Hơn ba trăm cỗ xe trượt cuối cùng cũng hòa vào vùng hoang nguyên mênh mông. So với cánh đồng hoang vô biên, đoàn xe nom thật nhỏ bé và cô quạnh. Gió lạnh thổi qua, cờ tướng của Vân Diệp cuộn bay phần phật. Những hạt tuyết bị gió cuốn lên táp vào mặt đau rát, Vân Diệp đành kéo khăn che mặt lên, nheo mắt nhìn con đường phía trước. Đi lâu trong tuyết, mắt nhất định phải được che chắn, nếu không chẳng bao lâu sẽ bị ánh sáng phản chiếu từ mặt tuyết kích thích đến đỏ sưng, viêm lên — chứng mà người đời sau thường gọi là mù tuyết. May mà trước lúc xuất phát, hắn đã nhớ đến chuyện này, tìm ít vải đen che mặt, chặn ánh phản chiếu từ tuyết. Tuy hơi cản tầm nhìn nhưng lại phòng chứng mù tuyết rất hiệu quả. Chỉ có điều trông hơi kỳ quặc: cả đoàn lặng lẽ hành quân nhanh trên tuyết, ai nấy đều che mặt bằng vải đen, nom chẳng khác gì một toán cướp.
Ngồi trên cỗ xe trượt đi đầu chính là tên lính trẻ từng xin giày của Vân Diệp. Cậu ta liên tục vén khăn che mặt, tò mò ngắm vùng tuyết phía xa, đến khi bị lão binh vỗ một cái lên đầu mới chịu yên.
“Ngũ thúc, sao chúng ta phải che mặt bằng vải đen? Chúng ta đâu phải thổ phỉ hay cướp đường, che mặt làm gì?” Tên lính trẻ có vẻ chẳng chịu ngồi yên.
“Cẩu Tử, che khăn cho kín vào. Ở nơi tuyết phủ này, không thể mở mắt lâu, nếu không mắt sẽ mù đấy. Hầu gia có lòng tốt, mỗi người đều phát cho một miếng vải. Trước kia chúng ta ra trận gặp ngày tuyết lớn, chỉ có thể lấy miếng da rách che mắt. Có kẻ không tin, kết quả mắt sưng như quả đào, chẳng nhìn thấy gì, phải đến bảy tám ngày sau mới nhìn lại được. Nếu không muốn mắt có chuyện thì ngồi yên cho tử tế, vểnh tai lên nghe cho rõ.” Ngũ thúc nhét Cẩu Tử vào sâu trong xe trượt, rồi lấy một tấm da dê cũ trong túi hành lý, quấn quanh người cậu.
Xe trượt phía trước mở đường, những chiếc phía sau bám sát theo. Tuyết dưới thanh trượt bị nén thành băng, khiến xe phía sau đi càng nhẹ nhàng. Hai vệt cong cong từ thành Sóc Phương chầm chậm kéo dài về phía xa.
Vùng đất cách thành trăm dặm đều nằm dưới sự kiểm soát của quân Đường, lúc này vẫn khá yên ổn. Cẩu Tử thậm chí còn nhặt được hai con gà rừng đông cứng. Cậu nhổ chiếc lông đuôi dài nhất, cài lên đầu rồi reo vang.
Vân Diệp cũng xuống ngựa, ngồi lên xe trượt. Xe trượt nhà Công Thâu làm rất tinh xảo, lại rộng rãi hơn nhiều; ngồi trên đó gần như không cảm thấy xóc. Vân Diệp duỗi chân tay, nằm ngửa trên xe nhìn mây trắng trên trời. Xe trượt đi, mây cũng trôi. Đám mây trắng muốt kia dường như đã nhắm đúng Vân Diệp, lười biếng treo trên đầu hắn; mặc cho hắn dịch chuyển thế nào, nó vẫn cứ lẽo đẽo trên đỉnh đầu không chịu rời đi.
“Vân Hầu, trong thư viện quả thật có nhiều con em nhà quyền quý muốn học nghề của chúng ta sao?” Ông ngượng ngùng nói tiếp: “Ta không phải không tin ngài, chỉ là không dám tưởng tượng. Chẳng phải họ đều học kinh điển Nho gia ư? Sao lại hứng thú với những thứ này?”
“Lão Giáp, ta gọi ông như vậy không ngại chứ?” Vân Diệp thuận miệng hỏi Công Thâu Giáp.
“Tên gọi chỉ là một danh hiệu, ngài gọi ta thế nào cũng được. Nhưng sau này với những học trò kia thì không thể tùy tiện như vậy.”
“Được, lão Giáp. Ta vẫn luôn thấy lạ. Các tuyệt học của nhà Công Thâu gần như có thể cải thiên hoán địa, vì sao các ông lại dễ dàng đồng ý dạy chúng cho người khác? Ta cứ tưởng phải thuyết phục các ông khó lắm, ai ngờ các ông dường như còn sốt ruột hơn cả ta. Vì sao vậy?” Vân Diệp hỏi ra điều vẫn luôn thắc mắc trong lòng.
“Nhà Công Thâu xưa nay chẳng có cái ý nghĩ nực cười là giấu nghề. Có học trò thông minh, chúng ta mừng còn chẳng kịp, sao lại đẩy người ta ra ngoài? Chỉ là Sóc Phương thật sự không phải nơi tốt để phát triển học phái. Người Hán thì ít, còn người Hồ chúng ta lại không muốn dạy. Trơ mắt nhìn nhân tài ngày một suy tàn, ngài bảo chúng ta có sốt ruột không?”
Có lẽ vì đang ở trên thảo nguyên nên lòng người cũng trở nên khoáng đạt. Công Thâu Giáp bứt một nhánh cỏ trắng nhô khỏi tuyết, ngậm trong miệng rồi mỉm cười với Vân Diệp.
Vân Diệp trở mình, lười biếng nói: “Ai thiết kế ai thì mặc kệ, ta chỉ biết kiến thức nhà Công Thâu nắm giữ vô cùng đáng nể. Sau này cuộc sống của chúng ta đều sẽ thay đổi nhờ các ông. Đại Đường được lợi là tốt, bá tánh thiên hạ được lợi là tốt, ai còn bận tâm các ông vào thư viện bằng cách nào. Lão Giáp, chuẩn bị đi, thư viện mà các ông sắp đối mặt quan trọng hơn nhiều so với những gì các ông tưởng tượng.”
“Những lời này thật khiến người ta động lòng. Chỉ là sao ngài không nói bằng giọng dõng dạc mạnh mẽ? Nếu thế, tác động đến ta còn lớn hơn nhiều so với cái giọng uể oải sắp chết này.”
“Thôi đi, cả nhà các ông là một ổ cáo già. Mấy lời dụ dỗ chẳng có chút trình độ này, ta còn chẳng thèm dùng. Tiết kiệm chút nước bọt chẳng tốt hơn sao? Lần này ra khỏi thành, sống chết khó lường. Ta ngốc thì thôi, sao cả nhà các ông cũng hóa khờ theo vậy?”
“Ngài biết không, lão gia nhà ta nghe nói ngài định dẫn đội phụ binh ra khỏi thành đón quân địch tập kích Tương Thành, mừng đến nỗi uống liền ba hồ Túy Dương Xuân của nhà họ Mạc, suýt nữa thì say quắc cần câu. Ta lớn đến chừng này chưa từng thấy cha ta vui vẻ như thế. Cụ nói: ‘Hay lắm, cuối cùng cũng tìm được một kẻ ngốc hơn một chút. Kẻ ngốc như vậy mấy trăm năm khó gặp, ngốc đến mức chẳng cần mạng mình, cả nhà ta lần đầu tiên mới thấy. Lần này chọn đúng người rồi, đáng để nhà Công Thâu dốc cả vốn liếng.’ Cụ còn nói ngài đối với bạn bè không bỏ mặc, đến đám lính nhỏ cũng chẳng nỡ bỏ lại, sau này sao có thể lấy nhà Công Thâu làm quân cờ? Vì vậy lần này ta đến là để đưa ngài sống sờ sờ trở về. Nếu ngài không về được, theo ý cha ta, ta cũng khỏi cần về nữa.” Công Thâu Giáp liếc Vân Diệp một cái, rồi ngước mắt nhìn trời, bày ra dáng vẻ cao nhân.
Miệng Vân Diệp há to hết cỡ. Hắn nghe nói có người thích kẻ thông minh, chứ chưa nghe ai thích đi theo kẻ ngốc. Nếu vậy thì chuyến mạo hiểm này của hắn quá đáng giá rồi. Là người Thiểm Tây thời hậu thế, không có lý nào hắn lại không biết trận chiến then chốt nhất của Đại Đường. Trong trận này, Hiệt Lợi chỉ là một vai phụ tuyệt diệu. Hiệt Lợi lúc này còn đang chật vật tự xoay xở, lấy đâu ra tâm trí mà để ý đến quân Đường cách mấy trăm dặm? Có lẽ giờ hắn đang đau đầu vì thằng em phản phúc của mình. Hai trăm người của Tô Định Phương đã đuổi hắn chạy khắp nơi, thì ba nghìn kỵ binh của Sài Thiệu chẳng lẽ lại không đánh nổi Hiệt Lợi?
Nhà họ Trình có ơn với ta, đời này ta và cả nhà họ Trình chắc chắn sẽ còn dây dưa mãi. Đừng thấy lão Trình và cha con họ lúc nào cũng thèm đồ của ta, kính râm, xẻng công binh, túi ngủ đủ cả; đó là cách cha con họ thể hiện thiện ý. Ta không khách sáo lấy đồ của ngươi, vậy thì ngươi cũng có thể không khách sáo lấy đồ của ta. Thời đại này, chỉ nhà có tình giao hảo sâu đậm mới làm thế. Chẳng hạn như bây giờ, Vân Diệp có thể xông thẳng vào hậu viện nhà họ Trình mà không cần thông báo, bà Trình tuyệt đối không trách. Cũng như ở nhà lão Ngưu, Vân Diệp và Trình Xử Mặc có thể xông vào tự nhiên, địa vị chẳng khác gì Ngưu Kiến Hổ trong nhà họ Ngưu. Vì vậy, khi phu nhân Trình biết Vân Diệp sắp đến Sóc Phương, bà nắm tay hắn, nhờ hắn trông nom Trình Xử Mặc. Không vì gì khác, bà tin Vân Diệp sẽ trông nom con trai mình, sẽ đưa nó bình an trở về; bà giao phó bằng cả tính mạng. Đó là sự tin cậy lớn lao đến mức nào! Người Đường không dễ tin ai, nhưng một khi đã tin thì sẽ giao phó sống chết. Vân Diệp quyết định không phụ lòng tin ấy. Đây mới là lý do dù thế nào hắn cũng phải ra khỏi thành. Nói thật, trong mắt Vân Diệp, mạng của Sài Thiệu còn chẳng bằng một sợi lông của Trình Xử Mặc.
Ban ngày mùa đông ngắn ngủi vô cùng, trên trời lại nổi gió tuyết trắng xóa. Trên thảo nguyên tìm được một chỗ tránh gió thật chẳng dễ dàng. Khó khăn lắm mới tìm thấy một gò nhỏ, lão Trang và mọi người lấy xẻng công binh ra, nhanh chóng xúc thành một khoảng đất trống. Nối các xe trượt lại với nhau, họ tạo thành một tòa thành xe nhỏ. Đám phụ binh cắm khiên lên thành xe, ở đó có những khớp nối được thiết kế sẵn. Từng chiếc lều được dựng lên, ngựa cũng bị lùa xuống chân dốc khuất gió. Lão Trang đào một rãnh dọc theo sườn đồi lên tới đỉnh, rồi đào bên cạnh một cái hốc đủ cho hai người trú. Ông dặn Vân Diệp đi dặn lại rằng hễ xảy ra chuyện, phải chui ngay vào hốc, chiến sự chưa kết thúc thì không được ra.
Được thôi, trên chiến trường cứ nghe lời lão binh. Họ có kinh nghiệm, còn mình chẳng giúp được gì nhiều, có khi lại thành gánh nặng. Muốn họ khỏi phải lo sau lưng thì mình phải tự chăm sóc mình cho tốt; đó là giúp họ nhiều nhất.
Lửa trại được nhóm lên, ngọn lửa màu cam đỏ liếm đáy nồi. Tuyết trong nồi tan ra, chẳng mấy chốc nước đã sôi. Lão Trang múc một gáo nước, pha cho Vân Diệp và Công Thâu Giáp mỗi người một chén trà rồi đưa tới, sau đó đặt bánh hồ lên lửa nướng.
Vân Diệp và Công Thâu Giáp ôm chén trà, từng ngụm từng ngụm uống trà nóng, nhìn đám phụ binh có người cho gạo, bột mì và thịt khô vào nồi nước sôi, bận rộn nấu bữa tối; có người ôm thức ăn gia súc đi đổ thêm cho vật nuôi, lại còn chuẩn bị từng thùng nước ấm pha muối cho chúng uống.
“Nhìn gì? Trên thảo nguyên, tính mạng gia súc còn quan trọng hơn con người. Việc gì cũng phải ưu tiên chúng trước, rồi mới đến chúng ta. Ngài là Hầu gia cũng chẳng thay đổi được đâu.” Có vẻ Công Thâu Giáp rất thích vị trà này, không chỉ uống cạn nước mà còn ngậm cả lá trà trong miệng, chậm rãi nhai.
Lão Trang lấy một cái túi khỏi xe trượt, cho một nắm bột châu chấu vào từng nồi. Lập tức, mùi thơm như thịt gà tỏa ra. Mọi người đều cố nuốt nước miếng, chờ đến lúc cơm chín.
Cơm không ngon, có thể nói là dở tệ. Thứ gì cũng nấu chung một nồi, hương vị khiến Vân Diệp sắp phát điên. Nhưng lần này hắn không còn là cậu thiếu niên theo quân nữa, mà là chủ soái; cùng chịu khổ với thuộc hạ là yêu cầu tối thiểu. Lão Trang biết khẩu vị Hầu gia khó tính đến mức nào, chắc chắn hắn ăn không quen thức ăn thô của quân doanh, bèn lấy trong ba lô ra một miếng bánh quy đưa cho Vân Diệp. Không ngờ Vân Diệp lắc đầu, cúi xuống, khó nhọc nuốt hết bát cháo nhão.
Cẩu Tử ăn ngon lành vô cùng. Đã nhiều năm rồi cậu chưa từng được ăn bữa cơm ngon đến thế. Có thể nói, từ lúc sinh ra cậu chưa bao giờ được ăn no. Trong ký ức của cậu, nỗi đói khủng khiếp luôn thường trực, như dòi bọ bám tận xương, vứt không đi mà giũ cũng chẳng rời. Mãi đến khi vị Hầu gia trẻ tuổi kia nắm quyền quản lý doanh phụ binh, cậu mới lần đầu biết cảm giác no bụng. Cậu không hiểu món ngon như vậy, sao Hầu gia lại ăn như uống thuốc, còn khó nhọc đến thế?
Nhà giàu ăn những gì? Ngày nào cũng có bột mì trắng, cơm trắng ư? Xa xỉ quá! Hôm nay chúng ta ăn chính là bột mì trắng, cơm trắng, lại còn có thịt; món ăn thế này mà ngài ấy vẫn không thích sao? Tên đội trưởng hộ vệ kia đã cho gì vào nồi mà ngửi thơm thế? Lão binh bảo là mùi thịt gà. Chẳng lẽ mỗi bữa Hầu gia đều ăn gà? Đó là món ngon nhất mà Cẩu Tử có thể nghĩ ra.