Phụ binh là hạng quân nhân có địa vị thấp nhất trong quân Đại Đường. Nói họ là dân thì họ lại cầm vũ khí; nói họ là lính thì họ chẳng được cấp lương tiền. Vũ khí là của mình, quần áo là của mình, đến lương ăn cũng phải tự lo.
Theo lẽ thường, họ phải là đám quân ô hợp, không chịu nổi một đòn mới phải. Ai ngờ ra trận họ còn hung hãn hơn sói, dù chết trăm lần cũng chẳng nề hà. Trên chiến trường, thường chính phụ binh Đại Đường là những người liều chết không lui. Cùng âm nhưng khác chữ với họ là phủ binh. Tuy cũng phải tự sắm vũ khí, giáp trụ, họ có một điều lợi: cả nhà không phải gánh chế độ thuế khóa, lao dịch của triều đình. Đa số họ xuất thân từ gia đình lương thiện, trang bị tinh nhuệ, là lực lượng quân sự căn bản nhất của Đại Đường.
Điều phụ binh mong cầu chẳng qua là quân công. Có người nhà phạm tội, cần lập quân công mới được miễn tội; có người đơn thuần là đầu óc nóng lên, muốn dựa vào chút võ nghệ mà liều ra một con đường phú quý. Con nhà nghèo không làm phủ binh được, vì họ không sắm nổi bộ giáp trụ đắt đỏ ấy, cũng chẳng mua được chiến mã. Họ chỉ còn cách nương nhờ trong quân, mơ một ngày chém được đầu quân địch, vinh quy phú quý.
Họ dựa vào chiến lợi phẩm để có tiếp tế; không đánh trận thì chẳng có lương tiền. Một khi xảy ra những trận đánh rủi ro cao như công thành hay cố thủ, họ là lựa chọn đầu tiên trong mắt tướng lĩnh. Sống chết vốn là chuyện thường, đó là cách họ nhìn sinh mạng mình, hờ hững mà bất lực.
Nhiều năm loạn lạc đã tạo nên một đám dân nghèo chỉ biết cầm dao. Sản vật trên ruộng còn chẳng nuôi nổi một gia đình đông người. Có những gã đàn ông không chịu ở nhà chịu đói, để lại chút lương thực cuối cùng cho em trai em gái còn nhỏ, rồi một sớm nọ uống no nước quê nhà, đeo thanh đao cùn lên lưng, rời khỏi nhà, bắt đầu chuyến đời phụ binh tàn khốc nhất.
Vân Diệp chợt nhớ đến Trương Thành, người đầu tiên y gặp khi mới đến Đại Đường. Anh ta thật thà, hào sảng, kiên cường mà lương thiện. Đến giờ y vẫn nhớ rõ cảnh lúc kỵ binh ập đến, anh ta đẩy y cùng hai người đàn bà vào rừng cây, còn mình chạy về phía trận địa, lớn tiếng kêu gọi tử chiến.
Giờ này chắc anh ta đã là viên quan võ cấp thấp nhất Đại Đường rồi nhỉ. Anh ta phát hiện ra y, lại có công chế muối, được thăng ba cấp. Đó đã là chuyện nghịch thiên nhất trong đám phụ binh. Y nhớ lời Trình Xử Mặc nói với mình: Trương Thành nghe tin mừng, quỳ lạy ngươi suốt cả buổi sáng, lần nào cũng dập đầu thật mạnh, máu trên trán nhuộm đỏ cả mặt đất.
Chàng trai nhà nông thật thà, trong lòng còn giấu một cục muối không ăn được mà quý như báu vật ấy, giờ ra sao rồi? Vân Diệp hơi nhớ anh ta.
Trước mặt y lúc này là hai trăm bốn mươi bảy gã đàn ông. Có người đã quá năm mươi, có người chưa đầy mười lăm. Người già tóc đã bạc trắng, đứa trẻ thì mép còn lún phún lông tơ. Họ đứng thẳng tắp, gió lạnh lùa qua những lỗ thủng trên áo quần. Chẳng ai buồn để ý, bởi trước mặt họ đang đứng một vị hầu gia, một quý nhân mà họ chỉ nghe danh chứ chưa từng gặp.
Từ bao giờ phụ binh lại có hầu gia chỉ huy? Nhiều năm chinh chiến rèn cho họ sự nhạy bén; họ cảm thấy sắp có món làm ăn lớn rồi!
Sống chết vốn là chuyện thường, chỉ cần có cơ hội lập quân công. Mạng người chẳng đáng giá gì!
“Từ hôm nay, ta sẽ là thống lĩnh của các ngươi. Ta tên Vân Diệp. Nói tên mình cho các ngươi biết không phải để các ngươi kính sợ, mà là để nói rằng có chuyện gì rắc rối thì cứ tìm ta. Rất công bằng, nếu ta gặp rắc rối, ta cũng sẽ tìm các ngươi, bởi ta không biết đánh trận, ra chiến trường phải trông cậy vào các ngươi. Còn dưới chiến trường, các ngươi có thể trông cậy vào ta. Ta đã tìm cho các ngươi một đội trưởng, ngày thường anh ta sẽ quản lý các ngươi. Ai gan thì cứ đến thử sức với anh ta. Ta không giỏi võ, muốn thử thì tìm anh ta.”
Vân Diệp nói năng tùy tiện, như đang chuyện trò trong nhà, mà lời nào cũng là thật. Đám phụ binh nhìn nhau, chẳng biết nên nói gì, chỉ âm thầm thắc mắc: Hầu gia là thế này sao? Mặc giáp trụ tinh xảo như vậy mà nói chuyện cứ ngáp ngắn ngáp dài, trông như chưa tỉnh ngủ, huống hồ tuổi còn trẻ đến phát sợ. Trên giáo trường lập tức rộ lên tiếng xì xào.
Thân binh đầu lĩnh của Ngưu Tiến Đạt bước ra, quát lớn: “Im lặng! Ai là người đứng đầu các ngươi?”
Một phụ binh già bước ra, chắp tay đáp: “Tiểu nhân là Nhiếp Đại Ngưu, tạm thời thống lĩnh phụ binh.”
“Được, giờ lão tử là đội trưởng. Từ giờ, ngươi làm đội phó. Sau đó chọn ra hai mươi lăm đội trưởng tiểu đội, các ngươi tự chọn. Ta cho một nén hương.” Đội trưởng thân binh của lão Ngưu trong quân dù sao cũng là võ quan cấp hiệu úy, quản mấy trăm phụ binh đương nhiên dư sức.
Thấy mọi việc diễn ra thuận lợi, Vân Diệp định về nhà. Đêm qua suy nghĩ vẩn vơ suốt đêm, giờ y buồn ngủ muốn chết. Y vừa đi được mấy bước, một tên lính nhỏ chừng mười bốn, mười lăm tuổi đã lao tới; còn chưa đến gần đã bị lão Trang và những người kia đè chặt xuống đất.
“Hầu gia, tiểu nhân chỉ muốn một đôi giày thôi, chỉ cần một đôi giày.” Đầu bị ấn xuống nền tuyết, cậu ta vẫn vùng vẫy nói ra yêu cầu của mình.
Vân Diệp bảo lão Trang và mọi người buông cậu lính nhỏ ra. Chỉ thấy cậu mặc một chiếc áo rộng thùng thình, tóc tai bù xù, mặt mũi lấm đầy bùn đất. Cậu chẳng buồn lau, chỉ nhìn chằm chằm Vân Diệp, ánh mắt tràn đầy mong mỏi. Chân cậu đi một đôi dép cỏ; đôi chân đen sì đầy những vết nứt rướm máu vì gió lạnh, nom như từng cái miệng nhỏ. Cậu lúng túng muốn co chân lại, bất lực cúi đầu, mặt đỏ bừng.
“Chân ngươi cỡ bằng chân ta, vậy đi giày của ta đi.”
Trong túi ngựa của Vân Diệp lúc nào cũng có hai đôi giày. Giày thời Đường không bền, chẳng bao lâu là ngón chân đã thò ra ngoài, nên bà nội đặc biệt chuẩn bị cho y hai đôi để thay lúc nào cũng được.
Một đôi ủng đế da bò được đặt trước mặt cậu lính nhỏ. Cậu lau tay, cẩn thận ôm đôi ủng vào lòng, nghiêm túc nói với Vân Diệp: “Ra chiến trường, tiểu nhân sẽ giúp ngài!”
Lời cậu khiến nhiều người có mặt bật cười. Họ không cho rằng Vân Diệp cần một tên lính nhỏ giúp đỡ; lời cậu nói trước đó cũng chỉ là câu đùa mà thôi.
Vân Diệp không cười, nghiêm túc nói với cậu lính nhỏ: “Được, đã hứa rồi nhé. Ta cho ngươi giày, ngươi giúp ta trên chiến trường. Nhưng trước tiên phải chữa khỏi chân đã. Ngươi đến cửa nam tìm đạo trưởng Tôn Tư Mạc, bảo ông ấy cho ít dược liệu, về ngâm chân đi. Chân ngươi thế này thì không thể giúp ta trên chiến trường được.”
Lòng tốt của con người không phân giai cấp. Dù là lòng tốt của người thấp hèn nhất, cũng nên trân trọng cẩn thận, bởi đó là ân huệ lớn nhất trời cao ban cho mỗi người. Cả đời này, chúng ta chẳng có mấy dịp đón nhận lòng tốt của người khác; có cơ hội như thế, Vân Diệp chưa bao giờ bỏ lỡ.
Đám phụ binh trên giáo trường vẫn đang cười nhạo. Người phụ binh già đi đến trước mặt một gã vạm vỡ cười hăng nhất, giơ tay tát hắn một cái thật kêu. Gã vạm vỡ bị đánh đến ngẩn người, không hiểu sao ông lão lại tát mình.
“Lần sau gặp chuyện như thế này, nếu ngươi còn cười, ta sẽ một đao chém đầu ngươi.” Giọng người lính già lạnh buốt như lẫn cả băng vụn, khiến gã vạm vỡ rùng mình. Hắn rụt cổ, ôm mặt, không dám hé răng nữa.
Vân Diệp hắng giọng, nói với đám phụ binh: “Ai cũng do cha mẹ sinh ra, đừng coi thường người khác. Ta làm hầu gia chưa chắc đã giỏi hơn các ngươi. Trên chiến trường, mọi người chỉ có đoàn kết mới sống được. Hôm nay ngươi giúp hắn, biết đâu ngày mai hắn lại cứu mạng ngươi. Món nợ này không thể tính, mà cũng chẳng tính nổi. Ta chỉ mong tất cả mọi người đều đút đầy tiền bạc trong lòng, phong phong quang quang trở về nhà, đừng ai bỏ mạng trên vùng hoang nguyên này.”
“Nhờ lời chúc của Hầu gia, tiểu nhân nhất định sẽ cố sống mà về. Ở nhà còn hai đứa nhỏ chờ tiểu nhân về mang kẹo cho chúng.” Người lính già cúi mình hành lễ với Vân Diệp rồi mới đáp.
“Ồ? Trông tuổi ông cũng không còn nhỏ. Nghe giọng ông nói, con cái vẫn còn bé lắm sao? Trong nhà có vợ, sao còn phải ra nơi đầu đao liếm máu?” Thật kỳ lạ, một thân một mình, ăn no cả nhà không đói, chọn con đường này còn có thể hiểu được; chứ người làm chủ gia đình mà chạy vào đám phụ binh lăn lộn thì thật khó nói.
“Hầu gia cũng biết đấy, năm nay trong Quan Nội nạn châu chấu hoành hành, cắn sạch lương thực trong nhà, chẳng còn lấy một hạt. Không sống nổi nữa. May mà triều đình mở kho phát lương, cả nhà tiểu nhân mới sống được. Nhưng số lương ấy cũng chẳng đủ ăn. Ngày nào cũng phải đong từng hạt gạo bỏ vào nồi, sống thế này sao chịu nổi. Trước kia tiểu nhân sống nhờ đao kiếm, nay bốn biển thái bình, muốn kiếm bát cơm bằng nghề đao kiếm thì chẳng đến Sóc Phương còn đi đâu?”
Người lính già cũng là một gã đàn ông ở Quan Nội. Ông để lại lương thực cho vợ con, xách đao lên Sóc Phương. Nào ngờ những ngày qua Sóc Phương bình yên chẳng khác gì Trường An, không có chiến sự. Tự nhiên ông chẳng còn đường kiếm tiền, nên mới khốn khó đến thế.
Hơn nửa số phụ binh ở đây bị châu chấu dồn đến. Cứ nghĩ tới châu chấu, Vân Diệp lại căm hận Lý Nhị: chính ông ta đã dung túng cho nạn châu chấu xảy ra.
Về chuyện nạn châu chấu, Vân Diệp luôn cảm thấy mình mắc nợ tất cả mọi người trong thiên hạ, nên muốn bù đắp cho họ đôi chút. Chẳng vì gì khác, chỉ mong bản thân có thể yên ổn ngủ một giấc thật ngon.
Tiết Vạn Triệt đích thân đến Linh Châu, còn hàng hóa lại quay về Sóc Phương. Khối lượng nhiều thật đấy: da cừu non màu tím có đến hơn hai trăm tấm, ngưu hoàng cũng mang về hơn trăm cân, kèm theo một đống bò dê. Chỉ không thấy vàng bạc, chắc chắn đã bị lão Tiết giấu riêng rồi, Vân Diệp nghĩ bụng đầy ác ý.
Bây giờ Đại Đường có một thói xấu rất lớn: chôn giấu vàng bạc và tiền đồng. Nhà giàu chỉ thu vào chứ không chi ra, còn nhà nghèo thì chẳng có điều kiện ấy. Nghĩ cũng phải, gấm vóc trong nhà giàu có lẽ chất thành núi, đàn bà được cất giữ cũng nhiều không đếm xuể. Những thứ ấy lại khó bảo quản: gấm vóc dễ mốc, đàn bà sẽ già, hàng hóa sẽ mất giá. Chỉ có vàng bạc mới là chân lý. Chẳng phải người ta vẫn nói đồ cổ thuộc về thời thịnh thế, vàng thuộc về thời loạn hay sao? Dù Lý Nhị đã nhiều lần nghiêm lệnh cảnh cáo thần dân không được tự ý chôn giấu tiền đồng, nhưng có mấy nhà nghe lời ông ta? Đáng giấu thì vẫn giấu cả đống, chẳng hạn như nhà họ Vân.
Vân Diệp mê vàng đến mức gần như bệnh hoạn, chuyện ấy cũng ảnh hưởng đến tất cả mọi người trong nhà. Đến cả Tiểu Nha cũng cầm hai mươi đồng tiền tiêu vặt mỗi tháng của mình, tìm anh trai đổi lấy vàng.
Nghĩ đến những chuyện ấy, rồi nhìn Hà Thiệu đang ủ rũ, Vân Diệp thấy thật buồn cười. Một bên là cả Trường An chẳng ai có tiền đồng mà dùng, đành phải dùng vàng bạc vốn bị cấm; bên kia Sóc Phương lại ngược hẳn, người ta thích vàng bạc, chẳng thích tiền đồng.
Vân Diệp quyết định không nói cho tên ngốc Hà Thiệu biết, định dùng bạc đổi lấy mấy nghìn quan tiền đồng trong tay hắn, rồi mang về Trường An đổi tiền đồng thành vàng bạc. Chỉ cần sang tay một lượt là có thể kiếm ba phần lời, còn gì mà không hài lòng? (Còn tiếp) rq！~！