Chương 230 / 1.455

Lặng sóng

Bản dịch · 2.272 chữ

Trưởng Tôn rất hưởng thụ tấm lòng hiếu thảo chu đáo của Lý Thái. Nàng không từ chối cũng chẳng khuyến khích, chỉ bình thản đón nhận khoảnh khắc ấm áp hiếm hoi này. Chẳng hay từ lúc nào, nàng cũng đã thích bầu không khí tích cực, tràn đầy sức sống của thư viện.

Nàng thích ngắm mặt trời ban mai nhô lên từ cửa núi Ngọc Sơn. Cơn gió núi mát lạnh lướt qua má dịu dàng khiến nàng mê mẩn. Nhìn Lý Thái vụng về chèo bè trúc, mồ hôi đầm đìa, lòng nàng vui sướng, vậy mà vẫn cứ giục Lý Thái chèo nhanh hơn, đừng để con cá chép đỏ kia chạy mất.

Chơi mệt rồi thì trở về thư viện, nghe Lý Cương giảng yếu nghĩa Ngũ kinh. Lần đầu tiên nàng phát hiện ông già gầy nhẳng ấy lại có biết bao trí tuệ trong cái đầu to tướng. Thấy Uất Trì Đại Ngốc (giờ nàng cũng gọi cha con Uất Trì như thế trong lòng, chỉ gọi thầm chứ không nói ra) vì nàng có mặt mà căng thẳng, lắp ba lắp bắp đọc câu: “Lên núi Hỗ kia, ngóng trông cha. Cha nói: Than ôi! Con ta đi phu dịch, ngày đêm chẳng nghỉ. Hãy cẩn thận nhé, còn trở về, chớ nằm lại!”

Bài thơ được xem là thủy tổ của thơ đi đường xa, làm phu dịch muôn đời, vậy mà cậu ta đọc sai be bét. Nàng cắn môi, cố nhịn cười, mở to mắt chờ xem Lý Cương sẽ phạt Uất Trì Bảo Lâm thế nào. Cứ như hồi nhỏ, nàng nhìn mấy người anh bên nhà cậu mình đọc sách không thuộc rồi bị thầy phạt; đó gần như là niềm vui duy nhất thời thơ ấu của nàng.

Thất vọng thật. Lão Lý Cương không những không đánh Uất Trì Bảo Lâm bằng thước, trái lại còn cười hiền hòa nói: “Hôm qua Bảo Lâm đã ôn kỹ bài tập lão phu giao, lão phu rất hài lòng. Chỉ còn chút tì vết, lần sau cố gắng thêm.”

Trưởng Tôn bĩu môi, thiên vị rõ rành rành. Lão già này cũng biết dùng việc dạy học để mưu lợi riêng rồi. Chẳng biết lão Uất Trì Ngốc đưa cho ông ta lợi lộc gì mà ông ta hết lòng chăm lo cho con trai nhà họ Uất Trì đến vậy.

Mạnh Hữu Đồng đắc ý đứng dậy, đọc vanh vách bài “Thi Kinh · Ngụy phong · Trắc Hỗ”, chỉ thiếu một chữ. Lý Cương giận tím mặt, giơ thước trúc quất mạnh vào tay trái Mạnh Hữu Đồng. Đau đến mức cậu ta méo miệng hít hà, nhưng không dám kêu lên. Học sinh trong thư viện

đều biết một điều: ai chịu không nổi thước của Lý lão tiên sinh mà dám kêu, hình phạt sẽ tăng gấp đôi.

Thật bất công quá! Trưởng Tôn cau mày, định đứng lên chất vấn Lý Cương: Uất Trì Bảo Lâm đọc sai be bét thì được khen, Mạnh Hữu Đồng chỉ sai một chữ đã phải ăn đòn; xem ra tay cậu ta chắc chắn sưng vù rồi.

Nghĩ lại, nàng bèn ngồi xuống, tiếp tục nghe hết buổi học. Lý Cương giảng bài sâu sắc mà dễ hiểu, vô cùng sinh động; thơ ca cổ đại khô khan khó hiểu qua lời ông lại trở nên dạt dào cảm xúc, khiến người nghe rơi lệ. Đại nho quả là đại nho, thầy đồ bên nhà cậu nàng còn lâu mới sánh được.

Tan học, Lý Cương cùng Trưởng Tôn bước ra khỏi lớp. Lão Lý nói với nàng: “Vừa rồi lão thần thấy nương nương muốn nói lại thôi, hẳn là cho rằng lão thần quá thiên vị Uất Trì Bảo Lâm, còn quá khắt khe với Mạnh Hữu Đồng.”

“Vừa nãy ta còn nghĩ vậy. Nhưng nghe ngài hỏi câu này, ta lại biết có lẽ mình đã sai. Dạy học, dạy người đều là sở trường của tiên sinh, ngài là danh gia một thời. Xin hãy giải đáp cho ta, làm vậy có dụng ý gì?”

Trưởng Tôn rất muốn biết cố ý thiên vị một học sinh như vậy liệu có gây ảnh hưởng xấu đến những học sinh khác hay không.

“Nương nương từ nhỏ đã có tiếng là tài nữ, hẳn hiểu đạo lý dạy học trước hết phải dạy làm người. Đứa trẻ Uất Trì Bảo Lâm tư chất chậm chạp, người khác đọc ba lượt là nhớ được, nó phải đọc ba mươi lượt, mà như thế chưa chắc đã nhớ. Hôm nay nó biểu hiện trên lớp còn kém hơn nếu nương nương không có mặt, đủ thấy hôm qua nó quả thật đã bỏ công sức.”

“Lão phu dạy học mấy chục năm, gặp vô số học trò thông minh, trong đó có Tùy Dạng Đế Dương Quảng. Thuở trước ở trong cung, tài chất của hắn, nói là nghe một biết mười, suy một ra ba cũng chưa đủ. Kết cục ra sao lão thần không cần nói thêm: xa hoa dâm dật, làm thiên hạ lầm than, một đất nước yên lành bị hắn biến thành

khói lửa nổi lên khắp nơi, trăm họ khốn khổ không sao kể xiết.”

“Mỗi lần nghĩ đến chuyện ấy, lão thần đều đau đớn tận đáy lòng. Nếu lão phu không chỉ chú tâm vào những học vấn vô ích, mà quan tâm thêm đôi chút đến phẩm hạnh của hắn, biết đâu đã không có nhiều người phải chết đến thế.”

“Mạnh Hữu Đồng thì khác Bảo Lâm. Tư chất nó không tệ, tiếc rằng chẳng chịu dụng tâm, cứ tưởng dựa vào chút thông minh vặt là có thể khoe khoang trước cả lớp, đem những kiến thức mình còn chưa nắm vững ra phô trương rồi lấy đó làm tự hào. Chuyện ấy lão thần tuyệt đối không thể dung thứ, phạt nó là điều tất

yếu.”

Nghe Lý Cương nói xong, Trưởng Tôn thi lễ với ông, nghiêm trang nói: “Lý sư quả nhiên là danh gia một thời. Đạo dạy học dạy người quả thật thâm sâu. Ngài phân tích tính nết học trò sắc sảo đến tận cùng, ta không bằng. Xin được lĩnh giáo.”

Lý Cương tránh lễ của hoàng hậu, rồi nói với Trưởng Tôn: “Con cái nương nương là những đứa trẻ xuất chúng nhất thư viện này. Xét riêng về học vấn, ngay cả Vân Diệp cũng kém đôi phần. Những ý tưởng lạ lùng của Lý Thái, sự kiên trì của Lý Khác đều là phẩm chất quý giá nhất nơi đây. Hai ngày nay nương nương hẳn cũng nhận ra hai đứa trẻ

này đã thay đổi. Trong trăm điều thiện, hiếu đứng đầu; biết hiếu kính cha mẹ, yêu thương anh em thì đúng như câu ‘nhà nhân từ chẳng có con ác’, đứa trẻ như vậy dù có xấu xa cũng chẳng thể xấu đến đâu. Lão phu rất mong đợi tương lai của hai đứa trẻ này.”

Cha mẹ nào nghe người khác khen con mình mà chẳng vui, huống chi Lý Thái đã đứng đầu ba kỳ thi lớn của thư viện. Nghe nói thư viện còn đặc biệt thưởng cho nó hai quan tiền, gọi là tiền thưởng.

Số tiền Lý Thái thưởng cho người đánh xe còn nhiều hơn hai quan. Thế mà khi nhận hai quan nặng trĩu từ tay Lý Cương, nó cứ như vừa được cả vạn quan tiền, từ sáng đến giờ miệng không khép lại nổi, khiến những học sinh khác ghen ghét đến phát cuồng.

Thư viện có một quy định lạ: chỉ cần là tiền đồng được thư viện thưởng thì có thể mua những thứ ngày thường tuyệt đối không thể có được. Chẳng hạn, bỏ một quan tiền mời Lý lão tiên sinh viết tặng một bức thư pháp. Phải biết rằng Lý Cương đã không viết chữ tặng người khác suốt mười năm nay.

Hoặc mời tiên sinh Ngọc Sơn viết một bài tế tổ cho nhà mình. Bình thường chỉ hoàng gia mới có điều kiện ấy. Cũng có thể tìm tiên sinh Nguyên Chương khắc cho mình một con dấu. Tranh chân dung của tiên sinh Ly Thạch thì tuyệt đỉnh; dùng một quan tiền mời ông vẽ cho mình một bức cũng là đãi ngộ cực kỳ hiếm có. Tài vẽ của tiên sinh Ly Thạch có thể sánh với Triển Tử Kiền.

Lý Thái dùng một quan tiền mời Vân Diệp nấu cho mẫu hậu một bữa. Món ăn không được ít hơn tám món, lại nhất định phải có món chính.

Vân Diệp ở nhà ngủ ngon lành, chẳng làm gì khác; mà hắn cũng chẳng thể làm gì khác. Chỉ cần hắn thoáng có ý định ra ngoài, Nhất Nương hầu hạ hắn liền bĩu môi khóc òa; mấy cô em gái khác cũng chạy tới, đứa ôm chân, đứa kéo áo, sợ hắn ra ngoài gây họa.

Đến lúc ấy, Tân Nguyệt đang bận rộn trong nhà cũng sẽ bước tới, mắt ngấn lệ nhìn Vân Diệp mà chẳng nói gì. Chỉ cần thấy Tân Nguyệt, lại bị mấy cô em gái ngăn cản, Vân Diệp đành nằm trở lại ghế dài, tiếp tục buồn chán đếm xem trên trời có bao nhiêu đôi én bay qua, cần mẫn ngậm bùn đắp tổ dưới mái hiên nhà.

Vân Diệp luôn muốn kiếm dịp ở bên Tân Nguyệt lâu thêm một chút, khổ nỗi mấy cô em gái canh hắn sát sao. Ngay cả lúc vào nhà xí cũng có người đứng ngoài đợi. Theo lời Tiểu Nha: “Phải trông chừng anh cho kỹ, không thì anh lại ra ngoài gây họa, hoàng đế lại nhốt anh vào nhà lao, không cho ăn, anh sẽ đói mất.”

Lông Vượng Tài đã được chải tám lượt, chỉ còn thiếu đánh xi. Bộ lông bóng mượt, đến ruồi cũng chẳng đậu nổi. Vượng Tài chẳng thích diện mạo mới của mình chút nào, cứ ngoái đầu liếm xoáy lông ở bẹn. Chỗ nó thích nhất ấy cũng bị Vân Diệp dùng bàn chải chải phẳng lì.

Từ khi Vân Diệp trở về, Vượng Tài lại bắt đầu cuộc đời say sưa hưởng lạc. Chỉ có điều giờ nó mắc thêm tật mới: người bán rượu nếp không biết học được phương thuốc bí truyền ở đâu, biết bỏ thêm hoa quế vào rượu khiến hương thơm càng đậm đà. Giờ Vượng Tài chỉ chịu uống rượu nếp nhà ấy.

Thế này không ổn! Đồ ngọt đâu phải thứ ngựa có thể ăn lâu dài. Giờ nó đã béo đến chẳng ra hình thù gì. Lần trước bắt nó kéo xe mới chỉ một lần thôi, vậy mà bây giờ kéo thế nào cũng không đến gần xe. Vân Diệp vừa chuẩn bị xe xong, Vượng Tài đã nằm vật ra đất giả chết, nằm nghiêng, duỗi thẳng cả bốn chân, nhắm tịt mắt, cái bụng phệ chẳng buồn nhấp nhô như bình thường.

Chẳng còn cách nào, Vân Diệp và người đánh xe phải tốn bao nhiêu công sức mới đẩy được Vượng Tài lười chảy thây đứng dậy. Khó khăn lắm nó mới chịu đứng lên thì gã bán rượu nếp đáng ghét kia lại rao hàng ngay ngoài cổng. Vượng Tài lập tức phấn chấn chạy biến đi, khiến Vân Diệp và người đánh xe nhìn nhau cười khổ.

Dù là người hay ngựa, muốn sửa thói lười biếng chỉ trong chốc lát thì không thể một sớm một chiều thấy hiệu quả. Vân Diệp nhìn Vượng Tài đang tu rượu ngoài cổng, quyết định phải giải quyết vấn đề béo phì của nó để giữ cái mạng nhỏ.

Ăn thì sẽ tăng cân, chỉ ăn không vận động thì càng béo. Vượng Tài đâu phải nuôi để làm thịt. Cứ béo thêm nữa, bốn chân nó sẽ không chịu nổi sức nặng, trước sau gì cũng sinh chuyện.

Đang phát rầu vì Vượng Tài béo phì, Lý Thái vênh váo tìm đến, “bốp” một tiếng ném một quan tiền lên bàn rồi nói với Vân Diệp: “Tám món ăn, không được trùng nhau, thêm một món canh, một món chính, phải là món chưa từng ăn. Mẫu hậu ta đang trong thời gian dưỡng bệnh, cần bồi bổ. Mấy hôm đến thư viện người đã gầy đi một vòng, không thể để thế này mãi. Phụ hoàng sẽ tưởng ta không chăm sóc mẫu hậu chu đáo rồi lột da ta mất.”

Những lời ấy của Lý Thái khiến Vân Diệp nhận ra Trưởng Tôn dường như muốn ở lại thư viện, không chịu đi nữa. Thế thì sao được, một hoàng hậu ở lâu trong thư viện chẳng phải tin gì tốt lành.

Nếu nói Trưởng Tôn đến đây vì muốn nắm quyền kiểm soát thư viện thì đúng là oan cho nàng. Nếu nàng muốn kiểm soát thư viện hoàn toàn, nàng đâu cần dùng thủ đoạn thấp kém như thế; cứ thu hồi lại là xong, vốn dĩ đây là thư viện hoàng gia.

“A Thái, hoàng hậu nương nương còn phải lưu lại thư viện bao lâu, đệ có biết không?”

“Ba ngày, chỉ ba ngày thôi. Tiểu Diệp, huynh chỉ còn hai ngày chuẩn bị, nhất định phải kịp nấu bữa này cho mẫu hậu trước khi người hồi cung.”

Mặt Vân Diệp hơi nóng lên. Đúng là mình lấy bụng tiểu nhân đo lòng quân tử.