Biết họ mong nghe tin gì nhất, Vân Diệp chẳng giấu giếm, nói thẳng rằng thư viện có thể nhận họ vào, nhưng đã vào rồi thì đừng trông mong được hắn ban cho đặc quyền nào. Ngày thường nghỉ phép, họ có thể về nhà họ Vân ở, nhưng hễ còn ở trong thư viện thì không được phạm bất cứ quy củ nào. Nếu vi phạm, chẳng những không được giảm nhẹ hình phạt mà còn bị phạt nặng hơn.
Nhất Nương là cô nương tốt, lại thông minh, biết không thể đụng vào uy quyền của ca ca nên chẳng dám đường hoàng ra gặp khách, chỉ để lộ nửa chiếc giày thêu xanh ở cửa, không ngừng khẽ động cục bông trên giày, dùng cách ấy bày tỏ sự bất mãn: khách ngồi trong sảnh lâu quá rồi, cần mau chóng kết thúc cuộc trò chuyện.
“Được rồi, ta chỉ dặn dò bấy nhiêu thôi. Diên Thọ, Diên Hy, Lệnh Hồ, các ngươi mới đến, còn chưa tham quan Ngọc Sơn. Ta cho các ngươi nghỉ ba ngày. Ba ngày sau theo ta đến thư viện học, giữa chừng không được về nhà.”
Được ba người tiễn ra, Vân Diệp chắp tay sau lưng bước khỏi sảnh, chẳng cần nhìn đã nói mấy ngày này không cần học lễ nghi gì nữa, cứ đi chơi với họ cho thật vui ba ngày đi.
Nào ngờ nghe có tiếng cười khúc khích. Nhìn lại thì là Nhuận Nương. Ta đã bảo mà, Nhất Nương làm gì gan đến thế. Hắn bước tới véo tai Nhuận Nương, kéo nàng về hậu viện.
Khách tự có cô cô tiếp đãi, thân phận của họ còn chưa đến mức cần Vân Diệp bồi chuyện. Nếu hắn cứ ngồi lì ở đó, họ sẽ càng thêm không tự nhiên.
Mấy ngày nay quản gia Tiền không có ở phủ. Từ khi nghe Đan Ưng kể xưởng nhà họ Vân đã xuất hiện cảnh bóc lột sức lao động, Vân Diệp không thể dung thứ chuyện ấy. Quản gia Tiền bị khấu trừ ba tháng tiền công, giận dữ dẫn hộ viện nhà họ Vân đi rà soát kỹ lưỡng các sản nghiệp. Vân Diệp định xem sự việc rốt cuộc nghiêm trọng đến mức nào.
Buổi chiều, quản gia Tiền trở về, đứng trước mặt Vân Diệp báo cáo tình hình điều tra suốt năm ngày qua. Chỉ nhìn dáng vẻ phong trần, sắc mặt âm trầm của ông, Vân Diệp đã biết chuyện chẳng lành.
“Hầu gia, lão nô mất năm ngày rà soát kỹ lưỡng sản nghiệp nhà ta. Vấn đề rất nhiều, có chỗ lão nô nhìn không nổi, nhưng nói ra cũng chẳng ai nghe. Nhà ta chẳng nắm bao nhiêu cổ phần trong các xưởng ấy, vậy mà đám quản sự ai nấy đều vênh váo, dữ tợn. Lão nô vừa đến, họ đã kéo lão nô đi Trường An uống rượu, không đi cũng không được. Vì thế lão nô mới khôn khéo một chút, để hộ vệ ở lại, còn mình đi cùng họ, cốt cũng để đánh lạc hướng họ, tiện cho hộ vệ điều tra.”
“Hộ vệ nhà ta đều là người trong trang, đều đáng tin. Họ tự bỏ tiền mua rượu cho mấy tên đầu lĩnh trong xưởng. Lệ thường chốn quan trường là giấu người trên chứ không giấu người dưới. Nghe họ nói, mỏ than tháng nào cũng có người chết. Lần nhiều nhất còn sập vùi hơn mười người. Đám tá điền trước đây làm trong xưởng đều đã bị thay thế, toàn là tù nhân trong lao, còn có những người chẳng biết từ đâu bị đưa về làm việc. Bọn họ chẳng biết gì, chỉ biết cắm đầu đào than. Trước kia nhà ta còn dùng gỗ thô chống cho vững trong hầm rồi mới cho đào; hơn nữa ngài đã dặn không được đào sâu quá mười trượng. Giờ họ chẳng chống gỗ mà vẫn dám đào sâu hơn ba mươi trượng.”
“Ngài từng nói đào sâu thêm sẽ tích tụ khí độc. Vậy mà đám sát tài này giờ dám đào sâu bốn, năm mươi trượng. Than ở Trường An không lo không bán được, nên chúng đỏ mắt ép người ta đến chết.”
“Còn lò xi măng nhà ta thì không có vấn đề gì. Trời nóng đến đâu cũng chẳng ai dám tháo khẩu trang. Tá điền cũng quen đeo khẩu trang rồi. Sau này ngài còn làm cho họ loại mặt nạ mõm lợn, tá điền nghe lời, ai cũng đeo. Xấu thì xấu thật, nhưng họ biết Hầu gia làm vậy là vì họ. Bởi thế quản sự nhà ta rất coi trọng chuyện này, đều trông chừng sát sao.”
“Hầu gia, còn lò của quan gia thì không thể nhìn nổi. Xi măng rơi vãi khắp nơi, gió thổi lên là bụi mù mịt, chỉ thấy bóng người. Thợ lò, trong miệng trong mũi toàn là xi măng. Lão nô lên nói với quản sự bên quan gia chuyện này, còn bị cười nhạo, bảo nhà tá điền nào chẳng ăn mấy cân đất, ai nấy đều khỏe như trâu. Họ còn nói nhà họ Vân lắm tiền đốt chẳng hết, thợ đeo thứ đó thì thở không nổi, làm được ít việc đi bao nhiêu.”
“Khốn kiếp!” Vân Diệp không nghe nổi nữa. Mức độ đáng sợ của bệnh bụi phổi chẳng kém gì bệnh lao. Những gã đàn ông trông cường tráng, một khi mắc bệnh ấy thì đi đường cũng khó khăn, cả đời coi như tàn phế.
“Than tổ ong, thợ rèn, đồ sắt tấm và xưởng ở phường Chiêu Quốc thế nào? Họ có làm theo lời ta dặn không?” Bây giờ Vân Diệp chỉ có thể ưu tiên kiểm tra người nhà mình trước. Chính hắn đã thả con quái vật công nghiệp này ra thì nhất định phải kiểm soát cho được; nếu nó mất kiểm soát, thà đừng có những thứ ấy còn hơn.
“Sao không nói gì? Ta hỏi tình hình phường Chiêu Quốc thế nào rồi?”
“Bẩm Hầu gia, không được tốt lắm. Thợ rèn vẫn như cũ, đồ bảo hộ phát cho họ chẳng ai mặc, đều để ở nhà làm áo mới. Có nhà còn sửa quần áo làm việc cho nhỏ lại để con mặc, còn bảo vải này bền chắc, mặc lâu. Các xưởng nhỏ khác cũng đều như vậy.”
Vân Diệp ôm trán im lặng. Cuối cùng hắn đã hiểu vì sao đồng phục lao động ở đời sau trông xấu đến thế; ngay cả loại không xấu lắm cũng thêu đủ thứ biểu tượng khó coi. Hóa ra gốc rễ là ở đây.
“Ngày kia gọi hết quản sự các xưởng, lò, công trường về nhà cho ta. Ta muốn họp với họ. Cứ tiếp tục thế này, nhà họ Vân sẽ hoàn toàn tiêu đời. Tìm khế ước của mấy lò và mỏ hợp tác với triều đình ra đây. Nhà họ Vân không cần nữa, cũng chẳng dám cần nữa. Nhà ta là gia đình trong sạch, không phải loài thú uống máu ăn thịt. Dù kiếm được nhiều tiền đến đâu, nhà ta cũng không lấy.”
“Diệp nhi à, nhà ta không lấy thứ bạc xương máu ấy là chuyện nhỏ, không lấy thì thôi. Nhưng làm vậy có khiến Hoàng hậu nương nương khó xử không?” Bà nội chẳng biết đã đứng ngoài nghe bao lâu. Nghe Vân Diệp quyết định xong, bà mới lên tiếng hỏi làm vậy có ổn thỏa không.
“Bà nội, không lo được nhiều thế đâu. Bạc nhà ta kiếm được đều sạch sẽ, chẳng vương chút máu tanh. Nếu chuyện kiếm bạc xương máu này truyền ra ngoài, tiếng tăm nhà họ Vân gây dựng bao năm sẽ tiêu tan. Ngày mai cháu vào cung một chuyến, nói chuyện này cho rõ với Hoàng hậu nương nương. Nếu không sửa đổi được, cháu sẽ lập tức dâng hết cổ phần cho Hoàng hậu nương nương. Nhà ta sẽ không dính vào những ngành nghề ấy nữa.”
“Ngày kia cháu sẽ triệu tập hết các quản sự, định những điều này thành lệ vĩnh viễn, không ai được vi phạm. Kẻ nào phạm vào, nhẹ thì bị đuổi khỏi nhà, nặng thì cháu có thể phải dùng gia pháp. Ngày mai các em gái cũng phải dự. Bạc xương máu nhà họ Vân không dính, sau này chúng gả đi cũng không được dính. Ai dính vào, cháu sẽ lập tức đoạn tuyệt quan hệ. Tuyệt đối không nương tình!”
Bà nội biết Vân Diệp đang tức giận, nhưng không ngờ hắn lại giận đến thế. Hắn thương mấy cô em gái đến tận xương tủy cơ mà. Nay hắn nói ra những lời này, đủ thấy hắn căm ghét cách làm của quan gia đến mức nào.
Gia chủ đã quyết định thì ngay cả lão thái thái cũng không thể bác bỏ. Dù quyết định ấy sai, bà vẫn kiên định đứng về phía Vân Diệp. Tối nay bà sẽ gọi phụ nữ trong nhà đến răn dạy một phen. Đây là giới hạn của cháu trai bà, không ai được chạm vào.
Ngày trước Vân Diệp từng làm trong một nhà máy bóc lột sức lao động. Hắn đã tận mắt nhìn bàn tay người cùng ca bị máy nghiền nát thành thịt vụn, vậy mà bất lực không cứu được. Nhà máy hầu như chẳng có biện pháp an toàn nào, thế nhưng ngày nào cũng bắt làm hơn mười tiếng. Xảy ra chuyện, ông chủ lòng dạ đen tối chỉ buông một câu “vi phạm quy định” là phủi sạch mọi trách nhiệm. Nhìn người bị thương được khiêng đi, tiếng khóc gào xé lòng vang lên mà chẳng ai đoái hoài. Vân Diệp quay người nộp đơn xin nghỉ việc cho ông chủ. Lần ấy, nhà máy hơn bốn trăm người nghỉ mất quá nửa.
Núi xa xanh thẫm như nét mày, trăng sáng cong như móc câu. Những chuyện cũ đã qua lại hiện lên sống động trước mắt. Ta là kẻ xuất thân bình dân, xưa nay vẫn thế. Trước kia bị người ta chà đạp, giờ thì khác gì đâu? Trước kia chỉ ** chịu đau khổ, giờ đây người đau khổ đâu chỉ có **. Con người vẫn cần một chút tinh thần tự hành hạ bản thân; chỉ có tự hành hạ mình mới khiến bản thân bùng lên sức mạnh lớn hơn.
Giữ nghiêm bổn phận làm người, đó là giới luật Vân Diệp đặt ra cho mình ở Đại Đường. Đã được sống lại một lần, còn chuyện gì không thể làm lại? Kiếp trước yếu đuối, bất tài, Vân Diệp quyết không cho phép những thứ ấy lan sang kiếp này. Cũng như trên bờ biển, thấy cá mắc cạn thì ném nó trở lại biển; cứu được con nào thì cứu con ấy. Chuyện chà đạp sinh mạng, ngăn được bao nhiêu thì ngăn bấy nhiêu.
Vân Diệp đi loanh quanh trong hoa viên rất lâu. Không phải hắn không muốn ngủ, mà ban ngày ngủ quá nhiều nên giờ chẳng ngủ được. Nỗi đau chỉ cần trải qua một lúc là đủ; nếu cứ đau khổ mãi thì sẽ thành kẻ vô tích sự như ruồi trâu, chẳng có kết cục tốt đẹp.
Tân Nguyệt dẫn hai nha hoàn đi tới, một người còn bưng chiếc khay gỗ. Trên khay có vài món ăn nhỏ và một vò rượu. Vẫn là vợ tốt thật, vừa rồi hắn còn sốt ruột đến mức cào cấu miệng, vậy mà lúc này đã có người mang đồ ăn tới.
Một đĩa đậu phụ nhà làm, một đĩa tề thái trộn nguội, mấy con cá nhỏ chiên khô, thêm một đĩa thịt bò chẳng biết kiếm ở đâu ra. Vân Diệp rất hài lòng, xoa tay rồi ngồi xuống bên bàn đá. Tân Nguyệt lại đuổi hắn đứng lên, trải đệm lên ghế đá rồi mới cho hắn ngồi. Đèn lồng treo trong đình, nàng đuổi nha hoàn đi, thoắt cái nơi này đã thành thế giới riêng của hai vợ chồng.
“Phu quân đừng giận. Trong triều đình làm gì có chuyện gì trong sạch. Nhà ta cứ sống cuộc sống của nhà ta, mắt không thấy thì lòng khỏi phiền. Chàng trông mong đám ngốc ấy làm được mấy chuyện vừa ý chàng sao? Nhà ta đâu phải nhà nhỏ, cần vơ vét mọi đồng tiền. Tối nay bà nội đã kể đầu đuôi sự việc cho chúng thiếp nghe, mấy em gái đều sợ hết hồn, đứa nào cũng thề thốt không làm chuyện thất đức. Cứ lo cho nhà mình là được, chuyện bên ngoài nhà ta bớt quản.”
Vừa nói, nàng vừa rót rượu cho Vân Diệp. Thấy hắn uống xong, nàng lại rót thêm một chén rồi bảo: “Chàng cứ ăn uống, nghe thiếp kể chuyện vặt để lòng dịu lại. Suốt ngày chàng lo việc triều chính, đến nhà cũng chẳng ngó ngàng. Phu quân là của thiếp, sao ngày nào cũng phải bực mình vì những chuyện ghê tởm ấy?”
“Chàng là người sinh ra để hưởng phú quý, đúng số thiếu gia. Thiếp nghe thím nói, chàng sinh ra đúng lúc nhà mình khốn khó nhất. Mẹ vì muốn giành cho chàng một con đường sống nên vừa sinh xong đã ôm chàng xông ra khỏi nhà. Mẹ mất rồi, chàng lại được lão thần tiên mang đi, sống còn tốt hơn cả thiếu gia nhà giàu. Một ngày khổ cực chàng cũng chưa từng trải qua.”
“Nói vậy đấy, ông trời còn chẳng muốn chàng chịu khổ. Nghĩ đến mẹ chàng, nghĩ đến cha chồng và mọi người, chẳng phải họ liều cả mạng chỉ mong chàng được sống sung sướng hơn sao? Thế nên chàng cứ thoải mái nằm nhà, đừng nghĩ đến những chuyện bẩn thỉu ấy. Có thiếp hầu hạ bên cạnh, chàng cứ hưởng phúc là được.”
Nghe những lời an ủi chẳng đầu chẳng đuôi của Tân Nguyệt, Vân Diệp chẳng biết phải đối diện thế nào. Dở khóc dở cười, hắn kéo phắt nàng vào lòng. Tân Nguyệt giật mình, đấm lên vai hắn hai cái, rồi mới cười khúc khích, ngoan ngoãn rúc vào lòng hắn nằm yên.
Hai người trẻ tuổi tỏa nhiệt rất nhiều, trời hè lại oi bức, mới quấn quýt bên nhau một chốc cả hai đã đẫm mồ hôi. Áo yếm của Tân Nguyệt hé mở quá nửa, để lộ bầu ngực trắng nõn. Một vò rượu chẳng mấy chốc đã cạn sạch. Tửu lượng Tân Nguyệt kém vô cùng, nàng ôm cổ Vân Diệp, bắt hắn ngửi thứ nước hoa mới thoa lên người…