Trên lối hành lang dẫn đến điện Cam Lộ, ba người lề mề bước đi. Thái tử Lý Thừa Càn dẫn đầu, trên người đeo một chiếc gông nhỏ tinh xảo, trông có vẻ hào hứng. Vân Diệp đeo một chiếc khác, đi giữa, tay còn cầm một quyển văn thư. Hà mập đeo gông thật, ủ rũ theo sau cùng.
Lúc ấy trời vừa sáng, buổi chầu sớm mới kết thúc, cũng là khoảng thời gian bận rộn nhất trong hoàng cung. Trên hành lang, hoạn quan và cung nữ qua lại tấp nập. Thấy ba người đi tới, ai nấy đều khom mình hành lễ, vẻ kinh ngạc trong mắt không sao che giấu nổi.
Ba người, đứng đầu là Thái tử, chẳng buồn để ý, cứ thế thản nhiên đi tiếp. Mắt thấy sắp tới điện Cam Lộ, Hà Thiệu bấu chặt kẽ gạch, nhất quyết không chịu bước thêm, mếu máo nói: “Hai vị gia của tôi ơi, các vị đang muốn lấy mạng tôi đấy à? Một vị là Thái tử, một vị là hầu gia, chỉ mình tôi là huyện tử bé nhỏ, lại còn là thương nhân. Nhỡ bệ hạ nổi giận, chém đầu tôi thì chẳng cần qua Tam nghị. Xin hai vị rộng lượng, tha cho tôi lần này được không?”
Thái tử dừng bước, quay đầu hỏi Vân Diệp: “Ngươi thấy cách này có ổn không? Ba chúng ta sẽ không bị phụ hoàng phạt chứ? Dù phụ hoàng ta không để bụng, tính khí mẫu hậu thế nào ngươi cũng biết rồi. Kết quả ra sao, một trận đòn chắc chắn không tránh khỏi. Nghĩ cho kỹ.”
Vân Diệp còn chưa kịp nói, lời của Thái tử đã tiếp thêm cho lão Hà bao nhiêu can đảm: “Điện hạ, ý ngài là ba chúng ta cùng lắm chỉ bị đánh một trận, chứ không bị chém đầu phải không?”
“Chém cái đầu ngươi ấy! Chuyện này phải xử lý ngay, để lâu sẽ phát triển đến mức không thể cứu vãn. Bọn chó chết đó đã nếm được vị ngọt rồi. Nhân lúc mới manh nha, phải ra tay mạnh mà bóp chết; giờ vẫn chỉ là giai đoạn liếm máu. Đợi đến lúc chúng uống máu, bệ hạ có chém bao nhiêu đầu cũng không xoay chuyển nổi tình thế. Đó là quán tính của tư bản, nó sẽ ăn thịt người.”
Vân Diệp không kiên nhẫn, chẳng muốn giải thích thêm với hai người. Trên đường tới đây, Lý Thừa Càn đã nói rồi: chỉ mấy mỏ than với xưởng xi măng thôi, hắn đi một chuyến là đủ khiến lũ yêu ma quỷ quái ấy tan thành mây khói, chẳng cần làm to chuyện đến mức tố cáo hoàng đế.
Kết quả là bị Vân Diệp cười nhạo một trận ra trò. Những kẻ đó đều là nô bộc trong cung, làm vậy vì lợi ích của chủ nhà, giúp chủ nhà giảm mạnh chi phí và thu về lợi nhuận dồi dào hơn. Đứng trên lập trường của nhà tư bản, bọn họ chỉ đáng được khen thưởng, chứ không phải trừng phạt. Ngươi là con nhà tư bản, lấy cớ gì mà phạt họ? Không sợ làm mất lòng người sao?
“Nếu người bị bóc lột là tù binh ngoại tộc, Thái tử, chuyện như vậy ta chỉ thưởng cho đám quản sự, chẳng buồn hỏi đến. Nhưng bây giờ họ ngược đãi chính con dân của mình, thế thì không được. Dân chúng là gốc rễ. Muốn chúng ta mãi yên ổn hưởng vinh hoa phú quý, thì phải đối xử tử tế với họ, để ai cũng có thịt ăn, có áo mặc. Như vậy họ mới tiếp tục ủng hộ cái giàu sang vô liêm sỉ của chúng ta. Dù ngươi lấy tám trăm bà vợ, người ta nhiều lắm cũng chỉ bảo ngươi là đồ dâm đãng, chứ chẳng vác đao giáo lên hận không thể giết ngươi. Biết đâu lúc ngươi định bắt nạt ngoại tộc khác, họ còn liều mạng giúp ngươi. Bách tính Đại Đường là con dân tốt nhất thiên hạ; không đối đãi tử tế với họ thì đúng là đầu bị lừa đá.”
“Điều này quả là thật. Đợt trước phụ hoàng nói, dân là nước, hoàng gia là thuyền; nước có thể chở thuyền, cũng có thể lật thuyền. Người còn dặn ta không được xem nhẹ nỗi khổ của dân, phải đặt lợi ích của họ lên hàng đầu, như vậy giang sơn nhà họ Lý mới bền vững. Diệp tử, trận đòn này ta chịu cùng hai người.”
Lý Thừa Càn bây giờ nói năng tiến bộ hơn nhiều, hở ra là dẫn kinh điển, lôi lời cha mình ra làm vẻ. Chuyện này hắn làm thành thục lắm, văn võ bá quan đều khen Thái tử anh minh, đã có phong thái ung dung của người kế vị một nước. Tất cả đều nhờ bệ hạ dạy dỗ có phương pháp.
Trong mắt Vân Diệp, toàn là những lời rỗng tuếch, chẳng có chút nội dung thực chất nào. Nhưng trong mắt đám đại thần, đây là người kế vị hoàng đế tốt nhất. Bao năm qua Thái tử chưa từng để lộ mầm mống xấu nào; đối đãi với người chân thành, đối mặt kẻ địch dũng cảm, làm việc quyết đoán, khoan dung với bề tôi. Quả thực là bản sao của bệ hạ, hoàn toàn không cùng đẳng cấp với hạng ngụy quân tử như Tùy Dạng Đế.
“Ngươi cứ lựa lời hay mà nói đi. Ngươi tưởng chuyện này chẳng liên quan gì đến ngươi sao? Hoàng hậu nương nương vừa sinh xong, đã sinh cho ngươi một cô em gái. Ta chưa gặp con bé, nghe nói rất đáng yêu, chỉ là người hơi yếu. Đợi con bé lớn thêm vài tuổi, ta sẽ đưa công chúa đến thư viện, nhờ Tôn đạo trưởng điều dưỡng thân thể cho nó từ bé. Như vậy nhất định nó sẽ lớn lên khỏe mạnh.”
“Bệ hạ đặt tên con bé là Tê Tử, chẳng phải cũng mong nó lớn lên khỏe mạnh sao? Bầu không khí trong hoàng cung không tốt, muốn khỏe mạnh thì còn phải trông vào thư viện. Nương nương lo cho tiểu công chúa, chẳng có thời gian quản mấy chuyện nhỏ nhặt ấy. Con trai như ngươi không đứng ra gánh thì ai gánh?”
“Diệp tử, đừng nói nữa. Bao nhiêu lời không nên nói, ngươi dám nói chứ ta chẳng dám nghe. Miễn không chém đầu thì bị đánh một trận cũng chẳng đáng gì, ca ca chịu cùng ngươi.” Cuối cùng Hà Thiệu cũng hiểu ra, Vân Diệp vốn không định đem chuyện này ra triều đình, mà lén lút chạy đến xin hoàng đế ban chính sách. Nghĩ đến chuyện chủ phạm là hoàng đế, hoàng hậu là tòng phạm số một, Thái tử cũng là tòng phạm, còn mình chỉ đứng cuối hàng, lão lập tức thấy bản thân cao lớn hẳn lên. Có thể cùng hoàng đế phạm tội, e là mộ tổ nhà mình đã bốc khói nghi ngút rồi.
Trong điện Cam Lộ, Lý Nhị đang uống cháo. Món cháo lá sen do Tôn Tư Mạc kê, ông chưa từng ngừng ăn; dường như rất hiệu nghiệm, chứng đau đầu đã lâu không tái phát, cái bụng phệ cũng nhỏ đi hẳn một vòng, khiến ông cực kỳ vui mừng. Nghe nội thị bẩm rằng Thái tử, Lam Điền hầu và huyện tử Hà Chính đến yết kiến, Lý Nhị vẫn tiếp tục uống cháo, chỉ phẩy tay ra hiệu cho họ vào. Vân Diệp là người không có việc thì đánh chết cũng chẳng tới hoàng cung, hôm nay lại tự chui đầu vào miệng cọp, là vì lẽ gì? Ông không nhìn thấy vẻ mặt kỳ quặc của nội thị.
Dáng vẻ của ba người rốt cuộc vẫn khiến Lý Nhị giật mình. Từ lúc bước vào, cả ba đã nằm rạp dưới đất, không chịu đứng lên, bộ dạng như đang xin tội. Thái tử và Vân Diệp thì còn đỡ; mặt Hà Thiệu áp xuống đất, cả người run lẩy bẩy, đúng kiểu vừa làm chuyện khuất tất.
“Ba người các ngươi đã làm chuyện xấu gì mà tự đeo gông lên người? Nói ra đi, trẫm sẽ giao cho Hữu ty tra xét.”
“Hài nhi thân là người kế vị, thấy việc ác mà không báo thì là làm tròn chức trách không tốt. Xin phụ hoàng giáng tội.”
Mọi hành động của Lý Thừa Càn đều nằm trong tầm mắt ông. Dạo này nó càng siêng năng, việc cứu tế cũng làm đâu ra đấy, chưa nghe nói có lỗi lầm gì. Thấy việc ác mà không báo ư? Hừ, nhất định là tên thương nhân béo kia đã làm chuyện tốt lành gì rồi. Vân Diệp thì chưa đến nỗi phạm những lỗi ấy; Thái tử nể mặt Vân Diệp nên không tiện ra tay, còn Vân Diệp thì cứ khăng khăng làm ngược lại, tự mình vạch trần chuyện này để cầu được tha thứ. Chắc chắn là vậy. Chỉ có điều, nhóc con, trẫm đang lo chưa tóm được đuôi ngươi, vậy mà giờ ngươi lại tự dâng đến cửa. Vừa hay tiện thể xử lý cả thể.
Nghĩ đến đây, Lý Nhị vui vẻ để lộ mấy chiếc răng cửa. Ông không tin Vân Diệp phạm phải lỗi gì về nguyên tắc; nhiều nhất chỉ là tội thiếu giám sát. Bây giờ tự mình xin tội, hẳn là đã lo liệu hậu sự chu toàn. Thằng nhóc này trước giờ xử lý hậu sự khá ổn, nhưng cứ đánh trước rồi tính.
Nghĩ vậy, ông vui vẻ ra lệnh: “Người đâu, lôi Vân Diệp và Hà Thiệu ra ngoài, đánh mỗi người ba mươi trượng. Thái tử hồi cung ăn năn, cấm túc ba ngày để xem hiệu quả.”
Thái tử ngây người, Vân Diệp ngây người, Hà Thiệu cũng ngơ ngác. Hoàng đế chẳng hỏi đầu đuôi trắng đen, vừa mở miệng đã đòi đánh trượng, đủ thấy ý muốn đánh người của hoàng đế mạnh mẽ đến mức nào.
“Tội phạt của bệ hạ, vi thần đương nhiên xin nhận. Chỉ là ba người vi thần đều là tòng phạm, để chủ phạm nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật, chẳng phải quá nhẹ tay sao?”
“Còn có chủ phạm à? Mau nói ra. Trẫm sẽ xử lý luôn một thể, để ngươi bị đánh mà tâm phục khẩu phục.”
Vân Diệp vội trình văn thư lên. Nội thị nhận lấy, trải ra trên án của Lý Nhị. Chỉ liếc thấy tiêu đề bản tấu, ông đã sững người. Trong lòng thoáng thấy không ổn; xem nội dung, từng vụ từng việc được liệt kê rõ ràng, ông cũng không khỏi đau đầu.
Có lẽ Trưởng Tôn ở sau rèm vừa cho tiểu Tê Tử bú xong. Nghe nội thị bẩm báo, bà thấy có chuyện náo nhiệt nên bế con gái đến tiền đường. Thấy ba người quỳ dưới đất, Lý Nhị cau mày, im lặng không nói, bà bèn hỏi: “Bệ hạ vì sao chau mày? Bọn họ có thể gây ra chuyện gì to tát mà khiến người phiền lòng? Phạt một trận là được rồi, cần gì phải hao tâm tổn sức.”
Bà cũng nghĩ giống Lý Nhị, không cho rằng sẽ xảy ra chuyện gì ghê gớm.
“Hoàng hậu đến đúng lúc lắm. Ba người quỳ dưới đất là tòng phạm, còn hai tên phạm nhân nữa chưa giải tới. Trẫm đang phiền lòng vì chuyện này.” Trưởng Tôn nghe có vẻ liên quan đến triều chính, lập tức im bặt, định lui về sau rèm. Bà chưa bao giờ lên tiếng về chuyện triều chính.
“Hoàng hậu khoan đi đã. Nàng không muốn nghe xem kẻ cùng phạm tội với ba tên khốn này là ai sao?” Lý Nhị quay sang hỏi hoàng hậu.
“Thiếp là chủ hậu cung, không nên hỏi đến chuyện triều đình, càng không nên nhiều lời.” Miệng thì nói hay lắm, nhưng chân lại dừng bước, dựng tai lên nghe xem rốt cuộc ai có bản lĩnh khiến Thái tử thành tòng phạm.
“Hừ hừ, theo lời trong tấu sớ của Vân Diệp, chủ phạm là trẫm, hoàng hậu nàng là tòng phạm số một. Nàng nghe mấy câu này đi: ‘Thần từng nghe, trên không tu đức, dưới ắt noi theo. Nay trên núi than, tiếng quỷ kêu thê lương; dưới chín tầng đất, oan hồn chẳng tan, chỉ cách địa ngục vài thước. Xi măng có độc, bụi bay lấp đầy lồng ngực; chưa đầy hai năm, trai tráng khỏe mạnh sẽ chẳng còn sức trói gà. Chốn nhân gian độc hại, nào có gì tàn khốc hơn thế.’ Văn chương cũng tạm xem được, chỉ có điều chuyện tâu lên còn cần bàn thêm. Lấy dưới cáo trên, trước tiên đã có tội. Người đâu, lôi cả ba ra ngoài, đánh mỗi người hai mươi trượng, rồi bàn tiếp chuyện khác.”
Lông mày Trưởng Tôn dựng ngược, bà dữ dằn liếc ba kẻ kia rồi nói với nội thị: “Lôi chúng xuống, đánh thật nặng.”
Lý Thừa Càn rất muốn nói mình vô tội, nhưng lời đến miệng lại nuốt xuống, hiểu ra trận đòn này là mình chịu thay mẫu hậu. Mặt Vân Diệp nhăn nhó như quả dưa chuột. Trông Lý Nhị có vẻ rất muốn đánh hắn; lần trước ông đã buông lời đe dọa, không ngờ lần này thành sự thật. Hắn trình tấu sớ thẳng cho hoàng đế, không qua Tam đài, cũng là vì đã cân nhắc đến thể diện hoàng gia. Hơn nữa, hắn và Hà Thiệu nhận tội, tức là đã chuẩn bị gánh chịu hậu quả, chỉ muốn xin một đạo chỉ dụ để mình đứng ra chỉnh đốn các mỏ than, giúp việc khai thác đi vào nề nếp. Ngay cả dê thế tội cũng đã chuẩn bị sẵn, có thể nói mọi việc đã chu toàn lắm rồi. Ai ngờ vẫn không thoát được một trận đòn.
Hà Thiệu nhe cái miệng rộng cười trộm. Đây là vinh dự của nhà họ Hà! Về nhà là có thể khoác lác với vợ thiếp rằng mình cùng Thái tử và hầu gia bị bệ hạ đánh trượng, vì dâng sớ nói bệ hạ và hoàng hậu sai trái. Nhà nào có gan như thế? Ngoài nhà họ Hà thì chẳng còn ai! Dĩ nhiên, nhà họ Vân sẽ bị lão khéo léo lược đi theo bút pháp Xuân Thu. Lão đầy phấn khởi chờ bị đánh.
Nhìn ba người bị thị vệ lôi ra ngoài, Trưởng Tôn định nhận tội. Bà biết người như Vân Diệp không có chứng cứ thì sẽ không mở miệng; hắn đã nói có chuyện này, vậy chắc chắn là có.
“Nàng mang thai mười tháng, vừa mới sinh con, lấy đâu ra tinh thần quản lý việc nội phủ? Nếu có tội thì cũng là tội của trẫm, liên quan gì đến nàng. Chuyện Vân Diệp xử lý rất tốt: nó đưa thẳng tấu sớ cho chúng ta, để chúng ta còn có đường xoay xở. Nó còn cam lòng làm dê thế tội, thật khó được. Hoàng hậu, rốt cuộc công dạy dỗ của nàng cũng có tác dụng.” (Còn tiếp...)