Lý Nhị ăn uống ung dung, chẳng hề để tâm đến chuyện kim bạc biến đen, lại cầm một chiếc bánh hẹ nướng vàng ruộm lên tiếp tục ăn. Vô Thiệt đáng thương mồ hôi tuôn như tắm, dựa vào lan can ban công, mềm nhũn cả người. Vừa rồi lão cứ như mới đi một chuyến xuống địa ngục.
Lo lắng nhìn Lý Nhị ăn ngấu nghiến, mãi một lúc lâu Vô Thiệt mới đứng thẳng dậy. Lão đã tính bóp chết Vân Diệp ngay tại chỗ.
“Ta dạy ngươi một điều nhé, Vô Thiệt. Kim bạc thử được rất ít loại độc, chẳng qua cũng chỉ có thạch tín, hay nói đúng hơn là những chất độc có chứa lưu huỳnh. Ngươi không cần biết lưu huỳnh là gì, chỉ cần biết kim bạc thử thạch tín do thư viện chế tạo thì không phát hiện được đâu. Ngươi thử tìm vài loại nấm độc mà thử xem, sẽ biết dùng kim bạc thử độc buồn cười đến mức nào. Bệ hạ gánh vận mệnh quốc gia trên vai, các ngươi lại dùng cách đơn giản mà vô dụng như vậy để bảo vệ bệ hạ sao? Ngươi cũng tự tìm vài quả trứng gà xem, có phải lòng đỏ trứng nào cũng làm kim bạc biến đen không. Nếu…”
“Nếu hắn sai thì có phải sẽ đến thư viện làm giáo tập không? Vừa học Tôn Tư Mạc cách thử độc, tiện thể dạy đám học trò đầu óc ngu ngơ của ngươi thành cao thủ võ học?” Lý Nhị vừa xỉa răng vừa khinh bỉ liếc Vân Diệp, một câu đã vạch trần tâm tư đen tối của hắn.
Vân Diệp há miệng, không nói nên lời. Hắn tính kế Vô Thiệt mấy ngày trời, khó khăn lắm mới sắp thấy hiệu quả, vậy mà bị Lý Nhị nói toạc ra. Bao công sức đổ sông đổ biển, sao hắn không ủ rũ cho được.
“Tiểu tử nhà ngươi hễ thấy đồ tốt là không chịu nổi, đã thấy thì muốn kiếm về tay. Minh Nguyệt Quyết nhà Đường Kiệm đang ở trong tay ngươi rồi phải không? Nghe nói Bạch Ngọc Linh Lung Bội nhà họ Trình cũng vào tay ngươi rồi nhỉ? Ngươi không phải loại người coi tiền như mạng, chỉ là có cái thói xấu gom bảo vật lại rồi cất đi.
Đối với nhân tài cũng thế. Không biết ngươi đã dùng cách gì với nhà Công Thâu mà hắn vứt bỏ chức quan lục phẩm của triều đình như giày rách. Hứa Kính Tông cũng là một nhân tài; nếu không vì phẩm hạnh, trẫm đâu cho phép ngươi đưa hắn lên thảo nguyên chịu đủ mọi hành hạ? Sau khi trở về, tính tình hắn thay đổi hẳn, làm việc gần như không chê vào đâu được. Ngay cả tên trộm mộ kia mà ngươi cũng moi sạch tài cán của hắn. Tiểu tử, trẫm không thể không khen ngươi một câu: bản lĩnh thật đấy! Giờ lại giương móng vuốt về phía Vô Thiệt. Mấy hôm nay trẫm lạnh lùng đứng ngoài quan sát, chỉ muốn xem trong hồ lô của ngươi bán thuốc gì. Hôm nay cái đuôi cáo cuối cùng cũng lộ ra rồi.”
Nói một tràng dài xong, Lý Nhị ôm bụng cười ngặt nghẽo. Chỉ cần Vân Diệp chịu thiệt là ông vui vẻ thấy rõ.
Vô Thiệt cũng bật cười, những nếp nhăn chồng chất trên mặt lão dường như giãn ra, tựa đóa cúc đang nở. Cười xong, lão quỳ xuống thi lễ, giọng chân thành vô cùng: “Lão nô tám tuổi đã bị tịnh thân rồi vào cung, từng hầu hạ ba vị hoàng đế tiền Tùy. Nếu không được bệ hạ cất nhắc từ chỗ thấp hèn, thân thể tàn khuyết này của lão nô đã bị người ta giẫm đạp như bùn đất, dù có võ công trong người cũng vậy. Bởi thế lão nô thề một đời trung thành với bệ hạ, dù chết chín lần cũng không hối hận.
“Mấy hôm trước thấy Vân hầu không ưa lão nô, lão nô cứ ngỡ người có học trên đời này đều khinh thường thân thể tàn khuyết của mình. Nay dụng ý của Vân hầu đã bị bệ hạ nhìn thấu, xin Vân hầu chớ khó xử. Ngài có biết trong lòng lão nô tự hào đến nhường nào không? Một hoạn quan như lão nô mà khiến người thông minh bậc nhất thiên hạ nảy ý chiêu mộ, đó là vinh dự lớn lao; huống chi còn được làm thầy ở thư viện tốt nhất. Đến tổ tiên nằm dưới đất cũng thấy vinh dự vì lão nô. Vân hầu, đợi đến ngày lão nô sức cùng lực kiệt, không còn sai khiến được nữa, lão nô sẽ xin bệ hạ cho về dưỡng già. Khi ấy, thư viện Ngọc Sơn còn chừa cho lão nô một chỗ không?”
Vân Diệp bước lên, nắm lấy hai tay đang chắp lễ của Vô Thiệt, nói với lão: “Chỉ cần bệ hạ cho phép, nếu ông muốn đến, ta sẽ dành cho ông một phòng làm việc. Cổng thư viện lúc nào cũng rộng mở với ông.”
“Hừ, ngươi đang dùng kế ép trẫm đấy à? Chuyến này đến thư viện thiệt thòi thật. Một tên nô tài đang dùng tốt lành, thế mà lòng đã bay mất. Thôi được, Vô Thiệt, ngươi ở bên trẫm thêm ba năm nữa. Đến lúc đó trẫm sẽ cho ngươi xuất cung, đi hoàn thành tâm nguyện làm rạng danh tổ tiên.”
Vô Thiệt lập tức nằm rạp xuống đất dập đầu liên tục, nghẹn ngào không nói nên lời. Còn Vân Diệp thì rùng mình dưới ánh mắt đầy căm hận của Lý Nhị; cảm giác sắp bị ăn đòn ngày càng rõ rệt.
Đi thuyền cùng Lý Nhị trên sông Đông Dương quả chẳng phải ý hay. Ông thích tự mình cầm lái, bèn định chèo thuyền. Lượn bảy tám vòng trên sông, ông lại để mắt tới bè trúc của người ta, chê Vân Diệp sắp xếp thứ quái quỷ gì thế này: cả khúc sông chỉ có mỗi thuyền của họ, người ta đều chèo bè trúc, còn mình ngồi trên chiếc thuyền rách không nghe lời, thật mất vui.
Lý Khác chống sào đưa mẹ và em trai đi chơi thỏa thích. Âm phi cũng cùng Lý Hựu chèo bè trúc; hai mẹ con chèo nhanh vun vút. Lý Hựu còn la lên đòi phân cao thấp với Lý Khác, chẳng còn thấy chút dáng vẻ công tử ăn chơi nào.
Lười nhất phải kể đến Lý Thái. Cậu chống một chiếc ô giấy dầu, rúc trên ghế dài, cầm một quyển sách; ai cũng biết cậu chẳng đọc đâu, chỉ làm bộ trước mặt cha. Cậu ngủ đến mức chảy cả nước miếng, mặc kệ Hoàng Thử đứng phía sau bè vất vả chèo chống.
Chẳng biết vì lý do gì mà Lý Thái thích sai khiến Hoàng Thử nhất. Vân Diệp gọi Hoàng Thử lại, định đổi bè. Vô Thiệt nhảy phắt từ thuyền sang bè trúc, chỉ nói với Hoàng Thử một chữ: “Cút!” Hoàng Thử ngoan ngoãn lập tức nhảy xuống nước, xuôi theo dòng trôi đi.
Vân Diệp xách Lý Thái đang ngủ mơ màng khỏi ghế dài, hết sức khúm núm mời Lý Nhị nằm xuống, rồi tự giác chia cho Lý Thái một cây sào trúc, mình cầm một cây. Theo lệnh Lý Nhị, họ chèo ngược dòng đuổi theo Lý Khác và Lý Hựu đã đi xa.
Chèo bè đến mỏi nhừ cả tay chân, cuối cùng họ cũng đuổi kịp. Nhưng Lý Nhị đổi ý, không muốn đùa nghịch với vợ con nữa, định đến trò chuyện với Lý Cương và mọi người đang uống trà dưới gốc hòe.
Trong tay mỗi ông lão đều cầm một ấm trà, nhấp từng ngụm vui vẻ. Lý Nhị vừa đưa tay ra, Vô Thiệt đã lấy ấm trà trong hộp gấm đeo sau lưng đưa cho ông. Từ xa, Lý Cương và mọi người đã đứng dậy, chắp tay dài cung nghênh Lý Nhị giá lâm.
“Lý sư, đã nhiều ngày không gặp. Thấy khanh vẫn khỏe mạnh như xưa, trẫm vui lắm.” Lý Nhị cười nói mấy câu xã giao.
“Bệ hạ hiếm khi được thảnh thơi đôi chút, đến Ngọc Sơn tuần du. Đó là phúc phần của vi thần và hơn nghìn học trò trong thư viện. Không thể khiến bệ hạ tham quan vui vẻ tận hứng là lỗi của vi thần.”
Triệu Diên Linh chẳng biết từ đâu chui ra, đặt một chiếc ghế dựa đan bằng tre vào chỗ râm mát, mời Lý Nhị ngồi. Sau đó ông lấy bộ dụng cụ pha trà yêu quý từ một chiếc hòm gỗ nhỏ, dùng quả thông khô châm lò, chuẩn bị mời hoàng đế thưởng thức tài pha trà sở trường. Giờ đây đó là thú vui duy nhất của ông; ý định làm quan đã nguội từ lâu, chỉ có chuyện nghệ thuật pha trà của mình bị người ta lạnh nhạt là ông vẫn canh cánh mãi.
Trong thư viện, trà xanh pha kiểu ngâm đang rất thịnh hành: không cho thêm thứ gì, chỉ ngắm lá trà trong bát sứ trắng chìm nổi lên xuống cũng đã là một thú vui. Có người thích mua lá trà tươi về tự tay sao thành trà mới; tay bỏng đỏ như móng giò mà vẫn không chịu chừa.
Nay hoàng đế đã đến, Triệu Diên Linh sao có thể bỏ qua cơ hội? Lần trước hoàng hậu rất thích, vợ chồng đồng lòng, chẳng có lý nào hoàng đế lại không thích. Hơn nữa ông đã cải tiến cách uống trà, thật sự thanh nhã mà ẩn chứa lẽ lớn của trời đất.
Lần trước Vân Diệp nếm thử, ông đánh giá đó là nước rửa nồi. Hạng phàm phu tục tử ấy làm sao hiểu được thần vận đất Thục: hơi nước mờ ảo như mây Vu Sơn, bọt khí lớn nổi lên khiến thanh khí bốc cao, nước sôi sùng sục như sóng Trường Giang vỗ bờ, khí thế hùng hồn, phong nhã cao xa. Đáng quý hơn là tự tay hong bánh trà trên lửa nhỏ; đợi màu xanh chuyển ánh đỏ thì dùng cối nghiền vụn, trông như hoa thông, lớp lớp chồng lên nhau. Sau đó lại khéo tay phối chế, bọt nổi đều, không chồng lấn, trong chén trà xanh biếc tựa hình thái cực, chỉ thiếu hai mắt cá. Ông suy nghĩ nát óc mới dùng mỡ lợn thay thế, rắc thêm muối mịn; hành gừng đều bỏ hết, vì toàn là vị dung tục. Phong vị đất Thục chỉ có quýt đỏ; vỏ quýt nghiền mịn rắc lên trên tựa ráng sớm. Hoàng hậu khen không dứt lời, quả là tri âm. Còn Vân Diệp, tên vô lại đứng đầu ba tai họa Trường An, lấy tư cách gì mà bàn trà của ông ngon dở ra sao?
Ba chòm râu dài của Triệu Diên Linh phất phơ trước ngực, khí thế trang nghiêm, phép tắc nghiêm cẩn. Ông diễn giải một ấm trà tinh diệu vô song. Đợi Vô Thiệt thè lưỡi thử độc xong, ông kính cẩn dâng chén đầu tiên cho hoàng đế, rồi chia cho mọi người. Ngay cả Lý Thái cũng có một chén, chỉ riêng Vân Diệp là bị bỏ qua. Hạng người thô tục như thế không đáng để mắt.
Vô Thiệt xót xa thay chủ nhân mình. Lý Thái khổ sở định đưa chén trà cho Vân Diệp. Lý Cương lớn tiếng khen trà ngon, nhưng vẫn không đưa lên miệng. Nguyên Chương nghiến răng uống cạn một hơi rồi giơ ngón tay cái. Tiên sinh Ngọc Sơn quả thực thích trà; ông ngửi hương trà rồi nhấp một ngụm, vui đến nỗi mặt mày rạng rỡ. Ly Thạch uống xong không nói lời nào, nhưng trạng thái nhai lại khe khẽ đã tố cáo cái bụng ông chẳng hề yên ổn.
Lý Nhị uống một ngụm, chép miệng khen không ngớt, thậm chí còn hỏi Triệu Diên Linh có thể pha thêm một ấm nữa không; ông vẫn chưa thưởng thức đã đời. Thấy cha mình như vậy, Lý Thái vô cùng hối hận vì vừa rồi đã làm trò vô lại, đổ trà vào tay áo.
Vân Diệp liếc nhìn vẻ mặt đầy mong chờ của Lý Nhị, rồi nghĩ đến vẻ vui thích của Trưởng Tôn sau khi uống trà, chợt hiểu ra đôi chút. Hồi ở đời sau, hắn từng đến nhà dân du mục làm khách. Trà bơ là thức uống quý dùng đãi khách, nhưng họ đều là dân tộc thiểu số mà.
Nghĩ thêm về thân thế kỳ lạ của nhà họ Lý và họ Trưởng Tôn, hắn bỗng hiểu ra: những tộc người ăn thịt bò thịt dê đều thích uống trà có vị béo ngậy. Có lẽ khẩu vị ấy của Lý Nhị và Trưởng Tôn là di truyền từ gen cơ thể.
Triệu Diên Linh ngẩng cao đầu đi ngang qua Vân Diệp, còn khẽ khịt mũi. Đó là vẻ mặt ông chỉ để lộ ra khi cực kỳ coi thường Vân Diệp…
Lý Nhị uống đầy một bụng mỡ lợn, cả người sảng khoái. Lại có tiếng đàn cổ của tiên sinh Nguyên Chương hòa tấu, quả thật vui đến tột đỉnh. Lý Cương ngâm nga bằng giọng cổ bài “Lạc Thần Phú”, Ly Thạch vung bút vẽ “Tranh chư hiền dưới gốc hòe”, Lý Nhị múa, còn Vân Diệp bỏ chạy thục mạng.
Rượu còn chưa uống mà ai nấy đều say, lâng lâng dìu nhau trở về. Lý Nhị lên thuyền, tiếng đàn vẫn tiễn đưa. Một chặng, rồi lại một chặng…
Bóng thuyền khuất sau góc núi, Lý Cương nôn mửa dữ dội, Nguyên Chương nổi giận đùng đùng, Ngọc Sơn túm tai Vân Diệp gầm lên như sấm, bàn tay Ly Thạch liên tục đổi thành đủ hình dạng. Chỉ có Triệu Diên Linh vẫn chìm đắm trong mộng tưởng vô hạn, chẳng màng chuyện đời.
“Tiểu tử, chuyện nịnh bợ ghê tởm thế này mà ngươi lại bắt lão phu và mọi người đi làm, không sợ trời đánh à? Vừa rồi lão phu cố nhịn mà gảy đàn, đến giờ trong lòng vẫn đau đớn khôn nguôi. Tiết tháo của lão phu đâu mất rồi?”
“Hoàng đế muốn làm viện trưởng, chúng ta không thể chỉ nhắm vào lợi ích mà còn phải vun đắp tình cảm, khiến ngài nảy sinh tình cảm với thư viện. Đó mới là đạo lý giúp thư viện trường tồn muôn đời. Tình cảm con người rất kỳ lạ; một khi đã có thứ đó, đúng sai đều xếp sau. Vì lợi ích lớn lao của thư viện, các vị tiên sinh làm kẻ tiểu nhân một lần thì có gì không được?” (Còn tiếp…)