Nhan Chi Thôi tối nay cũng uống khá nhiều rượu. Theo thói quen, ông chợp mắt một lúc, tỉnh dậy thì thấy Vân Diệp đứng trước dàn chuông khánh, tùy ý gõ chén rượu lên chuông, dáng vẻ ung dung phóng khoáng. Ông lão nhìn mà mừng lắm. Ông ghét thứ nhạc Khúc Chi quanh co uốn lượn, còn rất yêu thích nhã nhạc hùng hậu, đoan chính.
Hai người gõ từ âm trầm lên tới âm cao nhất, rồi cùng cụng chén uống một ngụm.
“Tiểu tử, biết ca hát không?” Nhan Chi Thôi hất mũ, để lộ cái đầu trọc rồi hỏi Vân Diệp.
“Dĩ nhiên biết. Khúc ‘Hắc Báo’ của tiểu tử có thể gọi là tuyệt phẩm. Còn thứ nhạc Khúc Chi phải lấy hơi cả nửa ngày thì tiểu tử chịu. Triều đình nhà Hán bây giờ tràn ngập nhạc Hồ, tiểu tử không thích.”
Nghe vậy, Nhan Chi Thôi mừng rỡ, cuối cùng cũng tìm được tri âm. Đám con cháu nhà ông đứa nào cũng thích nhạc Khúc Chi, lại còn xem nó là kinh điển. Giờ nghe Vân Diệp nói mình không thích nhạc Tây Vực, ông càng nhìn càng thấy vừa mắt.
“Thầy ngươi là bậc cao nhân một thời, không dạy ngươi lời ca khúc khác sao? ‘Hắc Báo’ nghe qua đã biết là khúc điệu hào sảng, kích động mà người trẻ thích. Hôm nay là tết Thượng Nguyên, ngươi chọn một khúc êm dịu, tao nhã để chúng ta hát xem.”
“Dĩ nhiên thầy có dạy. Khúc ‘Nguyện người trường cửu, cùng ngắm trăng ngàn dặm’ của thầy ta nổi tiếng đến mức người người truyền tụng, được tôn làm thánh điển. Chỉ cần có đàn cổ tranh hòa tấu, thêm sáo nữa thì hát mới hay.”
“Không sao, cổ tranh của Nhan sư thiên hạ vô song. Còn sáo thì trẫm cũng thổi được đôi khúc. Chỉ là không có công xích, biết diễn tấu thế nào? Tiểu tử, viết công xích xuống ngay đi, trẫm và Nhan sư xem một lượt là được.”
Lý Nhị vốn rất mong chờ tiên âm của sư phụ Vân Diệp. Ban đầu ông hầm hầm chạy tới định xử lý Vân Diệp, nhưng vừa nghe nói sư phụ hắn cũng tinh thông âm luật thì vô cùng tò mò, quyết định nghe nhạc xong rồi mới tính xem có nổi giận hay không.
“Tiểu tử không biết, chỉ biết hát, chưa bao giờ dùng thứ công xích này. Nó là gì?” Vân Diệp tròn mắt hỏi Nhan Chi Thôi. Ông lão lau mặt, chẳng buồn để ý tới hắn, quay sang nói với hoàng đế: “Bệ hạ, cứ để hắn hát chay một lượt, ngài ghi lại khúc phổ. Lão phu mắt mờ tay run, không làm nổi việc này.”
Lý Nhị cười lớn, vui vẻ đồng ý. Trưởng Tôn lập tức sai cung nữ mang bút, mực, giấy, nghiên đến cho Lý Nhị dùng. Đợi Lý Nhị ngồi xuống, cầm bút trong tay, ông nhìn Vân Diệp nói: “Lời ca khúc của tiên nhân hẳn phải có phong thái tiên nhân. Nếu ngươi lấy thứ khác ra lừa trẫm, coi chừng cái da của ngươi.”
Vân Diệp bỏ ngoài tai lời đe dọa của Lý Nhị. Nghe nhạc Hồ đến ngây cả người rồi, chẳng phải ông muốn khí chất tiên nhân sao? Lấy từ của Tô Đông Pha, cộng thêm nhạc đệm đời sau, hắn không tin Lý Nhị còn nghe không ra tiên khí.
Trưởng Tôn thích nhất dáng vẻ chẳng hề bận tâm này của Vân Diệp, bởi mỗi lần như vậy, hắn đều làm tốt hơn cả tưởng tượng. Nàng cầm chày vàng gõ lên chuông vàng, đại điện lập tức im phăng phắc. Mấy ông lão đang ngủ cũng được hoạn quan gọi dậy, ngơ ngác nhìn về phía dàn chuông khánh.
Trước mặt Nhan Chi Thôi đã đặt một cây cổ tranh mười ba dây. Ông tiện tay gảy thử một cái, coi như đã chỉnh âm xong, rồi cúi đầu chuẩn bị ghi lại khúc nhạc của Vân Diệp. Xưa nay Nhan Chi Thôi vẫn cho rằng Vân Diệp chỉ là một thiếu niên dựa vào chút thông minh mà làm bừa. Nhưng sau chuyện in khắc và góp thơ, ông không còn nghĩ vậy nữa. Người đời có trăm ngàn loại, đã có kẻ ngu độn thì ắt cũng có người cực kỳ thông minh, chẳng có gì lạ. Vân Diệp chính là đứa con cưng của trời.
Vân Diệp nhấp một ngụm rượu nho, làm ẩm cổ họng rồi mới nói với mọi người trong đại sảnh: “Hôm nay vừa hay là tết Thượng Nguyên, tiểu tử xin dâng một khúc ca, chúc thọ các vị trưởng bối.”
Lý Nhị gật đầu. Dù Vân Diệp có muôn vàn điều không phải, riêng lễ số thì chưa bao giờ thiếu. Trưởng Tôn cũng mỉm cười, chờ hắn cất tiếng ca.
“Trăng sáng từ khi nào, nâng chén hỏi trời xanh? Chẳng rõ cung điện trên trời, đêm nay là năm nào?” Mới hát được bốn câu, Lý Nhị đã vỗ mạnh lên án, lớn tiếng khen hay, cắt ngang lời ca của Vân Diệp. Mấy câu này rất hợp với yêu cầu về thơ tiên nhân của ông. Chợt nhận ra Nhan Chi Thôi đang bất mãn nhìn mình, Lý Nhị không khỏi đỏ mặt, phất tay bảo Vân Diệp hát tiếp.
“Trăng sáng từ khi nào? Nâng chén hỏi trời xanh. Chẳng rõ cung điện trên trời, đêm nay là năm nào. Ta muốn cưỡi gió bay về, lại sợ lầu ngọc cung quỳnh, trên cao lạnh lẽo. Múa dưới bóng mình, nơi nhân gian sao bằng?”
Đến câu trăng có lúc tròn lúc khuyết, người có lúc vui lúc buồn, xưa nay khó vẹn toàn, Nhan Chi Thôi đã rơi lệ. Cổ tranh tuy có mười ba dây, vẫn chẳng thể nắm bắt được ý cảnh cao xa của khúc ca này.
Đợi Vân Diệp hát xong, Nhan Chi Thôi nói với Lý Nhị: “Bệ hạ, đây chẳng phải lời người trần. Khúc từ này gột sạch vẻ ủy mị phấn son, thoát khỏi lối vấn vít quanh co; khiến người ta lên cao trông xa, ngẩng đầu cất tiếng hát, bụi trần không vấy, nhơ bẩn chẳng thể bám. Lão phu không tin trên đời có ai sánh được với nó.”
Lý Nhị gật đầu, nói: “E rằng đây mới thật là phong thái tiên nhân. Khúc điệu không giống thứ gì Đại Đường ta có, mang vài phần lười nhác, vài phần bất đắc dĩ. Gọi là khúc tiên nhân cũng chẳng quá lời. Trẫm đang nghĩ, Bạch Ngọc Kinh rốt cuộc là nơi thế nào?” Nói đến đây, ánh mắt Lý Nhị đã trở nên mơ màng, tâm trí vượt qua vầng trăng trên Kính Hồ, chẳng biết bay đến tận nơi nào.
“Này! Tỉnh lại!” Nhan Chi Thôi nặng tay gảy dây đàn, năm âm vang lên, lập tức kéo Lý Nhị tỉnh khỏi cơn mê: “Bệ hạ, đây chỉ là một khúc từ trường đoản cú thôi. Xưa nay tâm chí ngài cứng như sắt đá, sao lại vì một khúc nhạc mà sa vào chướng mê, còn không tự tỉnh lại?”
Cả Đại Đường e rằng chỉ Nhan Chi Thôi mới dám nói những lời này với Lý Nhị. Ông là bậc thầy của thiên hạ, dạy bảo ai cũng có tư cách. Lý Nhị vội đứng dậy, chắp tay cúi mình hành lễ với Nhan Chi Thôi: “Nhan sư dạy phải, vãn sinh quả thật đã bị khúc nhạc này mê hoặc tâm trí.” Hành lễ xong, ông hung dữ hỏi Vân Diệp: “Ngươi làm thế nào mà không bị ma âm quấy nhiễu?”
Ma âm? Vân Diệp chỉ vào mình rồi nhìn quanh. Mấy ông lão có học thức gần đó đều nhắm mắt trầm tư, ngay cả hoàng hậu cũng vậy. Đám ông lão thô lỗ phía xa thì cứ tự mình uống rượu, chẳng bị ảnh hưởng gì cả?
“Ma âm ư? Đây là khúc ca có hôm sư phụ ta uống rượu, thấy cô quạnh nên tiện miệng ngâm nga. Sao lại thành ma âm được? Tiểu tử hát nó mấy chục lần rồi, có thấy ảnh hưởng đến ai đâu.”
“Tiểu tử, ngươi nghe quen rồi nên không để tâm. Nhìn đám người thô lỗ phía xa kia xem, họ vẫn ung dung tự tại, cùng lắm chỉ thấy khúc ca này hay thôi. Còn những bậc học giả gần đây, người nào chẳng chìm đắm trong đó. Học vấn càng uyên thâm, càng dễ bị những lời ca khúc này mê hoặc. Nhưng không sao, nghe thêm vài lần là ổn.”
Nhan Chi Thôi cười, xua tay rồi nói với Lý Nhị: “Khúc nhạc vốn là để nghe. Bệ hạ lúc rảnh việc chính sự nghe khúc này cũng chẳng hại gì, dùng tiếng trời để dưỡng tâm là chuyện tao nhã. Vì nghẹn mà bỏ ăn thì không nên. Nếu sau này ngài không nghe khúc này nữa, tâm ma mới sinh sôi. Thường xuyên lắng nghe, cảm ngộ đạo lý, thưởng thức ý cảnh trong đó, ấy mới là cách vẹn cả đôi đường. Cuối cùng đạt đến cảnh giới của tiểu tử này, có thể mặc cho sắc thanh mê hoặc mà chẳng bận lòng, chẳng phải rất tốt sao?”
“Nhan sư nói có lý. Chỉ là cái giọng vịt đực của tiểu tử này đã phá hỏng ý cảnh của khúc nhạc. Trẫm nghe mà cứ như đang đốt đàn nấu hạc. Tiệc tan, trẫm sẽ biên soạn lại khúc này, để nó thành quốc bảo Đại Đường ta.”
Nhan Chi Thôi vuốt chòm râu chuột, khẽ cười gật đầu, duỗi người rồi nói: “Lão phu đã mệt lắm rồi. Bệ hạ, vi thần xin cáo lui.” Nói xong, ông vẫy Vân Diệp, ra hiệu cho hắn dìu mình ra ngoài.
Trưởng Tôn trơ mắt nhìn Vân Diệp và Nhan Chi Thôi vừa cười nói vừa rời đi. Nàng vốn định hỏi Vân Diệp cho rõ chuyện Bạch Ngọc Kinh, xem ra hôm nay không hỏi được rồi.
“A Phòng Cung Phú” của sư phụ Vân Diệp vẫn còn trong thư phòng hoàng đế, trong đó còn có mấy bài thơ Vân Diệp góp lại. Thêm khúc nhạc câu hồn đoạt phách tối nay, Trưởng Tôn đã thầm tin rằng Bạch Ngọc Kinh nhất định có tồn tại. Phong cách và hàm ý của những tác phẩm ấy đều khác nhau; nếu do một người sáng tác mới là chuyện lạ, ngay cả thần tiên cũng không thể làm được!
Ra khỏi hoàng cung, Nhan Chi Thôi không chịu ngồi xe bò nhà mình, muốn Vân Diệp đưa ông một đoạn. Hầu ông lão lên xe ngựa xong, Vân Diệp mới chui vào. Vừa vào trong, hắn đã thấy đôi mắt sáng long lanh của Nhan Chi Thôi. Không nhìn nhầm đâu, ông lão trăm tuổi nhà ai mà có đôi mắt như thế chứ?
“Tiểu tử, trên đời này thật sự có nơi nào không ai biết đến sao? Nếu ngoài biển có tiên sơn, nơi ấy hẳn phải đẹp đến thế nào?”
“Lão gia tử, đừng mơ nữa. Bồng Lai, Phương Trượng, ta từng đến rồi, chỉ là hai hòn đảo tồi tàn. Trên đó chẳng có thuốc trường sinh bất lão, chỉ có cỏ dại và rắn độc bò lổm ngổm, với cả khỉ đầy núi. Ta bị người ta lừa mất không ít tiền.”
Thấy Vân Diệp chẳng có vẻ gì là nói đùa, Nhan Chi Thôi thở dài: “Những lời ấy quả thật không giống thứ người đời có thể viết ra. Vân Diệp, mong rằng lời ngươi nói là đúng: ngoài biển không có tiên sơn, cũng chẳng có động phủ thần tiên nào. Nếu không, hậu quả khó lường. Ta thấy bệ hạ đã động lòng; đến lúc đi vào vết xe đổ của Tần Hoàng thì nguy to.”
“Nhan sư à, tiểu tử có thể khẳng định với ngài rằng những lời ấy đều là văn chương người đời. Ngài không viết được, không có nghĩa là người khác cũng không viết được. Ta từng gặp một cao thủ làm thơ, thơ của ông ấy cứ như tuôn trào từ miệng. Uống cả vò rượu lớn, ngài muốn bao nhiêu bài, ông ấy cũng há miệng là có ngay. Tiểu tử tin rằng chỉ cần thời thái bình thịnh trị của Đại Đường kéo dài thêm một trăm năm hay hơn, nhất định sẽ xuất hiện những nhân vật như thế, mà đã xuất hiện thì sẽ khắp nơi đều có. Đến lúc ấy, nhìn lại những bài thơ này, chúng chỉ là thơ hay hơn một chút thôi. Sao cứ có chuyện gì cũng đổ cho thần tiên ma quỷ? Ai bảo có yêu quái, nói ta nghe, ta đi xem thử.”
Nhan Chi Thôi nhìn Vân Diệp với vẻ kỳ lạ: “Sao ngươi biết một trăm năm hay hơn nữa, những bậc đại tài như thế sẽ xuất hiện nhiều?”
“Lão gia tử, trong những điều tiểu tử học có một môn gọi là vật lý. Trước kia ta gọi nó là cách vật, sau này mới đổi thành cái tên ấy. Trong đó có một quy luật gọi là lượng biến dẫn đến chất biến. Người đọc sách nhiều lên thì người làm thơ cũng nhiều lên. Giữa biển thơ từ mênh mông, ắt sẽ xuất hiện vài câu thơ và nhà thơ đặc biệt xuất sắc, chẳng có gì lạ cả. Lão gia tử à, ngài sống thêm một trăm năm nữa, chắc chắn sẽ được thấy những nhân vật tài hoa tuyệt thế ấy.”
P.S.: Hôm nay là ngày con tôi thi vào cấp ba nên chương thứ hai đăng muộn, mong mọi người thông cảm!