Lý Nhị ngồi trên ban công, ung dung nhấp một ngụm trà, thích thú ngó cảnh náo loạn bên ngoài thư viện. Trên chiếc bàn cạnh ông còn đặt một tờ bài thi. Kỳ thi của thư viện thành công mỹ mãn, chỉ một câu hỏi đã phân rõ người hiền lương với kẻ ngu muội. Cao tay thật! Làm bài là việc của các trò, chấm bài là việc của ta; không làm bài thì là người hiền lương, còn làm bài thì là phường gian xảo ngu xuẩn. Hay lắm, thế mới gọi là anh tài thiên hạ đều lọt vào tròng ta.
Vô Thiệt xuất hiện trước mặt Vân Diệp, khiến nụ cười trên mặt hắn lập tức biến thành băng giá. Tên thái giám âm u này đường hoàng xuất hiện ở đây, nghĩa là Lý Nhị cũng chẳng còn cách bao xa. Lúa đã chín, đương nhiên đến lúc thu hoạch.
Hứa Kính Tông dẫn các học trò đến bộ phận hậu cần của thư viện để nhận đồng phục và vật dụng cá nhân được phân cho mình. Thấy phụ huynh, người nhà học trò gọi con gọi cháu ầm ĩ, Hứa Kính Tông cười, cho các trò nửa canh giờ để từ biệt gia đình.
Tiên sinh Kim Trúc rất không hài lòng. Thời gian của ông đã bị lãng phí quá nhiều, buổi nghiên cứu chữ đỉnh hôm nay lại phải dừng, nhất là khi thấy một lão địa chủ béo tròn nhét bánh bạc vào tay con trai, ông càng bực mình.
Ông kéo cậu học trò cũng béo tròn kia lại, bảo: “Trả những thứ này cho cha trò, nếu không thư viện sẽ tịch thu. Mỗi tháng trò có một quan tiền, đủ ăn rồi. Tiền bạc từ bên ngoài vào thư viện chẳng có giá trị gì đâu.”
Lão nhà giàu cười híp cả mắt, vừa bắt chước người ta chắp tay vừa nói với tiên sinh Kim Trúc: “Tiên sinh tốt bụng của tôi ơi, con vào học, sao có thể tiêu tiền của thư viện được? Hơn nữa, một quan tiền thì làm được gì? Lão già này đã chuẩn bị năm trăm quan, không biết có đủ tiền học cho con không. Nếu chưa đủ, lão sẽ về nhà bán hơn trăm mẫu ruộng ven sông. Mong tiên sinh cho thư thả vài ngày.”
Miệng nói vậy, tay lão cũng chẳng hề chậm chạp, dốc sức nhét chiếc bánh bạc mười lạng vào tay áo tiên sinh Kim Trúc. Kim Trúc nhận lấy bánh bạc. Chẳng hiểu sao, ông bỗng nhớ đến người cha đã cả đời cứng cỏi của mình. Năm xưa, cha cõng ông còn bé đến nhà một đại tộc ở Tấn Dương, cầu xin họ cho con mình vào học ở gia học của họ. Niềm kiêu hãnh và lòng tự trọng ngày nào đều tan biến. Cha khom lưng, cúi rạp, rụt cổ, vẻ mặt hèn mọn, dáng vẻ đáng thương.
Dưới bao phen tiên sinh làm khó, cha cung kính dùng vải gai mới gói hai quan tiền rồi nâng lên dâng cho tiên sinh. Đó là số tiền mồ hôi nước mắt cha dành dụm suốt ba năm, ngày nào cũng dậy sớm thức khuya đan giỏ tre, rồi đem ra chợ bán từ tinh mơ. Cha định dùng tiền ấy mua bò, nhưng chỉ vì ông nói một câu rằng mình muốn đi học, cha đã không chút do dự lấy hết ra, khẩn khoản xin tiên sinh nhận lấy.
Tiên sinh đồng ý xong, cha cười như một đứa trẻ, cõng Kim Trúc chạy một mạch về nhà, vừa chạy vừa hét: “Nhà họ Kim ta sắp có người đọc sách rồi! Con trai ta sắp thành người đọc sách rồi!” Nghĩ đến đây, lòng Kim Trúc đau nhói.
Ông quay đi, lặng lẽ lau nước mắt nơi khóe mắt rồi nói với lão nhà giàu: “Thư viện trọng đức khinh tài. Lão nhân gia, con trai ông đã thi đỗ vào thư viện thì phải chuẩn bị chịu khổ. Thư viện Ngọc Sơn không thu tiền, mỗi tháng còn phát tiền cho học trò. Đây là thư viện hoàng gia, lão tiên sinh đừng phá lệ ở đây.”
Ông nhét chiếc bánh bạc trong tay trả lại cho lão nhà giàu, rồi vỗ vai cậu học trò béo, nói: “Hôm nay đi học, trước hết phải lấy hiếu làm đầu. Hãy nhớ cha già vất vả mưu sinh thế nào; mỗi bát cháo, bữa cơm đều phải nghĩ đến sự chẳng dễ dàng mới có được; từng sợi tơ, mảnh vải đều phải nhớ sức người làm ra khó nhọc nhường nào. Trò vào thư viện, chỉ cần một thân một mình là đủ. Sau bốn năm khổ học, trò sẽ làm rạng rỡ gia môn, đền đáp ơn nuôi dưỡng của cha.”
Cậu học trò béo cúi người hành lễ với Kim Trúc, vâng lời rồi lấy hết tiền bạc trên người cùng một gói bánh hoa quế, nằm rạp xuống đất lạy cha mình ba lạy. Sau đó, cậu tự đi đến cổng thư viện, chờ được vào. Người cha béo đã khóc như đứa trẻ mới đầy tháng.
Các học trò khác trông thấy cảnh ấy, tự giác lấy hết đồ đạc trong lòng ra, cũng bắt chước cậu béo, quỳ lạy cha mẹ và người thân ba lạy, rồi vén vạt áo quay về hàng chờ.
Cảnh tượng ấy lọt vào mắt các bậc nguyên lão trong thư viện. Lão Lý Cương vuốt râu cười lớn, tiên sinh Nguyên Chương cũng vỗ tay tán thưởng. Tiên sinh Ngọc Sơn nói: “Có được anh tài để dạy dỗ, quả thật là một niềm vui lớn trong đời.”
Chỉ có Hứa Kính Tông là vô cùng phiền muộn. Ông mở cửa sau cho học trò, kết quả chẳng những không ai cảm kích, còn bị tiên sinh Nguyên Chương liếc xéo. Hứa Kính Tông lòng dạ hẹp hòi ngó Lưu Hiến đang đứng trong cổng thư viện, trông chẳng khác nào hung thần ác sát, thầm nghĩ: “Một lũ nhóc không biết điều, cứ vào nếm thử sự lợi hại của Diêm Vương đi. Qua tay hắn rồi, các ngươi sẽ biết lão tử tốt bụng đến mức nào.”
Vân Diệp leo lên tòa nhà làm việc. Thứ đầu tiên hắn nhìn thấy không phải Lý Nhị, mà là chiếc ấm trà trong tay ông. Tim hắn như bị dao khoét, đau đến run lên. Chiếc ấm đất đỏ ấy, hắn còn chẳng nỡ dùng để uống trà; ngày nào cũng pha một ấm, nhưng không uống, chỉ để dưỡng ấm. Đã hai năm rồi, màu đất đỏ ban đầu không còn nữa, thay vào đó là sắc nâu đỏ cổ kính. Lão tiên sinh Lý Cương xin hai lần, hắn cũng không nỡ cho. Ôi chiếc ấm trà yêu quý của ta! Giờ dù không pha trà, chỉ rót nước trắng vào, nó cũng tỏa ra hương trà. Hắn vẫn luôn coi nó như báu vật, ngay cả lúc đi thảo nguyên cũng không quên dặn Hỏa Chúc mỗi ngày nhớ pha trà.
Giờ báu vật lại nằm trong tay Lý Nhị, bị ông hút trà sồn sột, chẳng có chút phong thái tao nhã nào. Phung phí của trời! Vân Diệp hung hăng liếc Lý Thái đứng bên cạnh, vẻ mặt nịnh bợ chẳng khác nào thông ngôn của quân Nhật, tức đến nghiến răng.
“Viện trưởng đại giá quang lâm, không ra đón từ xa, xin ngài thứ tội.” Vân Diệp biết lúc này gọi Lý Nhị là viện trưởng là hợp cảnh nhất. Lý Nhị còn chưa kịp đáp, bên cạnh đã có con bọ nhảy ra: “Láo xược! Ngươi dám tự tiện sửa cách xưng hô với bệ hạ, đây là tội đại bất kính. Xin bệ hạ hạ chỉ nghiêm trị!”
Lý Nhị đã đặt tên ngươi là Vô Thiệt, vậy thì đừng lắm lời. Gặp cảnh nào cũng nhảy vào xía mũi, chẳng phải tự chuốc khổ sao?
Quả nhiên, Lý Nhị bất mãn liếc Vô Thiệt, nói: “Ai bảo hắn sửa cách xưng hô? Trẫm là hoàng đế Đại Đường, trẫm cũng là viện trưởng thư viện Ngọc Sơn. Ở thư viện, hắn không gọi trẫm là viện trưởng thì gọi là gì? Lắm lời.”
Nói xong, ông chẳng buồn để ý Vô Thiệt đang sợ đến quỳ rạp dưới đất, quay sang hỏi Vân Diệp: “Kỳ thi của thư viện kết thúc rồi à? Kết quả thế nào?”
“Bẩm viện trưởng, có tổng cộng ba trăm hai mươi sáu học trò, tất cả đều vượt qua kỳ thi, không ai chọn cách làm điều khuất tất. Giáo hóa của Đại Đường lan tỏa khắp thiên hạ, thần xin chúc mừng Đại Đường, chúc mừng bệ hạ.” Vân Diệp đương nhiên biết lúc nào nên nói gì.
Lý Nhị vui vẻ cười ha hả. Cười một hồi, sắc mặt ông lại trở nên âm u, đổi mặt nhanh như lật sách, lạnh giọng nói: “Phép thi niêm phong tên hay như vậy, vì sao không dâng tấu báo triều đình? Trong thư viện yên ả, tiếng cười vui rộn rã, còn trên triều đình thì công kích lẫn nhau, lời lẽ cay nghiệt không ngớt. Vân Diệp, ngươi thích xem trò cười trên triều đình lắm phải không? Đã vậy thì cứ đến buổi chầu nào cũng phải vào, trẫm cho ngươi xem cho đủ.”
Lên triều là tai họa lớn nhất, Vân Diệp chẳng có thói quen tự ngược đãi mình, vội nói: “Viện trưởng nói vậy thật lạ. Vi thần là người của thư viện, đương nhiên phải suy tính cho thư viện. Người không ở chức thì không bàn việc của chức ấy. Trên triều đình có biết bao danh thần dũng tướng, nào đến lượt vi thần lên tiếng? Hơn nữa, đây cũng là lần đầu thư viện thi theo cách niêm phong tên. Chưa biết hiệu quả mà đã vội dâng tấu, đâu phải cách làm việc của vi thần.”
“Tâm địa đáng chém! Ngươi tưởng trẫm không có lý do để xử lý ngươi à? Cứ chờ đấy. Chỉ cần trẫm không vui, ngươi sẽ phải nếm quả đắng. Trước mắt cứ để ngươi huênh hoang một lúc. Dẫn trẫm đi tham quan thư viện.”
Không biết rốt cuộc Lý Nhị nắm được thóp gì của mình. Dạo này hắn đã rất cẩn thận, dường như chẳng đắc tội ông. Chuyện với công chúa Thọ Dương, ngoài tên tiểu thái giám kia ra, không ai biết.
Thấy ông đã lên tiếng, Vân Diệp đành đi bên cạnh dẫn ông dạo quanh thư viện. Vì Lý Nhị mặc thường phục, người nhận ra ông đều tránh thật xa, sợ rước họa vào thân. Người không nhận ra thì tự nhiên chẳng sợ. Có kẻ không biết sống chết còn đá quả bóng tới, lớn tiếng bảo đá trả lại.
Lý Nhị rất hứng thú, chẳng thấy mình bị xúc phạm chút nào. Ông nhấc chân đá mạnh quả bóng, đá lệch, bóng bay vào rừng. Cậu học trò tức mình chạy đi nhặt bóng, còn giơ ngón giữa về phía ông.
“Ý này là gì?” Lý Nhị thấy lạ, ông chưa từng gặp động tác ấy. Vân Diệp lau mồ hôi, ấp úng nói: “Là khen cước pháp của viện trưởng cao siêu.” Lý Thái đứng sau nghe mà mặt mày tối sầm, lại chẳng tiện giải thích, mặt đỏ bừng.
Lý Nhị lại nhấp một ngụm trà, đưa ngón giữa lên trước mắt Vân Diệp lắc lắc rồi mới nói: “Dỗ dành trẫm như kẻ ngốc, ngươi tưởng trẫm chưa từng trẻ tuổi à? Đá lệch quả bóng khiến hắn phải chạy thêm một chuyến, hắn lại đi khen trẫm sao? Trẫm tuy không biết động tác này có ý gì, nhưng chắc chắn chẳng phải chuyện tốt. Cả đời trẫm chưa bao giờ chịu thiệt. Đá lệch bóng là lỗi của trẫm; hắn mắng trẫm, trẫm không tiện chấp nhặt với hắn, đành đáp lễ ngươi vậy, ai bảo ngươi là thầy của cô bé ấy.”
Nói xong, ông lại cười lớn. Lý Thái cũng cười theo, ngay cả Vô Thiệt cũng che miệng cười trộm, trông có vẻ vui vẻ.
Ai đến thư viện cũng cho rằng mình thông minh hơn người khác, đều muốn thử mê hồn trận nổi tiếng của thư viện. Bà cả của Lý Nhị cũng thế, đi ba lượt thì cả ba lần đều ra từ cổng đối diện. Cuối cùng phát bực, bà bảo Vân Diệp dẫn mình đi thêm một lượt. Sau khi từ cổng lớn đi vào, bà mới bảo mình đã nhìn thấu từ lâu, chỉ muốn kiểm chứng một phen. Vân Diệp rất muốn để bà tự đi thêm một lượt nữa.
Hai bà vợ nhỏ của ông thì tính tình bướng bỉnh, đến bữa trưa cũng ăn ngay trong lối đi ở cổng lớn. Họ đi suốt một ngày, cuối cùng vẫn phải để Lý Thái vào dẫn ra. Theo lời Lý Khác, chân mẹ mình đi đến phồng rộp cả lên, vậy mà bà vẫn kêu rất đã.
Lý Nhị đứng trước cổng, đầu tiên quan sát trận địa địch, sau đó phái tiên phong Vô Thiệt vào trong dò xét tình hình. Chẳng bao lâu, Vô Thiệt đầu óc mơ hồ bước ra từ cổng đối diện, hỏi gì cũng chẳng biết. Lý Thái muốn khoe tài, định giải thích cặn kẽ cho cha, kết quả bị đá văng sang một bên. Lý Nhị vẫn khá rộng rãi.
Quan sát cổng thật kỹ hồi lâu, Lý Nhị vỗ tay rồi sải bước đi vào. Vô Thiệt trung thành hết mực lại theo Lý Nhị vào trong, còn đi trước dẫn đường, bộ dạng như đang tận tụy bảo vệ chủ nhân.
Lý Thái nhảy dựng lên oán trách, nói lẽ ra phải để mình đi cùng cha mới đúng, Vô Thiệt thì biết cái quái gì! Trông vẻ mặt hối hận như thể vàng ròng bị vứt bỏ, còn đồ gốm sành thì được tung hô. Vân Diệp ngồi trên bậc thềm, vỗ chỗ bên cạnh ra hiệu cho Lý Thái ngồi xuống, bình tĩnh chờ xem. Lý Nhị rất sĩ diện, chắc sẽ ngẫm nghĩ một lúc lâu.
Lý Thái vừa ngồi xuống đã bị Vân Diệp đè lên bậc thềm đánh túi bụi. Nỗi oán giận vì chiếc ấm trà cuối cùng cũng tìm được chỗ trút ra.