vốn là chủ trương trước nay của Lý Nhị: hễ ngươi có ác ý với ta thì ngươi chính là kẻ địch của ta. Chỉ cần thời cơ thích hợp, Lý Nhị cũng chẳng ngại đâm lén sau lưng. Vì vậy, lần này nói là kiếm tiền cho mình, chi bằng nói là gom quân phí.
Trong lúc học sinh thư viện âm thầm thống kê các nhà giàu ở Trường An, có học sinh hữu tâm còn làm thêm một bản thống kê khác. Quan viên và công khanh ở ba huyện quanh Trường An chiếm ba phần đất đai, hoàng gia chiếm năm phần. Ở nơi dân cư đông đúc nhất này, mấy triệu bách tính chỉ sở hữu hai phần ruộng đất.
Đó là bản điều tra của Mã Chu. Khi sự việc chưa bị phơi bày, mọi người chẳng biết tình hình đã nghiêm trọng đến mức nào. Một khi đã có số liệu tường tận, lời lẽ hoa mỹ đến đâu cũng không thể che đậy sự khắc nghiệt của sự thật. Dù là mũi dùi thì rồi cũng có ngày lộ ra. Lần này, dù không được Thường Hà tiến cử, Mã Chu vẫn là người xuất sắc nhất trong số đông học trò thư viện.
Bản tấu «Luận về phân chia đất đai» vừa ra đời đã lập tức khiến Mã Chu và các công khanh, quan viên trong triều đứng ở hai chiến tuyến. Vân Diệp đọc bản tấu ấy, thấy câu nào cũng như thấm máu thấm lệ, chỗ nào cũng lấp lánh lời lẽ sắc sảo. Nó không chỉ dẫn chứng tư liệu tường tận qua các triều đại, mà còn nêu rõ tình hình ruộng đất hiện nay ở Trường An. Thậm chí, Mã Chu còn đưa ra cách giải quyết: đổi đất của công khanh ra khỏi Quan Trung, chuyển đến những nơi khác cần khai khẩn, nhờ vậy có thể dựa vào tài lực của họ để phát triển tốt vùng biên viễn hoang vu nghèo khó. Nơi xa nhất được đề xuất lại là đảo Hải Nam.
Vân Diệp chẳng bận tâm, có đổi đất cho ta tận đảo Phuket cũng được. Đưa cả nhà đến nơi được ca tụng là thiên đường ấy sinh sống cũng chẳng phải không thể. Nhưng cú chọc này đâu chỉ làm lật một con thuyền. Ngay cả bạn học của chàng cũng không đồng ý làm như vậy.
Thư viện là nơi giảng đạo lý, nên người ta bày chiến trường cho họ ngay trong nhà ăn, mặc họ tranh luận. Bài tập Vân Diệp giao cho họ là phải nhượng bộ lẫn nhau, lùi một bước, cuối cùng đạt được thỏa thuận.
Học trò chia thành hai phe, đấu khẩu gay gắt, chẳng ai chịu nhường ai. Một khi đạt được thỏa thuận, thư viện sẽ trình lên triều đình dưới dạng tấu sớ, để bá quan văn võ và Hoàng đế bệ hạ phân xử.
Đi ngang nhà ăn thư viện, thấy bên trong ngồi kín người, có người còn đang tranh luận kịch liệt. Vân Diệp không muốn nghe nội dung. Mã Chu rất giỏi nêu vấn đề, nhưng giải quyết vấn đề lại kém, quá lý tưởng hóa mọi chuyện.
Trưởng Tôn phản ứng rất nhanh với chuyện tiền bạc. Buổi trưa nhận được báo cáo của Lý Thừa Càn, đến chiều đã có cấm quân tới nhà bố trí canh gác. May mà đám nha đầu đều được bà nội đưa đến Ngọc Sơn, trong nhà chỉ còn Vân Diệp với các cô, các thím. Họ muốn làm gì thì làm.
Sáng hôm sau, trời vừa tờ mờ, xe ngựa của Trưởng Tôn đã đến nhà họ Vân. Không buồn khách sáo, bà đi thẳng tới hang động dưới hòn non bộ. Vườn hoa đầy cấm quân, hang động cũng đã được lục soát kỹ càng. Tối hôm qua, nhà họ Vân đã chuyển xưởng nước hoa ra khỏi hang.
Trưởng Tôn nhìn những món đồ thủy tinh rực rỡ ánh màu; có thể thấy chân bà hơi mềm nhũn. Bà đuổi hết thị nữ thân cận và hộ vệ ra ngoài, đóng cửa lại, chỉ để Vân Diệp và Thái tử ở lại.
“Ngươi định xử lý những món này thế nào?” Trưởng Tôn nghiêm giọng hỏi Vân Diệp.
Vân Diệp bật cười, tiện tay chộp lấy một con thiên nga bằng thủy tinh, dùng sức bẻ một cái, cổ thiên nga liền gãy lìa, khiến Trưởng Tôn xót xa không thôi. Chàng ném con thiên nga gãy làm đôi vào góc tường rồi mới nói với Trưởng Tôn: “Nương nương, những thứ này chẳng đáng mấy đồng đâu. Thủy tinh trong cả gian phòng này đều là cát nung thành. Thủy tinh của người Hồ cũng nung từ cát, nung còn chẳng đẹp bằng chúng ta, vậy mà đem lừa tiền người ta. Buồn cười là vẫn có người mắc lừa.”
Nói xong, chàng còn cố ý liếc món trang sức thủy tinh màu xanh bên hông Trưởng Tôn. Nghe nói bà đã tốn rất nhiều tiền mới mua được nó.
Trưởng Tôn giật phắt món trang sức xuống, bực bội nói: “Ngươi biết từ lâu rồi phải không? Thấy bản hậu mất mặt mà chẳng nói tiếng nào, ngày nào cũng lấy chuyện cười của ta làm vui à?”
“Nương nương, ai rảnh mà suốt ngày ngắm trang sức của người? Ý ta là thủy tinh chẳng phải thứ đáng tiền, ta nhấn mạnh câu ấy hết lần này đến lần khác chỉ để nói cho người biết ta định dùng nó lừa tiền. Hai năm nữa nó sẽ chẳng còn đáng giá, cũng như đồ sứ trong nhà, rồi sẽ thành vật dụng thiết yếu.”
“Không được lừa tiền mồ hôi nước mắt của bách tính Đại Đường. Ngươi là kẻ lừa đảo lớn nhất thiên hạ, ở cạnh ngươi đúng là tạo nghiệt. Nông hộ ngày ngày bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, làm lụng cả năm cũng chẳng bằng thứ ngươi nung từ một nắm cát. Ngươi đã giàu lắm rồi, làm ơn tha cho những nông hộ ấy đi.”
Chỉ cần sự việc không còn nằm trong tầm kiểm soát của mình, Trưởng Tôn lập tức đổi thái độ, thương lượng với Vân Diệp. Bà bảo vệ nông hộ yếu thế như gà mẹ che chở đàn con, đề phòng Vân Diệp làm hại họ.
“Nương nương xem ta là hạng người nào vậy? Nông hộ có bị vắt kiệt thành người khô thì được mấy giọt dầu? Mục tiêu lần này của ta là thương nhân Hồ và các nhà giàu có khổng lồ kia. Tiền của họ nhiều quá, lại cứ chôn trong chuồng lợn chẳng chịu lấy ra. Lần này ta định tổ chức một buổi đấu giá thật long trọng.”
Thấy Vân Diệp không nhắm vào bách tính, Trưởng Tôn yên tâm được hơn phân nửa. Đám phú thương giàu sụ kia, cùng người Hồ khắp thiên hạ, đều là những kẻ Trưởng Tôn rất ghét. Lấy của họ một ít tiền bạc dường như cũng chẳng có gì không ổn.
“Đây chính là chỗ dựa để ngươi đánh cược với Ngụy Trưng rằng có thể kiếm đủ hai triệu quan tiền sao? Ngươi có nghĩ đến chuyện sau khi bán những món này với giá cao, hai năm nữa giá tụt xuống thì còn biết đứng chân ở Trường An thế nào không? Chẳng lẽ ngươi định kiếm một mẻ rồi ẩn cư ở Ngọc Sơn, không màng thế sự nữa? Nhà họ Vân của ngươi còn cần chút thể diện nào không?”
Hay quá, cuối cùng Trưởng Tôn cũng chịu nghĩ cho nhà họ Vân rồi. Nếu món hàng nào cũng bán được giá cao thì sau này nhà họ Vân sẽ bị người ta nói là gia tộc lừa đảo lớn nhất. Chẳng ai muốn dây dưa với một gia tộc như thế; có cơ hội, ai cũng sẽ đạp cho vài cú để xả giận.
“Lần này, e rằng quan viên trong triều đã khiến ngươi thất vọng sâu sắc. Ngươi lại là người bụng dạ hẹp hòi, không trút được cơn giận thì sẽ chẳng chịu bỏ qua. Ta chỉ mong ngươi ra tay nhẹ một chút, nghĩ nhiều hơn cho tương lai của mình; đừng vì giận nhất thời mà hủy hoại tất cả những gì ngươi vất vả gây dựng. Còn những việc ngươi làm mấy hôm trước, cũng không được làm nữa.”
“Nương nương không biết thôi, ta vẫn luôn cân nhắc lợi hại, chỉ chọn điều có lợi chứ không chọn điều đúng. Mấy hôm trước, người bạn kia của ta đến đây, ta bỗng học được vài điều từ anh ta. Người biết không, anh ta có hai mươi mốt người vợ, trong một đêm mà có cả. Họ đều là dân đói ở Hà Bắc, đói đến mức khóc ngằn ngặt đòi ăn. Anh ta không từ chối, cười ha hả nhận lời, quyết định tự mình nuôi cả hai mươi mốt người vợ lẫn tám đứa trẻ cho tử tế. Anh ta thấy đó là một niềm hạnh phúc. Một người như thế, nương nương còn thấy thả anh ta đi là thiệt sao?”
Trưởng Tôn thở dài, sờ lên bức tường lạnh buốt, vỗ tường nói: “Người tốt và kẻ xấu chỉ là tương đối thôi, Vân Diệp. Có lúc người ta phải làm những việc ngay chính mình cũng chẳng muốn làm. Sinh ra trong nhà cao cửa rộng, nói là may mắn chi bằng nói là bi ai. Cả Trường An chỉ có một gia chủ như ngươi. Có người nói ngươi phá gia, họ biết gì mà phán ngươi phá hay không phá. Có người nói ngươi là đồ ngốc, ai biết được lòng ngươi thật ra tinh tế đến từng sợi tóc. Nhìn đống kỳ trân dị bảo đầy nhà này xem, vậy mà chúng lại hóa thành từ cát. Tầm thường và kỳ diệu quả thật chỉ cách nhau một bước.”
Sau khi tận mắt xem thủy tinh, Trưởng Tôn mang hai món về hoàng cung, còn lại giao cho Thái tử Lý Thừa Càn xử lý. Hẳn Hoàng đế đã sớm có sắp đặt: từ khi nào tung tiền ra, rồi chuẩn bị lừa ai, chắc chắn đều có một kế hoạch tỉ mỉ.
Trời đã tối mà Vân Diệp vẫn chưa buồn ngủ. Chàng cùng lão Giang men theo con đường lát đá đến thư viện. Đã mấy ngày không gặp bà nội và Tân Nguyệt, chàng nhớ họ quá. Đi ngang cổng thư viện, chàng thấy Mã Chu ngồi một mình trước cửa tiệm nhỏ của Hoàng Thử, vừa uống rượu nếp vừa cầm một quyển sách trong tay, ngâm nga không ngớt. Vợ con gái Hoàng Thử đã về từ lâu, chỉ còn Hoàng Thử gục trên bàn chợp mắt. Tiệm nhỏ của ông chưa bao giờ có lệ đuổi khách.
Chàng lắc đầu, tránh họ, lặng lẽ đi xuyên qua bóng tối. Chẳng mấy chốc đã tới căn lầu nhỏ của nhà họ Vân. Đứng dưới lầu nhìn ngôi nhà sáng đèn, chàng muốn lên, lại muốn tận hưởng riêng cảm giác ấm áp này, lòng bỗng phân vân.
Chàng nghe tiếng Nhất Nương bắt Tiểu Nha rửa chân, cũng nghe tiếng Nhuận Nương trách Đại Nha. Thỉnh thoảng còn vọng xuống tiếng đánh nhau; khỏi cần nói cũng biết là Tiểu Tây với Tiểu Bắc đang nghịch ngợm. Bóng Tân Nguyệt in trên khung cửa sổ phủ màn trắng, nàng đang thêu thùa. Nghĩ đến tay nghề thêu thùa của Tân Nguyệt, Vân Diệp lại muốn cười. Chẳng biết giờ nàng đang thêu thứ gì, chỉ mong sau này con trai ta mặc ra ngoài không đến nỗi mất mặt.
Thời Thời nhẹ nhàng như một con mèo lớn, lặng lẽ xuất hiện sau lưng Vân Diệp, mở miệng nói: “Sư phụ, sao người không vào? Sư nương mấy hôm nay cứ trách người mãi.” Chàng kéo bím tóc nhỏ của Thời Thời, khẽ nói: “Sư phụ sắp đi làm một chuyện lớn, nên lúc này không dám phân tâm. Thời Thời là cô nương ngoan, giúp sư phụ chăm sóc mọi người nhé.”
Chàng quyết định vẫn không nên quấy rầy cuộc sống hạnh phúc của họ. Việc khổ cực, bẩn thỉu, nặng nhọc vốn nên để đàn ông làm; họ chỉ cần vui vẻ là được. Nghĩ đến đây, lòng chàng bỗng tràn ngập cảm giác thỏa mãn. Chàng thoải mái xoa đầu Thời Thời, quay người xuống núi. Những gì cần nhìn cũng đã thấy đủ rồi. Ngày mai phải mài vuốt cho sắc hơn, săn thêm nhiều con mồi mang về nuôi gia đình.
Nhìn về phía Trường An xa xa, nghĩ đến đám nhà giàu mới nổi còn đang say ngủ, Vân Diệp nhe răng cười. Cú dội bom thông tin của thời đại kinh tế liệu có lay động được trái tim tham lam của các ngươi không?