Thùng rượu của Trình Giảo Kim chưa bao giờ được làm ra để cầu tinh xảo. Ông chỉ thích sự thô ráp, hào sảng, đậm chất miền Tây. Chiếc thùng gỗ sồi đen sì vừa được đặt lên bàn, ánh mắt các vị khách đang cố sức tiêu diệt chiếc bánh khổng lồ lập tức bị hút cả về phía nó. Tiểu Nha trèo lên bàn, vỗ vào thùng rượu còn cao hơn cả mình rồi nói với Lý Cương: “Ông Lý ơi, đây là thứ anh cháu hôm qua đến nhà bá bá Trình cướp về đấy. Rượu bá bá chôn dưới gốc hoa, tìm mãi không thấy nên ở nhà nổi cáu rồi.”
Lý Cương trìu mến bế cô bé xuống khỏi bàn, búng nhẹ vào mũi nó rồi nói: “Bá bá Trình của cháu làm cướp cả nửa đời người, lúc nào cũng cướp đồ của người khác. Hôm nay có người cướp ông ấy, đúng là hiếm thấy. Rượu này phải uống thêm mấy chén mới được.”
Khắp sảnh vang lên tiếng cười rộ. Tần Quỳnh vuốt râu, cười ngả nghiêng đến thở hổn hển, nói: “Vị huynh đệ này của ta cả đời chỉ mê rượu. Rượu ông ấy cất chắc chắn chẳng phải hạng tầm thường, không thể không uống.”
Vân Diệp cười gượng, vỗ tay. Bốn gia đinh khỏe mạnh của Vân phủ khiêng tới một tảng băng, đặt dưới mái che, hơi nóng lập tức tan đi. Một người lấy ra chiếc khoan gỗ, chỉ vài nhát đã khoan được một lỗ nhỏ trên thùng gỗ sồi. Một đoạn ống trúc có gắn cơ quan nhỏ được lắp vào lỗ. Mọi việc diễn ra trôi chảy như nước chảy mây trôi.
Ba người hầu còn lại lấy từ trong giỏ ra những chiếc búa nhỏ bằng bạc, cẩn thận đẽo từng mảnh băng nhỏ từ tảng băng rồi gọt chúng thành những viên cỡ đốt ngón tay. Một nha hoàn Vân phủ bưng chiếc khay gỗ lớn đi tới. Trên khay bày đầy bát sứ trắng. Nàng lần lượt đặt một viên đá vào mỗi bát, rồi thoăn thoắt xếp các bát thành hình tháp. Bên dưới khay là một chiếc vại sứ.
Các vị khách chưa hiểu chuyện gì, đang định hỏi thì thấy gia đinh khỏe mạnh kia vặn cơ quan. Dòng rượu đỏ thẫm lập tức chảy ra từ đầu cong của ống trúc, rót đầy chiếc bát thứ nhất. Rượu tràn ra, từ từ men theo thành bát chảy xuống, rồi đổ vào chiếc bát ở tầng kế tiếp. Hương rượu thoang thoảng tỏa ra, xua nhạt mùi thơm ngọt của bánh còn lẩn quẩn trong tiểu viện lúc nãy.
Bên cạnh thùng rượu đặt trên tảng băng, có cả thảy bốn ngọn tháp bát rượu. Hương trái cây hơi chua kích thích khứu giác các vị khách. Thấy đám gia nhân và nha hoàn cúi người lui xuống,
Lý Cương đứng dậy, là người đầu tiên lấy một bát rượu trên tháp. Phòng Huyền Linh, Đỗ Như Hối, Tần Quỳnh, Uất Trì Cung, Lý Tĩnh cùng những người khác cũng tò mò tự lấy cho mình một bát. Chỉ có Ngụy Trưng thở dài một tiếng rồi mới lấy một bát. Ly Thạch, Nguyên Chương, Ngọc Sơn, Công Thâu cũng không chịu tụt lại phía sau.
Thấy các bậc trưởng bối đều đã lấy rượu, những người còn lại cũng cẩn thận lấy mỗi người một bát, nâng trong tay nhưng chưa uống, chờ một người nào đó trong số khách khứa nói lời chúc rượu.
Phòng Huyền Linh cũng không khách sáo, giơ cao bát rượu nói với các vị khách khắp vườn: “Lý công cao thọ, phúc trạch dài lâu. Bát rượu này xin kính mừng công. Chư vị, cạn chén!”
Tiếng chúc mừng đủ kiểu lập tức vang lên không ngớt trong sân. Lý Cương mặt mày rạng rỡ, tinh thần phấn chấn.
Sau khi tháp rượu vơi đi một lượt rồi được xếp lại, gia nhân lại khiêng từng chiếc bàn dài phủ vải gai sạch vào. Trên bàn bày đủ món ngon đã chế biến sẵn, cùng các loại phô mai và rau củ tươi.
Tiểu Nha cứ rúc trong lòng Vân Diệp. Thấy đồ ăn, cô bé lập tức quên mất sự tồn tại của anh trai, vô cùng thành thạo tìm những món mình thích nhất trên bàn, dùng đũa gắp vào đĩa rồi mang đến cho Lý Cương. Nụ cười của Lý lão lại đậm thêm mấy phần, chỉ là nhìn đĩa gà rán với sườn, ông hơi bối rối, không biết răng mình có nhai nổi những món ấy không.
Thừa lúc người khác còn chưa biết ăn những món này thế nào, Nhuận Nương cũng lấy hai đĩa đầy ắp. Một đĩa toàn rau củ, đậu phụ và thịt kho mềm, đĩa kia toàn thịt. Trước khi đi, nàng còn lấy thêm một miếng sườn lớn rồi mới bưng đến cho Tần Quỳnh: rau củ đậu phụ đưa cho lão Tần, sườn với miếng thịt lớn đưa cho tiểu Tần. Vân Diệp hai tay không, cười gượng, quyết định về nhà sẽ chấn chỉnh gia phong.
Vân Diệp, Phòng Huyền Linh, Đỗ Như Hối và Ngụy Trưng đứng thành hàng, mỗi người cầm một chiếc đĩa, lựa món mình thích vừa lựa vừa trò chuyện.
“Phòng tướng, tỳ vị ngài yếu, khó tiêu hóa thịt. Ngài ăn thêm đậu phụ, rau củ thì hơn.
Đỗ tướng, nghe nói bệnh phổi của ngài cứ đến đông xuân lại phát nặng. Hay là ngài xin nghỉ một thời gian, ở Ngọc Sơn để tiên sinh Tôn khám cho kỹ. Bệnh mùa đông thì mùa hè chữa là tốt nhất, không nên bỏ lỡ.
Ngụy tướng, đừng cau mày nữa. Của cải nhà họ Vân có nguồn gốc rõ ràng, minh bạch, tiệc tùng thịnh soạn một chút cũng chẳng sao. Mừng thọ Lý công, xa hoa đôi chút cũng là để đền đáp bao năm vất vả của ông. Đáng lẽ ở tuổi này ông phải vui vầy với con cháu, vậy mà hậu bối chúng ta cứ khăng khăng giữ ông lại, ngày ngày bắt ông lao lực. Nói cho cùng, là hậu bối có lỗi với Lý công.”
“Vân hầu nói vậy là sao? Lão phu không phải hạng người ghét kẻ giàu, chỉ than rằng yến tiệc hôm nay của Vân hầu mới lạ độc đáo, khiến người ta mở rộng tầm mắt. Chỉ sợ trong thiên hạ có nhiều kẻ bắt chước Đông Thi lông bông, không học được bản lĩnh làm giàu của Vân hầu, chỉ học được thói xa hoa. Đó chẳng phải phúc của trăm họ. Nay thói xa hoa ở Trường An ngày một thịnh, cần phải dập tắt phong khí này. Siêng năng tiết kiệm, vun vén gia đình mới là căn bản làm người.”
Ngụy Trưng chính là như vậy, chuyện gì cũng nghĩ đến mặt tệ hại nhất, chẳng bao giờ cân nhắc mặt tích cực, cho rằng xa hoa nhất định là sai. Đây đúng là một ngộ nhận lớn.
“Ngụy tướng, nếu ngài nghĩ như vậy thì sai rồi. Ai cũng vun vén gia đình tiết kiệm như ngài, Đại Đường ta sẽ mãi chẳng thể giàu có, chỉ như một vũng nước tù. Muốn làm giàu, tiết kiệm chỉ là một mặt; mở rộng nguồn thu mới là căn bản của sự sung túc.”
“Ồ? Vân hầu có cao kiến gì?” Cả ba người đều dừng bước, khó hiểu nhìn Vân Diệp. Đây là lần đầu họ nghe có người nói vun vén gia đình tiết kiệm là sai. Nếu là người khác, Ngụy Trưng đã tát cho một cái; nhưng lời ấy thốt ra từ miệng Vân Diệp thì ý nghĩa lại khác hẳn.
“Nào, Vân hầu, chỗ kia mát hơn. Bốn chúng ta đến đó vừa ăn vừa trò chuyện nhé?” Phòng Huyền Linh rất thích nghe những luận điệu kỳ lạ của Vân Diệp. Mấy lần trò chuyện giữa hai người đều giúp ông ngộ ra điều gì đó. Nay lại được nghe luận bàn hay, sao có thể bỏ qua.
Vân Diệp vẫy tay gọi nha hoàn, đặt đĩa thức ăn của bốn người vào khay gỗ, ra hiệu cho nàng bưng đi, lại dặn mang thêm mấy bát rượu. Xong xuôi, hắn mới nói với Ngụy Trưng: “Ngụy tướng có điều chưa biết, bí quyết của cải nằm ở sự lưu thông. Câu ‘nước chảy không thối, bản lề cửa không mọt’ chính là lẽ ấy. Vun vén gia đình tiết kiệm đương nhiên là đức tính tốt, nhưng nó lại cản trở thương nghiệp phát triển: mọi thứ chỉ quanh quẩn trong một vòng nhỏ tự cung tự cấp, chẳng thể lưu thông ra ngoài, của cải sẽ không bao giờ tăng nhanh được. Giống như một chậu nước, dù ngài tiết kiệm thế nào thì cũng chỉ có ngần ấy nước, chẳng nhiều thêm, chẳng vơi đi.”
“Từ xưa đến nay, của cải đều có số lượng nhất định. Ngươi kiếm thêm một đồng thì người khác mất đi một đồng. Tiền triều đình đúc mỗi năm cũng có hạn. Vì sao Vân hầu lại nói của cải có thể tăng lên, thậm chí tăng không giới hạn?”
Đỗ Như Hối dường như phát hiện sơ hở trong lời Vân Diệp bèn lên tiếng hỏi:
“Tiểu tử xin lấy yến tiệc hôm nay làm ví dụ. Thịt và rau trong đĩa của chúng ta đều do nông hộ trồng trọt, chăn nuôi mà ra, vậy nên mới thành hàng hóa. Nông hộ vất vả thì phải được trả công, vì thế nhà họ Vân trả tiền mua gà vịt, rau củ của họ. Có tiền rồi, nông hộ phát hiện mình cần may cho con một bộ quần áo, bèn dùng tiền đến nhà bán vải mua một tấm. Người mua rất hài lòng, nhà bán vải cũng rất vui. Cứ thế, cùng một khoản tiền đã làm được ba việc.”
“Đúng vậy, tiền dùng để mua gà vịt, rồi mua vải; nhà bán vải hẳn cũng có thứ cần mua, nên số tiền này sẽ không ngừng lưu chuyển. Quả đúng như thế. Nhưng tiền vẫn chỉ có ngần ấy, không tăng thêm.”
Ngụy Trưng bổ sung, nhưng rồi lại nhận ra vấn đề.
“Tiền không tăng, nhưng hàng hóa lại tăng. Đó mới chính là của cải. Thông thường, lao động tạo ra của cải. Đương nhiên còn có cả đổi mới. Ngụy tướng thử hình dung xem, nếu của cải không tăng, ta đem tiền bạc thời Thương Chu đến tận bây giờ, ngài nghĩ Đại Đường ta sẽ ra sao? Vì thế, chậu nước của cải này vẫn luôn lớn thêm, chứ không đứng yên bất biến. Nhà họ Vân đã sáng chế nước hoa, xi măng cùng một số thứ linh tinh khác. Nay chúng đang nuôi sống rất nhiều người. Trường An không vì có thêm vài nghề mới mà trở nên nghèo túng, trái lại còn giàu có hơn. Đó chính là bằng chứng.”
Vài hôm nữa, nhà cửa ở phường Hưng Hóa sẽ bắt đầu được đem bán đấu giá. Ngụy tướng, Phòng tướng, Đỗ tướng, đến lúc ấy xin mời các ngài ghé xem, xem của cải trong dân gian Đại Đường ta lớn đến nhường nào, tiềm lực đáng sợ ra sao. Khi đó sẽ thu về một lượng tiền khổng lồ. Ngụy tướng có thể xem triều đình có vì vậy mà mất đi một phần thuế thu hay không.”
Ba người cũng chẳng biết mình đã nghe hiểu chưa, hay có khi còn thêm mù mờ. Cả bốn đều im lặng, lặng lẽ ăn uống, thể hiện trọn vẹn thói quen tốt: ăn không nói, ngủ không bàn.
Ngoài cửa bỗng vang lên một tràng ồn ào. Vân Diệp ngoảnh lại nhìn, chỉ thấy Uất Trì Bảo Lâm và Đoạn Mãnh khiêng một con hổ vằn vện đi vào. Hai người đặt con hổ xuống đất, cung kính dập đầu trước Lý Cương, đồng thanh chúc tiên sinh phúc thọ dài lâu, sống lâu trăm tuổi.
Lý Cương bước tới sờ bộ lông vằn vện của con hổ, rồi nhìn hai học trò mình đầy máu me, nước mắt già nua tuôn rơi. Ông đỡ hai người dậy, kiểm tra từng người một. Thấy họ không bị thương nặng, ông mới mở lời: “Bảo Lâm, Đoạn Mãnh, các con đều là những đứa trẻ tôn sư trọng đạo. Có được những đệ tử như các con cũng là phúc phận của vi sư. Chỉ là lần sau không được làm vậy nữa, nguy hiểm quá. Có lòng là đủ rồi, không cần mạo hiểm tính mạng, không đáng đâu.”
Hai người cúi đầu vâng lời dạy, miệng liên tục đáp dạ, bảo rằng sẽ không bao giờ làm chuyện ngu ngốc ấy nữa.
Lão Uất Trì với khuôn mặt đen sì đã uống đến mức chẳng phân biệt nổi mắt mũi, há miệng cười không ngớt. Cuối cùng, ông lớn tiếng nói: “Chỉ một con hổ nhỏ thì có gì đáng kể! Nếu Lý sư thích, đợi lão phu rảnh sẽ đích thân vào rừng bắt hết hổ về, để báo đáp đại ân của tiên sinh.”
Lão cha đang khoác lác ở đó, còn Uất Trì Bảo Lâm thì kéo vạt áo Vân Diệp. Theo cậu ta ra ngoài, hắn thấy hai viên quan đứng bên ngoài, vẻ mặt nghiêm nghị. Một người chắp tay nói: “Hạ quan là viên quản sự săn trường Nam Sơn. Nay Uất Trì Bảo Lâm và Đoạn Mãnh dẫn theo một đám ác đồ cưỡng ép xông vào khu săn bắn, không những đánh bị thương nhiều hộ vệ mà còn tùy tiện săn giết một con mãnh hổ. Hạ quan đến đây là muốn hỏi Vân hầu cho rõ, có giao đám ác đồ ấy cho hạ quan dẫn đi không?”
Vân Diệp hơi choáng váng. Nhìn bộ dạng mặt mũi bầm dập của hai viên quan, dọc đường này chắc họ đã bị đánh không ít. Nhưng sao họ lại tìm ta? Cha của hai người kia hôm nay đều đang dự tiệc mà.