Ngụy Trưng đi rồi, rất lâu sau không còn ai đến Ngọc Sơn quấy nhiễu. Vụ tàn sát người Cao Ly cũng dần lắng xuống dưới sự kiềm chế của Lý Nhị. Sau khi bẩm báo với hoàng đế, Lý Khác dẫn cả nhà đến đất phong ở Thục Trung. Lúc lên đường, hắn giơ ba ngón tay với Vân Diệp, ý là định ba năm sau mới trở về.
Lúc tiễn Lý Khác, Vân Diệp gặp Thanh Tước. Sắc mặt cậu ta xanh mét, càng lúc càng giống ma cà rồng. Lý Thừa Càn ép cậu ta đến dược lư của Tôn Tư Mạc để lão Tôn chữa trị. Mỗi ngày, Vân Diệp và Lý Thừa Càn từ ruộng khoai tây trở về, thú vui lớn nhất là đứng nhìn Thanh Tước uống đủ thứ thuốc.
“Đắng chết mất, tiên sinh Tôn, ta đâu có bệnh, sao phải uống lắm thuốc thế? Chẳng lẽ ngài coi ta là người thử thuốc à?”
“Im miệng, còn bảo không bệnh! Con người phải tiếp xúc với mưa móc, sương gió và ánh nắng mới sống được; thiếu thứ nào thì ngũ tạng cũng mất điều hòa. Dưới lòng đất ẩm thấp lạnh lẽo, ở đó một thời gian ngắn thì chưa sao, nhưng lâu ngày, người bước ra sẽ sợ gió, sợ sáng, khớp xương sưng to. Con đã có triệu chứng mất điều hòa rồi. Cứ ở dưới đất lâu như vậy, sau này có sinh con nối dõi được hay không cũng thành vấn đề.” Tôn Tư Mạc vẫn ung dung cầm con dao băm lớn thái dược liệu, trên mặt chẳng có chút vẻ gì như đang đùa.
“Ảnh hưởng đến chuyện sinh con ư?” Mắt Lý Thái mở to, tay cầm bát thuốc cũng run lên.
“Hê hê hê, âm khí nhập thể, con nghĩ sẽ thế nào? Dương khí sẽ dần bị âm khí ăn mòn. Đàn ông mất dương khí, con nghĩ còn sinh con được không?” Tôn Tư Mạc buột miệng nói một câu mà suýt dọa bay hồn vía Lý Thái. Cậu ta chẳng nói chẳng rằng, bưng bát thuốc lên uống cạn một hơi, đến chút bã thuốc cũng không chừa.
“Đại ca, Diệp Tử, ruộng khoai tây các huynh kiểm tra thế nào rồi?” Chuyện Lý Thái làm không tiện tùy ý dò hỏi, nên muốn nói chuyện với Vân Diệp và Thái tử, cậu ta chỉ có thể bàn về việc họ đang làm.
“Tốt lắm, thêm một tháng nữa là thu hoạch được rồi. Bọn ta đào thử mấy khóm, thấy trên đó kết rất nhiều củ khoai tây. Năm nay sẽ được mùa. Mấy ngày tới đệ cũng đừng về nữa, cứ đi dạo ngoài đồng với bọn ta, phơi nắng một chút, kẻo ta cứ thấy đệ sắp biến thành một loại quái vật phương Tây.”
“Biến thành thứ gì? Cương thi? Hạn Bạt? Mấy thứ đó chỉ là truyền thuyết. Huynh đưa một con đến trước mặt ta thì ta mới tin. Chẳng phải huynh từng nói phải biết hoài nghi, gạn đục khơi trong sao? Có điều, chuyện chuột ăn muối rồi biến thành dơi thì ta tận mắt thấy rồi.”
“Được thôi, cho đệ một vò muối với cả ổ chuột. Nếu đệ không biến được chuột thành dơi thì cứ chờ xem ta xử đệ thế nào. Hai loài khác nhau hoàn toàn! Đệ học hành kiểu gì vậy?”
“Thôi, hai người đừng cãi nhau nữa. Hôm nay chẳng phải Hypatia có một thí nghiệm vĩ đại cần làm sao? Chúng ta đi xem đi. Nghe nói nàng mời rất nhiều quý phụ hào môn đến, định cho họ xem nàng dùng một gáo nước làm nứt chiếc thùng gỗ kín như thế nào.”
Lý Thừa Càn hết sức bất lực trước cuộc tranh cãi giữa Vân Diệp và Lý Thái. Có lúc những thứ họ cãi nhau, y còn chẳng hiểu, thành ra rất bực bội. Y đành lôi thí nghiệm của Hypatia ra để hóa giải bất hòa.
“Không đi. Mụ đàn bà mông to ấy chẳng phải người tốt lành gì. Chuyện lần trước nàng hãm hại ta còn chưa xong, lần này lại bày trò lừa các quý phụ móc tiền xây cái gì mà phòng thí nghiệm. Vàng tinh, bạc bí, toàn thứ gì đâu! Diệp Tử, đệ từng nghe đến chưa? Nàng còn bảo mình phát hiện một loại dung dịch, thả đồng vào rồi cuối cùng biến thành vàng. Nhảm nhí! Có điều, chúng ta đến phá đám nàng cũng hay đấy, ha ha ha!”
Nghĩ đến chuyện thú vị như vậy, Lý Thái lập tức phấn chấn hẳn lên, hoàn toàn quên bẵng lời Tôn Tư Mạc nói rằng có thể cậu ta sẽ không sinh được con trai. Trong mắt cậu ta, lúc này vạch trần Hypatia để lấy lại thể diện mới là chuyện quan trọng nhất.
Người ta đều đang bận thu hoạch lúa mì, khắp đồng ruộng là những đám người tất bật. Vân Diệp, Lý Thừa Càn và Lý Thái cưỡi ngựa béo, mặc áo lông nhẹ, thong thả đi dưới bóng râm, trông nổi bật hẳn lên. Ngắm những đợt sóng lúa mì vàng óng cuộn trào, lòng ai cũng thấy vui vẻ. Lý Thừa Càn xuống ngựa, đến bên ruộng, hái một bông lúa mì, vò trong tay rồi thổi sạch vỏ. Nhìn những hạt lúa mẩy trên tay, y nói với Vân Diệp: “Lạ thật, sao bông lúa nhà đệ hình như dài hơn nhà người ta? Để ta đếm thử. Ồ, đúng thật! Bông lúa nhà đệ kết hai mươi hạt. Ta nhớ hồi đi học, người của Tư Nông Tự bảo một bông lúa nhiều nhất có mười tám hạt, thường chỉ có mười lăm. Để ta xem lại.”
Lý Thừa Càn nhét mấy hạt lúa trong tay vào miệng, lại tiện tay hái một bông, vò ra rồi đếm. Đếm xong, y vui vẻ xòe tay cho Vân Diệp và Lý Thái xem.
“Hai đệ nhìn này, bông lúa này có tận hai mươi hai hạt. Ta thấy bông lúa trong cả thửa này đều gần như nhau, cứ lấy mức trung bình là hai mươi hạt đi, vậy cũng đã là thành tựu ghê gớm rồi. Diệp Tử, nhà đệ có giống tốt sao không đem ra? Nếu cả Quan Trung đều trồng lúa nhà đệ thì giải quyết được việc lớn rồi.”
Lý Thái tò mò đi vào giữa ruộng lúa, nhắm mắt hái đại hai bông. Vò ra đếm xong, cậu ta nói với Lý Thừa Càn: “Đúng đấy, đại ca. Đệ hái hai bông, tổng cộng có bốn mươi hai hạt. Tên này giấu giống tốt, không chịu cho chúng ta dùng, đúng là chẳng có lương tâm gì. Uổng công đệ bắt được con chó nào, muốn ăn thịt cũng nghĩ đến huynh.”
“Lảm nhảm cái gì! Giống lúa vẫn vậy thôi. Nông dân nhà ta chịu bón phân. Đệ tưởng phân và nước tiểu ở phường Hưng Hóa đi đâu cả rồi? Chẳng phải đều trả lại cho ruộng đất sao? Các đệ chê bẩn, cho rằng ruộng nhà mình không nên có thứ đó. Nhà đế vương mà, coi trọng sạch sẽ một chút cũng phải. Nhưng đệ coi trọng đất đai thế nào thì đất đai cũng sẽ đối đãi với đệ như vậy. Chỉ biết lấy từ đất mà chẳng biết đền đáp, trồng được mười lăm hạt lúa đã là ông trời thiên vị, ban cho các đệ ruộng tốt rồi.
Còn đi thư viện nữa không? Mấy chuyện này đợi lúc rảnh, chúng ta sẽ nói kỹ, nhất thời nửa khắc cũng chẳng giải thích rõ được.” Hai anh em nhìn nhau, nhét lúa trong tay vào miệng rồi trèo lên đường cái, tiếp tục thong thả đi về phía thư viện.
Hôm nay thư viện có thể nói là rộn ràng hương áo, bóng người; khắp nơi là các quý phụ ăn mặc mát mẻ, đi cùng nha hoàn hoặc con cái trong nhà, chạy lung tung khắp chốn. Thấy bộ xương cá lớn, họ la hét mấy tiếng; thấy hộp sọ khủng long bạo chúa, có người còn quỳ lạy, kéo cũng không chịu đứng lên, khiến đám con cháu nhà mình đứng bên đỏ bừng mặt. Thấy cối xay gió tự động đổ nước vào máng gỗ, họ xách váy chạy theo dòng nước, định xem rốt cuộc nước sẽ chảy đến đâu.
Có người mê mẩn ngắm những con bướm muôn hình muôn vẻ trong nhà bướm, phát ra tiếng kêu quái gở như si tình. Những người gan dạ hơn còn muốn đến xem cánh cửa nổi tiếng của thư viện. Dĩ nhiên họ chẳng hiểu bí ẩn bên trong, chỉ thấy mình cứ đi thẳng về phía trước, vậy mà sao lúc nào cũng bước ra từ cánh cửa ở phía bên kia. Nhìn trâm cài xộc xệch, trang sức rối tung của họ, người ta thật muốn kéo vài người lại mà giày vò cho hả giận.
Bên cạnh Lý Cương có rất nhiều phụ nhân vây quanh. Ở tuổi của ông, ông đã chẳng còn để bụng nam nữ thụ thụ bất thân, cứ để các phụ nhân đẩy đi, vừa đi vừa giới thiệu từng cảnh trí trong thư viện.
“Con dâu nhà họ Lưu, hòn non bộ này là kiệt tác của con trai bà đấy nhé. Thằng nhóc không nghe lời, nửa đêm trèo lên vách Ưng Chủy, định giấu mọi người rồi nhảy xuống bằng dù. Nếu không bị lính canh phát hiện thì chưa biết chừng đã xảy ra chuyện. Cuối cùng bị Hồng Thành phạt, mất hai tháng mới đắp xong hòn non bộ này. Bà đến xem tấm bia đi, trên đó còn có bài kiểm điểm của thằng con bà.”
“Đáng phạt lắm ạ. Lão gia gia phạt nó là đúng. Thằng bé chỉ lớn gan chứ chẳng lớn đầu óc. Cha nó là võ tướng ra trận giết địch; đức nết của một phụ nhân như tiểu phụ nhân chẳng thấy ở nó, còn nó thì giống cha y như đúc.”
“Trẻ con dĩ nhiên đều là trẻ ngoan. Rèn giũa tính nết trong thư viện mấy năm, thả ra ngoài sẽ lại thành rường cột.” Lý Cương chưa bao giờ nói học trò nào không tốt. Trong mắt ông, tất cả học trò đều cần được dạy dỗ; nếu không thì lập thư viện để làm gì? Chính vì đứa trẻ có tật này tật nọ nên mới được đưa vào thư viện học hành. Không có đứa trẻ nào không dạy được, chỉ có thầy không xứng chức. Vì thế ông yêu cầu các tiên sinh trong thư viện cực kỳ nghiêm khắc, có lúc đến mức bắt bẻ từng li từng tí, khiến nhiều tiên sinh than vãn rằng lương cao của thư viện chẳng dễ lấy. Miệng thì nói vậy, nhưng chẳng ai muốn đi.
“Mọi người xem, đây là thành quả của con nhà họ Đào cùng mười một đứa trẻ khác. Các bà là phụ nhân, không biết đây là thứ gì, lão phu nói cho mà biết: nó gọi là máy bơm nước. Chỉ cần dùng chân đạp, những tấm gạt bên trong sẽ liên tục đưa nước lên cao. Tư Nông Tự đã thưởng hẳn tám quan tiền.”
“Chỉ tiếc tiền thưởng ít quá, nói ra thật mất mặt. Máy bơm nước tốt biết bao! Có nó, đất khô ở trên cao sẽ được tưới nước, biến ruộng khô thành ruộng nước. Thưởng có tám quan tiền thôi, hừ, đúng là đám người thiển cận.”
Nói những chuyện này với các phụ nhân chẳng khác nào đàn gảy tai trâu, vậy mà họ vẫn dựng tai nghe chăm chú. Chỉ cần nghe Lý Cương nhắc đến tên con mình, bất kể là chuyện tốt hay xấu, ai nấy đều vui như nở hoa.
Đang chuyện trò vui vẻ với Lý Cương thì chiếc chuông đồng nhỏ trong thư viện bỗng ngân lên từng tiếng. Lý Cương xách ấm trà của mình, cười nói: “Tiên sinh Hypatia của thư viện bắt đầu đọc bài giảng rồi. Chúng ta cùng đến nghe thử. Lão phu muốn biết rốt cuộc nàng phát hiện bí mật gì giữa đất trời mà phải làm rùm beng đến thế.”
Các phụ nhân vây quanh Lý Cương, cùng đến giảng đường nhỏ. Họ rất tò mò trước tấm bảng đen lớn sau bục giảng; phía dưới còn có một chiếc bàn hình bán nguyệt. Bên dưới bàn là những hàng ghế nối liền nhau. Rất nhiều học trò đã ngồi sẵn, chuẩn bị nghe giảng. Vân Diệp, Lý Thái và Lý Thừa Càn đứng ở cửa nhỏ bên cạnh bục, định xem Hypatia sẽ quyên góp đủ tiền thế nào để mua thứ gọi là vàng tinh, bạc bí.
Ban đầu Hypatia đâu có định đi quyên góp. Nàng nghiêm túc đệ trình báo cáo, nói rằng trong lúc nghiên cứu mình phát hiện một số hiện tượng kỳ diệu, chỉ vì vật liệu trong tay không đủ nhạy nên không thể phóng đại hiện tượng vi mô mà nàng phát hiện. Nàng phải có được vật liệu nhạy hơn, chẳng hạn như vàng tinh, bạc bí trong truyền thuyết.
Đương nhiên tiền không được duyệt. Sau khi bị Vân Diệp phun cho đầy đầu nước bọt, tính khí bướng bỉnh của Hypatia bùng lên. Nàng định thông qua việc giảng bài, quyên góp đủ tiền từ các quý phụ Đại Đường để mua vàng tinh, bạc bí.
ps: Tiết thứ hai