Trời nóng thế này mà phải trốn trong nhà thì thật chẳng dễ chịu chút nào. Vân Diệp chỉ mặc quần đùi, áo ba lỗ, ngồi xổm trên ghế, hai tay hí hoáy vẽ vời trên một tờ giấy khổ lớn. Chẳng mấy chốc, những bản vẽ kiến trúc mang phong cách tả thực thời Đường lần lượt hiện ra dưới ngòi bút của chàng. Chàng lấy màu vẽ ra tô từng chút một: gạch đỏ ngói xanh, xà chạm cột hoa.
Kết cấu kiểu tháp Đa Bảo thì thôi, dầm đỡ cũng thôi. Kết cấu gỗ rất dễ bị sâu mọt; dù có bảo quản kỹ đến đâu cũng chẳng dùng được bao nhiêu năm. Mối mọt đúng là đáng ghét, chỉ cần trời ẩm là chẳng mấy ngày đã bò đầy khắp nơi. Chúng còn thuộc dạng lính dù, dùng cánh bay tới chỗ thích hợp rồi lập tức vứt cánh, chui vào gỗ ăn ngấu nghiến. Chẳng mấy chốc, bên ngoài trông vẫn lành lặn, nhưng phần lõi bên trong đã mục nát hết.
Chẳng biết đến một lúc nào đó, khi mình không hay không biết, nó sẽ đột nhiên gãy rạp. Nhớ lại hồi nhỏ từng bắt chim, rồi nhìn mái nhà cao ngất trên đầu, Vân Diệp bỗng thấy mình chính là con chim tội nghiệp ấy.
Trong ba mối họa khét tiếng Trường An, lão tử đứng đầu. Cũng chẳng biết cái bảng xếp hạng ấy từ đâu ra. Ta có hại ai đâu, cùng lắm chỉ lừa mấy kẻ ngốc, chẳng hạn đám đại nhân trong triều. Cùng lắm là bắt các ông ăn vài miếng châu chấu, đó là chất đạm cao, ta nghĩ cho các ông đấy, đúng là chẳng biết điều.
Còn bây giờ, ta chỉ cần dâng tấu là gọi được các vị đại lão của Tam tỉnh tới cùng bàn bạc, rồi họ đồng ý có chừng mực. Chẳng qua chỉ muốn xây mấy căn nhà ở Ngọc Sơn thôi mà, nơi hoang sơn dã lĩnh, ngoài ta ra thì ai thèm chạy tới đây chứ?
Được rồi, ta thừa nhận nhà mình xây hơi nhiều, nhưng cũng chỉ vài trăm gian thôi. Các ông còn không cho ta chừa chút chỗ để học viện phát triển sau này à? Dựa vào đâu mà bắt tự lo kinh phí? Trên danh nghĩa còn có hai chữ hoàng gia kia kìa. Bẫy người cũng đâu thể bẫy kiểu này chứ?
Chó sư tử à? Đó là do gia phong nhà ông không đứng đắn. Liên quan quái gì đến ta? Đàn ông mà, thỉnh thoảng ra ngoài xã giao cũng là chuyện thường. Dù tới thanh lâu thì trông có vẻ không hay thật, nhưng mụ vợ dữ nhà ông cũng đâu thể dùng chó sư tử làm chó nghiệp vụ chứ? Chặn chồng ngay trong chăn, còn không cho mặc quần áo. Bị túm tai lôi về nhà, lấy chó sư tử che hạ bộ cũng là bất đắc dĩ, chẳng lẽ cứ thế mà trần truồng ngoài phố? Có thứ che đậy vẫn hơn là lủng lẳng trên đường về chứ? Ai mà ngờ nó lại ngoạm một phát như thế. Trời ơi, đàn ông nào gặp cảnh ấy mà chẳng hồn bay phách lạc.
Phụ nữ trong thành Trường An bắt đầu rộ lên phong trào nuôi chó sư tử trong nhà. Đúng là nỗi bi ai của đàn ông.
Bản vẽ đã hoàn thành, đương nhiên phải tìm người xem qua. Mấy vị tiên sinh là đối tượng thích hợp nhất. Chàng cầm bản vẽ, vội vã tìm đến chỗ mấy người đang uống trà. Trà bí chế của nhà họ Vân giờ đã bắt đầu cung cấp số lượng ít cho các vị. Mỗi người ôm một chiếc chén trà có nắp to tướng, thỉnh thoảng lại mở nắp nhấp một ngụm, trông có vẻ nhàn nhã...
Lý Cương nhìn bản vẽ, ngẩn người hồi lâu. Ngọc Sơn, Nguyên Chương và Ly Thạch tiên sinh cũng chẳng nói gì. Đầu óc Vân Diệp đã chu du vòng quanh thế giới mấy lượt mà họ vẫn im thin thít, chẳng khác nào tượng đất. Chàng huơ tay trước mặt mấy vị, không thấy động tĩnh gì, đang định dội nước lạnh thì Lý lão lên tiếng: “Công trình vừa tinh xảo vừa đồ sộ thế này, tiểu tử, con định xây trong bao nhiêu năm? Tốn bao nhiêu tiền quốc khố? Dùng bao nhiêu nhân lực? Triều đình sẽ đồng ý sao? Bệ hạ sẽ cho phép à? Đây là công trình đủ sức làm nước mất nhà tan, chỉ có thể là giấc mơ của con thôi, không thể hoàn thành được. Chỉ riêng diện tích đã lớn hơn hoàng cung rồi. Con còn khoanh cả Ngọc Sơn vào, chu vi mười dặm! Con xây đâu phải học đường, mà là cả một thành phố, thậm chí có thể sánh với Trường An. Không thể nào làm nổi.”
“Tiền không thiếu, người không thiếu, vật liệu cũng không thiếu. Dựa vào đâu ngài cho rằng tiểu tử không xây nổi ngôi trường này? Tiểu tử nhất định sẽ hoàn thành trong đời mình. Năm nay khởi công, giai đoạn đầu chỉ cần mười vạn quan là xong, thời gian ba năm. Năm nay đến năm sau là giai đoạn xây dựng chính. Vì gặp thiên tai, chắc chắn có nhiều người muốn đến Ngọc Sơn tìm việc làm để nuôi gia đình. Nếu tiểu tử không tranh thủ dịp này tìm nhân lực thì còn đợi đến bao giờ?” Vân Diệp nói chắc như đinh đóng cột.
“Tiểu tử, lão phu không hỏi con kiếm tiền ở đâu. Con nói có cách, lão phu cũng tin con kiếm được tiền. Nhưng con đã nghĩ chưa, nếu Đại Đường đột nhiên bị con rút đi ngần ấy tiền thì triều đình sẽ ra sao? Đến lúc cần tiền mà không có thì làm thế nào?” Lý lão đầy vẻ lo âu. Sau nửa năm tiếp xúc, ông chưa từng nghi ngờ khả năng kiếm tiền của Vân Diệp; ông chỉ lo cho triều đình. Những vị quan lớn trong triều, trước mặt Vân Diệp chẳng khác nào đứa trẻ chưa lớn, nhất là trong chuyện tiền bạc.
“Các vị nhìn nhận tiền bạc như vậy sao? Chỉ các vị nghĩ thế, hay mọi người đều nghĩ như thế?” Vân Diệp hơi nghi ngờ.
“Lão phu tin rằng triều đình nhìn nhận tiền bạc cũng giống lão phu, chỉ khác ở chỗ có người biết kinh doanh hơn thôi.” Lý Cương vội đáp. Ngọc Sơn, Nguyên Chương và Ly Thạch tiên sinh cũng đồng thời gật đầu. Họ đều xuất thân từ triều đình, đương nhiên hiểu rõ chuyện này.
“Ha ha ha, phát tài rồi, phát tài rồi! Học đường của lão tử có thể xây sớm hơn hai mươi năm. Bốn vị đều có thể tận mắt thấy ngôi trường lớn nhất Đại Đường, thậm chí lớn nhất trong lịch sử. Ta muốn chiêu sinh một vạn học trò, mời vài trăm vị danh sư. Đang lo không có việc gì làm, giờ thì có rồi! Tiểu tử đi chuẩn bị đây.” Nói xong chàng định chạy đi, bốn vị tiên sinh vội vàng ngăn lại, cả người run lên vì căng thẳng, như thể thứ họ cản không phải Vân Diệp mà là một con hổ dữ vằn.
“Con không thể làm vậy. Thư viện mới chỉ vừa thành lập. Dù con xây xong trường thì cũng chẳng có học trò, chẳng có thầy giáo, vậy còn gọi là thư viện sao?” Lời Lý Cương lập tức dập tắt chí lớn ngút trời của Vân Diệp.
Đúng vậy, nhà thì dễ xây, nhưng biết tìm đâu ra thầy giỏi? Học trò thì kiếm ở đâu? Thư viện chỉ có hơn trăm học trò mà mấy ông già này đã bở hơi tai. Một vạn người ư? Đó chỉ là một ngôi trường quy mô trung bình ở đời sau, chứ tại Đại Đường thì thật không thể tưởng tượng nổi. Ta lú đầu mất rồi! Vân Diệp nện mạnh hai cú lên đầu, thân thể như mất hết sức lực, ngồi phịch xuống đất.
“Lão phu biết con muốn khai mở dân trí. Đó cũng là tín niệm cả đời của chúng ta. Khách có bấy nhiêu, bàn có rộng hơn nữa cũng chẳng ích gì. Cứ từ từ rồi sẽ tốt. Lão phu năm nay đã bảy mươi tuổi còn chẳng sốt ruột, con mới mười sáu tuổi, cuống cái gì? Dục tốc bất đạt. Dạo này con hơi nóng vội rồi. Lão phu không hỏi con đã xảy ra chuyện gì ở Trường An, chỉ muốn con bình tâm lại, đừng nóng nảy, biết chưa? Con là niềm hy vọng của mấy ông già chúng ta. Lão phu chưa bao giờ cảm thấy việc giáo hóa thiên hạ lại gần chúng ta đến thế, cứ ngỡ chỉ cách một bước chân; bước qua là thấy cả một vùng sáng. Con không thể mạo hiểm. Nếu cần mạo hiểm thì đó cũng là việc của mấy ông già chúng ta.” Lý Cương ngồi xổm xuống, khẽ vuốt đỉnh đầu Vân Diệp. Lời ông mơ hồ như cõi mộng, dường như chính ông cũng đang đắm mình trong cánh đồng hy vọng ấy.
Tinh thần lên xuống quá đột ngột là chuyện hao sức nhất. Chàng đứng lên mấy lần, cuối cùng nhờ mấy vị tiên sinh đỡ mới đứng vững.
“Tiểu tử chỉ có tài giết rồng mà chẳng có chỗ thi triển. Thôi vậy, chúng ta cứ chậm rãi mà làm. Tiểu tử hơi mệt, giờ về ngủ đây, mấy vị cũng nghỉ sớm đi.” Nói rồi, chàng cúi người thật sâu trước các vị tiên sinh, sau đó chậm rãi trở về.
“Lý lão, vì sao ông tin nó sẽ tìm đủ tiền để mở rộng thư viện? Mười vạn quan tương đương thuế khóa của mười châu lớn, nó không thể làm được.” Nguyên Chương tiên sinh lên tiếng. Ông chẳng quan tâm đến triều đình, nhiều chuyện xảy ra trong thành Trường An cũng không rõ.
“Lão phu đã kể với các ông chuyện tiểu tử này dùng bốn thanh sắt nhỏ, chỉ trong một ngày đã kiếm được một vạn sáu nghìn quan chưa?” Ba người vội lắc đầu.
Lý Cương bèn kể tường tận cho ba người bạn già nghe những chuyện xảy ra ở thành Trường An. Nghe xong, ba người tức đến bốc khói trên đầu. Ai mà ngờ Vân Diệp đã sớm đào sẵn hố cho các vị đại thần, dùng một cách đơn giản hết mức để moi khỏi tay họ một vạn sáu nghìn quan, lại còn làm ngay trước mắt mọi người, khiến người ta chẳng thể nói gì.
“Đó mới chỉ là lần đầu, rõ ràng nó còn để dành chiêu sau, chỉ không biết bao giờ mới tung ra. Bây giờ, tấu chương của tiểu tử này hễ đưa lên là đều bị cân nhắc đi cân nhắc lại, rồi cấp một nửa. Bộ nào nhận được tấu xin làm việc của nó cũng như gặp đại địch. Cho nên nó nói kiếm được mười vạn quan thì các ông cứ tin đi, chỉ không biết lần này ai sẽ xui xẻo thôi.”
Bốn người nhìn nhau cười. Tuy thấy chuyện thật buồn cười, trong lòng họ vẫn nhẹ nhõm hẳn. Có một kẻ như vậy thì thư viện chẳng bao giờ phải lo chuyện tiền nong, đỡ tốn công biết bao. Họ giỏi dạy học, dạy người, nhưng không giỏi chiêu tài dẫn lộc. Mà mở thư viện thì đúng là chẳng thể thiếu tiền; đám mọt sách làm sao kiếm được nguồn thu? Chỉ có thể mở đến đâu đóng cửa đến đấy.
“Xem ra căn nhà bên bờ Đông Dương Hà của lão phu hơi nhỏ rồi. Bản vẽ tìm cao nhân vẽ cũng chẳng còn dùng được nữa. Bản vẽ của tiểu tử kia khá lắm, Lý lão thấy thế nào?” Ngọc Sơn tiên sinh dường như ngộ ra điều gì, bèn hỏi Lý Cương.
“Chuyện nhà cửa chúng ta đừng quản nữa. Cứ dạy cho tốt là được, tiểu tử đó sẽ lo liệu ổn thỏa, còn tốt hơn ông tưởng...”
Ánh trăng đêm hè đẹp mê hồn. Vân Diệp ngồi bên cửa sổ, bày ra tư thế tê giác ngắm trăng. Ánh trăng Đại Đường quả thật sáng hơn đời sau, có thể lờ mờ thấy những hố tròn trên mặt trăng. Ánh trăng bạc rải khắp mặt đất, cũng soi lên gương mặt Vân Diệp.
Quả thật mình nóng vội quá. Từ khi trở về Trường An, mình chưa lúc nào thực sự yên lòng. Cơn giận trong lòng vốn chưa từng được trút ra, chỉ âm thầm lên men rồi phình to, giờ đã bắt đầu ảnh hưởng đến tâm trạng. Không ổn, tâm trạng bất an này không phải cảm xúc mình nên có. Mình chẳng biết phải xử lý tình cảnh hiện giờ thế nào. Có lẽ tiên sinh biết chăng? Ông ấy sống đến bảy mươi tuổi, chắc thành tinh rồi nhỉ?
Cô độc và phiền muộn lan khắp căn phòng, dần dần ảnh hưởng sang phòng bên cạnh.
Người ở phòng bên là Lý Khác. Bây giờ chàng cũng đang vô cùng phiền muộn. Về việc học, chàng đã chẳng còn nghĩ đến chuyện vượt qua Lý Thái, tên quái vật siêu cấp ấy nữa. Dù mình cố gắng thế nào, vẫn luôn kém hắn một bậc. Tiên sinh nói, có người sinh ra đã biết học, chẳng cần quá cố gắng cũng có thể dung hội quán thông kiến thức. Đó là thiên phú.
Chỉ là mẫu thân nói huyết thống của mình mới cao quý nhất, dung hợp huyết mạch đế vương của hai vùng, không ai sánh bằng. Thế nhưng ở thư viện, dường như mình mãi mãi không theo kịp bước chân Lý Thái. Hắn hình như đã đi xa rồi, chỉ để lại cho ta bóng lưng.
Chàng bực bội đẩy cửa sổ ra, vừa đúng lúc thấy Vân Diệp cũng mở cửa sổ. Hai người cùng không vui khịt mũi một tiếng, rồi lại đóng cửa sổ...
Đêm oi nồng, chỉ có tiếng ve kêu. Đom đóm bụng sáng bay lượn giữa bụi cỏ; dơi lặng lẽ vạch những vòng số tám trên không trung. Sóng thông trên núi nổi lên, như tiếng trống trận thúc giục...