Nắng thu oi ả đang hoành hành khắp Quan Trung. Được ngủ một giấc ngon lành trong làn gió mát hiu hiu thì còn gì dễ chịu bằng. Thế mà tỉnh dậy, người đã đẫm mồ hôi hôi rình. Vân Diệp xuống sông Đông Dương tắm một trận thật đã, mặc bộ đồ thay do Hoàng Thử mang tới, gọi một bát lớn lao tửu thêm đá, vừa uống vừa đi ra cổng thư viện xem Hi Ba Đế Á thể hiện ra sao.
Hi Ba Đế Á người lấm lem đất cát, tóc bết mồ hôi, ngồi ở cổng nhét bánh bao vào miệng. Móng tay sơn đỏ giờ đã xám xịt, chẳng còn chút vẻ tao nhã nào, trông thật tội nghiệp. Cô hầu gái nhỏ ra sức quạt cho nàng. Thấy Vân Diệp từ xa đi tới, nàng liền nhét cả cái bánh bao vào miệng rồi lại bướng bỉnh bước vào cổng.
Hoàng Thử bưng chậu đi theo sau Vân Diệp, hỏi: “Hầu gia, người đàn bà râu ria này phát điên rồi à? Nếu ai cũng vào được cổng thư viện thì nó đã chẳng đứng đầu trong ba cửa ải khó nhất của thư viện.”
“Từ bao giờ lại có cách nói ấy? Sao ta không biết? Kể thử xem.”
“Cổng thư viện, văn chương của Nguyên Chương, chân thối của học sinh, ba thứ ấy nổi danh thiên hạ. Tiểu nhân cũng nghe học sinh khác nói trong tiệm. Thật ra cổng lớn thì dễ thôi, không có việc gì thì đừng tự tìm phiền phức. Cổng lớn chẳng cản trở ai cả.
“Tiên sinh Nguyên Chương gần đây đang cầm mai rùa nghiên cứu với tiên sinh nhà họ Nhan, nghe nói đã nhận ra được hai chữ. Lần trước, nửa đêm ông ấy còn gọi tiểu nhân dậy, bảo muốn uống rượu ăn mừng, nhờ bà nhà làm mấy món ngon. Tiên sinh Nguyên Chương khá hài lòng với hai chữ ‘Thử Lâu’, chỉ có tiên sinh nhà họ Nhan cho rằng nghe cứ như ‘rắn chuột một ổ’, tên xui xẻo. Sao tiên sinh Nguyên Chương là người học rộng như vậy, nhận ra được hai chữ mà vui đến thế? Tiểu nhân không hiểu. Tóm lại, họ uống rượu suốt đêm.”
“Ngài cũng biết đấy, đám nhóc bây giờ đá bóng mãi không thôi. Trời nóng thế mà đá xong cũng chẳng chịu xuống sông tắm, ngại mệt, về ký túc xá là lăn ra ngủ. Ngài thử nghĩ xem, phòng đó còn ở nổi không? Tiểu nhân đang tính mở thêm chỗ tắm rửa, thuê mấy người phục vụ chúng. Ngài thấy có kiếm được tiền không?”
“Chỉ cần nhà tắm của ngươi không có đàn bà là được. Nếu ngươi dám đưa đàn bà vào phục vụ, ta sẽ đánh gãy chân ngươi, không phải dọa suông đâu. Bỏ điều đó ra thì chuyện làm ăn vẫn có thể làm. Tám phần học sinh trong thư viện là con nhà giàu. Ngươi bán vé tháng cho chúng, tức mua một lần dùng cả tháng, thì việc làm ăn nhất định phát đạt. Dù sao cũng có mấy nghìn người.”
“Vậy thì bán vé năm. Nếu được, bắt đầu bán từ lúc vào thư viện, mua một lần dùng bốn năm, thế chẳng tốt hơn sao? Thu tiền một lần là xong. Tiểu nhân thấy bọn chúng chẳng bận tâm đâu.”
Vân Diệp kinh ngạc nhìn Hoàng Thử. Tên này giờ cũng thành tinh rồi. Hồi học đại học ở đời sau, đã có người làm kiểu ấy, kiếm được kha khá, nhất là dịch vụ tắm rửa với cắt tóc. Chẳng lẽ Hoàng Thử cũng từng tới đời sau?
Hi Ba Đế Á lại thất bại thêm một lần nữa, chỉ có điều trên tờ giấy trắng trong tay nàng đã có thêm rất nhiều đường nét. Cô hầu gái đỡ nàng về dưới mái lều. Thấy vò lao tửu trong chậu của Hoàng Thử, nàng bảo cô hầu gái đỡ lấy rồi chưa kịp rót ra bát đã bưng cả vò lên uống. Uống xong, nàng dùng tay áo lau miệng, nói với Vân Diệp: “Ta tìm ra bí quyết rồi. Tên khốn nào đem hình học không gian áp dụng vào đây vậy? Góc nghiêng bị biến thành mặt phẳng, mặt phẳng lại thành góc nghiêng, còn lợi dụng chuyện hai chân người dài ngắn khác nhau để cố tình đánh lừa. ”
Nói rồi nàng nhấc chân lên. Lúc này Vân Diệp mới phát hiện Hi Ba Đế Á buộc một miếng gỗ vào chân trái. Bảo sao ban nãy thấy nàng đi khập khiễng.
“Cứ đi ngược lại hết thì mới tới được trước một cánh cổng lớn. Mấy con số trên đó lại là ai bày ra? Chín con số có bao nhiêu cách sắp xếp, ngươi không biết sao? Làm thế này đâu còn kiểm tra kiến thức, mà là kiểm tra thể lực. Ta thử dịch mấy con số ấy, phải tốn sức lắm mới đẩy nổi. Kẻ thiết kế thứ này thật vô liêm sỉ.”
“Ban đầu vốn nhẹ nhàng lắm. Sau đó có một học sinh thông minh cho rằng những kẻ đến phá mê trận đều là bọn rảnh rỗi phát ngứa, thừa sức nên mới làm chuyện vô nghĩa. Thế là cậu ta tháo bỏ hệ thống trợ lực, còn cố ý nối thanh truyền với bể nước. Chỉ cần dịch một con số là vừa khéo đổ một thùng nước vào máng, để tưới hoa.”
“Giờ ta sẽ gọi tùy tùng tới dịch mấy con số này. Nhiều nhất một đêm, ta sẽ tìm ra quy luật. Cứ chờ nghe chuông, bảo cả học viện ra cổng đón ta đi. À, tối nay ta còn muốn ăn bánh bao, ngon lắm, cho nhiều một chút. Nhà ta có gần hai mươi người. Mau tìm người đưa ta tới tiểu lâu số mười chín, ta muốn về tắm rửa, ăn cơm, nghỉ ngơi!”
Vân Diệp phất tay, đám gia nhân nhà họ Vân liền chạy tới, theo lệnh Hầu gia đưa Hi Ba Đế Á đang nhếch nhác về chỗ ở của nàng nghỉ ngơi.
Hoàng Thử đứng sau lưng Vân Diệp, lưu luyến nhìn Hi Ba Đế Á đi xa, vẻ mặt có vẻ rất thích thân hình đầy đặn của nàng. Hắn nói: “Hầu gia, người đàn bà râu ria này cũng có bản lĩnh đấy, vậy mà tìm được lối ra. Ngài biết nàng ta lai lịch thế nào không?”
“Bớt nằm mơ giữa ban ngày đi. Người đàn bà đó không phải thứ ngươi có thể mua bằng vài đồng tiền, nàng sắp thành tiên sinh của thư viện rồi, chuyên dạy toán học và thuật cơ quan, biết đâu còn dạy cả tiếng quê hương nàng nữa. Người ta là khách được bệ hạ mời tới dự lễ. Thu cái lòng háo sắc của ngươi lại đi. Mới kiếm được mấy đồng mà đã nhăm nhe đàn bà nhà người ta, không sợ vợ ngươi nửa đêm thiến ngươi à?”
“Hầu gia nói đi đâu thế, tiểu nhân chỉ thấy người đàn bà râu ria ấy xinh đẹp nên ngắm thêm vài lần thôi. Ngài nói chúng ta phải học tiếng quê hương họ à? Có cần thiết không? Trong thư viện chắc chẳng ai muốn học đâu.”
“Không học cũng phải học. Nếu chẳng ai học thì sau này làm sao tới chỗ họ lừa tiền? Đồ đạc trong nhà ta ngày càng nhiều, thế nào cũng phải tìm nơi bán chứ. Lưu ly mấy năm trước được giá biết bao, bây giờ nhà ngươi lấy làm chén rượu, bán rẻ như cám. Hầu gia ta nhìn mà xót.”
Hoàng Thử gật gù suy nghĩ, cảm thấy Hầu gia nói rất có lý. Thời đại chỉ cần một cái chén rượu là đổi được bốn, năm con ngựa tốt đã qua rồi. Nghe nói nước Cao Ly vì chuyện này mà chém đầu không ít quyền quý. Cứ thế này quả thật không ổn. Học được tiếng quê hương họ rồi đi lừa đám người man di ở nơi xa, biết đâu chén rượu nhà mình lại đáng giá trở lại.
Trở lại thư viện, Vân Diệp gặp mấy vị lão tiên sinh đang uống trà. Câu đầu tiên chàng nói là ngày mai sẽ có một học giả phương Tây tự mình dùng trí tuệ vượt qua mê trận, cần mọi người cùng ra đón.
“Ồ? Thư viện ta sắp có thêm một vị tiên sinh giỏi. Vượt được mê trận thì xem ra là cao nhân có hiểu biết nhất định về toán học và cơ quan thuật, quả thật cần đón tiếp long trọng.”
Lý Cương trước nay luôn hoan nghênh tiên sinh mới gia nhập thư viện, với điều kiện người ấy không dạy hư học trò. Nếu không, ông sẽ chẳng nể mặt đâu. Lão tiên sinh nay đã lớn tuổi, thỉnh thoảng mới giảng một hai buổi. Phần lớn thời gian còn lại, ông được gia nhân đẩy đi dạo quanh thư viện. Đi dạo lâu như vậy mà ông chẳng hề tỏ vẻ buồn chán.
Thấy học sinh chăm chỉ thì vui, thấy học sinh nghịch ngợm cũng vui; thấy học sinh bị phạt thì đau lòng. Nhiều lần ông còn xin Hồng Thành nương tay với bọn trẻ, bảo đừng gây áp lực quá mức, đứa nào cũng là trẻ ngoan hiếm có, dạy thêm đôi lần sẽ sửa đổi, không cần lúc nào cũng xây hòn non bộ trong thư viện. Lần trước, thấy Hồng Thành nóng nảy đá học sinh, lão tiên sinh giận dữ, được gia nhân đẩy xe lăn đuổi vòng quanh Hồng Thành. Mãi đến khi Hồng Thành bị ông dùng gậy đánh cho đầu u lên mấy cục, ông mới nguôi giận.
Bởi vậy, dù học sinh có bướng bỉnh đến đâu, trước mặt Lý Cương cũng hết mực kính cẩn. Trong thư viện thường thấy một đám học sinh vây quanh xe lăn của ông lão nghe giảng đạo lý, hoặc một lũ nhóc choai choai khiêng xe lăn, cười đùa đưa lão tiên sinh đi xem bóng. Giữa đám thiếu niên có một cụ già đầu tóc bạc phơ mà chẳng hề lạc lõng chút nào.
“Nhưng vị tiên sinh mới đến là một cô gái trẻ.” Vân Diệp thả quả bom tấn ấy vào giữa đám lão tiên sinh, chỉ muốn xem vẻ kinh ngạc trên mặt họ, biết đâu còn có vài người mắng ầm lên.
“Ngươi chắc cô gái ấy tự mình phá được mê trận của thư viện chứ?” Tiên sinh Nguyên Chương chỉ hỏi đúng một câu. Những người khác sắc mặt vẫn bình thản. Lúc này Vân Diệp mới nhớ ra mấy vị trước mặt còn nhìn thấu hồng trần hơn cả cao tăng. Với họ, học vấn mới là trên hết; vật mang học vấn là bộ xương khô hay phấn son hồng nhan cũng chỉ là chuyện thứ yếu, chẳng cần nghĩ nhiều.
Nghĩ đến đây, Vân Diệp kể thảm cảnh của Hi Ba Đế Á cho các lão tiên sinh nghe. Nghe xong, mấy vị đồng loạt thở dài. Lý Cương vỗ đùi nói: “Học vấn xưa nay chưa bao giờ truyền bá thuận buồm xuôi gió. Có học vấn thì sẽ có nghi vấn, có nghi vấn thì sẽ có tranh chấp. Mỗi người nhận thức thế giới khác nhau, cách nhìn sự vật cũng chẳng hoàn toàn giống nhau, bởi thế trên đời mới có vô số học phái. Khổng Tử còn từng giết Thiếu Chính Mão, huống hồ người khác. Đứa trẻ này vào thư viện, các ngươi hãy quan tâm đến nó nhiều hơn. Con bé đáng thương đã chịu đủ khổ cực. Nếu phương Tây không dung nạp được nó, vậy cứ để nó yên ổn làm học vấn trong thư viện. Xem nó có thể phát triển học phái của riêng mình ở đây hay không. Học thức phương Tây bén rễ nảy mầm trên đất Đại Đường, lão phu rất vui lòng thấy điều ấy.”
Thư viện là nơi khoan dung. Chính nhờ những bậc trưởng giả có tấm lòng rộng như biển, đức nhân như núi như Lý Cương lèo lái, thư viện mới không đi lạc đường, phát triển nhanh chóng suốt mấy năm qua mà không để lại hậu họa.
Tiên sinh Nguyên Chương là người kế nhiệm tiên sinh Lý Cương, đương nhiên chẳng hẹp hòi. Ông còn đặc biệt sắp xếp cho đám tạp dịch trong thư viện treo đầy đèn lồng trong mê trận, để lại mấy quân sĩ thay họ canh gác. Nhà ăn của thư viện cũng cử người tới hỏi có cần để phần cơm không.
Hứa Kính Tông chưa bao giờ bỏ lỡ dịp quan tâm đến người đi sau, đặc biệt chạy tới chào hỏi. Tuy nhan sắc của Hi Ba Đế Á khiến ông thoáng mất tập trung, lão Hứa vẫn thể hiện phong thái rất đỗi lịch thiệp, cười ha hả trò chuyện với Hi Ba Đế Á đôi câu rồi nói không muốn quấy rầy việc nghiên cứu của học giả Hi Ba Đế Á. Sau đó ông lặng lẽ khuất vào bóng tối. Dù đứng sau thân cây nhìn mông Hi Ba Đế Á mà chảy nước miếng thì hơi mất mặt, nhưng từ sau cây bước ra chỗ sáng, ông lại khôi phục dáng vẻ hiền hòa dễ mến, cùng mấy học sinh đứng xem náo nhiệt trở về thư viện, vừa cười nói vừa thầm tính xem có nên ra chợ Trường An mua một nàng thiếp người Hồ về không? (Còn tiếp. Xin tìm kiếm Phiêu Thiên Văn Học, truyện cập nhật tốt hơn, nhanh hơn!)