Từ xưa đến nay, người Trung Quốc luôn coi trọng chuyện danh không chính thì lời không thuận. Tiên sinh Dương tự thấy văn phong đất Thục đang thịnh, đương nhiên muốn kéo một đám người đến thành thị lớn hơn để khoe khoang, mỹ miều gọi là “du học”.
Tiện thể cho người đời thấy Thục Trung quả không hổ là vùng đất sản vật phong phú, nhân tài xuất chúng; người tài nơi đây ai nấy đều thuộc hàng nhất lưu.
Cũng phải, có bán dưa chuột thì cũng phải để mọi người biết dưa của mình ngon nhất, người ta mới mua. Cậu cứ ủ rũ chất cả xe dưa ở đó, chẳng rao hàng, ai biết cậu đang bán dưa? Người không biết còn tưởng cậu đang phơi dưa khô ấy chứ.
Thành tích tiêu thụ của tiên sinh Dương chẳng mấy khả quan. Ở Trường An, ông bị liên thủ chèn ép bởi bao gia tộc siêu khổng lồ. Ông vừa mới nói một đệ tử của mình là bậc kinh luân hiếm có, lập tức có kẻ tự xưng là mã phu nhà họ Thôi nhảy ra tranh luận kinh nghĩa với đệ tử ấy. Rõ ràng kẽ ngón tay hắn đã chai sần vì cầm bút, vậy mà vẫn khăng khăng mình là kẻ thô lỗ; dẫn kinh viện điển thì rối tinh rối mù, vừa mở miệng đã giảng thông tỏ mấy bộ kinh thư kia, khiến đệ tử đất Thục cứng họng.
Theo tiên sinh Dương nhận định, gã này không nuôi ngựa suốt ba trăm năm thì chẳng thể nào có được học thức ấy.
Đành chịu thôi, ở Trường An, trừ tiên sinh Dương được người ta nể mặt tổ tiên đôi chút, những đệ tử còn lại kẻ thì thua mã phu, người thì bại dưới tay quản gia. Đáng tức nhất là còn có một lão già tự xưng là người gác cổng nhà họ Lư, mặt đầy rỗ, vậy mà miệng lưỡi lại rất lưu loát; từ “Khổng Tử nói” đến “Kinh Thi viết”, lão thao thao bất tuyệt hơn một canh giờ vẫn chưa có ý định ngừng. Thỉnh thoảng còn có người bước tới thỉnh giáo, lão cũng chẳng từ chối ai, ngay tại chỗ mở lớp giảng bài. Thế này thì rõ là chẳng coi nhân tài đất Thục ra gì!
Tiên sinh Dương cười khổ một tiếng, ngửa cổ tu một ngụm rượu lớn.
Rượu nhà họ Vân uống kiểu này sao? Một ngụm đã hết nửa cân? Vân Diệp rất mong chờ phản ứng tiếp theo của lão tiên sinh.
Tiên sinh Ngọc Sơn chưa kịp ngăn lại thì đã nghe một tràng tiếng ho xé ruột xé gan phát ra từ miệng lão tiên sinh. Tiên sinh Ngọc Sơn vội vỗ lưng lão Dương, lúc này lão mới tỉnh lại. Không ngờ câu đầu tiên lão tiên sinh nói sau khi tỉnh là: “Rượu ngon!”
Điều này nằm ngoài dự liệu của Vân Diệp. Chỉ một câu ấy thôi cũng đủ thấy vị này tuyệt đối là lão tướng từng trải trên sa trường rượu.
“Lư Tử An khinh người quá đáng!” Tiên sinh Nguyên Chương im lặng nãy giờ chợt quát lớn một tiếng.
Tiếng quát làm cả phòng ăn lặng ngắt. Bình thường, lão tiên sinh ít nói, tính tình nghiêm khắc, nhưng lại là người thầy tốt nhất. Các môn sinh trong thư viện đều vô cùng kính trọng tiên sinh Nguyên Chương. Ông không dễ gì lên tiếng; đã nói thì nhất định trúng đích.
Lý Cương hơi suy nghĩ một chút đã nổi trận lôi đình: “Lão già mặt rỗ kia nhất định là Lư Thọ, Lư Tử An. Đường đường là bậc tông sư một đời mà lại chẳng màng thể diện đến thế, lão phu lấy làm hổ thẹn khi đứng cùng hàng với kẻ này!”
“Vậy nghĩa là đám phu ngựa, quản gia kia e rằng đều là danh túc hoặc đại nho.” Tiên sinh Ly Thạch vẫn giữ vẻ mặt thản nhiên.
Dương Thụ sững sờ hồi lâu, bỗng bật cười lớn: “Ha ha, môn sinh Thục Trung chúng ta thua chẳng oan. Diên Lăng, con có thể công khai tranh luận với một bậc tông sư Dịch học suốt nửa canh giờ về 《Cam Thạch Tinh Kinh》, không cần buồn bã hay tự thấy hổ thẹn. Lão phu lấy con làm tự hào. Hay cho thế gia Sơn Đông, hay cho Lư Thọ, Lư Tử An!”
Diên Lăng là một người đàn ông trung niên dung mạo nho nhã, ngồi một mình ở đó tự rót rượu uống.
Mắt Vân Diệp sáng rực. Cao nhân thiên văn học đấy! Không đưa về thư viện thì chẳng phải phí của trời sao? Thứ Vân hầu ta đã nhắm tới, lẽ nào còn chạy thoát khỏi lòng bàn tay ta?.
Lý Thái ngồi bên cạnh khẽ huých Vân Diệp một cái,
“Anh Diệp để mắt tới người này rồi à? Có cần ta giúp không?”
Vân Diệp gật đầu lia lịa như gà mổ thóc: “Ta không chỉ để mắt đến một người, mà để mắt đến tất cả bọn họ. Nếu đệ giúp ta đưa họ về thư viện, ta sẽ đích thân xuống bếp mời đệ ăn đồ nướng, điều kiện tùy đệ đưa ra.”
Lý Thái khẽ gật đầu đầy vẻ điềm đạm, nâng chén rượu rồi bước đến trước mặt Dương Thụ. Trong chén của cậu chỉ có rượu nho, Vân Diệp không cho cậu uống rượu mạnh.
Tiểu vương Lý Thái bái kiến Dương sư.
Thấy Dương Thụ có vẻ kinh ngạc, Lý Cương cười ha hả nói: “Dương tiên sinh, vị này là con trai thứ tư của bệ hạ, tên là Thái, năm ngoái được phong làm Việt Vương.”
Dương Thụ vội đứng dậy, cung kính thi lễ bái kiến vương gia. Lý Thái vận dụng thành thạo phép tắc của Nho gia, chẳng hề có vẻ khổ sở như Vân Diệp. Thân hình mũm mĩm chắp tay hành lễ, vậy mà cũng toát lên đôi phần nho nhã.
Phụ hoàng hắn xưa nay rất mực yêu quý cậu con trai thứ tư thông minh lanh lợi này. Từ nhỏ, ông đã mời các bậc đại nho uyên bác đến khai tâm cho cậu, còn cậu cũng không phụ lòng mong đợi, sách vở của các nhà đều có đọc qua. Lý Nhị vui lòng liền phong cậu làm Việt Vương, lại bổ nhiệm làm Đại đô đốc Dương Châu, cai quản mười sáu châu Thường, Hải, Nhuận, Sở, Thư, Lư, Hào, Thọ, Hấp, Tô, Hàng, Tuyên, Đông, Mục, Nam và Hòa. Phải biết rằng Lý Khác mới chỉ được phong cai quản tám châu.
“Tiên sinh từ xa đến đây, Thái ở trong thư viện, không thể mở tiệc tẩy trần cho tiên sinh, xin tiên sinh đừng trách.”
“Việt Vương điện hạ quá ưu ái rồi. Dương Thụ vượt ngàn dặm xa xôi đến đây, nào ngờ lại vỡ đầu chảy máu ở Trường An, thật chẳng còn mặt mũi nào để được quý nhân đoái hoài.”
“Nghe thầy nói, lần này tiên sinh thất bại không phải vì học vấn chưa đủ, tu dưỡng còn kém, mà là cứ lấy ngựa hạng dưới đấu với ngựa hạng trên của người ta, sao có lý nào không thua? Biết hổ thẹn rồi mới dũng cảm tiến lên, làm lại là được, hà tất phải để trong lòng.” Biểu hiện của Lý Thái hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của Vân Diệp. Tên này đúng là người tài giấu kín, bình thường y chỉ thấy vẻ ngây thơ trẻ con của cậu, nào từng thấy cậu dùng thân phận Việt Vương điện hạ đối đãi với người khác. Mẹ kiếp, lời này nói ra thật hào sảng, khí phách; nghĩ lại, bản thân mình quả thật không có bản lĩnh ấy.
“Lão phu đã ngoài sáu mươi. Lần này rời đất Thục, có lẽ là chuyến đi cuối cùng trong đời. Đường sá đất Thục hiểm trở, lão phu chỉ sợ chết dọc đường, thi hài chẳng thể an táng nơi đất tổ, nên chỉ có thể vội vã đến rồi vội vã về. Chỉ thương những bậc tuấn kiệt đất Thục này, có chí mà không được thi thố, có tài mà không được phát huy, e rằng rồi cũng như lão phu, mục nát cùng cỏ cây.” Lão Dương nói lời ấy vừa thê lương vừa uyển chuyển.
Chẳng phải ông định tiến cử nhân tài đất Thục sao? Tìm ta là đúng rồi! Thư viện của ta đang phát rầu vì chỉ có năm vị thầy, chẳng thể mở rộng. Nhân tài có trình độ thế này mà không nhận mới là chuyện lạ. Vân Diệp cố nhịn cười, làm ra vẻ cao thâm khó dò.
“Tiên sinh nói vậy là sai rồi. Tuấn kiệt đất Thục lo gì không có nơi lập công dựng nghiệp? Viện Cách Vật Đại Đường vừa mới thành lập, chính là lúc cần rất nhiều nhân tài. Viện phán Vân hầu của Viện Cách Vật đang ở đây, lo gì không có người tiến cử?”
Biết rõ tâm tư của Lý Thái, lúc này hắn vẫn chưa bộc lộ khát vọng mãnh liệt với ngôi hoàng đế. Lý Nhị vẫn chưa sủng ái hắn đến mức phế Thái tử để thay vào đó. Chẳng biết hai ba năm nữa, khi đã nảy sinh ý định tranh ngôi, nhớ lại chuyện mình đem hơn chục nhân tài tinh túy của đất Thục đổi lấy một bữa thịt nướng, hắn có đập đầu vào tường không.
Lý Cương vui vẻ vỗ tay, cười lớn, nói với Dương Thụ: “Lão phu hiện giữ chức sơn trưởng thư viện Ngọc Sơn, tuổi đã cao, ba vị lão hữu còn lại cũng ngày một thêm sức cùng lực kiệt. Chỉ cần chư vị hiền tài gia nhập thư viện Ngọc Sơn, dạy học vài năm, lão phu bảo đảm ai nấy đều có tiền đồ xán lạn.”
Đúng là người tốt! Vân Diệp đã quên béng chuyện bốn vị lão tiên sinh từng hố mình rồi. Lời này mà do chính miệng lão nhân gia nói ra thì giảm được khối phiền phức. Vân Diệp tha thiết mong mấy vị lão tiên sinh cứ hố mình thêm vài năm nữa; khỏi phải đứng nơi đầu sóng ngọn gió, nghĩ thôi đã thấy sung sướng biết bao.
“Gạo ở kinh thành đắt đỏ, chư vị lại sống lâu dài nơi kinh sư, còn phải nhờ Vân hầu ra tay giúp đỡ.” Tiên sinh Ngọc Sơn đã sớm xem các danh sĩ đất Thục là người của thư viện, từ lâu đã bắt đầu tranh quyền lợi cho đồng hương của mình rồi.
Chẳng đợi Dương Thụ mở miệng, Vân Diệp đã vội nói: “Chuyện dạy học, truyền thụ tri thức là việc của các vị tiên sinh. Còn sau này tiến cử ra làm quan, cùng những việc lặt vặt khác, cứ giao cho bản hầu. Nhất định sẽ không để chư vị thất vọng. Chỉ có hơn mười người, huống hồ ai nấy đều là hiền tài, đến lúc đó e rằng người ta sẽ tranh nhau đến sứt đầu mẻ trán. Mấy vị thúc bá của ta cũng chẳng nể mặt tiểu tử đâu; khi ấy còn mong Lý sư cứu mạng.”
Lời Vân Diệp nói dí dỏm, khiến cả sảnh đường bật cười.
Mọi người đất Thục cũng lần lượt thả lỏng lòng dạ; tính cách hào sảng mà vẫn tinh tế của người đất Xuyên được bộc lộ trọn vẹn.
Giữa cả sảnh đường, chỉ có Vân Diệp đang thỏa sức cất tiếng hát trong lòng.
“Mã cốt thành！！！！”