Ngồi trên xích đu trong nhà, lòng Vân Diệp rối như tơ vò. Chàng rất không muốn suy đoán của mình trở thành sự thật, nhưng học vấn là thứ không thể giả vờ. Người mới học có lẽ chưa lộ rõ, nhưng ở những bậc lão thành, đại nho thì lại thể hiện vô cùng rõ rệt, cứ như một con dấu khổng lồ nung đỏ in lên người họ, để lại dấu ấn không thể phai mờ.
Từ xưa đến nay, sự tranh đấu giữa các học phái chẳng hề kém phần liều mạng so với đao thật súng thật. Số người chết vì quan điểm khác nhau cũng không ít. Ly Thạch ngày thường che giấu kỹ đến đâu thì rốt cuộc vẫn để lại dấu vết.
Không bàn căn bản của mọi việc, chỉ hỏi lòng mình — đó là một môn học vấn ngông cuồng, ích kỷ đến nhường nào! Lòng người là thứ không đáng tin nhất, chỉ trong một thoáng đã có hàng trăm hàng nghìn ý nghĩ nảy ra. Làm sao xác định được ý nào đúng, ý nào sai, ý nào còn khiếm khuyết? Quá duy tâm, coi ta là trung tâm vũ trụ, vạn vật trong thiên hạ đều sinh ra vì ta, để ta tùy ý sử dụng, chẳng cần thương xót.
Điền Tương Tử vì truyền bá học thuyết mà không tiếc khơi mào chiến loạn khắp thiên hạ. Mấy trăm năm Chiến Quốc, năm nào cũng có khói lửa nổi lên; Điền Hoành ra biển, Tần Hoàng cầu trường sinh, thanh quân trắc, tru sát Triều Thác — tính dọc đường đi quả thật khiến người ta kinh hãi. Sau khi có được mỹ nhân Nho gia, Hán Vũ Đế cứ lùng sục khắp thiên hạ, muốn tìm cho ra Điền Tương Tử chẳng biết đã qua bao nhiêu đời ấy. Nào ngờ lại bị họ gây hại. Đám hiệp khách làm càn khiến quan lớn nhà Hán ai nấy đều nơm nớp lo sợ; giết người giữa phố đã thành vinh quang. Không diệt được tư tưởng thì đành ra tay từ phía chính trị.
Đây là tổ sư của bọn khủng bố. Dù Ly Thạch không phải nhân vật cốt lõi thì cũng nhất định là một mắt xích quan trọng trong kế hoạch của Điền Tương Tử. Chỉ là Điền Tương Tử đã nóng lòng đi về phương Bắc, không biết lão liên lạc với Ly Thạch bằng cách nào. Một ông già hơn tám mươi tuổi muốn trở về từ vùng hoang nguyên cổ xưa, khả năng thực sự chẳng lớn. Bầy hổ Đông Bắc, gấu mù và sói rừng đầy khắp Siberia hiện giờ đã đủ giúp Vân Diệp dọn sạch mọi đầu đuôi.
Ba ngày rồi, Ly Thạch vẫn hôn mê bất tỉnh. Mấy người bạn già của ông mỗi
ngày đều đến thăm, chờ ông tỉnh lại sau giấc ngủ dài. Mỗi lần trông thấy Ly Thạch, Vân Diệp đều cầu khấn, xin ông trời cứ để ông ngủ như thế, đừng bao giờ tỉnh lại.
Lý Cương bọn họ người đông sức mạnh, lại thêm một số học trò mặt mũi đáng ghét trong thư viện giúp đỡ, lời cầu khấn của Vân Diệp đã không linh nghiệm. Một buổi sớm nọ, Ly Thạch vẫn tỉnh lại. Nhìn ông ôm chăn, cười nói vui vẻ với bạn già, chẳng có chút dấu hiệu nào sắp chết, Vân Diệp thất vọng vô cùng.
Sau khi tỉnh lại, Ly Thạch dường như trở nên sảng khoái hơn, bớt âm nhu đi một chút. Ông không con không cái, một thân một mình sống trên đời đến sáu mươi tuổi, giờ lại đề nghị với bạn già rằng mình định thành thân, tìm một phụ nhân ngoài ba mươi tuổi để nối dõi tông đường.
Vân Diệp khinh nhất loại già mà không đứng đắn này; ông già đã bị đất vàng chôn đến cổ rồi mà còn hăng hái chuyện nam nữ, định làm khổ một người đàn bà luống tuổi. Lý Cương nghe chuyện thì vỗ tay cười lớn, khen hay không ngớt. Ngọc Sơn tiên sinh kích động đến rưng rưng nước mắt, kéo Nguyên Chương tiên sinh đi thăm hai vị phu nhân Trình, Ngưu, muốn nhờ họ làm mối, tìm cho tiên sinh Ly Thạch một vị lương duyên môn đăng hộ đối.
Vân Diệp rất muốn bóp chết tên dê già này. Phu nhân Trình lại nhắm đến nhà họ Vân, nói cô cô nhà họ Vân là người thích hợp nhất. Mẹ kiếp! Nhìn cô cô làm bộ e thẹn, học theo dáng vẻ của Nhất Nương che mặt chạy về hậu viện, Vân Diệp chỉ biết nhảy dựng trong phòng, chỉ trời mắng đất.
Bà nội rõ ràng biết tiên sinh Ly Thạch có vấn đề, vậy mà vẫn miệng đáp ứng ngay, nhiệt tình hết mực lo liệu hôn sự, đổi canh thiếp. Ly Thạch đưa tới một con nhạn lớn nửa sống nửa chết, thế là hôn sự được định chắc như đinh đóng cột. Mọi thứ diễn ra nhanh như chớp. Đến lúc Vân Diệp kịp phản ứng, Ly Thạch đã ngồi trên ghế với khuôn mặt đanh như xác chết, chờ chàng đến bái kiến dượng.
Trong hoa viên phía sau, Vân Diệp và Ly Thạch thong thả dạo bước. Có lẽ vì sắp làm tân lang già, trên mặt ông thoáng nụ cười hiếm thấy; hai tay chắp sau lưng, chỉ trỏ khắp vườn nhà họ Vân, thoải mái tự nhiên như ở nhà mình.
Trong vườn nhà họ Vân dĩ nhiên toàn là hoa. Đây là những loài bà nội đặc biệt bảo người làm vườn trồng. Tử kinh, nghênh xuân nở rực rỡ nhất, cũng náo nhiệt nhất, chiếm kín một góc sân, hoa nở đầy khắp nơi. Có nha hoàn đang cầm kéo hái hoa, tất cả đều là nguyên liệu làm hương. Kết hương, hồng mai, hải đường, ngọc lan mới là nhân vật chính trong vườn; những loài cây tỏa hương thơm ngào ngạt này là bảo đảm cho tiền tài nhà họ Vân cuồn cuộn chảy vào.
Ly Thạch không ngừng ngắm hoa, thỉnh thoảng còn cúi xuống ngửi, chẳng sợ ong mật làm phiền. Ông hái một đóa hồng mai cài sau tai; tóc bạc, hoa đỏ làm nổi bật lẫn nhau, toát lên vẻ phóng khoáng tự nhiên.
Vân Diệp không thích cài hoa, thấy đàn ông đeo hoa ngốc hết chỗ nói. Nhưng Đại Đường lại có tục cài hoa. Thấy tân cô gia đeo hoa, đám nha hoàn chẳng biết ý tứ còn rắc cánh hoa lên người lão già, chẳng biết tiếc nguyên liệu gì cả. Về nhà phải phạt mới được.
Ly Thạch cười như một đứa trẻ. Trên gương mặt đầy nếp nhăn lại có vẻ hồn nhiên như trẻ thơ. Lão già này sắp thành yêu quái rồi; trong mắt ánh thần quang rạng rỡ, xem ra mình chết rồi lão cũng chưa chết đâu.
Đàn ông đứng giữa bụi hoa thường nảy ra vài tâm tư kỳ quặc. Dù là giữa bụi hoa thật hay giữa đám đàn bà, đều có một ham muốn khoe khoang. Ly Thạch lúc này chính là như vậy; thi phú đối với ông nhẹ nhàng chẳng khác nào hái hoa trong vườn, vừa mở miệng đã đọc: “Lý thắm đào tươi rực mắt người,
Gió xuân trước đã nhập thành cao.
Hoa vàng dây biếc người không chuộng,
Uổng tiếng nghênh xuân khắp thế gian.” Đọc xong, ông còn tự gõ nhịp, hòa theo vần điệu, ê a hát bằng cổ âm. Hát xong thấy chẳng ai họa theo, ông hơi thất vọng, bèn nhìn sang Vân Diệp.
Nỗi bực dọc từ gót chân
xộc thẳng lên đỉnh đầu. Thơ ca ấy mà, mở miệng là có: “Nàng đẹp mười sáu, chàng già bảy mươi, tóc bạc phơ phơ sánh áo hồng. Chống gậy cười vào màn uyên ương, một cành lê đè nặng đóa hải đường.”
Bài thơ này khiến gân xanh trên mặt Ly Thạch giật bần bật. Lần đầu tiên Vân Diệp phát hiện lão già này vậy mà biết võ công. Chỉ một trảo, ông đã cào một mảng vỏ cây từ cây hòe già bên tường, rồi nhe răng cười dữ tợn với Vân Diệp.
Là tấm gương tiêu biểu cho câu hảo hán không chịu thiệt trước mắt, Vân Diệp co giò bỏ chạy. Mới chạy được hai bước đã bị người ta túm cổ áo nhấc bổng lên. Ly Thạch nhìn thẳng mặt Vân Diệp, hỏi: “Tiểu tử, từ lúc lão phu tỉnh lại, hình như ngươi đã chẳng vui vẻ gì, cứ như mong lão phu chết đi vậy. Bây giờ còn làm thơ châm chọc lão phu. Ngươi không có gì muốn nói với lão phu sao?”
Lão già này dường như cực kỳ nhạy cảm với mọi chuyện xung quanh. Vân Diệp tự nhận mình ngụy trang rất tốt, ai ngờ vẫn bị ông nhìn thấu. Thôi vậy, chuyện này sớm muộn cũng phải làm rõ, càng sớm càng tốt.
“Nếu tiên sinh nói rõ lai lịch của tâm học, tiểu tử nhất định sẽ vui vẻ chúc mừng hôn sự của tiên sinh và cô cô.” Vân Diệp nghiến răng, nói thẳng lòng mình ra. Dù sao chàng và Điền Tương Tử cũng chưa đến mức xé toạc mặt nhau, chàng không tin Ly Thạch sẽ làm gì mình.
Ly Thạch vẫn không đổi sắc mặt, như thể câu chất vấn của Vân Diệp chẳng liên quan gì đến mình. Ông đặt Vân Diệp xuống đất, hỏi: “Lão phu xuất thân từ môn hạ tâm học thì sao? Đều là học vấn, chẳng qua đường khác mà cùng về một đích. Chính ngươi mới là kẻ dị đoan lớn nhất, còn mặt mũi nào đường hoàng đến hỏi lão phu?”
“Ta chẳng quan tâm tâm học hay phế học. Ta chỉ không yên tâm về Điền Tương Tử, người này quá nguy hiểm. Ta lo ông có dính líu đến hắn, sau này sẽ liên lụy đến nhà họ Vân và thư viện.” Vân Diệp tuy không thích tâm học, nhưng ở đời sau đã thấy đủ loại trào lưu tư tưởng, sự ngông cuồng của Nietzsche, nỗi bi quan của Schopenhauer, nên đã quá quen rồi. Nếu nói với Ly Thạch câu vĩ đại như ‘vật cạnh thiên trạch, kẻ thích nghi sẽ sinh tồn’, chắc chắn ông sẽ trợn mắt há mồm.
“Tiểu tử, lão phu đã phá được thức chướng, tự thành một cõi trời đất. Trên đời này không còn ai có thể khiến lão phu cúi đầu nghe theo. Từ nay về sau, trời là ta, đất là ta, gió mát là ta, ta là núi xanh, tự
do tự tại. Dù Điền sư có đến đây thì cũng chỉ ngang hàng đàm đạo với ta. Ngươi tuổi còn trẻ mà tật xấu chẳng ít. Nếu cứ ôm lòng dạ đen tối, học vấn sao tiến bộ được? Vị sư phụ như người trời của ngươi không nói cho ngươi biết, chỉ có quang minh chính đại mới có thể đường đường chính chính hay sao?”
Vân Diệp không biết người làm học vấn sau khi đạt đến cảnh giới tông sư thì chẳng còn vướng bận gì nữa. Lão Tôn biết, vậy mà cứ trốn trong góc xem trò cười, dùng mấy lời quái gở kia để khuyên Vân Diệp; lúc nói những lời ấy, e rằng trong bụng lão đã cười đến nội thương.
Mật thám cấp tông sư — phải ngu ngốc đến mức nào mới nghĩ ra được chuyện như vậy chứ? Bây giờ Vân Diệp chỉ muốn tìm một kẽ đất chui xuống.
Muốn che giấu sự xấu hổ thì chỉ còn cách nổi giận. Thế là Vân Diệp nổi trận lôi đình, mặt đỏ tía tai, hét vào Ly Thạch: “Mọi người đều biết mà chẳng ai nói cho ta, cứ trốn trong bóng tối xem ta làm trò cười. Xem ta buồn cười lắm phải không? Hôm nay ta sẽ cho các người cười cho đủ!”
Ly Thạch chẳng phải đã cào được vỏ cây xuống rồi sao? Lão tử sẽ đá gãy luôn cái cây này. Chàng tung chân đá vào cây hòe. Cây hòe trơ trụi đến một cành khô cũng chẳng rơi xuống, chỉ có chân chàng vang lên một tiếng kỳ quái.
Vân Diệp ôm chân, mồ hôi tuôn ròng ròng. Chàng tự sờ xương, hỏng rồi, trật khớp mất. Ly Thạch chưa từng thấy ai tức đến mức tự làm mình bị thương, dù là tông sư ông cũng chưa gặp. Ông nhìn Vân Diệp bằng vẻ kỳ lạ, kéo chân chàng một cái, giật mạnh một cái, xương liền khớp lại. Thủ pháp thô ráp, cách làm thô bạo, chẳng có chút mỹ cảm nào. Ông quẳng Vân Diệp lên lưng như vác bao tải rồi trở về tiền viện.
Chàng không dám gặp ai, nhất là không dám gặp bốn vị tiên sinh Lý Cương. Chàng tự nhốt mình trong căn phòng tối om, đường hoàng bảo là dưỡng thương; sợ gió, sợ sáng, sợ nước, cứ như thể đang mắc bệnh dại vậy.
Tôn Tư Mạc đến nhà xem thương thế cho Vân Diệp. Chàng quên mất cổ huấn không được đắc tội với thầy thuốc, lải nhải từ đầu đến cuối với Tôn Tư Mạc, từ nghĩa bạn bè lâu năm đến chuyện cùng sống cùng chết, rồi lại phê phán ông đã coi nhẹ những tình nghĩa ấy, đứng bên cạnh xem trò vui — một tội lớn.
“Ngươi bụng dạ hẹp hòi còn trách lão đạo! Đã mang một trái tim đen tối, làm sai thì đẩy sang người khác, chẳng có chút phong độ quân tử, cũng không có tấm lòng trẻ thơ. Ngươi là rác rưởi giữa đất trời, là nguồn độc hại của nhân gian!”
Lão Tôn mắng xong vẫn chưa hả giận, lấy cớ Ly Thạch nối xương không đúng, lại làm xương trật ra rồi nối lại lần nữa. Thủ pháp còn tệ hơn Ly Thạch, nào có chút phong thái thần y nào. Còn tiếng kêu thảm thiết của Vân Diệp, ông cứ coi như tiếng hát.
Cô cô mặc áo cưới đến thăm Vân Diệp. Trên áo nặng đến hai cân vàng; nhà người ta dùng chỉ vàng nặng gấu váy, nhà họ Vân thì chơi lớn, trước ngực là một đóa mẫu đơn khổng lồ rực rỡ lóa mắt. Dưới ánh mặt trời, người không biết còn tưởng cô cô đang mặc minh quang khải. Cô cô ngồi bên giường, nâng mặt Vân Diệp lên, áp má mình vào má chàng, khóc mãi không thôi, dùng nước mắt rửa mặt cho chàng một lượt.
Phụ nữ khóc thì cũng thôi đi, đàn ông khóc cái gì chứ? Vân Diệp khàn giọng nói với cô cô: “Nếu lão già kia dám bắt nạt cô, cứ nói với cháu. Cháu nhất định đánh gãy chân lão.” Lời lẽ nghe oai phong lẫm liệt, chỉ là chàng quên mất mắt cá chân mình đã sưng như móng giò.